कैलासवर्णनम् Kailasavarnanam

शशिशुभ्राः किरन्भासो हासो धनपतेर्दिशः ।गिरिरस्तीह कैलासो निवासो वृषलक्ष्मणः ॥ १॥

śaśiśubhrāḥ kiranbhāso hāso dhanapaterdiśaḥ |girirastīha kailāso nivāso vṛṣalakṣmaṇaḥ || 1||

बिम्बितैर्यो मृगैर्भाति सुटस्फाटिकसानुषु ।कौतुकेन कृतो धात्रा राशिभिः शशिनामिव ॥ २॥

bimbitairyo mṛgairbhāti suṭasphāṭikasānuṣu |kautukena kṛto dhātrā rāśibhiḥ śaśināmiva || 2||

रश्मयोऽभ्रङ्कषा यस्य श्रयन्ते सरलश्रियः ।मूले मृणालनालत्वं ब्रह्मासनसरोरुहः ॥ ३॥

raśmayo'bhraṅkaṣā yasya śrayante saralaśriyaḥ |mūle mṛṇālanālatvaṃ brahmāsanasaroruhaḥ || 3||

यदंशुस्रोतसः सङ्गादुत्तमाङ्गेऽपि धूर्जटेः ।नेन्दुः क्षीरोदकल्लोलनिवासप्रीतिमुज्झितः ॥ ४॥

yadaṃśusrotasaḥ saṅgāduttamāṅge'pi dhūrjaṭeḥ |nenduḥ kṣīrodakallolanivāsaprītimujjhitaḥ || 4||

सर्वतोऽपि प्रनृत्यद्भिर्यश्चकास्ति गभस्तिभिः ।लिखन्मुसेषु ककुभां कर्पूरस्थासकानिव ॥ ५॥

sarvato'pi pranṛtyadbhiryaścakāsti gabhastibhiḥ |likhanmuseṣu kakubhāṃ karpūrasthāsakāniva || 5||

पादैर्महद्भिराक्रान्तदिगन्तो यः सितद्युतिः ।विमर्ति क्षममात्मानं भोक्तु नवसुधाभरम् ॥ ६॥

pādairmahadbhirākrāntadiganto yaḥ sitadyutiḥ |vimarti kṣamamātmānaṃ bhoktu navasudhābharam || 6||

जहाति यस्य लिम्पद्भिः करैराचान्तकालिमा ।जलदः प्रावृषेण्योऽपि न शारदपयोदताम् ॥ ७॥

jahāti yasya limpadbhiḥ karairācāntakālimā |jaladaḥ prāvṛṣeṇyo'pi na śāradapayodatām || 7||

सगुहां प्रकटाहीनकटकां दधदाकृतिम् ।सदापिनाकमाक्रम्य स्थितः पादवलद्गणः ॥ ८॥

saguhāṃ prakaṭāhīnakaṭakāṃ dadhadākṛtim |sadāpinākamākramya sthitaḥ pādavaladgaṇaḥ || 8||

दधानोऽधिगतश्वेतसानुरहशरीरताम् ।स्वसाम्यमिव यो नीतः सेवाप्रीतेन शम्भुना ॥ ९॥

dadhāno'dhigataśvetasānurahaśarīratām |svasāmyamiva yo nītaḥ sevāprītena śambhunā || 9||

आबद्धपरिवेषस्य रश्मिभिः स्फटिकाश्मनाम् ।प्रदक्षिणमप्रवृत्तेव राजते यस्य जाह्नवी ॥ १०॥

ābaddhapariveṣasya raśmibhiḥ sphaṭikāśmanām |pradakṣiṇamapravṛtteva rājate yasya jāhnavī || 10||

धत्तेंऽशुभिः समालब्धां भर्गनेत्रहविभुर्जः ।यो मूर्ति रोहणं जेतुं पद्मरागमयीमिव ॥ ११॥

dhatteṃ'śubhiḥ samālabdhāṃ bharganetrahavibhurjaḥ |yo mūrti rohaṇaṃ jetuṃ padmarāgamayīmiva || 11||

यत्र स्फटिकतेजोभिर्भर्गस्य च गलत्विषा ।रजन्यपि दिनंमन्या रात्रिंमन्यं भवत्यहः ॥ १२॥

yatra sphaṭikatejobhirbhargasya ca galatviṣā |rajanyapi dinaṃmanyā rātriṃmanyaṃ bhavatyahaḥ || 12||

