पद्मनाभशतकम् Padmanabhashatakam

महाराजा स्वाति तिरुनाळ् विरचितम्॥ श्री गणेशाय नमः ॥

mahārājā svāti tirunāḷ viracitam|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||

या ते पादसरोजधूलिरनिशं ब्रह्मादिभिर्निस्पृहैःभक्त्या सन्नतकन्धरैः सकुतुकं सन्धार्यमाणा हरे ।या विश्वं प्रपुनाति जालमचिरात् संशोषयत्यंहसांसा मां हीनगुणं पुनातु नितरां श्रीपद्मनाभान्वहम् ॥ १॥

yā te pādasarojadhūliraniśaṃ brahmādibhirnispṛhaiḥbhaktyā sannatakandharaiḥ sakutukaṃ sandhāryamāṇā hare |yā viśvaṃ prapunāti jālamacirāt saṃśoṣayatyaṃhasāṃsā māṃ hīnaguṇaṃ punātu nitarāṃ śrīpadmanābhānvaham || 1||

सत्त्वैकप्रवणाशया मुनिवरा वेदैः स्तुवन्तः परैःत्वन्माहात्म्यपयोनिधेरिहपरं नाद्यापि पारङ्गताः ।एवं सत्यहमल्पबुद्धिरवशः स्तोतुं कथं शक्नुयांत्वत्कारुण्यमृते हरे! तरति कः पोतं विना सागरम् ॥ २॥

sattvaikapravaṇāśayā munivarā vedaiḥ stuvantaḥ paraiḥtvanmāhātmyapayonidherihaparaṃ nādyāpi pāraṅgatāḥ |evaṃ satyahamalpabuddhiravaśaḥ stotuṃ kathaṃ śaknuyāṃtvatkāruṇyamṛte hare! tarati kaḥ potaṃ vinā sāgaram || 2||

तस्माच्छिन्धि मदीयमोहमखिलं संसारबन्धावहंभक्तिं त्वत्पदयोर्दिश स्थिरतरां सर्वापदुन्मीलिनीम् ।वाणीं त्वत्पदवर्णने पटुतमां विद्वज्जनाह्लादिनींदेहि त्वत्पदसेवकाय ननु मे कारुण्यवारांनिधे ॥ ३॥

tasmācchindhi madīyamohamakhilaṃ saṃsārabandhāvahaṃbhaktiṃ tvatpadayordiśa sthiratarāṃ sarvāpadunmīlinīm |vāṇīṃ tvatpadavarṇane paṭutamāṃ vidvajjanāhlādinīṃdehi tvatpadasevakāya nanu me kāruṇyavārāṃnidhe || 3||

येनेदं भुवनं ततं स्वबलतो यस्याज्ञयोदेत्यहर्नाथो वात्यनिलो दहत्यपि शिखी सर्वेऽपि यन्निर्मिताः ।यश्चेदं सकलं जगत्स्वजठरे धत्ते च कल्पावधौतत्तादृग्विभवे त्वयि प्रमुदिते किं वा दुरापं नृणाम् ॥ ४॥

yenedaṃ bhuvanaṃ tataṃ svabalato yasyājñayodetyaharnātho vātyanilo dahatyapi śikhī sarve'pi yannirmitāḥ |yaścedaṃ sakalaṃ jagatsvajaṭhare dhatte ca kalpāvadhautattādṛgvibhave tvayi pramudite kiṃ vā durāpaṃ nṛṇām || 4||

भक्तानामखिलेप्सितार्थघटने बद्धोद्यमस्त्वं हरे!नित्यं खल्विति बोद्ध्यमस्ति बहुशो देव! प्रमाणं मम ।नो चेद्व्यासवचस्तवैव वचनं वेदोपगीतं वचोहा रथ्याजनवादवद्बत भवेन्मिथ्या रमावल्लभ! ॥ ५॥

bhaktānāmakhilepsitārthaghaṭane baddhodyamastvaṃ hare!nityaṃ khalviti boddhyamasti bahuśo deva! pramāṇaṃ mama |no cedvyāsavacastavaiva vacanaṃ vedopagītaṃ vacohā rathyājanavādavadbata bhavenmithyā ramāvallabha! || 5||

इन्द्रद्युम्ननृपः करीन्द्रजननं प्राप्तोऽथ शापेन वैनक्राक्रान्तपदो विमोचनपटुर्नाभूत्सहस्रं समाः ।भूयस्त्वामयमर्चयन् सरसिजैः शुण्डोद्धृतैः सादरंसारूप्यं समवाप देव भवतो नक्रोऽपि गन्धर्वताम् ॥ ६॥

indradyumnanṛpaḥ karīndrajananaṃ prāpto'tha śāpena vainakrākrāntapado vimocanapaṭurnābhūtsahasraṃ samāḥ |bhūyastvāmayamarcayan sarasijaiḥ śuṇḍoddhṛtaiḥ sādaraṃsārūpyaṃ samavāpa deva bhavato nakro'pi gandharvatām || 6||

पापः कश्चिदजामिलाख्यधरणीदेवोऽवसत्सन्ततंस्वैरिण्या सह काममोहितमतिस्त्वां विस्मरन् मुक्तिदम् ।अन्ते चाह्वयदीश! भीतहृदयो नारायणेत्यात्मजंनीतः सोऽपि भवद्भटैस्तवपदं संरुध्य याम्यान् भटान् ॥ ७॥

pāpaḥ kaścidajāmilākhyadharaṇīdevo'vasatsantataṃsvairiṇyā saha kāmamohitamatistvāṃ vismaran muktidam |ante cāhvayadīśa! bhītahṛdayo nārāyaṇetyātmajaṃnītaḥ so'pi bhavadbhaṭaistavapadaṃ saṃrudhya yāmyān bhaṭān || 7||

पाञ्चालीं नृपसन्निधौ खलमतिर्दुश्शासनः पुष्पिणींआकर्षश्चिकुरेण दीनवदनां वासः समाक्षिप्तवान् ।यावत्सा भुवनैकबन्धुमवशा सस्मार लज्जाकुलाक्रोशन्ती व्यतनोः पटौघममलं तस्यास्त्वनन्तं हरे ! ॥ ८॥

pāñcālīṃ nṛpasannidhau khalamatirduśśāsanaḥ puṣpiṇīṃākarṣaścikureṇa dīnavadanāṃ vāsaḥ samākṣiptavān |yāvatsā bhuvanaikabandhumavaśā sasmāra lajjākulākrośantī vyatanoḥ paṭaughamamalaṃ tasyāstvanantaṃ hare ! || 8||

यामार्धेन तु पिङ्गला तव पदं प्राप्ता हि वाराङ्गनाबालः पञ्चवयोयुतो ध्रुवपदं चौत्तानपादिर्गतः ।यातश्चापि मृकण्डुमौनितनयः शौरे! चिरं जीवितंनाहं वक्तुमिह क्षमस्तव कृपालभ्यं शुभं प्राणिनाम् ॥ ९॥

yāmārdhena tu piṅgalā tava padaṃ prāptā hi vārāṅganābālaḥ pañcavayoyuto dhruvapadaṃ cauttānapādirgataḥ |yātaścāpi mṛkaṇḍumaunitanayaḥ śaure! ciraṃ jīvitaṃnāhaṃ vaktumiha kṣamastava kṛpālabhyaṃ śubhaṃ prāṇinām || 9||

एवं भक्तजनौघकल्पकतरुं तं त्वां भजन्तः क्षणंस त्वं मामपि तावकीनचरणे भक्तं विधायानतंस्यानन्दूरपुरेश! पालय मुदा तापान्ममापाकुरु ॥ १०॥

evaṃ bhaktajanaughakalpakataruṃ taṃ tvāṃ bhajantaḥ kṣaṇaṃsa tvaṃ māmapi tāvakīnacaraṇe bhaktaṃ vidhāyānataṃsyānandūrapureśa! pālaya mudā tāpānmamāpākuru || 10||

