पूर्णत्रयीशस्तोत्रम् २ Purnatrayisha Stotram 2

गणेशवाणीगिरिजामहेश्वरान्प्रणम्य सर्वान् विबुधोत्तमान् गुरून् ।प्रवक्तुमिच्छाम्यबलापि सत्कथांपिपीलिका लङ्घितुमर्णवं यथा ॥ १॥

gaṇeśavāṇīgirijāmaheśvarānpraṇamya sarvān vibudhottamān gurūn |pravaktumicchāmyabalāpi satkathāṃpipīlikā laṅghitumarṇavaṃ yathā || 1||

विख्यातायाः पृथिव्यां स्वकृतविविधमृष्टान्नदानादिपुण्यैःकुञ्ञिपिळ्ळारूपराज्ञ्या जठरभृतसुभद्रासुताहं प्रवक्तुम् ।उद्युक्ता तेऽवतारान् विवरपलमहीदेववर्यस्य शिष्याब्रह्मप्राप्त्यै कुयोगिश्रम इव विफलो मास्तु पूर्णत्रयीश ! ॥ २॥

vikhyātāyāḥ pṛthivyāṃ svakṛtavividhamṛṣṭānnadānādipuṇyaiḥkuññipiḷḷārūparājñyā jaṭharabhṛtasubhadrāsutāhaṃ pravaktum |udyuktā te'vatārān vivarapalamahīdevavaryasya śiṣyābrahmaprāptyai kuyogiśrama iva viphalo māstu pūrṇatrayīśa ! || 2||

ईक्षाक्षुब्धप्रकृत्या महदपि च ततोऽहं च तस्मादधीशादेवा भूतेन्द्रियाणीत्यपरिमिळिततत्वानि निर्माय भूयः ।संयोज्यान्योन्यमेतान्यथ समनुविशन् यो विराडाविरासीःस त्वं मां लोकरूपस्मृतिकृदभयदः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ३॥

īkṣākṣubdhaprakṛtyā mahadapi ca tato'haṃ ca tasmādadhīśādevā bhūtendriyāṇītyaparimiḷitatatvāni nirmāya bhūyaḥ |saṃyojyānyonyametānyatha samanuviśan yo virāḍāvirāsīḥsa tvaṃ māṃ lokarūpasmṛtikṛdabhayadaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 3||

विभ्रद् वाराहरूपं मनुवचनमनुध्यायतः पद्मयोनेराविर्भूयाब्धितोयाद् द्रुतमवनिमथोद्धृत्य संस्थाप्य च त्वम् ।निन्दन्तं चानुयान्तं समरभुवि हिरण्याक्षमक्षीणवीर्यंहत्वा भक्तैः स्तुतो यस्तदनु विधिमुखैः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ४॥

vibhrad vārāharūpaṃ manuvacanamanudhyāyataḥ padmayonerāvirbhūyābdhitoyād drutamavanimathoddhṛtya saṃsthāpya ca tvam |nindantaṃ cānuyāntaṃ samarabhuvi hiraṇyākṣamakṣīṇavīryaṃhatvā bhaktaiḥ stuto yastadanu vidhimukhaiḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 4||

सर्वेषां निर्विंशङ्कं निजपदसुलभप्राप्त्युपायं विधातुंजातस्त्वं देवहूत्यामुरुतरकृपया मातरं मुक्तिमार्गम् ।सुग्राहं ग्राहयित्वा तदनुमतियुतोऽद्यापि पूर्वोत्तराशांयोऽध्यास्सेऽध्यात्मबिद्भिः कपिल इति नुतः पाहि पूर्णत्रयश! ॥धर्मक्षेत्रेऽजनिष्ठाः स्वयमथ नरनरायणाख्यानयुक्तोनीत्वा यो मृत्युगेहं दशशतकवचं चैकवर्मावशिष्टम् ।आक्षिप्यदृक्षयज्ञक्षपणहरविरिश्चादिभिः स्तूयमानःशान्तात्मा चिन्तनीयस्त्विह कलिसमये पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ६॥

sarveṣāṃ nirviṃśaṅkaṃ nijapadasulabhaprāptyupāyaṃ vidhātuṃjātastvaṃ devahūtyāmurutarakṛpayā mātaraṃ muktimārgam |sugrāhaṃ grāhayitvā tadanumatiyuto'dyāpi pūrvottarāśāṃyo'dhyāsse'dhyātmabidbhiḥ kapila iti nutaḥ pāhi pūrṇatrayaśa! ||dharmakṣetre'janiṣṭhāḥ svayamatha naranarāyaṇākhyānayuktonītvā yo mṛtyugehaṃ daśaśatakavacaṃ caikavarmāvaśiṣṭam |ākṣipyadṛkṣayajñakṣapaṇaharaviriścādibhiḥ stūyamānaḥśāntātmā cintanīyastviha kalisamaye pāhi pūrṇatrayīśa ! || 6||