दिक्षु द्युतिभिरेणाङ्कगभस्तिप्रतिवस्तुभिः ।यशांसि वर्षता येन राजन्वन्तो महीभृतः ॥ १२॥

dikṣu dyutibhireṇāṅkagabhastiprativastubhiḥ |yaśāṃsi varṣatā yena rājanvanto mahībhṛtaḥ || 12||

नृत्यद्भवपदक्षुण्णयत्क्षोणीरेणुविप्रुषः ।भनिभेन नभो नूनं नक्तं नक्तमुपासते ॥ १४॥

nṛtyadbhavapadakṣuṇṇayatkṣoṇīreṇuvipruṣaḥ |bhanibhena nabho nūnaṃ naktaṃ naktamupāsate || 14||

शिववाहखुरोपज्ञजातरूपसमृद्धिभिः ।क्षणान्मेरुसहस्रं यः सूते शैलप्रजापतिः ॥ १५॥

śivavāhakhuropajñajātarūpasamṛddhibhiḥ |kṣaṇānmerusahasraṃ yaḥ sūte śailaprajāpatiḥ || 15||

यत्र नेत्रानलः शम्भोः प्रतिबिम्बावलम्बनात् ।कल्पतेऽनल्पदावाग्निशिल्पकृद्रत्नसानुषु ॥ १६॥

yatra netrānalaḥ śambhoḥ pratibimbāvalambanāt |kalpate'nalpadāvāgniśilpakṛdratnasānuṣu || 16||

रुद्रोत्तंसविधूद्रेकद्रवच्चन्द्राश्मजन्मभिः ।प्रवाहैरिव यः सख्यं कचिन्नोज्झति निर्झरैः ॥ १७॥

rudrottaṃsavidhūdrekadravaccandrāśmajanmabhiḥ |pravāhairiva yaḥ sakhyaṃ kacinnojjhati nirjharaiḥ || 17||

किंस्विद्गौरीहरेर्भीत्या विनीत्या किमु धूर्जटेः ।दूराद्रथमृगं तयक्त्वा यं मृदुः सेवतेऽनिलः ॥ १८॥

kiṃsvidgaurīharerbhītyā vinītyā kimu dhūrjaṭeḥ |dūrādrathamṛgaṃ tayaktvā yaṃ mṛduḥ sevate'nilaḥ || 18||

दरीषु किंनरीलोकं धत्ते यः प्लोषविलप्लवे ।न्यासीकृतमनङ्गेन भाण्डागारमिव स्वकम् ॥ १९॥

darīṣu kiṃnarīlokaṃ dhatte yaḥ ploṣavilaplave |nyāsīkṛtamanaṅgena bhāṇḍāgāramiva svakam || 19||

श्वेतास्मकुहरैर्मध्यसुप्तश्याभ्रमण्डलैः ।व्यनक्ति यः शैलवृपा सहस्रमिव चक्षुषाम् ॥ २०॥

śvetāsmakuharairmadhyasuptaśyābhramaṇḍalaiḥ |vyanakti yaḥ śailavṛpā sahasramiva cakṣuṣām || 20||

अवगूढो दृढं देव्या पौलस्त्येभुजनर्तिते ।यत्र क्षणं विभुर्लभे दोलाकेलिरसज्ञताम् ॥ २१॥

avagūḍho dṛḍhaṃ devyā paulastyebhujanartite |yatra kṣaṇaṃ vibhurlabhe dolākelirasajñatām || 21||

अत्युन्नतस्य पादेषु क्षपासु लुठतेन्दुना ।यस्य प्रभुरपि स्पर्धां नैति चन्द्रशिखामणिः ॥ २२॥

atyunnatasya pādeṣu kṣapāsu luṭhatendunā |yasya prabhurapi spardhāṃ naiti candraśikhāmaṇiḥ || 22||

दिक्षु प्रसारितबृहत्प्रभापक्षतिसम्पुटः ।यो मानसे जगल्लक्ष्मीकेलिहंस इव स्थितः ॥ २३॥

dikṣu prasāritabṛhatprabhāpakṣatisampuṭaḥ |yo mānase jagallakṣmīkelihaṃsa iva sthitaḥ || 23||

