रङ्गनाथस्तोत्रम् २ Shri Ranganatha Stotram

श्रीरङ्गे शेषशायी विलसति भगवान् दिव्यवैकुण्ठनाथःकावेरी दिव्यगन्धा विलसति विरजा दिव्यतीर्थप्रशस्ता ।श्रीरङ्गं दिव्यरङ्गं विलसति नगरं दिव्यवैकुण्ठमेवश्रीमन्तः सूरिसङ्घा दिवि च विलसिता रङ्गदेशस्थभक्ताः ॥ १॥

śrīraṅge śeṣaśāyī vilasati bhagavān divyavaikuṇṭhanāthaḥkāverī divyagandhā vilasati virajā divyatīrthapraśastā |śrīraṅgaṃ divyaraṅgaṃ vilasati nagaraṃ divyavaikuṇṭhamevaśrīmantaḥ sūrisaṅghā divi ca vilasitā raṅgadeśasthabhaktāḥ || 1||

प्रत्युप्तैः पद्मरागरफटिकमरकतैर्दिव्यमाणिक्यसङ्घःप्राकारैर्गोपुराद्यैर्विलसति विमले दिव्यवैकुण्ठतुल्ये ।श्रीरङ्गे शेषशायी शतमखमणिभिस्तुल्यकल्याणगात्रोभक्तानां कल्पवृक्षो दिशतु मम सुखं रङ्गनाथो दयालुः ॥ २॥

pratyuptaiḥ padmarāgaraphaṭikamarakatairdivyamāṇikyasaṅghaḥprākārairgopurādyairvilasati vimale divyavaikuṇṭhatulye |śrīraṅge śeṣaśāyī śatamakhamaṇibhistulyakalyāṇagātrobhaktānāṃ kalpavṛkṣo diśatu mama sukhaṃ raṅganātho dayāluḥ || 2||

अम्भोजाक्षः सुशील शुभगुणनिलयश्चन्द्रकान्ताननाब्जःवक्षःस्थल्यां विराजन्मणिवरकमलावत्सजाज्वल्यमानः ।माणिक्यच्छन्नमौलिमणिमयवलयो भक्तकल्याणदातावैकुण्ठः शेषशायी दिशतु मम सुखं रङ्गनाथो दयालुः ॥ ३॥

ambhojākṣaḥ suśīla śubhaguṇanilayaścandrakāntānanābjaḥvakṣaḥsthalyāṃ virājanmaṇivarakamalāvatsajājvalyamānaḥ |māṇikyacchannamaulimaṇimayavalayo bhaktakalyāṇadātāvaikuṇṭhaḥ śeṣaśāyī diśatu mama sukhaṃ raṅganātho dayāluḥ || 3||

सर्वज्ञः सर्वशक्तः सकलगुणनिधिः सत्यकामः सुरेशःश्रीवत्सःश्रीनिवासः श्रितजनवरदः सर्वसौहार्दसिन्धुः ।श्रीरङ्गे दिव्यदेशे सकलजननिधौ शेषतल्पे शयानोमेघश्यामः कृपालुर्दिशतु मम सुखं रङ्गनाथो मुकुन्दः ॥ ४॥

sarvajñaḥ sarvaśaktaḥ sakalaguṇanidhiḥ satyakāmaḥ sureśaḥśrīvatsaḥśrīnivāsaḥ śritajanavaradaḥ sarvasauhārdasindhuḥ |śrīraṅge divyadeśe sakalajananidhau śeṣatalpe śayānomeghaśyāmaḥ kṛpālurdiśatu mama sukhaṃ raṅganātho mukundaḥ || 4||

श्रीरङ्गश्रीनगर्यां ज्वलितमणिफणे नागराजे शयानःब्रह्माद्यैः सूरिसद्वैः स्तुतपदकमलः सर्वलोकप्रसिद्धः ।मुग्धस्मेरः श्रुतीनां शिरसि विलसितः सिन्धुजावत्सवक्षाःकारुण्याब्धिर्वदान्यो दिशतु मम सुखं रङ्गनाथो मुकुन्दः ॥ ५॥

śrīraṅgaśrīnagaryāṃ jvalitamaṇiphaṇe nāgarāje śayānaḥbrahmādyaiḥ sūrisadvaiḥ stutapadakamalaḥ sarvalokaprasiddhaḥ |mugdhasmeraḥ śrutīnāṃ śirasi vilasitaḥ sindhujāvatsavakṣāḥkāruṇyābdhirvadānyo diśatu mama sukhaṃ raṅganātho mukundaḥ || 5||