मातुर्वाग्वज्रकृत्ताशयविबुधमुनीन्द्रोपदिष्टक्रमानुध्यानैकाग्र्यत्रिलोकीजनपवनगतिस्तम्भकर्त्रे ध्रुवाय ।गाढप्रीत्या सपत्नक्षितिवलयपतित्वं च योऽध्यात्मनिष्ठांपश्चादावृत्तिशून्यं परमपदमदाः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ७॥

māturvāgvajrakṛttāśayavibudhamunīndropadiṣṭakramānudhyānaikāgryatrilokījanapavanagatistambhakartre dhruvāya |gāḍhaprītyā sapatnakṣitivalayapatitvaṃ ca yo'dhyātmaniṣṭhāṃpaścādāvṛttiśūnyaṃ paramapadamadāḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 7||

अङ्गाद् वेनस्य सभ्यङ्मथनत उदितः स्तोतृभिः स्तूयमानःपृथ्वी दोहाद् यथेष्टं पृथुरिति भुवने ख्यातवीर्यस्वभावः ।सख्यं कृत्वा त्वदुक्त्यानतमुख्शतयज्ञेन यज्ञाश्वहर्त्रायः सन्मार्गं द्विजानां सदयमुपदिशन् पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ८॥

aṅgād venasya sabhyaṅmathanata uditaḥ stotṛbhiḥ stūyamānaḥpṛthvī dohād yatheṣṭaṃ pṛthuriti bhuvane khyātavīryasvabhāvaḥ |sakhyaṃ kṛtvā tvaduktyānatamukhśatayajñena yajñāśvahartrāyaḥ sanmārgaṃ dvijānāṃ sadayamupadiśan pāhi pūrṇatrayīśa ! || 8||

नाभेशाभूः सुतो यो विजितशतमखात् स्वीकृतायां जयन्त्यांपुत्रान् जन्मत्रयात्ताभयभरतमुखान् सुप्रसिद्धांश्च सिद्धान् ।उत्पाद्योक्त्वात्मविद्यां सदसि निजसुतेभ्योऽपि भृतोऽवधूतस्याकारेणाचलायामुरुसुखमचरः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ९॥

nābheśābhūḥ suto yo vijitaśatamakhāt svīkṛtāyāṃ jayantyāṃputrān janmatrayāttābhayabharatamukhān suprasiddhāṃśca siddhān |utpādyoktvātmavidyāṃ sadasi nijasutebhyo'pi bhṛto'vadhūtasyākāreṇācalāyāmurusukhamacaraḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 9||

वेश्याकृष्टाशयत्वादपगतनिजधर्मादिकं तत्क्कुटुम्बक्षेमार्थ कृत्यभेदार्जितबहुशमलं कश्चनाजामिळाख्यम् ।त्वन्नामोक्त्यैव विप्रं यमभटपरिघान्मोचयित्वा स्वभृत्यैर्भक्ति चोत्पादयन् यः प्रकटितकरुणः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १०॥

veśyākṛṣṭāśayatvādapagatanijadharmādikaṃ tatkkuṭumbakṣemārtha kṛtyabhedārjitabahuśamalaṃ kaścanājāmiḷākhyam |tvannāmoktyaiva vipraṃ yamabhaṭaparighānmocayitvā svabhṛtyairbhakti cotpādayan yaḥ prakaṭitakaruṇaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 10||

प्रह्लादानुग्रहार्थं नरहरिवपुषा स्तम्भतः कम्पयन् क्ष्मांसम्भूतः सर्वसम्भ्रान्तिदघटघटघोराट्टहासान् विमुञ्चन् ।क्रुद्।ह्ध्यद्दैत्येन्द्रवक्षः खरतरनखराग्रेण निर्मिद्य तद्रक्तान्त्रस्रग्भूषितो यः सुबहु शुशुभिषे पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ११॥

prahlādānugrahārthaṃ naraharivapuṣā stambhataḥ kampayan kṣmāṃsambhūtaḥ sarvasambhrāntidaghaṭaghaṭaghorāṭṭahāsān vimuñcan |krud|hdhyaddaityendravakṣaḥ kharataranakharāgreṇa nirmidya tadraktāntrasragbhūṣito yaḥ subahu śuśubhiṣe pāhi pūrṇatrayīśa ! || 11||

