मनसादेवीस्तोत्रम् (ब्रह्मवैवर्तपुराणान्तर्गतम् देवीभागवतान्तर्गतं च) Manasa Devi Stotram

महेन्द्र उवाच । (पुरन्दर उवाच)देवीं त्वां स्तोतुमिच्छामि साध्विनीं प्रवरां पराम् ।परात्परां च परमां न हि स्तोतुं क्षमोऽधुना ॥ १॥

mahendra uvāca | (purandara uvāca)devīṃ tvāṃ stotumicchāmi sādhvinīṃ pravarāṃ parām |parātparāṃ ca paramāṃ na hi stotuṃ kṣamo'dhunā || 1||

स्तोत्राणां लक्षणं वेदे स्वभावाख्यानतः परम् ।न क्षमः प्रकृतिं वक्तुं गुणानां तव सुव्रते ॥ २॥

stotrāṇāṃ lakṣaṇaṃ vede svabhāvākhyānataḥ param |na kṣamaḥ prakṛtiṃ vaktuṃ guṇānāṃ tava suvrate || 2||

शुद्धसत्त्वस्वरूपा त्वं कोपहिंसाविवर्जिता ।न च शप्तो मुनिस्तेन त्यक्तया च त्वया यतः ॥ ३॥

śuddhasattvasvarūpā tvaṃ kopahiṃsāvivarjitā |na ca śapto munistena tyaktayā ca tvayā yataḥ || 3||

त्वं मया पूजिता साध्वि जननी च यथाऽदितिः ।दयारूपा च भगिनी क्षमारूपा यथा प्रसूः ॥ ४॥

tvaṃ mayā pūjitā sādhvi jananī ca yathā'ditiḥ |dayārūpā ca bhaginī kṣamārūpā yathā prasūḥ || 4||

त्वया मे रक्षिताः प्राणाः पुत्रद्वाराः सुरेश्वरि ।अहं करोमि त्वां पूज्यां मम प्रीतिश्च वर्धते ॥ ५॥

tvayā me rakṣitāḥ prāṇāḥ putradvārāḥ sureśvari |ahaṃ karomi tvāṃ pūjyāṃ mama prītiśca vardhate || 5||

नित्यं यद्यपि पूज्या त्वं भवेऽत्र जगदम्बिके ।तथाऽपि तव पूजां वै वर्धयामि पुनः पुनः ॥ ६॥

nityaṃ yadyapi pūjyā tvaṃ bhave'tra jagadambike |tathā'pi tava pūjāṃ vai vardhayāmi punaḥ punaḥ || 6||

ये त्वामाषाढसङ्क्रान्त्यां पूजयिष्यन्ति भक्तितः ।पञ्चम्यां मनसाऽऽख्यायां मासान्ते वा दिने दिने ॥ ७॥

ye tvāmāṣāḍhasaṅkrāntyāṃ pūjayiṣyanti bhaktitaḥ |pañcamyāṃ manasā''khyāyāṃ māsānte vā dine dine || 7||

पुत्रपौत्रादयस्तेषां वर्धन्ते च धनानि च ।यशस्विनः कीर्तिमन्तो विद्यावन्तो गुणान्विताः ॥ ८॥

putrapautrādayasteṣāṃ vardhante ca dhanāni ca |yaśasvinaḥ kīrtimanto vidyāvanto guṇānvitāḥ || 8||

ये त्वां न पूजयिष्यन्ति निन्दन्त्यज्ञानतो जनाः ।लक्ष्मीहीना भविष्यन्ति तेषां नागभयं सदा ॥ ९॥

ye tvāṃ na pūjayiṣyanti nindantyajñānato janāḥ |lakṣmīhīnā bhaviṣyanti teṣāṃ nāgabhayaṃ sadā || 9||

त्वं स्वर्गलक्ष्मीः स्वर्गे च वैकुण्ठे कमला कला ।नारायणांशो भगवान् जरत्कारुर्मुनीश्वरः ॥ १०॥

tvaṃ svargalakṣmīḥ svarge ca vaikuṇṭhe kamalā kalā |nārāyaṇāṃśo bhagavān jaratkārurmunīśvaraḥ || 10||

तपसा तेजसा त्वां च मनसा ससृजे पिता ।अस्माकं रक्षणायैव तेन त्वं मनसाभिधा ॥ ११॥

tapasā tejasā tvāṃ ca manasā sasṛje pitā |asmākaṃ rakṣaṇāyaiva tena tvaṃ manasābhidhā || 11||

मनसा वेदितुं शक्ता चाऽऽत्मना सिद्धयोगिनी । (मनसादेवि शक्त्यां त्वं स्वात्मना सिद्धयोगिनी)तेन त्वं मनसादेवी पूजिता वन्दिता भवे ॥ १२॥

manasā vedituṃ śaktā cā''tmanā siddhayoginī | (manasādevi śaktyāṃ tvaṃ svātmanā siddhayoginī)tena tvaṃ manasādevī pūjitā vanditā bhave || 12||

यां भक्त्या मनसा देवाः पूजयन्त्यनिशं भृशम् ।तेन त्वं मनसादेवी प्रवदन्ति पुराविदः ॥ १३॥

yāṃ bhaktyā manasā devāḥ pūjayantyaniśaṃ bhṛśam |tena tvaṃ manasādevī pravadanti purāvidaḥ || 13||