यो मध्यमध्यसङ्क्रान्तनवाभ्रकणशारितैः ।लौहितीकतटैर्भाति स्वप्रशस्तिपटैरिव ॥ २४॥

yo madhyamadhyasaṅkrāntanavābhrakaṇaśāritaiḥ |lauhitīkataṭairbhāti svapraśastipaṭairiva || 24||

स्फुलिङ्गभङ्गिभिर्मानोः प्रतिबिम्बैर्य ईक्ष्यते ।राशिर्भूतेरिव त्र्यक्षप्लुष्टानां विश्वपाप्मनाम् ॥ २५॥

sphuliṅgabhaṅgibhirmānoḥ pratibimbairya īkṣyate |rāśirbhūteriva tryakṣapluṣṭānāṃ viśvapāpmanām || 25||

मानसास्कन्दनपटुः स्पृशन्नुत्कटकान्तताम् ।दधानः सुखद रूं सिद्धसाध्यगणाश्रितः ॥ २६॥

mānasāskandanapaṭuḥ spṛśannutkaṭakāntatām |dadhānaḥ sukhada rūṃ siddhasādhyagaṇāśritaḥ || 26||

सालकान्तस्थितिर्नीरुकण्ठाध्यासनपावनः ।य इवाभाति यच्चित्रमहर्यक्षैस्तु सेव्यते ॥ २७॥

sālakāntasthitirnīrukaṇṭhādhyāsanapāvanaḥ |ya ivābhāti yaccitramaharyakṣaistu sevyate || 27||

क्वचित्कवचितः सान्द्रनवाम्बुदकदम्बकैः ।यो विमुद्रयति क्षोणीरञ्जद्रिमदद्रुहः ॥ २८॥

kvacitkavacitaḥ sāndranavāmbudakadambakaiḥ |yo vimudrayati kṣoṇīrañjadrimadadruhaḥ || 28||

सीमन्तरेखा रोदस्योः क्षौमनीरङ्गिका दिशाम् ।ककुप्कुञ्जरयूथस्य पुरोमुखपटच्छटा ॥ २९॥

sīmantarekhā rodasyoḥ kṣaumanīraṅgikā diśām |kakupkuñjarayūthasya puromukhapaṭacchaṭā || 29||

द्वितीयभूतिर्भर्गस्य फेनश्रीर्मीनसाम्भसाम् ।भूपन्नगस्रीनिर्मोको भाति यत्कान्तिसन्ततिः ॥ ३०॥

dvitīyabhūtirbhargasya phenaśrīrmīnasāmbhasām |bhūpannagasrīnirmoko bhāti yatkāntisantatiḥ || 30||

सङ्क्रान्तं यो वहत्यन्तर्वपुषि स्फाटिके जगत् ।आचान्तमिव कल्पान्ते शिक्षया वृषलक्ष्मणः ॥ ३१॥

saṅkrāntaṃ yo vahatyantarvapuṣi sphāṭike jagat |ācāntamiva kalpānte śikṣayā vṛṣalakṣmaṇaḥ || 31||

बिम्बितार्कधृतापाण्डुशरीरो यो विराजते ।सान्द्रेरामञ्जरीपुष्पगुच्छोत्तंस इव क्षितौ ॥ ३२॥

bimbitārkadhṛtāpāṇḍuśarīro yo virājate |sāndrerāmañjarīpuṣpagucchottaṃsa iva kṣitau || 32||

स्फटिकाश्मसु यत्रास्ते बिम्बितो गुहबर्हिणः ।दत्तयात्र इवाक्रष्टुमहीन्पाताल्वासिनः ॥ ३३॥

sphaṭikāśmasu yatrāste bimbito guhabarhiṇaḥ |dattayātra ivākraṣṭumahīnpātālvāsinaḥ || 33||

विश्वात्मने स्वनाथाय दिगस्बरदशाजुषे ।वयतीवाम्बरं दिक्षु यस्ततैरंशुतन्तुभिः ॥ ३४॥

viśvātmane svanāthāya digasbaradaśājuṣe |vayatīvāmbaraṃ dikṣu yastatairaṃśutantubhiḥ || 34||