देवस्तोत्रैरशान्तः पदकमलनतं ब्रह्मवाचा कुमारंप्रह्लादं वीक्ष्य सद्यो विकसितवदनः सौम्यरूपोऽभवस्त्वम् ।साम्यात् सर्वत्र काम्यादिषु विगतरतेस्तस्य यश्चोत्तमाङ्गेहस्तं न्यस्य प्रशस्तं विविधवरमदाः पाहि पूर्णत्रयीश ॥। १२॥

devastotrairaśāntaḥ padakamalanataṃ brahmavācā kumāraṃprahlādaṃ vīkṣya sadyo vikasitavadanaḥ saumyarūpo'bhavastvam |sāmyāt sarvatra kāmyādiṣu vigataratestasya yaścottamāṅgehastaṃ nyasya praśastaṃ vividhavaramadāḥ pāhi pūrṇatrayīśa ||| 12||

ग्राहग्रस्तं गजेन्द्रं करघृतकमलेनार्चयन्तं च भक्त्याहस्तेनोदूधृत्य चक्रप्रदळितवदनं नक्रमप्याकलय्य ।यः कारुण्यार्द्रदृष्ट्या गतशुचमकृथाः स्वस्वरूपेण तेनैवागाः साकं विकुण्ठं पदमपि च तथा पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १३॥

grāhagrastaṃ gajendraṃ karaghṛtakamalenārcayantaṃ ca bhaktyāhastenodūdhṛtya cakrapradaḷitavadanaṃ nakramapyākalayya |yaḥ kāruṇyārdradṛṣṭyā gataśucamakṛthāḥ svasvarūpeṇa tenaivāgāḥ sākaṃ vikuṇṭhaṃ padamapi ca tathā pāhi pūrṇatrayīśa ! || 13||

क्षीराब्धौ मथ्यमाने दितिजदिविषदां हीनसङ्ख्याकसङ्घैर्मग्नाद्र्युद्धारणार्थं घृतकमठकठोरकृतिश्चाभवस्त्वम् ।पृष्ठे योऽतिस्थविष्ठे सुखतरमधृथा लीलया शैलराजंजातस्तन्मन्थनान्ते पुनरमृतधरः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १४॥

kṣīrābdhau mathyamāne ditijadiviṣadāṃ hīnasaṅkhyākasaṅghairmagnādryuddhāraṇārthaṃ ghṛtakamaṭhakaṭhorakṛtiścābhavastvam |pṛṣṭhe yo'tisthaviṣṭhe sukhataramadhṛthā līlayā śailarājaṃjātastanmanthanānte punaramṛtadharaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 14||

दैत्येष्वाहृत्य धावत्स्वमृतममलनारीवपुर्धारयंस्तान्सञ्चारैर्वञ्चयन् यो मृदुतरविलसद्भावहावादियुक्तैः ।द्वेधा चैतान् निवेश्य त्रिदशदितिसुतान् व्याजतश्चादितेयान्मोदेनापाययस्त्वं सदयमथ सुधां पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १५॥

daityeṣvāhṛtya dhāvatsvamṛtamamalanārīvapurdhārayaṃstānsañcārairvañcayan yo mṛdutaravilasadbhāvahāvādiyuktaiḥ |dvedhā caitān niveśya tridaśaditisutān vyājataścāditeyānmodenāpāyayastvaṃ sadayamatha sudhāṃ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 15||

प्रीतोऽदित्यां तु जातः कपटवटुतया वामनो नामतस्त्वंयातोऽभूर्यज्ञवाटे बलिसविधमहो धीरधीरस्वभावः ।गायंस्तस्यान्वयं यो निरुपमततधर्मज्ञतां चापि भूयोयाञ्चां वृत्त्यै चकर्थ त्रिपदमितभुवं पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १६॥

prīto'dityāṃ tu jātaḥ kapaṭavaṭutayā vāmano nāmatastvaṃyāto'bhūryajñavāṭe balisavidhamaho dhīradhīrasvabhāvaḥ |gāyaṃstasyānvayaṃ yo nirupamatatadharmajñatāṃ cāpi bhūyoyāñcāṃ vṛttyai cakartha tripadamitabhuvaṃ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 16||

शुक्रं धिक्कृत्य तुभ्यं कृतवति निजसर्वस्वदानं सतोयंदैत्ये गात्रप्रवृद्धया सकलमपहरन् बन्धनं चास्य कुर्वन् ।गर्वं चापोह्य यस्त्वं सुतलसुखसुरेशत्वमोक्षाद्यभीष्टान्प्रीत्या दत्वापि तृप्तिं नहि नहि गतवान् पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १७॥

śukraṃ dhikkṛtya tubhyaṃ kṛtavati nijasarvasvadānaṃ satoyaṃdaitye gātrapravṛddhayā sakalamapaharan bandhanaṃ cāsya kurvan |garvaṃ cāpohya yastvaṃ sutalasukhasureśatvamokṣādyabhīṣṭānprītyā datvāpi tṛptiṃ nahi nahi gatavān pāhi pūrṇatrayīśa ! || 17||

