कैलासशैलप्राकारवर्णनम् १ Kailasashailaprakaravarnanam 1

(कैलासशैले अष्टदिग्गोपुरवर्णनम् १)मुनिदेवगणा ऊचुःकुमारमारसङ्काश मारमाराङ्गसम्भव ।उमारमणपादाब्जध्यानमारित पातक ॥ १॥

(kailāsaśaile aṣṭadiggopuravarṇanam 1)munidevagaṇā ūcuḥkumāramārasaṅkāśa māramārāṅgasambhava |umāramaṇapādābjadhyānamārita pātaka || 1||

अमरारिमहाशूर तारकासुरसंहृते ।त्वत्तशश्रुतमरेषेण कैलासेश्वरपूजनम् ॥ २॥

amarārimahāśūra tārakāsurasaṃhṛte |tvattaśaśrutamareṣeṇa kailāseśvarapūjanam || 2||

भवद्वक्त्रोत्थितशिवकथानन्दितमानसाः ।निर्धूतपातका जाता धन्याः पावनपावनाः ॥ ३॥

bhavadvaktrotthitaśivakathānanditamānasāḥ |nirdhūtapātakā jātā dhanyāḥ pāvanapāvanāḥ || 3||

पुनश्शिवकथासिन्धुतरङ्गोद्यतमानसान् ।कुरुष्व त्रिपुरारातिवरपुत्रातुलमभ ॥ ४॥

punaśśivakathāsindhutaraṅgodyatamānasān |kuruṣva tripurārātivaraputrātulamabha || 4||

सूत उवाचइत्थं देवैश्च मुनिभिर्गणेन्द्रैः प्रार्थितस्तदा ।कुमारः प्राह तान्धन्याञ्जैगीषव्यं पुरस्स्थितम् ॥ ५॥

sūta uvācaitthaṃ devaiśca munibhirgaṇendraiḥ prārthitastadā |kumāraḥ prāha tāndhanyāñjaigīṣavyaṃ purassthitam || 5||

परिणतहिमधामकान्तवक्त्रो विकचसुतामरलोचनो नगारिः ।नवचम्पकङुड्भलाभनासः कुरुविन्दाभरदो बभाण विप्रम् ॥ ६॥

pariṇatahimadhāmakāntavaktro vikacasutāmaralocano nagāriḥ |navacampakaṅuḍbhalābhanāsaḥ kuruvindābharado babhāṇa vipram || 6||

स्कन्द उवाचपर्णादा मुनयस्सर्वे चापर्णापतिवैभवम् ।तूर्णमभ्यर्णगास्सर्वे समाकर्णयताधुना ॥ ७॥

skanda uvācaparṇādā munayassarve cāparṇāpativaibhavam |tūrṇamabhyarṇagāssarve samākarṇayatādhunā || 7||

सुपर्णवाहनाद्याश्च यूयं कर्णरसायनम् ।अर्णवान्तर्निवसतेश्चरितं वर्णयाम्यहम् ॥ ८॥

suparṇavāhanādyāśca yūyaṃ karṇarasāyanam |arṇavāntarnivasateścaritaṃ varṇayāmyaham || 8||

महाकैलासभूभागे पञ्चकोटिप्रमाणके ।शैलप्राकारमद्धये तु गणानां वसतिः कृता ॥ ९॥

mahākailāsabhūbhāge pañcakoṭipramāṇake |śailaprākāramaddhaye tu gaṇānāṃ vasatiḥ kṛtā || 9||

नवलक्षप्रमाणेन पूर्वद्वारादिगोपुरम् ।नीलशैलजसारेण नानारुद्रगणान्वितम् ॥ १०॥

navalakṣapramāṇena pūrvadvārādigopuram |nīlaśailajasāreṇa nānārudragaṇānvitam || 10||

पट्टिकापिण्डिकाद्यैश्च देवकोट्या सुशोभितम् ।महद्भिरुच्छ्रितैश्शृङ्गैरुल्लिखन्तमिवाम्बरम् ॥ ११॥

paṭṭikāpiṇḍikādyaiśca devakoṭyā suśobhitam |mahadbhirucchritaiśśṛṅgairullikhantamivāmbaram || 11||

दशशसाहस्रफलकैर्गवाक्षितमिवस्थितम् ।वृषभैश्च शिलाराजद्भद्ररूपैः परीवृतम् ॥ १२॥

daśaśasāhasraphalakairgavākṣitamivasthitam |vṛṣabhaiśca śilārājadbhadrarūpaiḥ parīvṛtam || 12||

नन्दीश्वराल्यं तत्र हेमरौप्यविराजितम् ।नानासौधतलोपेत वनवाटीविराजितम् ॥ १३॥

nandīśvarālyaṃ tatra hemaraupyavirājitam |nānāsaudhatalopeta vanavāṭīvirājitam || 13||