पिबन्ति ये त्वच्चरितामृतौघंस्मरन्ति रूपं तव विश्वरम्यम् ।हरन्ति कालं च सह त्वदीयैःमन्येऽत्र तान् माधव धन्यधन्यान् ॥ १॥

pibanti ye tvaccaritāmṛtaughaṃsmaranti rūpaṃ tava viśvaramyam |haranti kālaṃ ca saha tvadīyaiḥmanye'tra tān mādhava dhanyadhanyān || 1||

सदा प्रसक्तां विषयेष्वशान्तांमतिं मदीयां जगदेकबन्धो! ।तवैव कारुण्यवशादिदानींसन्मार्गगां प्रेरय वासुदेव! ॥ २॥

sadā prasaktāṃ viṣayeṣvaśāntāṃmatiṃ madīyāṃ jagadekabandho! |tavaiva kāruṇyavaśādidānīṃsanmārgagāṃ preraya vāsudeva! || 2||

दृशौ भवन्मूर्तिविलोकलोलेश्रुती च ते चारुकथाप्रसक्ते ।करौ च ते पूजनबद्धतृष्णौविधेहि नित्यं मम पङ्कजाक्ष ! ॥ ३॥

dṛśau bhavanmūrtivilokaloleśrutī ca te cārukathāprasakte |karau ca te pūjanabaddhatṛṣṇauvidhehi nityaṃ mama paṅkajākṣa ! || 3||

नृणां भवत्पादनिषेवणं तुमहौषधं संसृतिरोगहारी ।तदेव मे पङ्कजनाभ भूयात्त्वन्मायया मोहितमानसस्य ॥ ४॥

nṛṇāṃ bhavatpādaniṣevaṇaṃ tumahauṣadhaṃ saṃsṛtirogahārī |tadeva me paṅkajanābha bhūyāttvanmāyayā mohitamānasasya || 4||

यदीह भक्तिस्तवपादपद्मेस्थिरा जनानामखिलार्तिहन्त्री ।तदा भवेन्मुक्तिरहो करस्थाधर्मार्थकामाः किमु वर्णनीयाः ॥ ५॥

yadīha bhaktistavapādapadmesthirā janānāmakhilārtihantrī |tadā bhavenmuktiraho karasthādharmārthakāmāḥ kimu varṇanīyāḥ || 5||

वेदोदिताभिर्व्रतसत्क्रियाभिर्नश्यत्यघौघो न हि वासना तु ।त्वत्पादसेवा हरति द्वयं यत्तस्मात्स्थिरा सैव ममाशु भूयात् ॥ ६॥

vedoditābhirvratasatkriyābhirnaśyatyaghaugho na hi vāsanā tu |tvatpādasevā harati dvayaṃ yattasmātsthirā saiva mamāśu bhūyāt || 6||

त्वदीयनामस्मृतिरप्यकस्माद्धुनोति पापौघमसंशयं तत् ।यद्वद्गदानौषधमाशु हन्तियथा कृशानुर्भुवि दारुकूटम् ॥ ७॥

tvadīyanāmasmṛtirapyakasmāddhunoti pāpaughamasaṃśayaṃ tat |yadvadgadānauṣadhamāśu hantiyathā kṛśānurbhuvi dārukūṭam || 7||

यद्यत्स्मरन् प्रोज्झति देहमेतत्प्रयाणकाले विवशोऽत्र देही ।तत्तत्किलाप्नोति यदन्यभावेतस्मात्तवैव स्मृतिरस्तु नित्यम् ॥ ८॥

yadyatsmaran projjhati dehametatprayāṇakāle vivaśo'tra dehī |tattatkilāpnoti yadanyabhāvetasmāttavaiva smṛtirastu nityam || 8||

अनेकधर्मान् प्रचरन्मनुष्यःनाके नु भुङ्क्ते सुखमव्यलीकम् ।तस्यावधौ सम्पततीहभूमौत्वत्सेवको जातु न विच्युतः स्यात् ॥ ९॥

anekadharmān pracaranmanuṣyaḥnāke nu bhuṅkte sukhamavyalīkam |tasyāvadhau sampatatīhabhūmautvatsevako jātu na vicyutaḥ syāt || 9||

तस्मात्समस्तार्तिहरं जनानांस्वपादभाजां श्रुतिसारमृग्यम् ।तवाद्य रूपं परिपूर्णसत्वंरमामनोहारि विभातु चित्ते ॥ १०॥

tasmātsamastārtiharaṃ janānāṃsvapādabhājāṃ śrutisāramṛgyam |tavādya rūpaṃ paripūrṇasatvaṃramāmanohāri vibhātu citte || 10||

दिनमनुपदयुग्मं भावयेयं मुरारेकुलिशशफरमुख्यैश्चिह्निते चारु चिह्नैः ।नखमणिविधुदीप्त्या ध्वस्तयोगीन्द्रचेतोगततिमिरसमूहं पाटलाम्भोजशोभम् ॥ १॥

dinamanupadayugmaṃ bhāvayeyaṃ murārekuliśaśapharamukhyaiścihnite cāru cihnaiḥ |nakhamaṇividhudīptyā dhvastayogīndracetogatatimirasamūhaṃ pāṭalāmbhojaśobham || 1||

यदुदितजलधारा पावनी जह्नुकन्यापुरभिदपि महात्मा यां बिभर्ति स्वमूर्ध्ना ।भुजगशयन! तत्ते मञ्जुमञ्जीरयुक्तंमुहुरपि हृदि सेवे पादपद्मं मनोज्ञम् ॥ २॥

yaduditajaladhārā pāvanī jahnukanyāpurabhidapi mahātmā yāṃ bibharti svamūrdhnā |bhujagaśayana! tatte mañjumañjīrayuktaṃmuhurapi hṛdi seve pādapadmaṃ manojñam || 2||

मुरहर! तव जङ्घे जानुयुग्मं च सेवेदुरितहर तथोरू मांसळौ चारुशोभौ ।कनकरुचिरचेलेनावृतौ देव! नित्यंभुवनहृदयमोहं सम्यगाशङ्क्य नूनम् ॥ ३॥

murahara! tava jaṅghe jānuyugmaṃ ca seveduritahara tathorū māṃsaḷau cāruśobhau |kanakaruciracelenāvṛtau deva! nityaṃbhuvanahṛdayamohaṃ samyagāśaṅkya nūnam || 3||

मणिगणयुतकाञ्चीदाम सत्किङ्किणीभिःमुखरतमममेयं भावये मध्यदेशम् ।निखिलभुवनवासस्थानमप्यद्य कुक्षिंमुहुरजित! निषेवे सादरं पद्मनाभ! ॥ ४॥

maṇigaṇayutakāñcīdāma satkiṅkiṇībhiḥmukharatamamameyaṃ bhāvaye madhyadeśam |nikhilabhuvanavāsasthānamapyadya kukṣiṃmuhurajita! niṣeve sādaraṃ padmanābha! || 4||

भवहरण! तथा श्रीवत्सयुक्तं च वक्षोविलसदरुणभासं कौस्तुभेनाङ्ग कण्ठम् ।मणिवलययुतं ते बाहुयुग्मं च सेवेदनुजकुलविनाशायोद्यतं सन्ततं यत् ॥ ५॥

bhavaharaṇa! tathā śrīvatsayuktaṃ ca vakṣovilasadaruṇabhāsaṃ kaustubhenāṅga kaṇṭham |maṇivalayayutaṃ te bāhuyugmaṃ ca sevedanujakulavināśāyodyataṃ santataṃ yat || 5||