जातो वेदस्य हेतोः पुरुतरमकरस्वच्छरूपेण भृयस्तोये नौकां गृहीत्वा द्रमिडनरपतिं तारयन् सङ्कटाद् यः ।अश्वग्रीवं च विश्वद्रुहमथ विगतग्रीवमाधाय वेदानादाय ब्रह्मणेऽदाः प्रमुदितहृदयः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १८॥

jāto vedasya hetoḥ purutaramakarasvaccharūpeṇa bhṛyastoye naukāṃ gṛhītvā dramiḍanarapatiṃ tārayan saṅkaṭād yaḥ |aśvagrīvaṃ ca viśvadruhamatha vigatagrīvamādhāya vedānādāya brahmaṇe'dāḥ pramuditahṛdayaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 18||

त्वत्प्रीत्यै द्वादशीपारणनियममहानिष्ठितस्याम्बरीषस्याघं कर्तुं च कृत्योद्भवकृदमितकोपिष्ठदुर्वाससं यः ।चक्रेण भ्रामयित्वा दिशि दिशि निजभृत्यस्य रक्षाविधानाद्भक्ताधीनत्वविख्यापनमपि कृतवान् पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ १९॥

tvatprītyai dvādaśīpāraṇaniyamamahāniṣṭhitasyāmbarīṣasyāghaṃ kartuṃ ca kṛtyodbhavakṛdamitakopiṣṭhadurvāsasaṃ yaḥ |cakreṇa bhrāmayitvā diśi diśi nijabhṛtyasya rakṣāvidhānādbhaktādhīnatvavikhyāpanamapi kṛtavān pāhi pūrṇatrayīśa ! || 19||

मूर्तिं कृत्वा चतुर्धा दशरथनृपतेः पुत्रतां प्राप्तवान् योदेवार्थं ताटकाघ्नः कुशिकसुतमखं पालयित्वा शिलात्वम् ।गौतम्या मोचयित्वा पुरहरधनुरारोपणप्राप्तदारःकृत्तक्षत्रनवीर्यः स्वपुरमुपगतः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ २०॥

mūrtiṃ kṛtvā caturdhā daśarathanṛpateḥ putratāṃ prāptavān yodevārthaṃ tāṭakāghnaḥ kuśikasutamakhaṃ pālayitvā śilātvam |gautamyā mocayitvā puraharadhanurāropaṇaprāptadāraḥkṛttakṣatranavīryaḥ svapuramupagataḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 20||

कैकेयीवागधीनं जनकमनुनयन् काननं स्वानुजस्त्रीयुक्तो यातः किराताधिपरचितजटश्चित्रकूटाद्रिवासः ।तातं श्रुत्वानुजोक्त्या मृतमथ सुखयन् पादुकादानतस्तंमार्गेऽत्युग्रं विराधं त्वथ जघनिथ यः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ २१॥

kaikeyīvāgadhīnaṃ janakamanunayan kānanaṃ svānujastrīyukto yātaḥ kirātādhiparacitajaṭaścitrakūṭādrivāsaḥ |tātaṃ śrutvānujoktyā mṛtamatha sukhayan pādukādānatastaṃmārge'tyugraṃ virādhaṃ tvatha jaghanitha yaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 21||

नासाच्छेदाद् भगिन्याः कुपितखरमुखानाशुगैर्नाशयन् योमारीचं चाशराधीश्वरहृतदयितां मार्गयन मार्गमध्ये ।पक्षीन्द्रं वीक्ष्य तस्मै निजपदमददा दग्धकाबन्धकायोमुक्तिं दत्त्वा शबर्यै पवनसुतनुतः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ २२॥

nāsācchedād bhaginyāḥ kupitakharamukhānāśugairnāśayan yomārīcaṃ cāśarādhīśvarahṛtadayitāṃ mārgayana mārgamadhye |pakṣīndraṃ vīkṣya tasmai nijapadamadadā dagdhakābandhakāyomuktiṃ dattvā śabaryai pavanasutanutaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 22||

यः सुग्रीवेण सख्यं तदरिवरवधं चास्य राज्याधिपत्यंकृत्वा वार्तां प्रियायाः पवनजवचसा ज्ञातवान् साधु सर्वाम् ।गत्वाब्धेस्तीरमारादुपगतदशकण्ठानुजाश्लिष्टपादोबद्ध्वा सेतुं च यातो रजनिचरपुरीं पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ २३॥

yaḥ sugrīveṇa sakhyaṃ tadarivaravadhaṃ cāsya rājyādhipatyaṃkṛtvā vārtāṃ priyāyāḥ pavanajavacasā jñātavān sādhu sarvām |gatvābdhestīramārādupagatadaśakaṇṭhānujāśliṣṭapādobaddhvā setuṃ ca yāto rajanicarapurīṃ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 23||

