रामायणपठनोपक्रमे २ वैष्णवसम्प्रदायस्य अनुसन्धेयाः ध्यानमङ्गलश्लोकाः Shlokas To Be Rechited During Shtudy Of Shrimad Ramayanam

॥ वैष्णवसम्प्रदायः ॥श्रीःश्रीमते रामानुजाय नमःश्रीमते निगमान्तमहादेशिकाय नमः॥ वैष्णवानां श्रीमद्रामायणपठनोपक्रमे अनुसन्धेयाः ध्यानश्लोकाः ॥॥ श्रीः ॥रामानुज दयापात्रं ज्ञानवैराग्य भूषणम् ।श्रीमद्वेङ्कटनाथार्यं वन्दे वेदान्तदेशिकम् ॥ १॥

|| vaiṣṇavasampradāyaḥ ||śrīḥśrīmate rāmānujāya namaḥśrīmate nigamāntamahādeśikāya namaḥ|| vaiṣṇavānāṃ śrīmadrāmāyaṇapaṭhanopakrame anusandheyāḥ dhyānaślokāḥ |||| śrīḥ ||rāmānuja dayāpātraṃ jñānavairāgya bhūṣaṇam |śrīmadveṅkaṭanāthāryaṃ vande vedāntadeśikam || 1||

लक्ष्मीनाथसमारम्भां नाथयामुनमध्यमाम् ।अस्मदाचार्यपर्यन्तां वन्दे गुरुपरम्पराम् ॥ २॥

lakṣmīnāthasamārambhāṃ nāthayāmunamadhyamām |asmadācāryaparyantāṃ vande guruparamparām || 2||

यो नित्यमच्युतपदाम्बुजयुग्मरुक्मव्यामोहतस्तदितराणि तृणायमेने ।अस्मद्गुरोर्भगवतोस्य दयैकसिन्धोःरामानुजस्य चरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ ३॥

yo nityamacyutapadāmbujayugmarukmavyāmohatastaditarāṇi tṛṇāyamene |asmadgurorbhagavatosya dayaikasindhoḥrāmānujasya caraṇau śaraṇaṃ prapadye || 3||

माता पिता युवतयस्तनया विभूतिःसर्वं यदेव नियमेन मदन्वयानाम् ।आद्यस्य नः कुलपतेर्वकुलाभिरामंश्रीमत् तदङ्घ्रियुगलं प्रणमामि मूर्ध्ना ॥ ४॥

mātā pitā yuvatayastanayā vibhūtiḥsarvaṃ yadeva niyamena madanvayānām |ādyasya naḥ kulapatervakulābhirāmaṃśrīmat tadaṅghriyugalaṃ praṇamāmi mūrdhnā || 4||

भूतं सरश्च महदाह्वय भट्टनाथश्रीभक्तिसार कुलशेखर योगिवाहान् ।भक्ताङ्घ्रिरेणु परकाल यतीन्द्र मिश्रान्श्रीमत् पराङ्कुशमुनिं प्रणतोस्मिनित्यम् ॥ ५॥

bhūtaṃ saraśca mahadāhvaya bhaṭṭanāthaśrībhaktisāra kulaśekhara yogivāhān |bhaktāṅghrireṇu parakāla yatīndra miśrānśrīmat parāṅkuśamuniṃ praṇatosminityam || 5||

पितामहस्यापि पितामहायप्राचेतसादेश फलप्रदाय ।श्रीभाष्यकारोत्तम देशिकायश्रीशैल पूर्णाय नमो नमस्ते ॥ ६॥

pitāmahasyāpi pitāmahāyaprācetasādeśa phalapradāya |śrībhāṣyakārottama deśikāyaśrīśaila pūrṇāya namo namaste || 6||

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥ ७॥

śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye || 7||

यस्य द्विरदवक्त्राद्याः पारिषद्याः परः शतम् ।विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये ॥ ८॥

yasya dviradavaktrādyāḥ pāriṣadyāḥ paraḥ śatam |vighnaṃ nighnanti satataṃ viṣvaksenaṃ tamāśraye || 8||

ज्ञानानन्दमयं देवं निर्मलस्फटिकाकृतिम् ।आधारं सर्वविद्यानां हयग्रीवमुपास्महे ॥ ९॥

jñānānandamayaṃ devaṃ nirmalasphaṭikākṛtim |ādhāraṃ sarvavidyānāṃ hayagrīvamupāsmahe || 9||