वरद जलधिपुत्र्या साधु पीतामृतं तेत्वधरमिह भजेऽहं चारुबिम्बारुणाभम् ।विमलदशनपङ्क्तिं कुन्दसद्कुट्मलाभांमकरनिभविराजत्कुण्डलोल्लासि गण्डम् ॥ ६॥

varada jaladhiputryā sādhu pītāmṛtaṃ tetvadharamiha bhaje'haṃ cārubimbāruṇābham |vimaladaśanapaṅktiṃ kundasadkuṭmalābhāṃmakaranibhavirājatkuṇḍalollāsi gaṇḍam || 6||

तिलकुसुमसमानां नासिकां चाद्य सेवेगरुडगमन! चिल्यौ दर्पकेष्वासतुल्यौ ।मृगमदकृतपुण्ड्रं तावकं भालदेशंकुटिलमळकजालं नाथ नित्यं निषेवे ॥ ७॥

tilakusumasamānāṃ nāsikāṃ cādya sevegaruḍagamana! cilyau darpakeṣvāsatulyau |mṛgamadakṛtapuṇḍraṃ tāvakaṃ bhāladeśaṃkuṭilamaḷakajālaṃ nātha nityaṃ niṣeve || 7||

सजलजलदनीलं भावये केशजालंमणिमकुटमुदञ्चत्कोटिसूर्यप्रकाशम् ।पुनरनघ! मतिं मे देव! सङ्कोच्य युञ्जेतव वदनसरोजे मन्दहासे मनोज्ञे ॥ ८॥

sajalajaladanīlaṃ bhāvaye keśajālaṃmaṇimakuṭamudañcatkoṭisūryaprakāśam |punaranagha! matiṃ me deva! saṅkocya yuñjetava vadanasaroje mandahāse manojñe || 8||

गिरिधर तव रूपं त्वीदृशं विश्वरम्यंमम विहरतु नित्यं मानसाम्भोजमध्ये ।मनसिजशतकान्तं मञ्जुमाधुर्यसारंसततमपि विचिन्त्यं योगिभिः त्यक्तमोहैः ॥ ९॥

giridhara tava rūpaṃ tvīdṛśaṃ viśvaramyaṃmama viharatu nityaṃ mānasāmbhojamadhye |manasijaśatakāntaṃ mañjumādhuryasāraṃsatatamapi vicintyaṃ yogibhiḥ tyaktamohaiḥ || 9||

अथ भुवनपतेऽहं सर्गवृद्धिक्रमं वैकिमपि किमपि वक्तुं प्रारभे दीनबन्धो ।परपुरुष! तदर्थं त्वत्कृपा सम्पतेन्मय्यकृतसुकृतजालैर्दुर्लभा पङ्कजाक्ष ! ॥ १०॥

atha bhuvanapate'haṃ sargavṛddhikramaṃ vaikimapi kimapi vaktuṃ prārabhe dīnabandho |parapuruṣa! tadarthaṃ tvatkṛpā sampatenmayyakṛtasukṛtajālairdurlabhā paṅkajākṣa ! || 10||

तावकनाभिसरोजात्जातो धाता समस्तवेदमयः ।शंसति सकलो लोकोयं किल हिरण्यगर्भ इति ॥ १॥

tāvakanābhisarojātjāto dhātā samastavedamayaḥ |śaṃsati sakalo lokoyaṃ kila hiraṇyagarbha iti || 1||

तदनु स विस्मितचेताःचतसृषु दिक्षु साधु सम्पश्यन् ।समगादच्युत तूर्णंचतुराननतामिहाष्टनयनयुताम् ॥ २॥

tadanu sa vismitacetāḥcatasṛṣu dikṣu sādhu sampaśyan |samagādacyuta tūrṇaṃcaturānanatāmihāṣṭanayanayutām || 2||

दृष्ट्वा कमलं सोऽयंतन्मूलां तव तनुं त्वसम्पश्यन् ।कोऽहं निश्शरणोऽजंकस्मादजनीति देव! चिन्तितवान् ॥ ३॥

dṛṣṭvā kamalaṃ so'yaṃtanmūlāṃ tava tanuṃ tvasampaśyan |ko'haṃ niśśaraṇo'jaṃkasmādajanīti deva! cintitavān || 3||

ज्ञातुं तत्त्वं सोऽयंसरसिजनाळाध्वना त्वधो गत्वा ।योगबलेन मनोज्ञांतव तनुमखिलेश! नाप्यपश्यदहो ॥ ४॥

jñātuṃ tattvaṃ so'yaṃsarasijanāḷādhvanā tvadho gatvā |yogabalena manojñāṃtava tanumakhileśa! nāpyapaśyadaho || 4||

तावद्दुःखितहृदयःपुनरपि च निवृत्य पूर्ववज्जलजे ।तावक करुणामिच्छन्चक्रे समाधिमयि! भगवन् ॥ ५॥

tāvadduḥkhitahṛdayaḥpunarapi ca nivṛtya pūrvavajjalaje |tāvaka karuṇāmicchancakre samādhimayi! bhagavan || 5||

वत्सरशतकस्यान्तेदृढतरतपसा परिविधूतहृदयमलः ।स विधिरपश्यत्स्वान्तेसूक्ष्मतया तव तनुं तु सुभगतमाम् ॥ ६॥

vatsaraśatakasyāntedṛḍhataratapasā parividhūtahṛdayamalaḥ |sa vidhirapaśyatsvāntesūkṣmatayā tava tanuṃ tu subhagatamām || 6||

पुनरिह तेन नुतस्त्वंशक्तिमदास्तस्य भुवननिर्माणे ।पूर्वं त्वसृजत्सोऽयंस्थावरजङ्गममयं तु सकलजगत् ॥ ७॥

punariha tena nutastvaṃśaktimadāstasya bhuvananirmāṇe |pūrvaṃ tvasṛjatso'yaṃsthāvarajaṅgamamayaṃ tu sakalajagat || 7||

सनकमुखान् मुनिवर्यान्मनसाह्यसृजत्तवाङ्घ्रिरतहृदयान् ।सृष्टौ तु ते नियुक्ताःजगृहुर्वाणीं न वैधसीं भूमन्! ॥ ८॥

sanakamukhān munivaryānmanasāhyasṛjattavāṅghriratahṛdayān |sṛṣṭau tu te niyuktāḥjagṛhurvāṇīṃ na vaidhasīṃ bhūman! || 8||

अङ्गादभवंस्तूर्णंनारदमुख्या मुनीश्वरास्तस्य ।मनुशतरूपात्मासौमानुषसृष्टिं चकार कमलभवः ॥ ९॥

aṅgādabhavaṃstūrṇaṃnāradamukhyā munīśvarāstasya |manuśatarūpātmāsaumānuṣasṛṣṭiṃ cakāra kamalabhavaḥ || 9||

सर्गस्थितिलयमूलंसुरमुनिजालैरमेयमहिमानम् ।तं त्वामेव प्रणमन्मुदमतुलां पद्मनाभ! कलयामि ॥ १०॥

sargasthitilayamūlaṃsuramunijālairameyamahimānam |taṃ tvāmeva praṇamanmudamatulāṃ padmanābha! kalayāmi || 10||

भुवो भारं हर्तुं नियतमवतारांस्तु भवतोनियुङ्क्ते वक्तुं मामपि जडधियं भक्तिरधुना ।तदर्थं कृत्वा मामनुपमपटुं पालय हरेभवत्पादाम्भोजप्रवणहृदयं देव सदयम् ॥ १॥

bhuvo bhāraṃ hartuṃ niyatamavatārāṃstu bhavatoniyuṅkte vaktuṃ māmapi jaḍadhiyaṃ bhaktiradhunā |tadarthaṃ kṛtvā māmanupamapaṭuṃ pālaya harebhavatpādāmbhojapravaṇahṛdayaṃ deva sadayam || 1||