योऽश्रान्तशशभृत्सङ्गद्रवच्चन्द्राश्मशीकरैः ।व्यनक्ति भगवत्पादपातानन्दाश्रुदुर्दिनम् ॥ ३५॥

yo'śrāntaśaśabhṛtsaṅgadravaccandrāśmaśīkaraiḥ |vyanakti bhagavatpādapātānandāśrudurdinam || 35||

यो बिभर्ति ज्वलत्तुङ्गपतङ्गाश्मगुहात्मना ।दत्तां भगवता दृष्टिमह्नि वह्निमयीमिव ॥ ३६॥

yo bibharti jvalattuṅgapataṅgāśmaguhātmanā |dattāṃ bhagavatā dṛṣṭimahni vahnimayīmiva || 36||

ढौकितानन्तकुसुमप्रकरः पार्श्वपादपैः ।कीर्णार्घो गिरिजासिंहकरजोन्मुक्तमौक्तिकैः ॥ ३७॥

ḍhaukitānantakusumaprakaraḥ pārśvapādapaiḥ |kīrṇārgho girijāsiṃhakarajonmuktamauktikaiḥ || 37||

धूपधूममभिव्यञ्जन्भरैर्नवपयोमुचाम् ।दत्तदीपालिकः शृङ्गभज्वरत्तपनोपलैः ॥ ३८॥

dhūpadhūmamabhivyañjanbharairnavapayomucām |dattadīpālikaḥ śṛṅgabhajvarattapanopalaiḥ || 38||

स्नानानि यच्छन्नच्छिन्नमुच्छलद्भिरितस्ततः ।नियनिःष्यन्दमानेन्दुदृषत्सूतिभिरम्बुभिः ॥ ३९॥

snānāni yacchannacchinnamucchaladbhiritastataḥ |niyaniḥṣyandamānendudṛṣatsūtibhirambubhiḥ || 39||

सधातुनिर्झरारब्धसमालभनविभ्रमः ।स्तुवन्दरीमुखैर्वातलहरीमुखरीकृतैः ॥ ४०॥

sadhātunirjharārabdhasamālabhanavibhramaḥ |stuvandarīmukhairvātalaharīmukharīkṛtaiḥ || 40||

शुभोपकल्पितबलिर्नानाविधफलर्द्धिभिः ।तटभस्तुतसङ्गीतभङ्गीको दिव्यचारणैः ॥ ४१॥

śubhopakalpitabalirnānāvidhaphalarddhibhiḥ |taṭabhastutasaṅgītabhaṅgīko divyacāraṇaiḥ || 41||

यो भस्मस्मेरसर्वाङ्गो निभृतां स्थितिमश्नुते ।नित्यसन्निहितं देवदेवमभ्यर्चयन्निव ॥ ४२॥

yo bhasmasmerasarvāṅgo nibhṛtāṃ sthitimaśnute |nityasannihitaṃ devadevamabhyarcayanniva || 42||

धातुपाटलमुत्क्षेपपरिभूत्यपराधिनि ।योऽद्यापीव मुखं धत्ते सकोपं दशकन्धरे ॥ ४३॥

dhātupāṭalamutkṣepaparibhūtyaparādhini |yo'dyāpīva mukhaṃ dhatte sakopaṃ daśakandhare || 43||

सूर्यग्रावाग्निना दुन्वन्सिञ्चन्निन्दूपलद्रवैः ।कोपभसादसम्भेद इव योऽनाङ्गदाहिनः ॥ ४४॥

sūryagrāvāgninā dunvansiñcannindūpaladravaiḥ |kopabhasādasambheda iva yo'nāṅgadāhinaḥ || 44||

सोरगाश्लेषनिःशेषतापघ्नस्थाणुसङ्गतेः ।श्रीखण्डंशैलं कुरुते यः साम्यानुग्रहातिथिम् ॥ ४५॥

soragāśleṣaniḥśeṣatāpaghnasthāṇusaṅgateḥ |śrīkhaṇḍaṃśailaṃ kurute yaḥ sāmyānugrahātithim || 45||

दिवापि पतासु महेशशेखरप्रजागरूकेण कुरङ्गकेतुना ।कदाचन प्रोषितभर्तृकाव्रतं शिखासु यस्यौषधिभिर्न शिक्षितम् ॥ ४६॥

divāpi patāsu maheśaśekharaprajāgarūkeṇa kuraṅgaketunā |kadācana proṣitabhartṛkāvrataṃ śikhāsu yasyauṣadhibhirna śikṣitam || 46||