कूजन्तं रामरामेति मधुरं मधुराक्षरम् ।आरुह्य कविताशाखां वन्दे वाल्मीकिकोकिलम् ॥ १०॥

kūjantaṃ rāmarāmeti madhuraṃ madhurākṣaram |āruhya kavitāśākhāṃ vande vālmīkikokilam || 10||

वाल्मीकेर्मुनिसिंहस्य कवितावनचारिणः ।शृण्वन् रामकथानादं को न याति परां गतिम् ॥ ११॥

vālmīkermunisiṃhasya kavitāvanacāriṇaḥ |śṛṇvan rāmakathānādaṃ ko na yāti parāṃ gatim || 11||

यः पिबन् सततं रामचरितामृतसागरम् ।अतृप्तस्तं मुनिं वन्दे प्राचेतसमकल्मषम् ॥ १२॥

yaḥ piban satataṃ rāmacaritāmṛtasāgaram |atṛptastaṃ muniṃ vande prācetasamakalmaṣam || 12||

गोष्पदीकृतवाराशिं मशकीकृतराक्षसम् ।रामायणमहामालारत्नं वन्देऽनिलात्मजम् ॥ १३॥

goṣpadīkṛtavārāśiṃ maśakīkṛtarākṣasam |rāmāyaṇamahāmālāratnaṃ vande'nilātmajam || 13||

(हनुमान् अञ्जनासूनुः वायुपुत्रो महाबलः ।रामेष्टः फल्गुनसखः पिङ्गाक्षोऽमितविक्रमः ॥उदधिक्रमणश्चैव सीताशोक विनाशकःलक्ष्मण प्रानदाताश्च दशग्रीवस्य दर्पहा ॥)अञ्जनानन्दनं वीरं जानकीशोकनाशनम् ।कपीशमक्षहन्तारं वन्दे लङ्काभयङ्करम् ॥ १४॥

(hanumān añjanāsūnuḥ vāyuputro mahābalaḥ |rāmeṣṭaḥ phalgunasakhaḥ piṅgākṣo'mitavikramaḥ ||udadhikramaṇaścaiva sītāśoka vināśakaḥlakṣmaṇa prānadātāśca daśagrīvasya darpahā ||)añjanānandanaṃ vīraṃ jānakīśokanāśanam |kapīśamakṣahantāraṃ vande laṅkābhayaṅkaram || 14||

मनोजवं मारुततुल्यवेगं जितेन्द्रियं बुद्धिमतां वरिष्ठम् ।वातात्मजं वानरयूथमुख्यं श्रीरामदूतं शिरसा नमामि ॥ १५॥

manojavaṃ mārutatulyavegaṃ jitendriyaṃ buddhimatāṃ variṣṭham |vātātmajaṃ vānarayūthamukhyaṃ śrīrāmadūtaṃ śirasā namāmi || 15||

उल्लङ्घ्य सिन्धोः सलिलं सलीलंयः शोकवह्निं जनकात्मजायाः ।आदाय तेनैव ददाह लङ्कांनमामि तं प्राञ्जलिराञ्जनेयम् ॥ १६॥

ullaṅghya sindhoḥ salilaṃ salīlaṃyaḥ śokavahniṃ janakātmajāyāḥ |ādāya tenaiva dadāha laṅkāṃnamāmi taṃ prāñjalirāñjaneyam || 16||

आञ्जनेयमतिपाटलाननं काञ्चनाद्रिकमनीयविग्रहम् ।पारिजाततरुमूलवासिनं भावयामि पवमाननन्दनम् ॥ १७॥

āñjaneyamatipāṭalānanaṃ kāñcanādrikamanīyavigraham |pārijātatarumūlavāsinaṃ bhāvayāmi pavamānanandanam || 17||

यत्र यत्र रघुनाथ कीर्तनं तत्र तत्र कृतमस्तकाञ्जलिम् ।बाष्पवारिपरिपूर्णलोचनं मारुतिं नमत राक्षसान्तकम् ॥ १८॥

yatra yatra raghunātha kīrtanaṃ tatra tatra kṛtamastakāñjalim |bāṣpavāriparipūrṇalocanaṃ mārutiṃ namata rākṣasāntakam || 18||

वेदवेद्ये परे पुंसि जाते दशरथात्मजे ।वेदः प्राचेतसादासीत् साक्षाद्रामायणात्मना ॥ १९॥

vedavedye pare puṃsi jāte daśarathātmaje |vedaḥ prācetasādāsīt sākṣādrāmāyaṇātmanā || 19||

चरितं रघुनाथस्य शतकोटिप्रविस्तरम् ।एकैकमक्षरं प्रोक्तं महापातकनाशनम् ॥ २०॥

caritaṃ raghunāthasya śatakoṭipravistaram |ekaikamakṣaraṃ proktaṃ mahāpātakanāśanam || 20||