हत्वा लङ्काधिपं यः सुतसहजभटामात्ययुक्तं च युद्धेसीतामादाय पूतां ज्वलनपतनतः पुष्पकं चाधिरुह्य ।राज्यं गत्वा च पूज्यैर्मुनिभिरथ कृतस्वाभिषेकः स्वकीयैःसार्धं तत्रावसस्त्वं जनमनुरमयन् पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ २४॥

hatvā laṅkādhipaṃ yaḥ sutasahajabhaṭāmātyayuktaṃ ca yuddhesītāmādāya pūtāṃ jvalanapatanataḥ puṣpakaṃ cādhiruhya |rājyaṃ gatvā ca pūjyairmunibhiratha kṛtasvābhiṣekaḥ svakīyaiḥsārdhaṃ tatrāvasastvaṃ janamanuramayan pāhi pūrṇatrayīśa ! || 24||

हा हन्त! त्यक्तकान्तस्त्वथ विधिवशतः क्षुद्रशूद्रार्दनादीन्कृत्वा पुत्रानुगातस्वचरितमहिमा कालमालोक्य च त्वम् ।सर्वान् गीर्वाणलोकान् निशिचरनरनारीजनान् वानरादीन्नीत्वा योगात् स्वधाम द्रुतमतिमुदितः पाहि पूर्णत्रयीच! ॥ २५॥

hā hanta! tyaktakāntastvatha vidhivaśataḥ kṣudraśūdrārdanādīnkṛtvā putrānugātasvacaritamahimā kālamālokya ca tvam |sarvān gīrvāṇalokān niśicaranaranārījanān vānarādīnnītvā yogāt svadhāma drutamatimuditaḥ pāhi pūrṇatrayīca! || 25||

रामस्यामेयकीर्तेश्चरितमुरुविधं कीर्तितं तत्त्वविद्भिर्धन्यैर्वाल्मीकिमुख्यैः श्रवणपठननिध्यानतः सिद्धिदं च ।षड्भिः सङ्क्षिप्य पद्यैरिह कथितवती शक्तिहीनापि भक्त्याप्रीत्यै भ्रूयादबद्धप्रचुरमपि तवेदं तु पूर्णत्रयीश ! ॥। २६॥

rāmasyāmeyakīrteścaritamuruvidhaṃ kīrtitaṃ tattvavidbhirdhanyairvālmīkimukhyaiḥ śravaṇapaṭhananidhyānataḥ siddhidaṃ ca |ṣaḍbhiḥ saṅkṣipya padyairiha kathitavatī śaktihīnāpi bhaktyāprītyai bhrūyādabaddhapracuramapi tavedaṃ tu pūrṇatrayīśa ! ||| 26||

जातो यो रेणुकायां मुदमथ जमदग्नेश्च मातुश्च कुर्वन्दत्तात्रेयात्तविद्याकृतमदकृतवीर्यात्मजादीन् नरेन्द्रान् ।निश्शेषं नाशयित्वा भुवमथ विगतक्षत्रियां चापि कृत्वाचोद्धारं केरळानां प्रसभमकुरुथाः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ २७॥

jāto yo reṇukāyāṃ mudamatha jamadagneśca mātuśca kurvandattātreyāttavidyākṛtamadakṛtavīryātmajādīn narendrān |niśśeṣaṃ nāśayitvā bhuvamatha vigatakṣatriyāṃ cāpi kṛtvācoddhāraṃ keraḷānāṃ prasabhamakuruthāḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 27||

भूपान् भूभारभूतान् दितिदनुकुलजांशोद्भवान् ब्रह्मवाचासंहर्तुं शेषयुक्तो यदुषु कृतजनिर्वासुदेवोऽसुरारिः ।नीतस्तातेन नन्दवजमथ सदयं पूतनां पातयन् योमुक्तिं भक्तैकलभ्यां ददिथ कुलपते पाहि पूर्णत्रयीश! ॥ २८॥

bhūpān bhūbhārabhūtān ditidanukulajāṃśodbhavān brahmavācāsaṃhartuṃ śeṣayukto yaduṣu kṛtajanirvāsudevo'surāriḥ |nītastātena nandavajamatha sadayaṃ pūtanāṃ pātayan yomuktiṃ bhaktaikalabhyāṃ daditha kulapate pāhi pūrṇatrayīśa! || 28||