शिखराध्वनि यस्य षट्पदद्युतिचौरा नवकेकिबन्धवः ।ज्वलदोषधिदीप्तिसम्पदां दधते सम्भृतकज्जलश्रियम् ॥ ४७॥

śikharādhvani yasya ṣaṭpadadyuticaurā navakekibandhavaḥ |jvaladoṣadhidīptisampadāṃ dadhate sambhṛtakajjalaśriyam || 47||

तनुरनुपसरति श्रीसंस्तवं यस्य शृङ्गेष्वनुरजनि सुधांशोमूर्तिभिर्बिम्बिताभिः ।भरसहनभृतान्तस्तोषभर्गप्रसादीकृतनिजनृरकपालस्रक्सहस्राञ्चितेव ॥ ४८॥

tanuranupasarati śrīsaṃstavaṃ yasya śṛṅgeṣvanurajani sudhāṃśomūrtibhirbimbitābhiḥ |bharasahanabhṛtāntastoṣabhargaprasādīkṛtanijanṛrakapālasraksahasrāñciteva || 48||

स्फटिककटककुट्टिमेषु यस्य प्रतिमितयः खरतेजसो जुषन्ते ।विचरणचणशर्ववाहपादप्रणयसमुद्गतजातरूपशोभाम् ॥ ४९॥

sphaṭikakaṭakakuṭṭimeṣu yasya pratimitayaḥ kharatejaso juṣante |vicaraṇacaṇaśarvavāhapādapraṇayasamudgatajātarūpaśobhām || 49||

यस्याः सौरभकिङ्करीकृतमिलन्मत्तालिमालानिभाद्व्यज्यन्तेऽनवधिक्रुधो रतिपतेर्भ्रूभङ्गविच्छित्तयः ।चित्रा चैत्ररथानिलस्य लहरी सा यत्र सञ्जायतेमानानध्ययनानाष्टमी शिशुतमीजीवातुभृत्सुभ्रुवः ॥ ५०॥

yasyāḥ saurabhakiṅkarīkṛtamilanmattālimālānibhādvyajyante'navadhikrudho ratipaterbhrūbhaṅgavicchittayaḥ |citrā caitrarathānilasya laharī sā yatra sañjāyatemānānadhyayanānāṣṭamī śiśutamījīvātubhṛtsubhruvaḥ || 50||

निह्नोतुं क्षणमीशते गणपतेर्येऽत्यूर्जितं गर्जितंस्वैरं तारकवैरिवाहशिखिनो ये मौनमुद्राभिदः ।ते यत्र स्तनितोर्मयो जलमुचां देवीहठालिङ्गनक्रीडासादरसौख्यदानपतितामायान्ति खट्वाङ्गिनः ॥ ५१॥

nihnotuṃ kṣaṇamīśate gaṇapaterye'tyūrjitaṃ garjitaṃsvairaṃ tārakavairivāhaśikhino ye maunamudrābhidaḥ |te yatra stanitormayo jalamucāṃ devīhaṭhāliṅganakrīḍāsādarasaukhyadānapatitāmāyānti khaṭvāṅginaḥ || 51||

कालुष्यप्रागभावप्रणयिनि निबिडप्रावृडातङ्कनश्यद्धंसश्रेणीशरण्ये प्रकटतटलुठद्वीचिलेखाजटाले ।यो मुख्ये मानसाख्ये परिसरसरसि प्राप्तसङ्क्रान्तिरन्तर्भूलोकालोकनेच्छोज्जिगमिषदुरगाधीशभङ्गीं बिभर्ति ॥ ५२॥

kāluṣyaprāgabhāvapraṇayini nibiḍaprāvṛḍātaṅkanaśyaddhaṃsaśreṇīśaraṇye prakaṭataṭaluṭhadvīcilekhājaṭāle |yo mukhye mānasākhye parisarasarasi prāptasaṅkrāntirantarbhūlokālokanecchojjigamiṣaduragādhīśabhaṅgīṃ bibharti || 52||