शृण्वन् रामायणं भक्त्या यः पादं पदमेव वा ।स याति ब्रह्मणः स्थानं ब्रह्मणा पूज्यते सदा ॥ २१॥

śṛṇvan rāmāyaṇaṃ bhaktyā yaḥ pādaṃ padameva vā |sa yāti brahmaṇaḥ sthānaṃ brahmaṇā pūjyate sadā || 21||

वाल्मीकि गिरि सम्भूता रामसागरगामिनी ।पुनातु भुवनं पुण्या रामायण महानदी ॥ २२॥

vālmīki giri sambhūtā rāmasāgaragāminī |punātu bhuvanaṃ puṇyā rāmāyaṇa mahānadī || 22||

श्लोकसारसमाकीर्णं सर्गकल्लोलसङ्कुलम् ।काण्डग्राहमहामीनं वन्दे रामायणार्णवम् ॥ २३॥

ślokasārasamākīrṇaṃ sargakallolasaṅkulam |kāṇḍagrāhamahāmīnaṃ vande rāmāyaṇārṇavam || 23||

यः कर्णाञ्जलि सम्पुटैरहरहः सम्यक् पिबत्यादरात्वाल्मीकेर्वदनारविन्दगलितं रामायणाख्यं मधु ।जन्मव्याधिजराविपत्तिमरणैरत्यन्तसोपद्रवंसंसारं स विहाय गच्छति पुमान् विष्णोः पदं शाश्वतम् ॥ २४॥

yaḥ karṇāñjali sampuṭairaharahaḥ samyak pibatyādarātvālmīkervadanāravindagalitaṃ rāmāyaṇākhyaṃ madhu |janmavyādhijarāvipattimaraṇairatyantasopadravaṃsaṃsāraṃ sa vihāya gacchati pumān viṣṇoḥ padaṃ śāśvatam || 24||

तदुपगतसमाससन्धियोगंसममधुरोपनतार्थवाक्यबद्घम् ।रघुवरचरितं मुनिप्रणीतंदशशिरसश्च वधं निशामयध्वम् ॥ २५॥

tadupagatasamāsasandhiyogaṃsamamadhuropanatārthavākyabadgham |raghuvaracaritaṃ munipraṇītaṃdaśaśirasaśca vadhaṃ niśāmayadhvam || 25||

श्रीराघवं दशरथात्मजमप्रमेयंसीतापतिं रघुकुलान्वयरत्नदीपम् ।आजानुबाहुमरविन्ददलायताक्षंरामं निशाचरविनाशकरं नमामि ॥ २६॥

śrīrāghavaṃ daśarathātmajamaprameyaṃsītāpatiṃ raghukulānvayaratnadīpam |ājānubāhumaravindadalāyatākṣaṃrāmaṃ niśācaravināśakaraṃ namāmi || 26||

वैदेही सहितं सुरद्रुमतले हैमे महामण्डपेमध्येपुष्पकमासने मणिमये वीरासने सुस्थितम् ।अग्रे वाचयति प्रभञ्जनसुते तत्त्वं मुनिभ्यः परंव्याख्यान्तं भरतादिभिः परिवृतं रामं भजे श्यामलम् ॥ २७॥

vaidehī sahitaṃ suradrumatale haime mahāmaṇḍapemadhyepuṣpakamāsane maṇimaye vīrāsane susthitam |agre vācayati prabhañjanasute tattvaṃ munibhyaḥ paraṃvyākhyāntaṃ bharatādibhiḥ parivṛtaṃ rāmaṃ bhaje śyāmalam || 27||

(वामे भूमिसुता पुरश्च हनुमान् पश्चात् सुमित्रासुतःशत्रुघ्नो भरतश्च पार्श्वदलयोः वाय्वादिकोणेषु च ।सुग्रीवश्च विभीषणश्च युवराट् तारासुतो जाम्बवान्मध्ये नील सरोज कोमलरुचिं रामं भजे श्यामलम् ॥)आपदामपहर्तारं दातारं सर्वसम्पदाम् ।लोकाभिरामं श्रीरामं भूयो भूयो नमाम्यहम् ॥ २८॥

(vāme bhūmisutā puraśca hanumān paścāt sumitrāsutaḥśatrughno bharataśca pārśvadalayoḥ vāyvādikoṇeṣu ca |sugrīvaśca vibhīṣaṇaśca yuvarāṭ tārāsuto jāmbavānmadhye nīla saroja komalaruciṃ rāmaṃ bhaje śyāmalam ||)āpadāmapahartāraṃ dātāraṃ sarvasampadām |lokābhirāmaṃ śrīrāmaṃ bhūyo bhūyo namāmyaham || 28||

