तुलसीपूजाविधिः Tulasipuja 1

॥ अथ तुलसी पूजा प्रारंभः ॥॥ श्रीगणेशाय नमः ॥॥ अथ तुलसीपूजनं लिख्यते ॥श्रीमहादेव उवाच ॥शुभे पक्षे शुभे वारे शुभे ऋक्षे शुभोदये ।केशवार्थे शुभांशे च रोपयेत्तुलसीं मुनिः ॥ १॥गृहस्थो गृहमध्ये वा गृहस्थोपवनेपि वा ।शुचौ देशे तु तुलसीमर्च्चयेद्बुद्धिमान्नरः ॥ २॥मूले च वेदिकां कृत्वा आलवालसमन्विताम् ।प्रातःसंध्याविधिं कृत्वा स्नानपूर्वं दिने दिने ॥ ३॥गायत्र्यष्टजपं कृत्वा तुलसीं पूजयेत्ततः ।प्राङ्मुखोदङ्मुखो वापि स्थित्वा प्रयतमानसः ॥ ४॥ध्यायेच्च तुलसीं देवीं श्यामां कमललोचनाम्प्रसन्नपद्मकल्हारवराभयचतुर्भुजाम् ॥ ५॥किरीटहारकेयूरकुंडलादिविभूषिताम् ।धवलांशुकसंयुक्तां पद्मासननिषेदुषीम् ॥ ६॥ इति ध्यानम् ॥देवि त्रैलोक्यजननि सर्वलोकैकपावनि ।आगच्छ भगवत्यत्र प्रसीद तुलसि द्रुतम् ॥ ७॥ आवाहनम् ॥सर्व देवमये देवि सर्वदा विष्णुवल्लभे ।रत्नस्वर्णमयं दिव्यं गृहाणासनमव्यये ॥ ८॥ आसनम् ॥सर्वदेवमयाकारे सर्वदेवनमोऽस्तुते ।पाद्यं गृहाण देवेशि तुलसि त्वं प्रसीद मे ॥ ९॥ पाद्यम् ॥सर्व देवमयाकारे सर्वांगमणिशोभिते ।इदमर्घंगृहानत्वं देवि दैत्यांन्तकप्रिये ॥ १०॥ अर्घ्यम् ॥सर्वलोकस्य रक्षार्थं सदा संनिधिकाररिणि ॥गृहाण तुलसि प्रीत्या इदमाचमनीयकं ॥ ११॥ आचमनम् ॥गंगादिभ्यो नदीभ्यश्च समानीतमिदं जलम् ।स्नानार्थं तुलसि स्वच्छं प्रीत्या तत्प्रतिगृत्द्यताम् ॥ १२॥ स्नानम् ॥क्षिरोदमथनोद्भूते चंद्रलक्ष्मीसहोदरे ।गृत्द्यतां परिधानार्थमिदं क्षौमांबरं शुभे ॥ १३॥ वस्त्रम् ॥श्रीगंधं कुंकुमं दिव्यं कर्पूरागरुसंयुतम् ।कल्पितं ते महादेवि प्रीत्यर्थं प्रतिगृत्द्यताम् ॥ १४॥ गंधम् ॥नीलोत्पलं तु कल्हारमालत्यादीनि शोभने ।पद्मादिगंधवंतीनि पुष्पाणि प्रतिगृत्द्यताम् ॥ १५॥ पुष्पम् ॥धूपं गृहाण् देवेशि मनोहारि सगुग्गलम् ।आज्यमिस्रं तु तुलसि भक्ताभिष्टप्रदायिनि ॥ १६॥ धूपम् ॥अज्ञानतिमिरांधस्य ज्ञानदीपप्रदायिनी ।त्वया तु तुलसि प्रिता दीपोयं प्रतिगृत्द्यताम् ॥ १७॥ दीपम् ।नमस्ते जगतां नाथे प्राणिनां प्रियदर्शने ।यथाशक्ति मया दत्तं नैवेद्यम् प्रतिगृत्द्यताम् ॥ १८॥ नैवेद्यम् ॥नमो भगवते श्रेष्ठे नारयनजगन्मये ।तुलसि त्वरया देवि पानीयं प्रतिगृत्द्यताम् ॥ १९॥ पानीयम् ॥अमृतेमृतसंभूते तुलस्यमृतरूपिणि ।कर्पूरादिसमायुक्तं तांबूलं प्रतिगृत्द्यताम् ॥ २०॥ तांबूलम् ॥दक्षिणा दक्षिणकरे त्वद्भक्तानां प्रियंकरि ।करोमि ते सदा भक्त्या विष्णुकांते प्रदक्षिणाम् ॥ २१॥नमो नमो जगद्धात्र्यै जगदाद्यै नमो नमः ।नमो नमो जगद्भूत्यै नमस्ते परमेश्वरि ॥ २२॥प्रसीद मम देवेशि कृपया परया सदा ।अभिष्टफलसिद्ध्यर्थ कुरु मे माधवप्रिये ॥ २३॥इत्येवमर्च्चयेन्नित्यं प्रातरेव शुचिर्नरः ।मध्याह्ने वाथ सायाह्ने पूजयेत्प्रयतो नरः ॥ २४॥