यो हत्वा कंसभृत्यं शकटमथ तृणावर्तमप्यात्तवात्यामूर्तिं मात्रे स्ववक्त्रे निखिलमपि जगद् दर्शयन् विश्वरूपिन्! ।लीलाभिर्गोकुलस्य प्रमदमतितरां वर्धयन् बद्धगात्रोवृक्षच्छेदेन यक्षद्वयनुतचरणः पाहि पूर्णत्रयीश! ॥ २९॥

yo hatvā kaṃsabhṛtyaṃ śakaṭamatha tṛṇāvartamapyāttavātyāmūrtiṃ mātre svavaktre nikhilamapi jagad darśayan viśvarūpin! |līlābhirgokulasya pramadamatitarāṃ vardhayan baddhagātrovṛkṣacchedena yakṣadvayanutacaraṇaḥ pāhi pūrṇatrayīśa! || 29||

वत्सं हत्वा बकाघावपि कमलभवं मायया मोहयन् योरामात्मा चामरारिं जघनिथ सहसा सानुगं धेनुकाख्यम् ।नृत्तेनार्तं च कृत्वा फणिपतिमपिबः पावकं तावकैश्चस्तोत्रैर्वृत्रारिमुख्यैर्नुतपदकमलः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ३०॥

vatsaṃ hatvā bakāghāvapi kamalabhavaṃ māyayā mohayan yorāmātmā cāmarāriṃ jaghanitha sahasā sānugaṃ dhenukākhyam |nṛttenārtaṃ ca kṛtvā phaṇipatimapibaḥ pāvakaṃ tāvakaiścastotrairvṛtrārimukhyairnutapadakamalaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 30||

सर्वालम्बः प्रलम्बं हलधरवपुषा संहरन् वल्लवीनांहृत्वा वस्त्राणि दत्त्वा द्विजवरसुदृशां सद्गतिं भक्तदानात् ।वर्षन्तं श्रीमदान्धं हृतमदमकृथा गोत्रशत्रुं धृताद्रिगोपीनां तापहारी विहृतिभिरपि यः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ३१॥

sarvālambaḥ pralambaṃ haladharavapuṣā saṃharan vallavīnāṃhṛtvā vastrāṇi dattvā dvijavarasudṛśāṃ sadgatiṃ bhaktadānāt |varṣantaṃ śrīmadāndhaṃ hṛtamadamakṛthā gotraśatruṃ dhṛtādrigopīnāṃ tāpahārī vihṛtibhirapi yaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 31||

नन्दं विन्दन् जलेशाद युवतिहरणतः शङ्खचूडं सपङ्कंचोक्षाणं तीक्ष्णशृङ्गं मयसुतमशिवं केशिनं नाशयन् यः ।साक्रूरः साग्रजः श्रीमधुपुरमगमो माल्यवेषानुलेपैःस्निग्धां स्त्रीं वर्धयंस्त्वं हृतरजकशिराः पाहि पूर्णत्रयीश ॥। ३२॥

nandaṃ vindan jaleśāda yuvatiharaṇataḥ śaṅkhacūḍaṃ sapaṅkaṃcokṣāṇaṃ tīkṣṇaśṛṅgaṃ mayasutamaśivaṃ keśinaṃ nāśayan yaḥ |sākrūraḥ sāgrajaḥ śrīmadhupuramagamo mālyaveṣānulepaiḥsnigdhāṃ strīṃ vardhayaṃstvaṃ hṛtarajakaśirāḥ pāhi pūrṇatrayīśa ||| 32||

कोदण्डं खण्डयन् यो जघनिथ गजराजं च मल्लांश्च कल्यान्मञ्चाग्रादञ्चयित्वा भ्रुवमनुजयुतं मातुलं प्रेतभर्त्रे ।दत्त्वा कृत्वा च पित्रोः पदनतिमकरो राज्यमप्युग्रसेनेविद्यादात्रे च पुत्रं मृतमपि ददिवान् पाहि पूर्णत्रयीश! ॥ ३३॥

kodaṇḍaṃ khaṇḍayan yo jaghanitha gajarājaṃ ca mallāṃśca kalyānmañcāgrādañcayitvā bhruvamanujayutaṃ mātulaṃ pretabhartre |dattvā kṛtvā ca pitroḥ padanatimakaro rājyamapyugrasenevidyādātre ca putraṃ mṛtamapi dadivān pāhi pūrṇatrayīśa! || 33||

कुर्वन् सन्तापशान्तिं व्रजपितृसुदृशामुद्धवोक्त्यातिरक्तांसैरन्ध्रीं प्रीणयित्वा पुनरपि मुचुकुन्देन यः क्षीणपुण्यम् ।म्लेच्छेशं दाहयित्वा ह्यभयपदमदास्तस्य चाष्टादशोद्यद्युद्धे भीतायमानो मगधपतिकृते पाहि पूर्णत्रयीश! ॥ ३४॥

kurvan santāpaśāntiṃ vrajapitṛsudṛśāmuddhavoktyātiraktāṃsairandhrīṃ prīṇayitvā punarapi mucukundena yaḥ kṣīṇapuṇyam |mleccheśaṃ dāhayitvā hyabhayapadamadāstasya cāṣṭādaśodyadyuddhe bhītāyamāno magadhapatikṛte pāhi pūrṇatrayīśa! || 34||