क्व यस्य नक्तन्दिनचन्द्रिका न द्युतिर्द्युवीथीमुपतिष्ठमाना ।सन्नद्धतां कन्दलयत्यशेषवर्णान्तरापह्नविप्लवाय ॥ ५३॥

kva yasya naktandinacandrikā na dyutirdyuvīthīmupatiṣṭhamānā |sannaddhatāṃ kandalayatyaśeṣavarṇāntarāpahnaviplavāya || 53||

या काप्युदात्ततरदक्षकुलप्रसूतिर्या सेवते हरिपदाक्रमणक्षमत्वम् ।तां तारकान्तकरजन्मशुभानुभावांगौरीं तनुं वहति यो दयितां हरस्य ॥ ५४॥

yā kāpyudāttataradakṣakulaprasūtiryā sevate haripadākramaṇakṣamatvam |tāṃ tārakāntakarajanmaśubhānubhāvāṃgaurīṃ tanuṃ vahati yo dayitāṃ harasya || 54||

दन्ता नितम्बभुवि पादतलेऽलकाप्तिर्योग्या पयोधरविवृत्तिषु मेखला च ।यस्यास्तरङ्गितवलीमुखपृष्ठता चयस्तां समुद्वहति मूर्तिमपूर्वकान्ताम् ॥ ५५॥

dantā nitambabhuvi pādatale'lakāptiryogyā payodharavivṛttiṣu mekhalā ca |yasyāstaraṅgitavalīmukhapṛṣṭhatā cayastāṃ samudvahati mūrtimapūrvakāntām || 55||

उद्द्वेल्लत्फटमुण्डखण्डसचिवैरुतत्तंसिता मूर्धभिःप्रेङ्खत्पत्त्रकराश्रितालिलहरीरुद्राक्षमालाभृतः ।रोहद्दीर्घजटास्तटेषु तपसि स्थेम्नेव यस्य द्रुमास्ते तिष्ठन्त्यनिरोध एव मरुतामन्तं नयन्तो रजः ॥ ५६॥

uddvellatphaṭamuṇḍakhaṇḍasacivairutattaṃsitā mūrdhabhiḥpreṅkhatpattrakarāśritālilaharīrudrākṣamālābhṛtaḥ |rohaddīrghajaṭāstaṭeṣu tapasi sthemneva yasya drumāste tiṣṭhantyanirodha eva marutāmantaṃ nayanto rajaḥ || 56||

यस्मिञ्जातु न जायतेऽम्बुजवतीकौमारधर्मक्षतिर्दृष्टो यत्र न वा कदाचिद्शनाभिज्ञश्चकोरीजनः ।तस्मिन्नप्यहिचक्रवर्तिनगरोद्देशोपकण्ठे क्षणंयन्मूलस्फटिकाश्मरश्मिपटलैः कोऽपि प्रकाशोदयः ॥ ५७॥

yasmiñjātu na jāyate'mbujavatīkaumāradharmakṣatirdṛṣṭo yatra na vā kadācidśanābhijñaścakorījanaḥ |tasminnapyahicakravartinagaroddeśopakaṇṭhe kṣaṇaṃyanmūlasphaṭikāśmaraśmipaṭalaiḥ ko'pi prakāśodayaḥ || 57||

नैर्मल्यतस्तुलितसाधुजनाशयो यःसङ्क्रान्तकोमलतमालतरुप्रकाण्डः ।ज्योत्स्नासपत्नरुचिपीततमस्तरङ्ग्सन्दर्भगर्भमिव कुक्षिमभिव्यनक्ति ॥ ५८॥

nairmalyatastulitasādhujanāśayo yaḥsaṅkrāntakomalatamālataruprakāṇḍaḥ |jyotsnāsapatnarucipītatamastaraṅgsandarbhagarbhamiva kukṣimabhivyanakti || 58||

यो लम्बोदरकुम्भसम्भवमदस्रोतःसिरासीकरक्षुण्णः स्वःसरिदङ्कपङ्कजरजःसौगन्ध्यबन्धुश्च यः ।वप्रेषु प्रसरः स यत्र मरुतामोजायते जायतेयत्सेवाप्रवणो गणे मधुलिहां मन्दारमन्दादरः ॥ ५९॥

yo lambodarakumbhasambhavamadasrotaḥsirāsīkarakṣuṇṇaḥ svaḥsaridaṅkapaṅkajarajaḥsaugandhyabandhuśca yaḥ |vapreṣu prasaraḥ sa yatra marutāmojāyate jāyateyatsevāpravaṇo gaṇe madhulihāṃ mandāramandādaraḥ || 59||