हयग्रीवाख्येन त्रिदशरिपुणा वेदनिवहेहृते निद्राणस्याम्बुरुहजनुषो हन्त वदनात् ।निहन्तुं दुष्टं तं विनिहितमतिस्त्वं पुरुदयापयोधिस्तूर्णं वै दधित बत मात्स्यं किल वपुः ॥ २॥

hayagrīvākhyena tridaśaripuṇā vedanivahehṛte nidrāṇasyāmburuhajanuṣo hanta vadanāt |nihantuṃ duṣṭaṃ taṃ vinihitamatistvaṃ purudayāpayodhistūrṇaṃ vai dadhita bata mātsyaṃ kila vapuḥ || 2||

नदीतोये सन्तर्पयति किल सत्यव्रतनृपेभवान् दृष्टो हस्ते परमतनुवैसारिणवपुः ।ततो निन्ये कूपं पुनरपि तटाकं च तटिनींमहाब्धिं तेनाहो सपदि ववृधे तावक वपुः ॥ ३॥

nadītoye santarpayati kila satyavratanṛpebhavān dṛṣṭo haste paramatanuvaisāriṇavapuḥ |tato ninye kūpaṃ punarapi taṭākaṃ ca taṭinīṃmahābdhiṃ tenāho sapadi vavṛdhe tāvaka vapuḥ || 3||

ततस्तं भूपालं प्रलयसमयालोकनपरंमुनीन्द्रान् सप्तापि क्षितितरणिमारोप्य च भवान् ।समाकर्षन् बद्धां निज विपुलशृङ्गे पुनरिमांमुदा तेभ्यः सन्दर्शितभुवनभागः समचरत् ॥ ४॥

tatastaṃ bhūpālaṃ pralayasamayālokanaparaṃmunīndrān saptāpi kṣititaraṇimāropya ca bhavān |samākarṣan baddhāṃ nija vipulaśṛṅge punarimāṃmudā tebhyaḥ sandarśitabhuvanabhāgaḥ samacarat || 4||

पुनस्संहृत्य त्वं निजपरुषशृङ्गेण दितिजंक्षणाद्वेदान् प्रादा मुदितमनसे देव विधये ।तथाभूताऽमेयप्रणतजनसौभ्याग्यद! हरे!मुदा पाहि त्वं मां सरसिरुहनाभाऽखिलगुरो! ॥ ५॥

punassaṃhṛtya tvaṃ nijaparuṣaśṛṅgeṇa ditijaṃkṣaṇādvedān prādā muditamanase deva vidhaye |tathābhūtā'meyapraṇatajanasaubhyāgyada! hare!mudā pāhi tvaṃ māṃ sarasiruhanābhā'khilaguro! || 5||

वहंस्त्वं मन्थानं कमठवपुषा मन्दरगिरिंदधानः पाणिभ्यां स्वयमपि वरत्रां फणिपतिम् ।सुरेभ्यः सम्प्रादास्त्वमृतमिह मथ्नन् किल जवात्हरे दुग्धाम्भोधेः सपदि कमलाऽजायत ततः ॥ ६॥

vahaṃstvaṃ manthānaṃ kamaṭhavapuṣā mandaragiriṃdadhānaḥ pāṇibhyāṃ svayamapi varatrāṃ phaṇipatim |surebhyaḥ samprādāstvamṛtamiha mathnan kila javāthare dugdhāmbhodheḥ sapadi kamalā'jāyata tataḥ || 6||

ततो निक्षिप्ता वै सपदि वरणस्रक् खलु तयाभवत्कण्ठे मात्रा निखिलभुवनानां सकुतुकम् ।पपौ त्वत्प्रीत्यर्थं सपदि बत हालाहलविषंगिरीशः प्रादास्त्वं सुरतरुगजादीनि हरये ॥ ७॥

tato nikṣiptā vai sapadi varaṇasrak khalu tayābhavatkaṇṭhe mātrā nikhilabhuvanānāṃ sakutukam |papau tvatprītyarthaṃ sapadi bata hālāhalaviṣaṃgirīśaḥ prādāstvaṃ suratarugajādīni haraye || 7||

पुरा ते द्वास्स्थौ द्वौ सनकमुखशापेन तु गतौहरे! सर्वैर्निन्द्यं खलु दनुजजन्मातिकठिनम् ।तयोर्भ्राता दुष्टो मुरहर कनीयान् वरबलात्हिरण्याक्षो नाम क्षितिमिह जले मज्जयदसौ ॥ ८॥

purā te dvāssthau dvau sanakamukhaśāpena tu gatauhare! sarvairnindyaṃ khalu danujajanmātikaṭhinam |tayorbhrātā duṣṭo murahara kanīyān varabalāthiraṇyākṣo nāma kṣitimiha jale majjayadasau || 8||

महीं मग्नां दृष्ट्वा तदनु मनुना सेवितपदात्विधेर्नासारन्ध्रात्समभवदहो सूकरशिशुः ।ततो दैत्यं हत्वा परममहितः पीवरतनुःभवान् निन्ये भूमिं सकलविनुत प्राक्तनदशाम् ॥ ९॥

mahīṃ magnāṃ dṛṣṭvā tadanu manunā sevitapadātvidhernāsārandhrātsamabhavadaho sūkaraśiśuḥ |tato daityaṃ hatvā paramamahitaḥ pīvaratanuḥbhavān ninye bhūmiṃ sakalavinuta prāktanadaśām || 9||

वधेन स्वभ्रातुः परमकुपितो दानववरोहिरण्यप्रारम्भः कशिपुरिह मोहाकुलमतिः ।विजेतुं त्वां सोऽयं निखिलजगदाधारवपुषंप्रतिज्ञां चाकार्षीद्दनुसुतसभामध्यनिलयः ॥ १०॥

vadhena svabhrātuḥ paramakupito dānavavarohiraṇyaprārambhaḥ kaśipuriha mohākulamatiḥ |vijetuṃ tvāṃ so'yaṃ nikhilajagadādhāravapuṣaṃpratijñāṃ cākārṣīddanusutasabhāmadhyanilayaḥ || 10||

पुत्रोऽस्य वै समजनीह तवाङ्घ्रिभक्तःप्रह्लाद इत्यभिमतः खलु सज्जनानाम् ।तं तत्पिता परमदुष्टमतिर्न्यरौत्सीत्त्वत्सेविनं किमिह दुष्करमीश पापैः ॥ १॥

putro'sya vai samajanīha tavāṅghribhaktaḥprahlāda ityabhimataḥ khalu sajjanānām |taṃ tatpitā paramaduṣṭamatirnyarautsīttvatsevinaṃ kimiha duṣkaramīśa pāpaiḥ || 1||

भूयोऽपि सोऽथ जगदीश्वर! गर्भवासेश्रीनारदेन मुनिनोक्तभवत्प्रभावः ।शुश्राव नो जनकवाक्यमसौ तदानींतत्प्रेरितैर्गुरुजनैरपि शिक्षितश्च ॥ २॥

bhūyo'pi so'tha jagadīśvara! garbhavāseśrīnāradena muninoktabhavatprabhāvaḥ |śuśrāva no janakavākyamasau tadānīṃtatpreritairgurujanairapi śikṣitaśca || 2||

दृष्ट्वा पिताऽस्य निजपुत्रमतिं त्वकम्पांत्वत्पादपद्मयुगळादतिरुष्टचेताः ।शूलैश्च दिग्गजगणैरपि दन्दशूकैःएनं निहन्तुमिह यत्नशतं चकार ॥ ३॥

dṛṣṭvā pitā'sya nijaputramatiṃ tvakampāṃtvatpādapadmayugaḷādatiruṣṭacetāḥ |śūlaiśca diggajagaṇairapi dandaśūkaiḥenaṃ nihantumiha yatnaśataṃ cakāra || 3||

सोऽयं दृढं तव कृपाकवचावृताङ्गःनो किञ्चिदाप किल देहरुजामनन्त ! ।कस्ते बलं खल! वदेत्यथ देव ! पृष्टोलोकत्रयस्य तु बलं हरिरित्यवादीत् ॥ ४॥

so'yaṃ dṛḍhaṃ tava kṛpākavacāvṛtāṅgaḥno kiñcidāpa kila deharujāmananta ! |kaste balaṃ khala! vadetyatha deva ! pṛṣṭolokatrayasya tu balaṃ harirityavādīt || 4||