श्रीमत्यां द्वारवत्यां सुखमथ निवसन् रुक्मिणीमग्रहीस्त्वंसामोदं सत्यभामामुदवह उचितां जाम्बवत्या च सार्धम् ।भद्राकालिन्द्यवन्तीरपि च परिणयन् लक्षणानाग्नजित्योयो हत्वा भूमिपुत्रं बहुयुवतियुतः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ३५॥

śrīmatyāṃ dvāravatyāṃ sukhamatha nivasan rukmiṇīmagrahīstvaṃsāmodaṃ satyabhāmāmudavaha ucitāṃ jāmbavatyā ca sārdham |bhadrākālindyavantīrapi ca pariṇayan lakṣaṇānāgnajityoyo hatvā bhūmiputraṃ bahuyuvatiyutaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 35||

युद्धे बाणं च जित्वा नृगसुगतिकरः पौण्ड्रकं काशिराजंहत्वा तत्त्वं च मित्रग्रहणगमनतो ग्राहयन् गोपनारीः ।मीमेनामोघवीर्यं मगधकुलपतिं घातयंश्चेदिपं यश्चक्रोत्कृत्तोत्तमाङ्गं सुकृतिनमकृथाः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ३६॥

yuddhe bāṇaṃ ca jitvā nṛgasugatikaraḥ pauṇḍrakaṃ kāśirājaṃhatvā tattvaṃ ca mitragrahaṇagamanato grāhayan gopanārīḥ |mīmenāmoghavīryaṃ magadhakulapatiṃ ghātayaṃścedipaṃ yaścakrotkṛttottamāṅgaṃ sukṛtinamakṛthāḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 36||

यज्ञं निर्वर्त्य सम्यग् यमसुतविहितं साल्वराजं च सौभंहत्वा त्वं दन्तवक्त्रं भवनगतकुचेलाय दत्ताखिलर्द्धिः ।भूभारक्षेपणं यः प्रकुपितकुरुपार्थादियुद्धेन कृत्वाभीष्मायात्मैक्यदाता ह्यनुदिनमिह मां पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥वृद्धयर्थं पार्थकीर्तेमृतदशतनयान् कस्यचिद् भूसुरस्यश्रीमद्वैकुण्ठलोकाद् द्रुतमतिसुहृदा सार्धमाहृत्य दत्त्वा ।कृत्वा सारथ्यदूत्याद्यमितममतया यः पुनः पाण्डवानांद्वार्वत्यां सर्वमित्रैः सह सुखवसतिः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ३९॥

yajñaṃ nirvartya samyag yamasutavihitaṃ sālvarājaṃ ca saubhaṃhatvā tvaṃ dantavaktraṃ bhavanagatakucelāya dattākhilarddhiḥ |bhūbhārakṣepaṇaṃ yaḥ prakupitakurupārthādiyuddhena kṛtvābhīṣmāyātmaikyadātā hyanudinamiha māṃ pāhi pūrṇatrayīśa ! ||vṛddhayarthaṃ pārthakīrtemṛtadaśatanayān kasyacid bhūsurasyaśrīmadvaikuṇṭhalokād drutamatisuhṛdā sārdhamāhṛtya dattvā |kṛtvā sārathyadūtyādyamitamamatayā yaḥ punaḥ pāṇḍavānāṃdvārvatyāṃ sarvamitraiḥ saha sukhavasatiḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 39||

योऽन्योन्यं घातयित्वा निजकुलमखिलं विप्रशापापदेशाद्भक्तोत्तंसोद्धवाय प्रणयपरवशो दत्तवांस्तत्त्वविद्याम् ।कीर्तिं विस्तार्य च त्वं भुवि निजमनुजाकारमूर्ति च हित्वानित्यानन्दस्वरूपो निजपदमगमः पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥ ४०॥

yo'nyonyaṃ ghātayitvā nijakulamakhilaṃ vipraśāpāpadeśādbhaktottaṃsoddhavāya praṇayaparavaśo dattavāṃstattvavidyām |kīrtiṃ vistārya ca tvaṃ bhuvi nijamanujākāramūrti ca hitvānityānandasvarūpo nijapadamagamaḥ pāhi pūrṇatrayīśa ! || 40||