सहस्रस्तम्भसंयुक्तं पताकोज्वलकुम्भकम् ।कक्ष्यागवाक्षविततं सिंहासनवरान्वितम् ॥ १४॥

sahasrastambhasaṃyuktaṃ patākojvalakumbhakam |kakṣyāgavākṣavitataṃ siṃhāsanavarānvitam || 14||

तत्रस्थनन्दिकेशानं स्वर्णवेत्रलसत्करम् ।नवरत्नप्रभाभास्वत्किरीटकसुशोभितम् ॥ १५॥

tatrasthanandikeśānaṃ svarṇavetralasatkaram |navaratnaprabhābhāsvatkirīṭakasuśobhitam || 15||

सोमधामसमानास्यं राजद्बालेन्दुशेखरम् ।चतुर्भुजमुदाराङ्गं त्रिपुण्ड्रोज्वलभालकम् ॥ १६॥

somadhāmasamānāsyaṃ rājadbālenduśekharam |caturbhujamudārāṅgaṃ tripuṇḍrojvalabhālakam || 16||

भस्माभ्यक्तं जटाशोभिमस्तकं रक्तकुण्डलम् ।मुक्तान्तरितरुद्राक्षमालाशतविराजितम् ॥ १७॥

bhasmābhyaktaṃ jaṭāśobhimastakaṃ raktakuṇḍalam |muktāntaritarudrākṣamālāśatavirājitam || 17||

सुयशापतिमाशास्यध्यानपूतहृदन्तरम् ।गणेन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च सुरेन्द्रैर्न्नादादिभिः ॥ १८॥

suyaśāpatimāśāsyadhyānapūtahṛdantaram |gaṇendraiśca munīndraiśca surendrairnnādādibhiḥ || 18||

गन्धर्वाप्सरसां सङ्घैः रुद्रैर्न्नगैश्च सिद्धकैः ।उपासितं महात्मानमिन्द्रेण मरुतो यथा ॥ १९॥

gandharvāpsarasāṃ saṅghaiḥ rudrairnnagaiśca siddhakaiḥ |upāsitaṃ mahātmānamindreṇa maruto yathā || 19||

सेवितं नन्दिकेशानं प्रमथैः परिवारितम् ।तत्रालयं महेशस्य नवरत्नविचित्रितम् ॥ २०॥

sevitaṃ nandikeśānaṃ pramathaiḥ parivāritam |tatrālayaṃ maheśasya navaratnavicitritam || 20||

हेमप्राकारसम्पन्नं नानावृषभशोभितम् ।गर्भागारं तत्र शम्भोस्स्फटिकोपलनिर्मितम् ॥ २१॥

hemaprākārasampannaṃ nānāvṛṣabhaśobhitam |garbhāgāraṃ tatra śambhossphaṭikopalanirmitam || 21||

नन्दीश्वराभिधं लिङ्गं तत्रास्त्येकं मनोहरम् ।दर्शनात्स्पर्शनाच्चापि पापसङ्घनिबर्हणम् ॥ २२॥

nandīśvarābhidhaṃ liṅgaṃ tatrāstyekaṃ manoharam |darśanātsparśanāccāpi pāpasaṅghanibarhaṇam || 22||

धूपैर्दीपोपहाराद्यर्भक्ष्यैर्भोज्यैश्च नित्यशः ।कमलामलमालाभिर्नीलोत्पलसहस्नकैः ॥ २३॥

dhūpairdīpopahārādyarbhakṣyairbhojyaiśca nityaśaḥ |kamalāmalamālābhirnīlotpalasahasnakaiḥ || 23||

बिल्वचम्पकपुन्नागवकधुर्तूरपाटलैः ।सहस्रबिल्वपत्रैश्च पञ्चामृतनिषेचनैः ॥ २४॥

bilvacampakapunnāgavakadhurtūrapāṭalaiḥ |sahasrabilvapatraiśca pañcāmṛtaniṣecanaiḥ || 24||

साम्राण्यगरुधूपैश्च दीपैः कर्पूरखण्डजैः ।पूजयन्तं महेशानं नन्दिकेशं शिलादजम् ॥ २५॥

sāmrāṇyagarudhūpaiśca dīpaiḥ karpūrakhaṇḍajaiḥ |pūjayantaṃ maheśānaṃ nandikeśaṃ śilādajam || 25||

स्तोत्रैस्स्तुवन्तमीशानं त्रिकालं सावधानतः ।तत्स्तुतिं कथयाम्यद्य तन्मुने श्रुणु सादरम् ॥ २६॥

stotraisstuvantamīśānaṃ trikālaṃ sāvadhānataḥ |tatstutiṃ kathayāmyadya tanmune śruṇu sādaram || 26||