धर्मात्मा सत्यसन्धश्च रामो दाशरथिर्यदि ।पौरुषेचाऽप्रतिद्वन्द्वः शरैनं जहि रावणिम् ॥ २९॥

dharmātmā satyasandhaśca rāmo dāśarathiryadi |pauruṣecā'pratidvandvaḥ śarainaṃ jahi rāvaṇim || 29||

तपःस्वाध्यायनिरतं तपस्वी वाग्विदां वरम् ।नारदं परिपप्रच्छ वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवम् ॥ ३०॥

tapaḥsvādhyāyanirataṃ tapasvī vāgvidāṃ varam |nāradaṃ paripapraccha vālmīkirmunipuṅgavam || 30||

॥ श्रीरघुनन्दन परब्रह्मणे नमः ॥॥ इति श्रीमद्रामायणपठनोपक्रमे अनुसन्धेयाः श्लोकाः समाप्ताः ॥

|| śrīraghunandana parabrahmaṇe namaḥ |||| iti śrīmadrāmāyaṇapaṭhanopakrame anusandheyāḥ ślokāḥ samāptāḥ ||

॥ श्रीमद्रामायण पारायणसमापने अनुसन्धेयाः मङ्गलश्लोकाः ॥एवमेतत्पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः ।प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम् ॥ १॥

|| śrīmadrāmāyaṇa pārāyaṇasamāpane anusandheyāḥ maṅgalaślokāḥ ||evametatpurāvṛttamākhyānaṃ bhadramastu vaḥ |pravyāharata visrabdhaṃ balaṃ viṣṇoḥ pravardhatām || 1||

लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराभवः ।येषामिन्दीवरश्यामो हृदये सुप्रतिष्ठितः ॥ २॥

lābhasteṣāṃ jayasteṣāṃ kutasteṣāṃ parābhavaḥ |yeṣāmindīvaraśyāmo hṛdaye supratiṣṭhitaḥ || 2||

काले वर्षतु पर्जन्यः पृथिवी सस्यशालिनी ।देशोऽयं क्षोभरहितो ब्राह्मणाः सन्तु निर्भयाः ॥ ३॥

kāle varṣatu parjanyaḥ pṛthivī sasyaśālinī |deśo'yaṃ kṣobharahito brāhmaṇāḥ santu nirbhayāḥ || 3||

कावेरीवर्धतां काले काले वर्षतु वासवः ।श्रीरङ्गनाथो जयतु श्रीरङ्गश्रीश्च वर्धताम् ॥ ४॥

kāverīvardhatāṃ kāle kāle varṣatu vāsavaḥ |śrīraṅganātho jayatu śrīraṅgaśrīśca vardhatām || 4||

स्वस्ति प्रजाभ्यः परिपालयन्तांन्याय्येन मार्गेण महीं महीशाः ।गोब्राह्मणेभ्यः शुभमस्तु नित्यंलोकाः समस्ताः सुखिनो भवन्तु ॥ ५॥

svasti prajābhyaḥ paripālayantāṃnyāyyena mārgeṇa mahīṃ mahīśāḥ |gobrāhmaṇebhyaḥ śubhamastu nityaṃlokāḥ samastāḥ sukhino bhavantu || 5||

(मङ्गलं भगवान् विष्णुः मङ्गलं मधुसूदनः ।मङ्गलं पुण्डरीकाक्षः मङ्गलं गरुडध्वजः ॥)मङ्गलं कोसलेन्द्राय महनीयगुणाब्धये ।चक्रवर्तितनूजाय सार्वभौमाय मङ्गलम् ॥ ६॥

(maṅgalaṃ bhagavān viṣṇuḥ maṅgalaṃ madhusūdanaḥ |maṅgalaṃ puṇḍarīkākṣaḥ maṅgalaṃ garuḍadhvajaḥ ||)maṅgalaṃ kosalendrāya mahanīyaguṇābdhaye |cakravartitanūjāya sārvabhaumāya maṅgalam || 6||

वेदवेदान्तवेद्याय मेघश्यामलमूर्तये ।पुंसां मोहनरूपाय पुण्यश्लोकाय मङ्गलम् ॥ ७॥

vedavedāntavedyāya meghaśyāmalamūrtaye |puṃsāṃ mohanarūpāya puṇyaślokāya maṅgalam || 7||