स्तम्भे विघट्टयति कुत्र हरिस्तवेतिरूपं ततः समभवत्तव घोरघोरम् ।नो वा मृगात्म न नरात्म च सिंहनादसन्त्रासिताखिलजगन्निकरान्तराळम् ॥ ५॥

stambhe vighaṭṭayati kutra haristavetirūpaṃ tataḥ samabhavattava ghoraghoram |no vā mṛgātma na narātma ca siṃhanādasantrāsitākhilajagannikarāntarāḷam || 5||

तूर्णं प्रगृह्य दनुजं प्रणिपात्य चोरौवक्षो विदार्य नखरै रुधिरं निपीय ।पादाम्बुजैकनिरतस्य तु बालकस्यकायाधवस्य शिरसि स्वकरं न्यधास्त्वम् ॥ ६॥

tūrṇaṃ pragṛhya danujaṃ praṇipātya corauvakṣo vidārya nakharai rudhiraṃ nipīya |pādāmbujaikaniratasya tu bālakasyakāyādhavasya śirasi svakaraṃ nyadhāstvam || 6||

एवं स्वभक्तजनकामितदानलोल !निर्लेप! निर्गुण! निरीह! समस्तमूल ! ।मां पाहि तावक पदाब्जनिविष्टचित्तंश्रीपद्मनाभ! परपूरुष! ते नमस्ते ॥ ७॥

evaṃ svabhaktajanakāmitadānalola !nirlepa! nirguṇa! nirīha! samastamūla ! |māṃ pāhi tāvaka padābjaniviṣṭacittaṃśrīpadmanābha! parapūruṣa! te namaste || 7||

दृष्टो भवानदितिजो वटुरूपधारीदैत्याधिपेन बलिना निज यज्ञगेहे ।पृष्टश्च तेन किमु वाञ्छसि बालकेतिपादत्रयी प्रमितभूमितलं ययाचे ॥ ८॥

dṛṣṭo bhavānaditijo vaṭurūpadhārīdaityādhipena balinā nija yajñagehe |pṛṣṭaśca tena kimu vāñchasi bālaketipādatrayī pramitabhūmitalaṃ yayāce || 8||

युग्मेन देव! चरणस्य तु सर्वलोकेपूर्णे तृतीयचरणं त्ववशः प्रदातुम् ।बद्धश्च देहि मम मूर्ध्नि तृतीयपादंइत्यब्रवीद्गतमदोऽनुगृहीत एषः ॥ ९॥

yugmena deva! caraṇasya tu sarvalokepūrṇe tṛtīyacaraṇaṃ tvavaśaḥ pradātum |baddhaśca dehi mama mūrdhni tṛtīyapādaṃityabravīdgatamado'nugṛhīta eṣaḥ || 9||

जातोऽसि देव! जमदग्निसुतो महात्मात्वं रेणुकाजठर ईश्वर! भार्गवाख्यः ।शम्भुप्रसाद! सुगृहीतवरास्त्रजालःकृत्ताखिलारिनिकरोरुकुठारपाणिः ॥ १०॥

jāto'si deva! jamadagnisuto mahātmātvaṃ reṇukājaṭhara īśvara! bhārgavākhyaḥ |śambhuprasāda! sugṛhītavarāstrajālaḥkṛttākhilārinikarorukuṭhārapāṇiḥ || 10||

याञ्चाभिस्त्वं खलु दिविषदां रावणोपद्रुतानांपुत्रीयेष्ट्या फलविलसितं मानवे देव! वंशे ।जातो रामो दशरथनृपाल्लक्ष्मणेनानुजेनभ्रात्रा युक्तो वरद! भरतेनाथ शत्रुघ्ननाम्ना ॥ १॥

yāñcābhistvaṃ khalu diviṣadāṃ rāvaṇopadrutānāṃputrīyeṣṭyā phalavilasitaṃ mānave deva! vaṃśe |jāto rāmo daśarathanṛpāllakṣmaṇenānujenabhrātrā yukto varada! bharatenātha śatrughnanāmnā || 1||

धृत्वा चापं सहजसहितः पालयन् कौशिकीयंयज्ञं मारीचमुखसुमहाराक्षसेभ्यः परं त्वम् ।कृत्वाऽहल्यां चरणरजसा गौतमस्येश! पत्नींभित्वा शैवं धनुरथ तदा लब्धवांश्चापि सीताम् ॥ २॥

dhṛtvā cāpaṃ sahajasahitaḥ pālayan kauśikīyaṃyajñaṃ mārīcamukhasumahārākṣasebhyaḥ paraṃ tvam |kṛtvā'halyāṃ caraṇarajasā gautamasyeśa! patnīṃbhitvā śaivaṃ dhanuratha tadā labdhavāṃścāpi sītām || 2||

मध्येमार्गागत भृगुपतिं देव! जित्वाऽतिरुष्टंभूयो गत्वा परम! नगरीं स्वामयोध्यां वसंस्त्वम् ।कैकेयीवाग्भ्रमितमनसो हन्त तातस्य वाचात्यक्त्वा राज्यं विपिनमगमो दुःखिताशेषलोकः ॥ ३॥

madhyemārgāgata bhṛgupatiṃ deva! jitvā'tiruṣṭaṃbhūyo gatvā parama! nagarīṃ svāmayodhyāṃ vasaṃstvam |kaikeyīvāgbhramitamanaso hanta tātasya vācātyaktvā rājyaṃ vipinamagamo duḥkhitāśeṣalokaḥ || 3||

गत्वाऽरण्यं सह दयितया चाथ सौमित्रिणा त्वंगङ्गां तीर्त्वा सुसुखमवसच्चित्रकूटाख्यशैले ।तत्र श्रुत्वा भरतवचनात्तातमृत्युं विषण्णःतस्मै प्रादा वरद! धरणिं पादुकां चात्मनस्त्वम् ॥ ४॥

gatvā'raṇyaṃ saha dayitayā cātha saumitriṇā tvaṃgaṅgāṃ tīrtvā susukhamavasaccitrakūṭākhyaśaile |tatra śrutvā bharatavacanāttātamṛtyuṃ viṣaṇṇaḥtasmai prādā varada! dharaṇiṃ pādukāṃ cātmanastvam || 4||

भूयो हत्वा निशिचरवरान् द्राग्विराधादिकांस्त्वंकुम्भोद्भूतेन खलु मुनिना दत्तदिव्यास्त्रजालः ।भ्रातृच्छिन्नश्रवणविनदच्छूर्पणख्या वचोभिःत्वायातांस्तान् खरमुखमहाराक्षसान् प्रावधीश्च ॥ ५॥

bhūyo hatvā niśicaravarān drāgvirādhādikāṃstvaṃkumbhodbhūtena khalu muninā dattadivyāstrajālaḥ |bhrātṛcchinnaśravaṇavinadacchūrpaṇakhyā vacobhiḥtvāyātāṃstān kharamukhamahārākṣasān prāvadhīśca || 5||

मारीचं तं कनकहरिणछद्मनायातमारात्जायावाक्यादलमनुगतः प्रावधीः सायकेन ।तावद्भूमन्! कपटयतिवेषोऽथ लङ्काधिनाथःसीतादेवीमहरत तदा दुःखितात्माऽभवस्त्वम् ॥ ६॥

mārīcaṃ taṃ kanakahariṇachadmanāyātamārātjāyāvākyādalamanugataḥ prāvadhīḥ sāyakena |tāvadbhūman! kapaṭayativeṣo'tha laṅkādhināthaḥsītādevīmaharata tadā duḥkhitātmā'bhavastvam || 6||