प्रत्यक्षं परमं पदं दिवि भुवि श्रीरङ्गमत्यद्भुतंतत्र श्रीभगवान् फणीन्द्रशयनः श्रीरङ्गराजो विभुः ।लक्ष्मीदिव्यनिवासकौस्तुभमणिः श्रीवत्सवक्षःस्थलोजीयाद् भूतदयालुरम्बुजमुखः श्रीवैष्णवानां निधिः ॥ ६॥

pratyakṣaṃ paramaṃ padaṃ divi bhuvi śrīraṅgamatyadbhutaṃtatra śrībhagavān phaṇīndraśayanaḥ śrīraṅgarājo vibhuḥ |lakṣmīdivyanivāsakaustubhamaṇiḥ śrīvatsavakṣaḥsthalojīyād bhūtadayālurambujamukhaḥ śrīvaiṣṇavānāṃ nidhiḥ || 6||

विलसतु मम चित्त रङ्गनाथो दयालुर्विरतरतु मम सौख्यं कल्पकः स्वाश्रितानाम् ।म जयतु विबुधानां राजराजो मुकुन्दोविविधकनकभूषाप्रोज्ज्वलदिव्यगात्रः ॥ ७॥

vilasatu mama citta raṅganātho dayālurvirataratu mama saukhyaṃ kalpakaḥ svāśritānām |ma jayatu vibudhānāṃ rājarājo mukundovividhakanakabhūṣāprojjvaladivyagātraḥ || 7||

वैकुण्ठतुल्यविमलाखिलदिव्यदेशप्राधान्यलक्षितविलक्षणरङ्गपुर्याम् ।कल्याणकल्पकतरुं कमलायताक्षंशेषाङ्कशायिनमहं शरणं प्रपद्ये ॥ ८॥

vaikuṇṭhatulyavimalākhiladivyadeśaprādhānyalakṣitavilakṣaṇaraṅgapuryām |kalyāṇakalpakataruṃ kamalāyatākṣaṃśeṣāṅkaśāyinamahaṃ śaraṇaṃ prapadye || 8||

रेखामयाजकलशध्वजशङ्खचक्रवज्राद्यलङ्कृततलौ जितपद्मरागौ ।कान्ताववाङ्मनसगोचरसौकुमार्यौश्रीरङ्गराजचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ ९॥

rekhāmayājakalaśadhvajaśaṅkhacakravajrādyalaṅkṛtatalau jitapadmarāgau |kāntāvavāṅmanasagocarasaukumāryauśrīraṅgarājacaraṇau śaraṇaṃ prapadye || 9||

कालाम्बुदश्यामलकोमलाङ्गंश्रीवत्सपीताम्बरकौस्तुभाद्यैः ।श्रीभूषणैर्भूषितमम्बुजाक्षंश्रीरङ्गराजं शरणं प्रपद्ये ॥ १०॥

kālāmbudaśyāmalakomalāṅgaṃśrīvatsapītāmbarakaustubhādyaiḥ |śrībhūṣaṇairbhūṣitamambujākṣaṃśrīraṅgarājaṃ śaraṇaṃ prapadye || 10||

श्रीरङ्गनाथ मम नाथ तवाङ्घ्रिपद्मकैङ्कर्यनिष्ठपरिचारकभृत्यभृत्यम् ।मां रक्ष दिव्यकृपया करुणामृताब्धेशीलादिमङ्गलगुणाकर भक्तबन्धो ॥ ११॥

śrīraṅganātha mama nātha tavāṅghripadmakaiṅkaryaniṣṭhaparicārakabhṛtyabhṛtyam |māṃ rakṣa divyakṛpayā karuṇāmṛtābdheśīlādimaṅgalaguṇākara bhaktabandho || 11||

मणिभूषणभूषितनीलतनोशरणागतवत्सल रङ्गनिधे ।कमलाधव मङ्गलवारिनिधेपरया कृपया परिपालय माम् ॥ १२॥

maṇibhūṣaṇabhūṣitanīlatanośaraṇāgatavatsala raṅganidhe |kamalādhava maṅgalavārinidheparayā kṛpayā paripālaya mām || 12||

निखिलामलदैवतमौलिमणेभुवनाधिप मङ्गलसारनिधे ।शरणागतकल्पक रङ्गपतेपरया कृपया परिपालय माम् ॥ १३॥

nikhilāmaladaivatamaulimaṇebhuvanādhipa maṅgalasāranidhe |śaraṇāgatakalpaka raṅgapateparayā kṛpayā paripālaya mām || 13||