यमदूरतस्त्रिजगदेककौतुकव्यवहारसर्गविधिनव्यवेधसम् ।अलका विमुद्रबहुसौधसीहृदादनिमेषलोचनचयेव वीक्षते ॥ ६०॥

yamadūratastrijagadekakautukavyavahārasargavidhinavyavedhasam |alakā vimudrabahusaudhasīhṛdādanimeṣalocanacayeva vīkṣate || 60||

यस्याश्चकास्ति कटकेषु सहेलखेलद्विद्याधरीचरणयावकपङ्कमुद्रा ।श्रीकण्ठनेत्रपथजानपदार्कसोमसेवाकृते सततसन्निहितेव सन्ध्या ॥ ६१॥

yasyāścakāsti kaṭakeṣu sahelakheladvidyādharīcaraṇayāvakapaṅkamudrā |śrīkaṇṭhanetrapathajānapadārkasomasevākṛte satatasannihiteva sandhyā || 61||

व्योमोलङ्घनजाङ्घिकेन वपुषा निःशेषकाष्ठाहठक्रीडाश्लेषविटस्य कल्पितवतो ब्रह्माण्डमुत्कर्परम् ।पातालाधिशयालुमूलमहसः शङ्के न यस्य प्रतिस्पर्धावर्धनसाहसे बलभिदः शैलोऽपि सन्नह्यति ॥ ६२॥

vyomolaṅghanajāṅghikena vapuṣā niḥśeṣakāṣṭhāhaṭhakrīḍāśleṣaviṭasya kalpitavato brahmāṇḍamutkarparam |pātālādhiśayālumūlamahasaḥ śaṅke na yasya pratispardhāvardhanasāhase balabhidaḥ śailo'pi sannahyati || 62||

दिवि क्षीरोदन्वान्हिमगिरिरजय्योऽर्कमहसामजाताधःपातस्रिदशसरिदोघः कचति यः ।वमञ्ज्त्योत्स्नाजालं दिशि दिशि सपत्नं शशिरुचांचकोरीजिह्वभिर्विरचितवृथालेहनविधिः ॥ ६३॥

divi kṣīrodanvānhimagirirajayyo'rkamahasāmajātādhaḥpātasridaśasaridoghaḥ kacati yaḥ |vamañjtyotsnājālaṃ diśi diśi sapatnaṃ śaśirucāṃcakorījihvabhirviracitavṛthālehanavidhiḥ || 63||

द्विर्भावश्चन्द्रभासां तरुणकुमुदिनीनाथचूडाट्टहासानुप्रासः शैलपुत्रीनवहसितसुधाविप्रुषां पौनरुक्त्यम् ।स्वर्गङ्गावीचिवीप्सा रुचिरुपचिनुते चातुरीं यस्य तस्यक्षोणीर्भर्तुर्गुणेषु प्रतिपदपठनं को विनिर्मातुमीष्टे ॥ ६४॥

dvirbhāvaścandrabhāsāṃ taruṇakumudinīnāthacūḍāṭṭahāsānuprāsaḥ śailaputrīnavahasitasudhāvipruṣāṃ paunaruktyam |svargaṅgāvīcivīpsā rucirupacinute cāturīṃ yasya tasyakṣoṇīrbharturguṇeṣu pratipadapaṭhanaṃ ko vinirmātumīṣṭe || 64||

इति श्रीमङ्खकस्य कृतौ श्रीकण्ठचरिते महाकाव्ये कैलासवर्णनम् ।॥ श्रीमङ्खककविकृतं श्रीकण्ठचरितम् । चतुर्थः सर्गः कैलासवर्णनम् ॥॥ श्रीमन्खककविक्ऱितं श्रीकण्ठचरितम् । चतुर्थः सर्गः – कैलासवर्णनम् ॥

iti śrīmaṅkhakasya kṛtau śrīkaṇṭhacarite mahākāvye kailāsavarṇanam ||| śrīmaṅkhakakavikṛtaṃ śrīkaṇṭhacaritam | caturthaḥ sargaḥ kailāsavarṇanam |||| śrīmankhakakavikritaṃ śrīkaṇṭhacaritam | caturthaḥ sargaḥ – kailāsavarṇanam ||