कृष्णश्लक्ष्णावतारात् प्रभृति निजपदप्राप्तिपर्यन्तलीलाःप्रातः काले पठेद् यः प्रशमितकरणः सोऽपि वैकुण्ठमीयात् ।इत्थं व्यासोक्तितोऽहं चरितमकरवं तावकं सङ्ग्रहेणस्तोत्रं भुयान्मदीयं भवभयशमनं त्वत्प्रसादादिहैतत् ॥ ४१॥

kṛṣṇaślakṣṇāvatārāt prabhṛti nijapadaprāptiparyantalīlāḥprātaḥ kāle paṭhed yaḥ praśamitakaraṇaḥ so'pi vaikuṇṭhamīyāt |itthaṃ vyāsoktito'haṃ caritamakaravaṃ tāvakaṃ saṅgraheṇastotraṃ bhuyānmadīyaṃ bhavabhayaśamanaṃ tvatprasādādihaitat || 41||

विप्रात् त्वं सञ्जनिष्यस्यतुलसुकृतिनः शम्भलग्राममुख्याद्विख्यातः कल्किनाम्ना तुरगमुरुजवं योऽधिरुह्यात्तखड्गः ।दुर्वृत्तान् सर्वमर्त्यान् झटिति पटुतया पोथयित्वा पृथिव्यांधर्मं संस्थापयिष्यस्यपि विपुलतमं पाहि पूर्णत्रयीश ! ॥। ४२॥

viprāt tvaṃ sañjaniṣyasyatulasukṛtinaḥ śambhalagrāmamukhyādvikhyātaḥ kalkināmnā turagamurujavaṃ yo'dhiruhyāttakhaḍgaḥ |durvṛttān sarvamartyān jhaṭiti paṭutayā pothayitvā pṛthivyāṃdharmaṃ saṃsthāpayiṣyasyapi vipulatamaṃ pāhi pūrṇatrayīśa ! ||| 42||

वैराजश्रीकुमाराः सुरमुनिनरनारायणव्यासदत्ताबुद्धो यज्ञश्च धन्वन्तरिपृथुकपिला मोहिनी चर्षभश्च ।गोविन्दः श्रीनृसिंहः कमठकिटिझषा वामनो जामदग्न्यःश्रीरामः सीरिकल्कीत्यज ! परमवतारांस्तवतान् स्मरामि ॥ ४३॥

vairājaśrīkumārāḥ suramuninaranārāyaṇavyāsadattābuddho yajñaśca dhanvantaripṛthukapilā mohinī carṣabhaśca |govindaḥ śrīnṛsiṃhaḥ kamaṭhakiṭijhaṣā vāmano jāmadagnyaḥśrīrāmaḥ sīrikalkītyaja ! paramavatārāṃstavatān smarāmi || 43||

सौभद्रमेतद् भवतोऽवतारकथातिसङ्क्षेपनुतिस्वरूपम् ।सतां प्रमोदाय सदास्तु पूर्णत्रयीपुराधीश ! तव प्रसादात् ॥ ४४॥

saubhadrametad bhavato'vatārakathātisaṅkṣepanutisvarūpam |satāṃ pramodāya sadāstu pūrṇatrayīpurādhīśa ! tava prasādāt || 44||

अनेकागोयुक्तां भवनिगळबद्धां दृढतरंभवत्पादम्भोजं शरणमुपयातां ह्यभयद ! ।यथा चोरं राजा दमयति च तद्वद् दमय मांभवग्रन्थिं छिन्धि प्रचुरकरुणालोकविशिखैः ॥ ४५॥

anekāgoyuktāṃ bhavanigaḷabaddhāṃ dṛḍhataraṃbhavatpādambhojaṃ śaraṇamupayātāṃ hyabhayada ! |yathā coraṃ rājā damayati ca tadvad damaya māṃbhavagranthiṃ chindhi pracurakaruṇālokaviśikhaiḥ || 45||

अश्रद्धं यदि यस्य कस्य हृदयं व्यासात्मजास्योद्गतश्रीमद्भागवतीकथामृतकणस्पृष्टं हि दिष्ट्यापि वा ।सद्योऽन्तःकरणं तदीयममलं भक्त्यादियुक्तं भवेदित्युक्तिं मम चित्तशुद्धिकरणात् सत्यां कुरु त्वं हरे ! ॥ ४६॥

aśraddhaṃ yadi yasya kasya hṛdayaṃ vyāsātmajāsyodgataśrīmadbhāgavatīkathāmṛtakaṇaspṛṣṭaṃ hi diṣṭyāpi vā |sadyo'ntaḥkaraṇaṃ tadīyamamalaṃ bhaktyādiyuktaṃ bhavedityuktiṃ mama cittaśuddhikaraṇāt satyāṃ kuru tvaṃ hare ! || 46||

इति सुभद्राकृतम् पूर्णत्रयीशस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

iti subhadrākṛtam pūrṇatrayīśastotraṃ sampūrṇam |