कैलाससभावर्णनम् १ Kailasasabhavarnanam 1

। कैलाससभावर्णनम् १ शिवरहस्यान्तर्गतम् ।स्कन्दःतस्यान्तरे शिवेनैव मनसा परिनिर्मिताः ।विंशत्सहस्रमानेन आयामोछ्रायतस्तदा ॥ १॥

| kailāsasabhāvarṇanam 1 śivarahasyāntargatam |skandaḥtasyāntare śivenaiva manasā parinirmitāḥ |viṃśatsahasramānena āyāmochrāyatastadā || 1||

प्राग्दक्षिणे प्रतीच्यां वै चोत्तरे शूलपाणिना ।मणिप्रभाधिकज्योतिकैलासनगमौलिगाः ॥ २॥

prāgdakṣiṇe pratīcyāṃ vai cottare śūlapāṇinā |maṇiprabhādhikajyotikailāsanagamauligāḥ || 2||

कलधौतनगोद्दामशिखरे तिलकायिताः ।पुमर्था इव राजन्त्यश्चतुर्वेदशिखोपमाः ॥ ३॥

kaladhautanagoddāmaśikhare tilakāyitāḥ |pumarthā iva rājantyaścaturvedaśikhopamāḥ || 3||

रङ्गस्थानं महेशस्य शम्भोस्सन्ध्यानटस्य च ।शातकुम्भमहाकुम्भसहस्रेणोपशोभिताः ॥ ४॥

raṅgasthānaṃ maheśasya śambhossandhyānaṭasya ca |śātakumbhamahākumbhasahasreṇopaśobhitāḥ || 4||

निष्टप्तहेमकॢप्तास्ते महामेरुगुहोपमाः ।तत्तत्कुम्भमहास्तम्भसहस्रपरिशोभिताः ॥ ५॥

niṣṭaptahemakḷptāste mahāmeruguhopamāḥ |tattatkumbhamahāstambhasahasrapariśobhitāḥ || 5||

सुबद्धमणिसोपाना वेदिकापट्टिकोज्वलाः ।मरालराजवल्युत्थमुक्ताभक्षितचञ्चुकाः ॥ ६॥

subaddhamaṇisopānā vedikāpaṭṭikojvalāḥ |marālarājavalyutthamuktābhakṣitacañcukāḥ || 6||

नानारुद्रावतारादिदेव्याच नटनं तदा ।शम्भोर्गणेन्द्रतिलकैर्वृतचित्रविचित्रिताः ॥ २२॥

nānārudrāvatārādidevyāca naṭanaṃ tadā |śambhorgaṇendratilakairvṛtacitravicitritāḥ || 22||

गणहस्तमहातालझल्लरीनादहुङ्कृताः ।रत्नमड्डुजहुङ्कारगर्भितान्तरसुन्दराः ॥ ३३॥

gaṇahastamahātālajhallarīnādahuṅkṛtāḥ |ratnamaḍḍujahuṅkāragarbhitāntarasundarāḥ || 33||

काहलापारगम्भीरनादापूरितदिङ्मुखाः ।नटज्झणझणारावशिञ्जन्मञ्जीरनिस्वनाः ॥ ३४॥

kāhalāpāragambhīranādāpūritadiṅmukhāḥ |naṭajjhaṇajhaṇārāvaśiñjanmañjīranisvanāḥ || 34||

गोमुखानकजोद्दामगणवक्त्राब्जकारवाः ।शङ्खावलीकृतापारधूत्काररवगर्जिताः ॥ ३५॥

gomukhānakajoddāmagaṇavaktrābjakāravāḥ |śaṅkhāvalīkṛtāpāradhūtkāraravagarjitāḥ || 35||

चतुर्वेदशिखोद्दामब्रह्मवक्त्रकृतस्तुतिः ।वामदेवमहासामरथन्तररवाकुलाः ॥ ३६॥

caturvedaśikhoddāmabrahmavaktrakṛtastutiḥ |vāmadevamahāsāmarathantararavākulāḥ || 36||

राथन्तरोत्थफूत्कारभाङ्कृताखिलदिक्तटाः ।राजद्राजनहिङ्कारवैराजवरभूषिताः ॥ ३७॥

rāthantarotthaphūtkārabhāṅkṛtākhiladiktaṭāḥ |rājadrājanahiṅkāravairājavarabhūṣitāḥ || 37||

अष्टावक्त्रोदितात्यच्छचाष्टदंष्ट्रारवाकुलाः ।महागणेशशुण्डाग्रलग्नकुञ्जोत्थनादिताः ॥ ३८॥

aṣṭāvaktroditātyacchacāṣṭadaṃṣṭrāravākulāḥ |mahāgaṇeśaśuṇḍāgralagnakuñjotthanāditāḥ || 38||