दृष्ट्वा लङ्केश्वरविनिहतं तातमित्रं जटायुंतस्याऽथ त्वं वरद कृतवान् प्रेतकार्यं विषण्णः ।दृष्टस्तत्राऽनुपम! भवता मारुतिर्भक्तवर्यःभूयस्तुष्टः सरसमकरोः साधु सुग्रीवसख्यम् ॥ ७॥

dṛṣṭvā laṅkeśvaravinihataṃ tātamitraṃ jaṭāyuṃtasyā'tha tvaṃ varada kṛtavān pretakāryaṃ viṣaṇṇaḥ |dṛṣṭastatrā'nupama! bhavatā mārutirbhaktavaryaḥbhūyastuṣṭaḥ sarasamakaroḥ sādhu sugrīvasakhyam || 7||

छित्वा सालान् सरसमिषुणा सप्तसङ्ख्यान् क्षणेनव्याजेन त्वं बत निहतवान् वालिनं शक्रसूनुम् ।भूयोऽन्वेष्टुं जनकतनयां दिक्षु सम्प्रेष्य कीशान्सुग्रीवोक्तान् पवनजकरे दत्तवांश्चाङ्गुलीयम् ॥ ८॥

chitvā sālān sarasamiṣuṇā saptasaṅkhyān kṣaṇenavyājena tvaṃ bata nihatavān vālinaṃ śakrasūnum |bhūyo'nveṣṭuṃ janakatanayāṃ dikṣu sampreṣya kīśānsugrīvoktān pavanajakare dattavāṃścāṅgulīyam || 8||

दृष्ट्वा सीतां निशिचरगृहे तावकं देव! वृत्तंकृत्स्नं तूक्त्वाप्यदित भवते मारुतिर्मौलिरत्नम् ।तुष्टस्तावत्किल जलनिधौ बाणवित्रासिते त्वंसेतुं बद्ध्वा निशिचरपुरं यातवान् पद्मनाभ! ॥ ९॥

dṛṣṭvā sītāṃ niśicaragṛhe tāvakaṃ deva! vṛttaṃkṛtsnaṃ tūktvāpyadita bhavate mārutirmauliratnam |tuṣṭastāvatkila jalanidhau bāṇavitrāsite tvaṃsetuṃ baddhvā niśicarapuraṃ yātavān padmanābha! || 9||

हत्वा युद्धे किल दशमुखं देव! सामात्यबन्धुंसीतां गृह्णन् परिहृतमलां पुष्पके राजमानः ।प्राप्यायोध्यां हरिवरनिषादेन्द्रयुक्तोऽभिषिक्तःत्राताशेषो रहितदयितश्चागमोऽन्ते स्वधिष्ण्यम् ॥ १०॥

hatvā yuddhe kila daśamukhaṃ deva! sāmātyabandhuṃsītāṃ gṛhṇan parihṛtamalāṃ puṣpake rājamānaḥ |prāpyāyodhyāṃ harivaraniṣādendrayukto'bhiṣiktaḥtrātāśeṣo rahitadayitaścāgamo'nte svadhiṣṇyam || 10||

देव! दुष्टजनौघभरेणव्याकुलाऽथ वसुधाम्बुजयोनिम् ।प्राप्य देवनिकरैः श्रितपादंस्वीयतापमिह सम्यगुवाच ॥ १॥

deva! duṣṭajanaughabhareṇavyākulā'tha vasudhāmbujayonim |prāpya devanikaraiḥ śritapādaṃsvīyatāpamiha samyaguvāca || 1||

पद्मभूरथ निशम्य च तापंचिन्तयन् सपदि देव! भवन्तम् ।युष्मदीय सकलाधिहरः श्रीपद्मनाभ इति तानवदत्सः ॥ २॥

padmabhūratha niśamya ca tāpaṃcintayan sapadi deva! bhavantam |yuṣmadīya sakalādhiharaḥ śrīpadmanābha iti tānavadatsaḥ || 2||

भूय एत्य तव मन्दिरमेतेहीनपुण्यनिकरैरनवाप्यम् ।तुष्टुवुः सविबुधो द्रुहिणस्त्वांतापमाश्वकथयद्वसुधायाः ॥ ३॥

bhūya etya tava mandirametehīnapuṇyanikarairanavāpyam |tuṣṭuvuḥ savibudho druhiṇastvāṃtāpamāśvakathayadvasudhāyāḥ || 3||

सम्भवामि तरसा यदुवंशेयादवाः किल भवन्त्विह देवाः ।एवमीश! कथिते तव वाक्येवेधसा किल सुरा मुदमापन् ॥ ४॥

sambhavāmi tarasā yaduvaṃśeyādavāḥ kila bhavantviha devāḥ |evamīśa! kathite tava vākyevedhasā kila surā mudamāpan || 4||

रोहिणीजठरतः किल जातःप्रेरणात्तव परं त्वहिराजः ।त्वं च विश्वगतकल्मषहारीदेवकीजठरमाशु निविष्टः ॥ ५॥

rohiṇījaṭharataḥ kila jātaḥpreraṇāttava paraṃ tvahirājaḥ |tvaṃ ca viśvagatakalmaṣahārīdevakījaṭharamāśu niviṣṭaḥ || 5||

अर्धरात्रसमये तु भवन्तंदेवकी प्रसुषुवेऽधिकधन्या ।शङ्खचक्रकमलोरुगदाभीराजितातिरुचिबाहुचतुष्कम् ॥ ६॥

ardharātrasamaye tu bhavantaṃdevakī prasuṣuve'dhikadhanyā |śaṅkhacakrakamalorugadābhīrājitātirucibāhucatuṣkam || 6||

तावदीश! सकलो बत लोकोतुष्टिमाप तमृते किल कंसम् ।अष्टमः किल सुतोऽथ भगिन्यास्तद्वधं कलयतीति च वाक्यात् ॥ ७॥

tāvadīśa! sakalo bata lokotuṣṭimāpa tamṛte kila kaṃsam |aṣṭamaḥ kila suto'tha bhaginyāstadvadhaṃ kalayatīti ca vākyāt || 7||

बाष्पपूर्णनयनो वसुदेवोनीतवान् व्रजपदेऽथ भवन्तम् ।तत्र नन्दसदने किल जातामम्बिकामनयदात्मनिकेतम् ॥ ८॥

bāṣpapūrṇanayano vasudevonītavān vrajapade'tha bhavantam |tatra nandasadane kila jātāmambikāmanayadātmaniketam || 8||

कंस एत्य किल सूतिगृहे तेकन्यकां तु शयितां स निशाम्य ।नूनमेवमजितस्य तु मायासेयमित्ययमतुष्टिमयासीत् ॥ ९॥

kaṃsa etya kila sūtigṛhe tekanyakāṃ tu śayitāṃ sa niśāmya |nūnamevamajitasya tu māyāseyamityayamatuṣṭimayāsīt || 9||

तूर्णमेष निधने निरतांस्तेपूतनाशकटधेनुकमुख्यान् ।प्राहिणोदजित! मन्दमतिस्तान्दुष्करं किमिह विस्मृतपापैः ॥ १०॥

tūrṇameṣa nidhane niratāṃstepūtanāśakaṭadhenukamukhyān |prāhiṇodajita! mandamatistānduṣkaraṃ kimiha vismṛtapāpaiḥ || 10||

एवं घोषे विराजत्ययि! भवति जगन्नेत्रपीयूषमूर्तौदुष्टा काचिन्निशाचर्यथ समधिगता चारुयोषित्स्वरूपा ।स्तन्यं दातुं कुचाग्रं तवमुखजलजे देव! चिक्षेप यावत्तावत्क्षीरं सजीवं कपटशिशुरहो पीतवांस्त्वं क्षणेन ॥ १॥

evaṃ ghoṣe virājatyayi! bhavati jagannetrapīyūṣamūrtauduṣṭā kācinniśācaryatha samadhigatā cāruyoṣitsvarūpā |stanyaṃ dātuṃ kucāgraṃ tavamukhajalaje deva! cikṣepa yāvattāvatkṣīraṃ sajīvaṃ kapaṭaśiśuraho pītavāṃstvaṃ kṣaṇena || 1||