|| atha tulasī pūjā prāraṃbhaḥ |||| śrīgaṇeśāya namaḥ |||| atha tulasīpūjanaṃ likhyate ||śrīmahādeva uvāca ||śubhe pakṣe śubhe vāre śubhe ṛkṣe śubhodaye |keśavārthe śubhāṃśe ca ropayettulasīṃ muniḥ || 1||gṛhastho gṛhamadhye vā gṛhasthopavanepi vā |śucau deśe tu tulasīmarccayedbuddhimānnaraḥ || 2||mūle ca vedikāṃ kṛtvā ālavālasamanvitām |prātaḥsaṃdhyāvidhiṃ kṛtvā snānapūrvaṃ dine dine || 3||gāyatryaṣṭajapaṃ kṛtvā tulasīṃ pūjayettataḥ |prāṅmukhodaṅmukho vāpi sthitvā prayatamānasaḥ || 4||dhyāyecca tulasīṃ devīṃ śyāmāṃ kamalalocanāmprasannapadmakalhāravarābhayacaturbhujām || 5||kirīṭahārakeyūrakuṃḍalādivibhūṣitām |dhavalāṃśukasaṃyuktāṃ padmāsananiṣeduṣīm || 6|| iti dhyānam ||devi trailokyajanani sarvalokaikapāvani |āgaccha bhagavatyatra prasīda tulasi drutam || 7|| āvāhanam ||sarva devamaye devi sarvadā viṣṇuvallabhe |ratnasvarṇamayaṃ divyaṃ gṛhāṇāsanamavyaye || 8|| āsanam ||sarvadevamayākāre sarvadevanamo'stute |pādyaṃ gṛhāṇa deveśi tulasi tvaṃ prasīda me || 9|| pādyam ||sarva devamayākāre sarvāṃgamaṇiśobhite |idamarghaṃgṛhānatvaṃ devi daityāṃntakapriye || 10|| arghyam ||sarvalokasya rakṣārthaṃ sadā saṃnidhikārariṇi ||gṛhāṇa tulasi prītyā idamācamanīyakaṃ || 11|| ācamanam ||gaṃgādibhyo nadībhyaśca samānītamidaṃ jalam |snānārthaṃ tulasi svacchaṃ prītyā tatpratigṛtdyatām || 12|| snānam ||kṣirodamathanodbhūte caṃdralakṣmīsahodare |gṛtdyatāṃ paridhānārthamidaṃ kṣaumāṃbaraṃ śubhe || 13|| vastram ||śrīgaṃdhaṃ kuṃkumaṃ divyaṃ karpūrāgarusaṃyutam |kalpitaṃ te mahādevi prītyarthaṃ pratigṛtdyatām || 14|| gaṃdham ||nīlotpalaṃ tu kalhāramālatyādīni śobhane |padmādigaṃdhavaṃtīni puṣpāṇi pratigṛtdyatām || 15|| puṣpam ||dhūpaṃ gṛhāṇ deveśi manohāri saguggalam |ājyamisraṃ tu tulasi bhaktābhiṣṭapradāyini || 16|| dhūpam ||ajñānatimirāṃdhasya jñānadīpapradāyinī |tvayā tu tulasi pritā dīpoyaṃ pratigṛtdyatām || 17|| dīpam |namaste jagatāṃ nāthe prāṇināṃ priyadarśane |yathāśakti mayā dattaṃ naivedyam pratigṛtdyatām || 18|| naivedyam ||namo bhagavate śreṣṭhe nārayanajaganmaye |tulasi tvarayā devi pānīyaṃ pratigṛtdyatām || 19|| pānīyam ||amṛtemṛtasaṃbhūte tulasyamṛtarūpiṇi |karpūrādisamāyuktaṃ tāṃbūlaṃ pratigṛtdyatām || 20|| tāṃbūlam ||dakṣiṇā dakṣiṇakare tvadbhaktānāṃ priyaṃkari |karomi te sadā bhaktyā viṣṇukāṃte pradakṣiṇām || 21||namo namo jagaddhātryai jagadādyai namo namaḥ |namo namo jagadbhūtyai namaste parameśvari || 22||prasīda mama deveśi kṛpayā parayā sadā |abhiṣṭaphalasiddhyartha kuru me mādhavapriye || 23||ityevamarccayennityaṃ prātareva śucirnaraḥ |madhyāhne vātha sāyāhne pūjayetprayato naraḥ || 24||

॥ इति तुलसीपूजासम्पूर्णा ॥

|| iti tulasīpūjāsampūrṇā ||