षडाननकृतोद्दामकाहलारवसुन्दराः ।नन्दिभृङ्गिकृतानेकतलघातोरुमद्दलैः ॥ ३९॥

ṣaḍānanakṛtoddāmakāhalāravasundarāḥ |nandibhṛṅgikṛtānekatalaghātorumaddalaiḥ || 39||

धिक्तान्धिक्तनितिरवैरशेषमतियारकैः ।(धिक्तान्धिक्तनितिरवैरशैवमतिरावकैः) ।तण्डुडिण्डिमनादोत्थरवसुन्दरदिङ्मुखाः ॥ ४०॥

dhiktāndhiktanitiravairaśeṣamatiyārakaiḥ |(dhiktāndhiktanitiravairaśaivamatirāvakaiḥ) |taṇḍuḍiṇḍimanādottharavasundaradiṅmukhāḥ || 40||

वाणीपाणिमहावीणा शिवनामालिमूर्च्छनाः ।तन्त्रीयन्त्रितगान्धर्वगीतनादैकसुन्दराः ॥ ४१॥

vāṇīpāṇimahāvīṇā śivanāmālimūrcchanāḥ |tantrīyantritagāndharvagītanādaikasundarāḥ || 41||

नारदादिमुनिश्रेष्ठस्तुवदुद्दाम(तुम्बुरूद्दाम)गायनाः ।हाहाहूहूकृतानेकमुरक्षर(भरताक्षर)तशिक्षिताः ॥ ४२॥

nāradādimuniśreṣṭhastuvaduddāma(tumburūddāma)gāyanāḥ |hāhāhūhūkṛtānekamurakṣara(bharatākṣara)taśikṣitāḥ || 42||

यक्षशिक्षाकलालापरङ्गतुङ्गतरङ्गिकाः ।रागरागिणिकाकॢप्तरम्यत्रिस्थायिमूर्छनाः ॥ ४३॥

yakṣaśikṣākalālāparaṅgatuṅgataraṅgikāḥ |rāgarāgiṇikākḷptaramyatristhāyimūrchanāḥ || 43||

तालमद्दलजोद्दामतान्धिगित्युत्तमध्वनिः ।वर्हिपिञ्छामसुभगस्फाटिकोत्तमभित्तिकाः ॥ ४४॥

tālamaddalajoddāmatāndhigityuttamadhvaniḥ |varhipiñchāmasubhagasphāṭikottamabhittikāḥ || 44||

मणिनिस्साणनारावप्रबुद्धवरकोकिलाः ।कोकिलाकाकलीरम्यध्वनिध्वननरञ्जिताः ॥ ४५॥

maṇinissāṇanārāvaprabuddhavarakokilāḥ |kokilākākalīramyadhvanidhvananarañjitāḥ || 45||

रत्नपञ्जरमध्यस्थशुकशारिकजारवाः ।मृदङ्गघनघोषेण शिखण्डीकृतताण्डवाः ॥ ४६॥

ratnapañjaramadhyasthaśukaśārikajāravāḥ |mṛdaṅgaghanaghoṣeṇa śikhaṇḍīkṛtatāṇḍavāḥ || 46||

गायद्गन्धर्वनिकरमुखवीक्षणकृन्मृगाः ।रत्नधारगजासारपुष्करोद्दामबृह्मिताः ॥ ४७॥

gāyadgandharvanikaramukhavīkṣaṇakṛnmṛgāḥ |ratnadhāragajāsārapuṣkaroddāmabṛhmitāḥ || 47||

गायद्गन्धर्वनिकरमुखवीक्षणकृन्मृगाः ।रत्नधारगजासारपुष्करोद्दामबृह्मिताः ॥ ४७॥

gāyadgandharvanikaramukhavīkṣaṇakṛnmṛgāḥ |ratnadhāragajāsārapuṣkaroddāmabṛhmitāḥ || 47||

पुण्ड्रेक्षुबद्धसुभगस्तम्भरम्भावृतास्सभाः ।मणिवल्लीतोरणादिलम्बितान्दोलिताःपुनः ॥ ४८॥

puṇḍrekṣubaddhasubhagastambharambhāvṛtāssabhāḥ |maṇivallītoraṇādilambitāndolitāḥpunaḥ || 48||

मन्दमारुतसञ्चारवितानचलितालकाः ।शातकुम्भमहाकुम्भपूरितामृतधारिकाः ॥ ४९॥

mandamārutasañcāravitānacalitālakāḥ |śātakumbhamahākumbhapūritāmṛtadhārikāḥ || 49||

सुपल्लवमुखापारराजद्भृङ्गारसुन्दराः ।पूगापारमहासाराश्शम्भोस्तत्रमहासभाः ॥ ५०॥

supallavamukhāpārarājadbhṛṅgārasundarāḥ |pūgāpāramahāsārāśśambhostatramahāsabhāḥ || 50||