भूयः शौरे! व्रजे वै शकटदनुसुतः प्राप्तवान् संहृतोऽयंवातात्मा दानवश्च प्रवितत धरणीभारनाशेन कृत्तः ।दृष्ट्वैवं ते महत्वं दनुजहृतिचणं तादृशीं बाललीलांत्वन्मायामोहितत्वादयि! बत! पशुपा विस्मयं मोदमापन् ॥ २॥

bhūyaḥ śaure! vraje vai śakaṭadanusutaḥ prāptavān saṃhṛto'yaṃvātātmā dānavaśca pravitata dharaṇībhāranāśena kṛttaḥ |dṛṣṭvaivaṃ te mahatvaṃ danujahṛticaṇaṃ tādṛśīṃ bālalīlāṃtvanmāyāmohitatvādayi! bata! paśupā vismayaṃ modamāpan || 2||

नन्दः पश्यन् कदाचिन्निजनिलयगतं यादवाचार्यवर्यंगर्गं ते कारयामास च विधिवदसौ नाम कृष्णेति तेन ।रामाख्यां सोदरे ते मुनिरथ कलयन् वैभवं च त्वदीयंनन्दादिभ्यः प्रशंसन् निजपदमिह सम्प्राप्तवान् भक्तवर्यः ॥ ३॥

nandaḥ paśyan kadācinnijanilayagataṃ yādavācāryavaryaṃgargaṃ te kārayāmāsa ca vidhivadasau nāma kṛṣṇeti tena |rāmākhyāṃ sodare te muniratha kalayan vaibhavaṃ ca tvadīyaṃnandādibhyaḥ praśaṃsan nijapadamiha samprāptavān bhaktavaryaḥ || 3||

दृष्टं मात्रा समस्तं जगदिह वदने मृत्तिकाभक्षणं तेव्याकुर्वन्त्या शिशूनामथ वचनवशात्किं त्वितो हन्त चित्रम् ।भूयस्तूर्णं भवान् मङ्गळगुण! गतवान्देव! वृन्दावनं तत्युष्मद्गात्रोरुशोभा प्रतुलित यमुनातीरसंस्थं मनोज्ञम् ॥ ४॥

dṛṣṭaṃ mātrā samastaṃ jagadiha vadane mṛttikābhakṣaṇaṃ tevyākurvantyā śiśūnāmatha vacanavaśātkiṃ tvito hanta citram |bhūyastūrṇaṃ bhavān maṅgaḷaguṇa! gatavāndeva! vṛndāvanaṃ tatyuṣmadgātroruśobhā pratulita yamunātīrasaṃsthaṃ manojñam || 4||

वन्याशं त्वय्यधीशे कलयति तरसा श्रीधराहो विरिञ्चोगोपान् वत्सान् त्वदीयानहरदयि! विभो! तावदेव स्वरूपम् ।सङ्ख्याहीनं परं त्वामपि कबळधरं वीक्ष्य सम्भ्रान्तचेताःत्वत्पादाब्जे पतित्वा मुहुरपि भगवन्नस्तवीदच्युतं त्वाम् ॥ ५॥

vanyāśaṃ tvayyadhīśe kalayati tarasā śrīdharāho viriñcogopān vatsān tvadīyānaharadayi! vibho! tāvadeva svarūpam |saṅkhyāhīnaṃ paraṃ tvāmapi kabaḷadharaṃ vīkṣya sambhrāntacetāḥtvatpādābje patitvā muhurapi bhagavannastavīdacyutaṃ tvām || 5||

सर्पं तोये निमग्नं परमसुकुटिलं काळियं वीक्ष्य शौरे!नृत्यन् नृत्यन् फणे त्वं तदनु गतमदं चाकरोस्तं गतं च ।भूयस्त्वद्वेणुगानादजित! जगदलं मोहितं सर्वमासीत्योषिच्चित्तापहारे निपुणमिदमिति श्रीश! किं वर्णनीयम् ॥ ६॥

sarpaṃ toye nimagnaṃ paramasukuṭilaṃ kāḷiyaṃ vīkṣya śaure!nṛtyan nṛtyan phaṇe tvaṃ tadanu gatamadaṃ cākarostaṃ gataṃ ca |bhūyastvadveṇugānādajita! jagadalaṃ mohitaṃ sarvamāsītyoṣiccittāpahāre nipuṇamidamiti śrīśa! kiṃ varṇanīyam || 6||

धृत्वा गोवर्धनं त्वं गिरिमलमतनोर्वासवं वीतगर्वंयोषिद्भिस्त्वं सलीलं रजनिषु कृतवान् रासकेळिं मनोज्ञाम् ।भक्ताग्र्यं गान्दिनेयं तव खलु निकटे प्रेषयामास कंसःहत्वेभेन्द्रं च मल्लान् यदुवर! सबलो मातुलं चावधीस्त्वम् ॥ ७॥

dhṛtvā govardhanaṃ tvaṃ girimalamatanorvāsavaṃ vītagarvaṃyoṣidbhistvaṃ salīlaṃ rajaniṣu kṛtavān rāsakeḷiṃ manojñām |bhaktāgryaṃ gāndineyaṃ tava khalu nikaṭe preṣayāmāsa kaṃsaḥhatvebhendraṃ ca mallān yaduvara! sabalo mātulaṃ cāvadhīstvam || 7||

गत्वा सान्दीपनिं त्वं कतिपयदिवसैः ज्ञातवान् सर्वविद्याःकृत्वा राज्ये नरेन्द्रं विमलतमगुणं चोग्रसेनं जवेन ।राजानं धर्मसूनुं चरणरतमवन् चैद्यमुख्यादिहन्तारुक्मिण्याद्यष्टयोषायुतबहुवनिताश्चारमो द्वारकायाम् ॥ ८॥

gatvā sāndīpaniṃ tvaṃ katipayadivasaiḥ jñātavān sarvavidyāḥkṛtvā rājye narendraṃ vimalatamaguṇaṃ cograsenaṃ javena |rājānaṃ dharmasūnuṃ caraṇaratamavan caidyamukhyādihantārukmiṇyādyaṣṭayoṣāyutabahuvanitāścāramo dvārakāyām || 8||

विप्रं निस्स्वं कुचेलं सदनमुपगतं बाल्यकालैकमित्रंपश्यन् कारुण्यलोलः पृथुकमिह करात्तस्य सङ्गृह्य तूर्णम् ।लक्ष्मीसंवारितोऽपि स्वयमपरिमितं वित्तमस्मै ददानःकारुण्याम्भोनिधिस्त्वं जय जय भगवन्! सर्वलोकाधिनाथ! ॥ ९॥

vipraṃ nissvaṃ kucelaṃ sadanamupagataṃ bālyakālaikamitraṃpaśyan kāruṇyalolaḥ pṛthukamiha karāttasya saṅgṛhya tūrṇam |lakṣmīsaṃvārito'pi svayamaparimitaṃ vittamasmai dadānaḥkāruṇyāmbhonidhistvaṃ jaya jaya bhagavan! sarvalokādhinātha! || 9||

यावद्वृद्धिः कलेर्वै भवति बत तदा कल्किरूपोऽतिहीनान्म्लेच्छान् धर्मैकशत्रून् भरितपुरुरुषा नाशयिष्यत्यशान्तान् ।स त्वं सत्त्वैकतानां मम मतिमनिशं देहि शौरे! तदर्थंत्वत्पादाब्जे पतित्वा मुहुरहमवशः प्रार्थये पद्मनाभ! ॥ १०॥

yāvadvṛddhiḥ kalervai bhavati bata tadā kalkirūpo'tihīnānmlecchān dharmaikaśatrūn bharitapururuṣā nāśayiṣyatyaśāntān |sa tvaṃ sattvaikatānāṃ mama matimaniśaṃ dehi śaure! tadarthaṃtvatpādābje patitvā muhurahamavaśaḥ prārthaye padmanābha! || 10||