सत्त्वरूपा च देवी त्वं शश्वत्सत्त्वनिषेवया ।यो हि यद्भावयेन्नित्यं शतं प्राप्नोति तत्समम् ॥ १४॥

sattvarūpā ca devī tvaṃ śaśvatsattvaniṣevayā |yo hi yadbhāvayennityaṃ śataṃ prāpnoti tatsamam || 14||

इदं स्तोत्रं पुण्यबीजं तां सम्पूज्य च यः पठेत् ।तस्य नागभयं नास्ति तस्य वंशोद्भवस्य च । वर् तस्यवंशे भवेच्च यःविषं भवेत्सुधातुल्यं सिद्धस्तोत्रं यदा पठेत् ॥ १५॥

idaṃ stotraṃ puṇyabījaṃ tāṃ sampūjya ca yaḥ paṭhet |tasya nāgabhayaṃ nāsti tasya vaṃśodbhavasya ca | var tasyavaṃśe bhavecca yaḥviṣaṃ bhavetsudhātulyaṃ siddhastotraṃ yadā paṭhet || 15||

पञ्चलक्षजपेनैव सिद्धस्तोत्रो भवेन्नरः ।सर्पशायी भवेत्सोऽपि निश्चितं सर्ववाहनः ॥ १६॥

pañcalakṣajapenaiva siddhastotro bhavennaraḥ |sarpaśāyī bhavetso'pi niścitaṃ sarvavāhanaḥ || 16||

इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डेमनसोपाख्याने श्रीमनसादेवी स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥इति देवीभागवते नवमस्कन्धे अष्टचत्वारिंशाध्यायान्तर्गतंभगवती मानसपूजाविधानं समाप्तम् ॥ (११६१४०)(देवीभागवततः)नारद उवाचकेन स्तोत्रेण तुष्टाव महेन्द्रो मनसां सतीम् ॥ ११६॥

iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍemanasopākhyāne śrīmanasādevī stotraṃ sampūrṇam ||iti devībhāgavate navamaskandhe aṣṭacatvāriṃśādhyāyāntargataṃbhagavatī mānasapūjāvidhānaṃ samāptam || (116140)(devībhāgavatataḥ)nārada uvācakena stotreṇa tuṣṭāva mahendro manasāṃ satīm || 116||

पूजाविधिक्रमं तस्याः श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।श्रीनारायण उवाचसुस्नातः शुचिराचान्तो धृत्वा धौते च वाससी ॥ ११७॥

pūjāvidhikramaṃ tasyāḥ śrotumicchāmi tattvataḥ |śrīnārāyaṇa uvācasusnātaḥ śucirācānto dhṛtvā dhaute ca vāsasī || 117||

रत्नसिंहासने देवीं वासयामास भक्तितः ।स्वर्गङ्गाया जलेनैव रत्नकुम्भस्थितेन च ॥ ११८॥

ratnasiṃhāsane devīṃ vāsayāmāsa bhaktitaḥ |svargaṅgāyā jalenaiva ratnakumbhasthitena ca || 118||

स्नापयामास मनसां महेन्द्रो वेदमन्त्रतः ।वाससी वासयामास वह्मिशुद्धे मनोहरे ॥ ११९॥

snāpayāmāsa manasāṃ mahendro vedamantrataḥ |vāsasī vāsayāmāsa vahmiśuddhe manohare || 119||

सर्वाङ्गे चन्दनं कृत्वा पादार्घ्यं भक्तिसंयुतः ।गणेशं च दिनेशं च वह्निं विष्णुं शिवं शिवाम् ॥ १२०॥

sarvāṅge candanaṃ kṛtvā pādārghyaṃ bhaktisaṃyutaḥ |gaṇeśaṃ ca dineśaṃ ca vahniṃ viṣṇuṃ śivaṃ śivām || 120||

सम्पूज्यादौ देवषट्कं पूजयामास तां सतीम् ।ॐ ह्रीं श्रीं मनसादेव्यै स्वाहेत्येवं च मन्त्रतः ॥ १२१॥

sampūjyādau devaṣaṭkaṃ pūjayāmāsa tāṃ satīm |oṃ hrīṃ śrīṃ manasādevyai svāhetyevaṃ ca mantrataḥ || 121||

दशाक्षरेण मूलेन ददौ सर्वं यथोचितम् ।दत्त्वा षोडशोपचारान्दुर्लभान्देवनायकः ॥ १२२॥

daśākṣareṇa mūlena dadau sarvaṃ yathocitam |dattvā ṣoḍaśopacārāndurlabhāndevanāyakaḥ || 122||

पूजयामास भक्त्या च विष्णुना प्रेरितो मुदा ।वाद्यं नानाप्रकारं च वादयामास तत्र वै ॥ १२३॥

pūjayāmāsa bhaktyā ca viṣṇunā prerito mudā |vādyaṃ nānāprakāraṃ ca vādayāmāsa tatra vai || 123||

बभूव पुष्पवृष्टिश्च नभसो मनसोपरि ।देवप्रियाज्ञया तत्र बह्मविष्णुशिवाज्ञया ॥ १२४॥

babhūva puṣpavṛṣṭiśca nabhaso manasopari |devapriyājñayā tatra bahmaviṣṇuśivājñayā || 124||

तुष्टाव साश्रुनेत्रश्च पुलकाङ्कितविग्रहः ।पुरन्दर उवाच

tuṣṭāva sāśrunetraśca pulakāṅkitavigrahaḥ |purandara uvāca