अन्येषां किल दुर्लभश्च सततं स्वस्मिन्नभक्तात्मनांभक्तानां सुलभः प्रसन्नवदनः कल्याणदो वत्सलः ।स्वस्ति श्रीस्तनकुङ्कुमादरुणितश्रीनीलगात्रः सदादद्याम्मे भगवान् फणीन्द्रशयनः श्रीरङ्गराजो विभुः ॥ १४॥

anyeṣāṃ kila durlabhaśca satataṃ svasminnabhaktātmanāṃbhaktānāṃ sulabhaḥ prasannavadanaḥ kalyāṇado vatsalaḥ |svasti śrīstanakuṅkumādaruṇitaśrīnīlagātraḥ sadādadyāmme bhagavān phaṇīndraśayanaḥ śrīraṅgarājo vibhuḥ || 14||

उन्मीलत्पद्मगर्भद्युतितलमहसा न्यक्कृताः पद्मरागाःबाह्यैस्तेजःप्ररोहैः शतमखमणयो न्यक्कृता नीलवर्णाः ।उद्यद्दिव्यप्रकाशैर्नखमणिमहसां न्यकृताश्चन्द्रभासोभक्तानामिष्टदातुश्चरणकमलयो रङ्गनाथस्य विष्णोः ॥ १५॥

unmīlatpadmagarbhadyutitalamahasā nyakkṛtāḥ padmarāgāḥbāhyaistejaḥprarohaiḥ śatamakhamaṇayo nyakkṛtā nīlavarṇāḥ |udyaddivyaprakāśairnakhamaṇimahasāṃ nyakṛtāścandrabhāsobhaktānāmiṣṭadātuścaraṇakamalayo raṅganāthasya viṣṇoḥ || 15||

तत्तादृशौ विधिशिवादिकिरीटकोटिप्रत्युप्तदिव्यनवरत्नमहःप्ररोहैः ।नीराजितौ मणिमयोज्ज्वलनूपुराढ्यौश्रीरङ्गराजचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ १६॥

tattādṛśau vidhiśivādikirīṭakoṭipratyuptadivyanavaratnamahaḥprarohaiḥ |nīrājitau maṇimayojjvalanūpurāḍhyauśrīraṅgarājacaraṇau śaraṇaṃ prapadye || 16||

आनूपुरार्पितमनोहरदिव्यपुष्पसौरभ्यसौरभकरौ मणिनूपुराढ्यौ ।पद्मोज्ज्वलौ निखिलभक्तजनानुभाव्योंश्रीरङ्गराजचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ १७॥

ānūpurārpitamanoharadivyapuṣpasaurabhyasaurabhakarau maṇinūpurāḍhyau |padmojjvalau nikhilabhaktajanānubhāvyoṃśrīraṅgarājacaraṇau śaraṇaṃ prapadye || 17||

अम्भोजस्फारपादो नयनसुभगताकल्पकस्फारजङ्घःसौन्दर्यस्फारजानुः करिकरकदलश्रीलसद्दीप्यदूरुः ।जाज्वल्यद्दिव्यशाटीविलसितकटिकः कौस्तुभस्फारवक्षाःचक्राब्जस्फारबाहुर्दिशतु मम सुखं रङ्गनाथो मुकुन्दः ॥ १८॥

ambhojasphārapādo nayanasubhagatākalpakasphārajaṅghaḥsaundaryasphārajānuḥ karikarakadalaśrīlasaddīpyadūruḥ |jājvalyaddivyaśāṭīvilasitakaṭikaḥ kaustubhasphāravakṣāḥcakrābjasphārabāhurdiśatu mama sukhaṃ raṅganātho mukundaḥ || 18||

कम्बुग्रीवप्रभातः किसलयविलसद्विद्रुमस्मेरभास्वद्दीपोष्ठः कल्पवल्लीमधुरशुभनसः पद्मपत्रायताक्षः ।सुब्रूरेखः सुफालो मणिमयमफुटस्त्वञ्जनश्यामकेशःश्रीरङ्गे शेषशायी दिशतु मम सुखं लोकनाथो मुकुन्दः ॥ १९॥

kambugrīvaprabhātaḥ kisalayavilasadvidrumasmerabhāsvaddīpoṣṭhaḥ kalpavallīmadhuraśubhanasaḥ padmapatrāyatākṣaḥ |subrūrekhaḥ suphālo maṇimayamaphuṭastvañjanaśyāmakeśaḥśrīraṅge śeṣaśāyī diśatu mama sukhaṃ lokanātho mukundaḥ || 19||