नन्दिकेश्वर उवाचइन्दुखण्डललितामलमौले कुन्दकान्तिसदृशोत्तमदेह ।इन्दिरारमणलोचनपूज्य मन्मनोगहनपङ्कजवास ॥ २७॥

nandikeśvara uvācaindukhaṇḍalalitāmalamaule kundakāntisadṛśottamadeha |indirāramaṇalocanapūjya manmanogahanapaṅkajavāsa || 27||

स्कन्द उवाचइत्य स्तुवन्तन्तलिङ्गं प्राकप्राकारस्य सौधगः ।संस्थितस्सुयशानाथो गणकोटिपरीवृतः ॥ २८॥

skanda uvācaitya stuvantantaliṅgaṃ prākaprākārasya saudhagaḥ |saṃsthitassuyaśānātho gaṇakoṭiparīvṛtaḥ || 28||

निषधो हेमकूटश्च प्राकप्राकारस्य पर्वताः ।पञ्चलक्षप्रमाणेन तत्रैवाग्नेयगोपुरम् ॥ २९॥

niṣadho hemakūṭaśca prākaprākārasya parvatāḥ |pañcalakṣapramāṇena tatraivāgneyagopuram || 29||

रुद्रावतारचरितैर्वृषभैश्शिखरैर्वृतम् ।तत्रालयं महेशस्य गणेन्द्रस्य महात्मनः ॥ ३०॥

rudrāvatāracaritairvṛṣabhaiśśikharairvṛtam |tatrālayaṃ maheśasya gaṇendrasya mahātmanaḥ || 30||

लिङ्गाकारं तत्र शम्भुस्सुकेशेश्वरसञ्ज्ञकः ।पूजितो गणपेन्द्रेण गणलक्षपरीवृतः ॥ ३१॥

liṅgākāraṃ tatra śambhussukeśeśvarasañjñakaḥ |pūjito gaṇapendreṇa gaṇalakṣaparīvṛtaḥ || 31||

सुकेशेन स्तुतं लिङ्गं सुकेशेश्वरसञ्ज्ञितम् ।पूजितञ्च त्रिलोकेषु बिल्वपत्रैस्सुमैस्तथा ॥ ३२॥

sukeśena stutaṃ liṅgaṃ sukeśeśvarasañjñitam |pūjitañca trilokeṣu bilvapatraissumaistathā || 32||

सुकेशःपञ्चकोशगगनातिग शम्भो व्योमकेश गुणसारसहंस ।काशिकापुरनिवास महेश पाहि शङ्कर सुकेशमहेश ॥ ३३॥

sukeśaḥpañcakośagaganātiga śambho vyomakeśa guṇasārasahaṃsa |kāśikāpuranivāsa maheśa pāhi śaṅkara sukeśamaheśa || 33||

नीलश्च मन्दरश्चैव प्राकारे दक्षिणे नगाः ।तत्रापि गोपुरं शम्भोर्नानारुद्रगणावृतम् ॥ ३४॥

nīlaśca mandaraścaiva prākāre dakṣiṇe nagāḥ |tatrāpi gopuraṃ śambhornānārudragaṇāvṛtam || 34||

दशलक्षप्रमाणेन चोच्छ्रितं गगनातिगम् ।उल्लिखन्तं देवमार्गं सहस्रतलसंयुतम् ॥ ३५॥

daśalakṣapramāṇena cocchritaṃ gaganātigam |ullikhantaṃ devamārgaṃ sahasratalasaṃyutam || 35||

रुद्रावतारक्रीडाभिर्वृषस्तम्भैश्च शोभितम् ।चण्डीश्वरालयं तत्र तप्तहेमविभूषितम् ॥ ३६॥

rudrāvatārakrīḍābhirvṛṣastambhaiśca śobhitam |caṇḍīśvarālayaṃ tatra taptahemavibhūṣitam || 36||

सहस्रस्तम्भसंयुक्तं मुक्तावितततोरणम् ।नीलसन्मणिकॢप्तञ्च कक्ष्याशतविराजितम् ॥ ३७॥

sahasrastambhasaṃyuktaṃ muktāvitatatoraṇam |nīlasanmaṇikḷptañca kakṣyāśatavirājitam || 37||

सोपानै रत्नसञ्छन्नैरुपेतं वनभूषितम् ।(सौधापारलसच्छृङ्गैरुपेतं वनभूषितम् ।)तत्र सिह्मासनासीनं विद्युत्पिङ्गजटाधरम् ॥ ३८॥

sopānai ratnasañchannairupetaṃ vanabhūṣitam |(saudhāpāralasacchṛṅgairupetaṃ vanabhūṣitam |)tatra sihmāsanāsīnaṃ vidyutpiṅgajaṭādharam || 38||