भूषणेषु किल हेमवज्जगति मृत्तिकावदथवा घटेतन्तुजालवदहो पटेष्वपि विराजिताद्वयरसात्मकम् ।सर्वसत्त्वहृदयैकसाक्षिणमिहातिमाय निजवैभवंभावयामि हृदये भवन्तमिह पद्मनाभ! परिपाहि माम् ॥ १॥

bhūṣaṇeṣu kila hemavajjagati mṛttikāvadathavā ghaṭetantujālavadaho paṭeṣvapi virājitādvayarasātmakam |sarvasattvahṛdayaikasākṣiṇamihātimāya nijavaibhavaṃbhāvayāmi hṛdaye bhavantamiha padmanābha! paripāhi mām || 1||

चिन्मयाम्बुनिधिवीचिरूप! सनकादिचिन्त्यविमलाकृते !जातिकर्मगुणभेदहीन! सकलादिमूल! जगतां गुरो ! ।ब्रह्मशङ्करमुखैरमेयविपुलानुभाव! करुणानिधे!भावयामि हृदये भवन्तमिह पद्मनाभ! परिपाहि माम् ॥ २॥

cinmayāmbunidhivīcirūpa! sanakādicintyavimalākṛte !jātikarmaguṇabhedahīna! sakalādimūla! jagatāṃ guro ! |brahmaśaṅkaramukhairameyavipulānubhāva! karuṇānidhe!bhāvayāmi hṛdaye bhavantamiha padmanābha! paripāhi mām || 2||

माययावृततनुर्बहिः सृजसि लोकजालमखिलं भवान्स्वप्नसन्निभमिदं पुनस्सपदि संहरन्निजबलादहो! ।हन्त! कूर्म इव पादमात्मनि तु धारयत्यथ यदा तदादारुणे तमसि विस्तृते वितिमिरो लसत्यनिशमात्मना ॥ ३॥

māyayāvṛtatanurbahiḥ sṛjasi lokajālamakhilaṃ bhavānsvapnasannibhamidaṃ punassapadi saṃharannijabalādaho! |hanta! kūrma iva pādamātmani tu dhārayatyatha yadā tadādāruṇe tamasi vistṛte vitimiro lasatyaniśamātmanā || 3||

देवदेव! तनुवाङ्मनोभिरिह यत्करोमि सततं हरे!त्वय्यसावथ समर्पयाम्यखिलमेतदीश! परितुष्यताम् ।त्वत्पदैकमतिरन्त्यजोऽपि खलु लोकमीश्वर! पुनात्यहो!नो रमेश! विमुखाशयो भवति विप्रजातिरपि केवलम् ॥ ४॥

devadeva! tanuvāṅmanobhiriha yatkaromi satataṃ hare!tvayyasāvatha samarpayāmyakhilametadīśa! parituṣyatām |tvatpadaikamatirantyajo'pi khalu lokamīśvara! punātyaho!no rameśa! vimukhāśayo bhavati viprajātirapi kevalam || 4||

पाप एष किल गूहितुं निज सुदुश्चरित्रमिह सर्वदाकृष्ण! राम! मधुसूदनेत्यनिशमालपत्यहह! निष्फलम् ।एवमीश! तव सेवको भवति निन्दितः खलजनैः कलौतादृशं त्वनघ! मा कृथा वरद! मामसीमतमवैभव! ॥ ५॥

pāpa eṣa kila gūhituṃ nija suduścaritramiha sarvadākṛṣṇa! rāma! madhusūdanetyaniśamālapatyahaha! niṣphalam |evamīśa! tava sevako bhavati ninditaḥ khalajanaiḥ kalautādṛśaṃ tvanagha! mā kṛthā varada! māmasīmatamavaibhava! || 5||

कस्तु लोक इह निर्भयो भवति तावकं किल विना पदंसत्यलोकवसति स्थितोऽपि बत न स्थिरो वसति पद्मभूः ।एवमीश सति का कथा परम! पापिनां तु निरयात्मनांतन्मदीय भवबन्धमोहमयि! खण्डयाऽनघ! नमोऽस्तु ते ॥ ६॥

kastu loka iha nirbhayo bhavati tāvakaṃ kila vinā padaṃsatyalokavasati sthito'pi bata na sthiro vasati padmabhūḥ |evamīśa sati kā kathā parama! pāpināṃ tu nirayātmanāṃtanmadīya bhavabandhamohamayi! khaṇḍayā'nagha! namo'stu te || 6||

भावयन्ति हि परे भवन्तमयि! चारु बद्धविमलासनाःनासिकाग्र धृतलोचनाः परम! पूरकादिजितमारुताः ।उद्गताग्रमथ चित्तपद्ममयि! भावयन्त इह सादरंभानुसोमशिखिमण्डलोपरि तु नीलनीरदसमप्रभम् ॥ ७॥

bhāvayanti hi pare bhavantamayi! cāru baddhavimalāsanāḥnāsikāgra dhṛtalocanāḥ parama! pūrakādijitamārutāḥ |udgatāgramatha cittapadmamayi! bhāvayanta iha sādaraṃbhānusomaśikhimaṇḍalopari tu nīlanīradasamaprabham || 7||

श्लक्ष्णनीलकुटिलाळकं मकरकुण्डलद्युतिविराजितंमन्दहासहृतसर्वलोकविपुलातिभारमतिमोहनम् ।कौस्तुभेन वनमालयापि च विराजितं मदनसुन्दरंकाञ्चनाभवसनं भवन्तमयि! भावयन्ति हृतकल्मषाः ॥ ८॥

ślakṣṇanīlakuṭilāḷakaṃ makarakuṇḍaladyutivirājitaṃmandahāsahṛtasarvalokavipulātibhāramatimohanam |kaustubhena vanamālayāpi ca virājitaṃ madanasundaraṃkāñcanābhavasanaṃ bhavantamayi! bhāvayanti hṛtakalmaṣāḥ || 8||

ज्ञानमीश! बत! कर्म भक्तिरपि तत्त्रयं भवदवापकंज्ञानयोगविषयेऽधिकार इह वै विरक्तजनताहितः ।कर्मणीह तु भवेन्नृणामधिकसक्तमानसजुषां हरे!ये तु नाधिकविरक्तसक्तहृदया हि भक्तिरयि! तद्धिता ॥ ९॥

jñānamīśa! bata! karma bhaktirapi tattrayaṃ bhavadavāpakaṃjñānayogaviṣaye'dhikāra iha vai viraktajanatāhitaḥ |karmaṇīha tu bhavennṛṇāmadhikasaktamānasajuṣāṃ hare!ye tu nādhikaviraktasaktahṛdayā hi bhaktirayi! taddhitā || 9||

देव! वैभवमजानताद्य तव यन्मया निगदितं हरे!क्षम्यतां खलु समस्तमेतदिह मोदमीश! कुरु तावके ।दीर्घमायुरयि! देहसौख्यमपि वर्धतां भवदनुग्रहात्पङ्कजाभनयनापदो दलय पद्मनाभ! विजयी भव! ॥ १०॥

deva! vaibhavamajānatādya tava yanmayā nigaditaṃ hare!kṣamyatāṃ khalu samastametadiha modamīśa! kuru tāvake |dīrghamāyurayi! dehasaukhyamapi vardhatāṃ bhavadanugrahātpaṅkajābhanayanāpado dalaya padmanābha! vijayī bhava! || 10||

॥ इति महाराजा स्वाति तिरुनाळ् विरचितं पद्मनाभशतकम् ॥

|| iti mahārājā svāti tirunāḷ viracitaṃ padmanābhaśatakam ||