कॢप्तास्तत्र शिवेनैव मनसा मननेन हि ।शातकुम्भमयी तत्र सभा प्राच्यां दिशि स्थिता ॥ ५१॥

kḷptāstatra śivenaiva manasā mananena hi |śātakumbhamayī tatra sabhā prācyāṃ diśi sthitā || 51||

महारत्नसभा शम्भोर्दक्षिणे च प्रकल्पिता ।राजती रजताद्रौ तु शम्भोः पश्चात्सभा तदा ॥ ५२॥

mahāratnasabhā śambhordakṣiṇe ca prakalpitā |rājatī rajatādrau tu śambhoḥ paścātsabhā tadā || 52||

चित्सभाचोत्तरेशम्भोःकलधौताचलेस्थिता ।एवञ्चतुर्दिक्ष्वपितास्सन्नाहानन्दितास्सभाः ॥ ५३॥

citsabhācottareśambhoḥkaladhautācalesthitā |evañcaturdikṣvapitāssannāhānanditāssabhāḥ || 53||

तत्सभावर्णनं देवैर्ब्रह्मविष्णुमहेश्वरैः ।मूर्तिमद्भिस्तथा साङ्गैर्वेदनिश्वास ईश्वरः ॥ ५४॥

tatsabhāvarṇanaṃ devairbrahmaviṣṇumaheśvaraiḥ |mūrtimadbhistathā sāṅgairvedaniśvāsa īśvaraḥ || 54||

ऋग्वेदस्तु तथाप्राच्यामेकविंशतिशाखकैः ।स्तौति तस्यां सभायान्तुदेवदेवं महेश्वरम् ॥ ५५॥

ṛgvedastu tathāprācyāmekaviṃśatiśākhakaiḥ |stauti tasyāṃ sabhāyāntudevadevaṃ maheśvaram || 55||

यजुर्वेदस्तथा रत्नसभायां शतशाखकः ।स्तौति देवं विरूपाक्षं बद्धाञ्जलिपुटो मुदा ॥ ५६॥

yajurvedastathā ratnasabhāyāṃ śataśākhakaḥ |stauti devaṃ virūpākṣaṃ baddhāñjalipuṭo mudā || 56||

कलधौतसभायान्तु सहस्रवरशाखकः ।स्तौति तत्र महादेवं सामवेदोऽथ सामभिः ॥ ५७॥

kaladhautasabhāyāntu sahasravaraśākhakaḥ |stauti tatra mahādevaṃ sāmavedo'tha sāmabhiḥ || 57||

चित्सभायां तथाथर्ववेदोविंशत्स्वशाखकैः ।स्तौति देवं शिरोभिस्स्वैरथर्वैरीशतुष्टिदैः ॥ ५८॥

citsabhāyāṃ tathātharvavedoviṃśatsvaśākhakaiḥ |stauti devaṃ śirobhissvairatharvairīśatuṣṭidaiḥ || 58||

स्कन्दःसभासु च दिवस्पतिप्रकटभानुशीतांशुषु ।स्फुरत्विषि शिखिद्युतिप्रथितरत्नगर्भोद्भवप्रकाशकलितास्पदे नटति नृत्तपारङ्गतः ॥ ५९॥

skandaḥsabhāsu ca divaspatiprakaṭabhānuśītāṃśuṣu |sphuratviṣi śikhidyutiprathitaratnagarbhodbhavaprakāśakalitāspade naṭati nṛttapāraṅgataḥ || 59||

सभापतिरतीन्द्रियः प्रमथनाथसङ्घैर्वृतोऽप्यनन्तमहिमारसश्रुतिशिखाच्छपालीगतः ।सुरेन्द्रमकुटीतटीविघटिताच्छरत्नछविःप्रसन्ननखसन्ततिर्विधिहरीन्द्रदेवैस्स्तुतः ॥ ६०॥

sabhāpatiratīndriyaḥ pramathanāthasaṅghairvṛto'pyanantamahimārasaśrutiśikhācchapālīgataḥ |surendramakuṭītaṭīvighaṭitāccharatnachaviḥprasannanakhasantatirvidhiharīndradevaisstutaḥ || 60||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते माहेश्वराख्ये कैलाससभावर्णनम् १ सभावर्णनम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । माहेश्वराख्यः प्रथमांशः । अध्यायः ३२ सभावर्णनम् । वावृत्तश्लोकाः ॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । माहेश्वराख्यः प्रथमांशः । अध्यायः ३२ – सभावर्णनम् । वावृत्तश्लोकाः ॥

|| iti śivarahasyāntargate māheśvarākhye kailāsasabhāvarṇanam 1 sabhāvarṇanam |||| śrīśivarahasyam | māheśvarākhyaḥ prathamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 32 sabhāvarṇanam | vāvṛttaślokāḥ ||– || śrīśivarahasyam | māheśvarākhyaḥ prathamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 32 – sabhāvarṇanam | vāvṛttaślokāḥ ||