मणिप्रवरभूषणं मकुटदीप्रनीलालकंविचित्रमणिनू पुरविलसत्पदाम्भोजकम् ।सरोभवनिभाननं सरसिजेक्षणप्रोज्ज्वलंभजे नयनसौख्यदं प्रणमतां तु रङ्गेश्वरम् ॥ २०॥

maṇipravarabhūṣaṇaṃ makuṭadīpranīlālakaṃvicitramaṇinū puravilasatpadāmbhojakam |sarobhavanibhānanaṃ sarasijekṣaṇaprojjvalaṃbhaje nayanasaukhyadaṃ praṇamatāṃ tu raṅgeśvaram || 20||

सुशीलमखिलामरप्रवरभोग्यपादाम्बुजंशशाङ्कसदृशाननं कनकदीप्रपीताम्बरम् ।दशानननिघातिनं मधुरबिम्बदिव्याधरंसुशोभितकराम्बुजं खलु भजामि रङ्गेश्वरम् ॥ २१॥

suśīlamakhilāmarapravarabhogyapādāmbujaṃśaśāṅkasadṛśānanaṃ kanakadīprapītāmbaram |daśānananighātinaṃ madhurabimbadivyādharaṃsuśobhitakarāmbujaṃ khalu bhajāmi raṅgeśvaram || 21||

महेन्द्रमणिभास्वरं मणिवरादिभूषोज्ज्वलंजपाकुसुमविद्रुमज्वलितबिम्बदिव्याधरम् ।कृपामृतपयोनिधि सुमुखमन्दहासोज्ज्वलंलसद्विपुलवक्षसं किल भजेम रङ्गेश्वरम् ॥ २२॥

mahendramaṇibhāsvaraṃ maṇivarādibhūṣojjvalaṃjapākusumavidrumajvalitabimbadivyādharam |kṛpāmṛtapayonidhi sumukhamandahāsojjvalaṃlasadvipulavakṣasaṃ kila bhajema raṅgeśvaram || 22||

भजेयहिशायिनं रजतशैलकालाम्बुदप्रभानिभमहर्निशं प्रणतदिव्यसौख्यप्रदम ।सुधामयपयोधिजापदसरोजलाक्षामयप्रभारुणितवक्षसं सुलभमेव रङ्गेश्वरम् ॥ २३॥

bhajeyahiśāyinaṃ rajataśailakālāmbudaprabhānibhamaharniśaṃ praṇatadivyasaukhyapradama |sudhāmayapayodhijāpadasarojalākṣāmayaprabhāruṇitavakṣasaṃ sulabhameva raṅgeśvaram || 23||

न क्लिश्यन्ते प्रसिद्धं मनसिजकदनैर्भाश्यकारस्य भक्ताःभक्तोऽपि स्वामिनोऽहं मदनपरवशः पापकर्मास्मि मूर्खः ।तस्मान्मे दिव्यबन्धो सकलगुणनिधे लोकनाथ क्ष्माब्धेत्यक्तुं शक्यत्वयाहं न खलु मम निधे रक्ष मां रङ्गनाथ ॥ २४॥

na kliśyante prasiddhaṃ manasijakadanairbhāśyakārasya bhaktāḥbhakto'pi svāmino'haṃ madanaparavaśaḥ pāpakarmāsmi mūrkhaḥ |tasmānme divyabandho sakalaguṇanidhe lokanātha kṣmābdhetyaktuṃ śakyatvayāhaṃ na khalu mama nidhe rakṣa māṃ raṅganātha || 24||

कल्याणकल्पकतरो करुणामृताब्धेश्रीरङ्गराज जगदेकशरण्यमूर्ते ।भक्तप्रवत्सल मनोहरदिव्यमूर्तेपाहि प्रसीद मम वृत्तमचिन्तयित्वा ॥ २९॥

kalyāṇakalpakataro karuṇāmṛtābdheśrīraṅgarāja jagadekaśaraṇyamūrte |bhaktapravatsala manoharadivyamūrtepāhi prasīda mama vṛttamacintayitvā || 29||

इति श्रीरङ्गनाथस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti śrīraṅganāthastotraṃ sampūrṇam |