विश्वामित्रान्तरङ्गाय मिथिलानगरीपतेः ।भाग्यानां परिपाकाय भव्यरूपाय मङ्गलम् ॥ ८॥

viśvāmitrāntaraṅgāya mithilānagarīpateḥ |bhāgyānāṃ paripākāya bhavyarūpāya maṅgalam || 8||

पितृभक्ताय सततं भ्रातृभिः सह सीतया ।नन्दिताखिललोकाय रामभद्राय मङ्गलम् ॥ १०॥

pitṛbhaktāya satataṃ bhrātṛbhiḥ saha sītayā |nanditākhilalokāya rāmabhadrāya maṅgalam || 10||

त्यक्तसाकेतवासाय चित्रकूटविहारिणे ।सेव्याय सर्वयमिनां धीरोदाराय मङ्गलम् ॥ १०॥

tyaktasāketavāsāya citrakūṭavihāriṇe |sevyāya sarvayamināṃ dhīrodārāya maṅgalam || 10||

सौमित्रिणा च जानक्या चापबाणासिधारिणे ।संसेव्याय सदा भक्त्या स्वामिने मम मङ्गलम् ॥ ११॥

saumitriṇā ca jānakyā cāpabāṇāsidhāriṇe |saṃsevyāya sadā bhaktyā svāmine mama maṅgalam || 11||

दण्डकारण्यवासाय खण्डितामरशत्रवे ।गृध्रराजाय भक्ताय मुक्तिदायास्तु मङ्गलम् ॥ १२॥

daṇḍakāraṇyavāsāya khaṇḍitāmaraśatrave |gṛdhrarājāya bhaktāya muktidāyāstu maṅgalam || 12||

सादरं शबरीदत्तफलमूलाभिलाषिणे ।सौलभ्यपरिपूर्णाय सत्त्वोद्रिक्ताय मङ्गलम् ॥ १३॥

sādaraṃ śabarīdattaphalamūlābhilāṣiṇe |saulabhyaparipūrṇāya sattvodriktāya maṅgalam || 13||

हनुमत्समवेताय हरीशाभीष्टदायिने ।वालिप्रमथनायास्तु महाधीराय मङ्गलम् ॥ १४॥

hanumatsamavetāya harīśābhīṣṭadāyine |vālipramathanāyāstu mahādhīrāya maṅgalam || 14||

श्रीमते रघुवीराय सेतूल्लङ्घितसिन्धवे ।जितराक्षसराजाय रणधीराय मङ्गलम् ॥ १५॥

śrīmate raghuvīrāya setūllaṅghitasindhave |jitarākṣasarājāya raṇadhīrāya maṅgalam || 15||

आसाद्य नगरीं दिव्यां अभिषिक्ताय सीतया ।राजाधिराजराजाय रामभद्राय मङ्गलम् ॥ १६॥

āsādya nagarīṃ divyāṃ abhiṣiktāya sītayā |rājādhirājarājāya rāmabhadrāya maṅgalam || 16||

(विभीषणकृते प्रीत्या लङ्काभीष्ट प्रदायिने ।सर्वलोक शरण्याय श्रीराघवाय मङ्गलम् ॥ब्रह्मादि देवसेव्याय भ्रह्मण्याय महात्मने ।जानकी प्राणनाथाय रघुनाथाय मङ्गलम् ॥)मङ्गलाशासनपरैः मदाचार्यपुरोगमैः ।सर्वैश्च पूर्वैराचार्यैः सत्कृतायास्तु मङ्गलम् ॥ १७॥

(vibhīṣaṇakṛte prītyā laṅkābhīṣṭa pradāyine |sarvaloka śaraṇyāya śrīrāghavāya maṅgalam ||brahmādi devasevyāya bhrahmaṇyāya mahātmane |jānakī prāṇanāthāya raghunāthāya maṅgalam ||)maṅgalāśāsanaparaiḥ madācāryapurogamaiḥ |sarvaiśca pūrvairācāryaiḥ satkṛtāyāstu maṅgalam || 17||

कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वाबुद्।ह्ध्याऽऽत्मना वा प्रकृतेः स्वभावात् ।करोमि यद्यत् सकलं परस्मैनारायणायेति समर्पयामि ॥ १८॥

kāyena vācā manasendriyairvābud|hdhyā''tmanā vā prakṛteḥ svabhāvāt |karomi yadyat sakalaṃ parasmainārāyaṇāyeti samarpayāmi || 18||

॥ इति श्रीमद्रामायण पारायण समापने अनुसन्धेयाः श्लोकाः समाप्ताः ॥

|| iti śrīmadrāmāyaṇa pārāyaṇa samāpane anusandheyāḥ ślokāḥ samāptāḥ ||