पर्वशर्वरिनाथार्धधरं भस्मविभूषितम् ।त्रिपुण्ड्रविलसद्भालं रुद्राक्षाभरणान्वितम् ॥ ३९॥

parvaśarvarināthārdhadharaṃ bhasmavibhūṣitam |tripuṇḍravilasadbhālaṃ rudrākṣābharaṇānvitam || 39||

महार्हवसनोपेतं नानारत्नपरिष्कृतम् ।निमीलिताक्षं ध्यायन्तं दिव्यं शम्भोः पदाम्बुजम् ॥ ४०॥

mahārhavasanopetaṃ nānāratnapariṣkṛtam |nimīlitākṣaṃ dhyāyantaṃ divyaṃ śambhoḥ padāmbujam || 40||

किम्पूरुषैस्सिद्धसाध्यैर्मुनिबृन्दैर्यमेन च ।गणेन्द्रैस्सेवितपदं रुद्रसङ्घैर्निषेवितम् ॥ ४१॥

kimpūruṣaissiddhasādhyairmunibṛndairyamena ca |gaṇendraissevitapadaṃ rudrasaṅghairniṣevitam || 41||

तत्रेश्वरस्य सदनं मदनान्तकरस्य च ।प्राकारगोपुरोपेतं नवरन्नप्रकल्पितम् ॥ ४२॥

tatreśvarasya sadanaṃ madanāntakarasya ca |prākāragopuropetaṃ navarannaprakalpitam || 42||

चण्डिकेशेश्वरं लिङ्गञ्चण्डपापप्रणाशनम् ।तल्लिङ्गज्योतिषा सर्वेद्ययोदितास्सूर्यसोमकाः ॥ ४३॥

caṇḍikeśeśvaraṃ liṅgañcaṇḍapāpapraṇāśanam |talliṅgajyotiṣā sarvedyayoditāssūryasomakāḥ || 43||

तल्लिङ्गं पूजयत्येष चण्डिकेशस्रिकालतः ।बिल्वैर्मन्दारकुसुमैर्मल्लिकाकरवीरकैः ॥ ४४॥

talliṅgaṃ pūjayatyeṣa caṇḍikeśasrikālataḥ |bilvairmandārakusumairmallikākaravīrakaiḥ || 44||

कर्णिकारैरपामार्गैर्मालतीभिश्च शङ्करम् ।धूपदीपोपहाराद्यैर्नर्तनैः करतालकैः ॥ ४८॥

karṇikārairapāmārgairmālatībhiśca śaṅkaram |dhūpadīpopahārādyairnartanaiḥ karatālakaiḥ || 48||

स्तोत्रैस्स्तौति महादेवं प्राञ्जलिश्चण्डिकेश्वरः ॥ ४६॥

stotraisstauti mahādevaṃ prāñjaliścaṇḍikeśvaraḥ || 46||

चण्डिकेश्वरःचण्डीश खण्डपरशो शशिखण्डचूड ब्रह्माण्डमौलिग धराधरकार्मुकेश ।विध्युत्थमुण्डवरमालक कुण्डलीश चोच्चण्डताण्डव महेश्वर शूलदण्ड ॥ ४७॥

caṇḍikeśvaraḥcaṇḍīśa khaṇḍaparaśo śaśikhaṇḍacūḍa brahmāṇḍamauliga dharādharakārmukeśa |vidhyutthamuṇḍavaramālaka kuṇḍalīśa coccaṇḍatāṇḍava maheśvara śūladaṇḍa || 47||

श्री स्कन्द उवाचइत्थं विधाय स्तुतिमादरेण चण्डीश्वरस्रिजगतां पतिमिन्दुमौळिम् ।नत्वा महेश्वरपदाम्बुरुहं सदैव ध्यायन्त्सदैव हृदयाब्जसुखं विधत्ते ॥ ४८॥

śrī skanda uvācaitthaṃ vidhāya stutimādareṇa caṇḍīśvarasrijagatāṃ patimindumauḷim |natvā maheśvarapadāmburuhaṃ sadaiva dhyāyantsadaiva hṛdayābjasukhaṃ vidhatte || 48||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते माहेश्वराख्ये कैलासशैले अष्टदिग्गोपुरवर्णनम् १॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । माहेश्वराख्यः प्रथमांशः । अध्यायः १४ कैलासप्राकारवर्णनम् ॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । माहेश्वराख्यः प्रथमांशः । अध्यायः १४ – कैलासप्राकारवर्णनम् ॥

|| iti śivarahasyāntargate māheśvarākhye kailāsaśaile aṣṭadiggopuravarṇanam 1|||| śrīśivarahasyam | māheśvarākhyaḥ prathamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 14 kailāsaprākāravarṇanam ||– || śrīśivarahasyam | māheśvarākhyaḥ prathamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 14 – kailāsaprākāravarṇanam ||