भगवद्ध्यानसोपानम् Bhagavad Dhyana Sopanam

श्रीगणेशाय नमः ॥श्रीमते निगमान्तमहादेशिकाय नमः ।श्रीमान्वेङ्कटनाथार्यः कवितार्किककेसरी ।वेदान्ताचार्यवर्यो मे सन्निधत्तां सदा हृदि ॥अन्तर्ज्योतिः किमपि यमिनामञ्जनं योगदृष्टेश्चिन्तारत्नं सुलभमिह नः सिद्धिमोक्षानुरूपम् ।दीनानाथव्यसनशमनं दैवतं दैवतानांदिव्यं चक्षुः श्रुतिपरिषदां दृश्यते रङ्गमध्ये ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ ||śrīmate nigamāntamahādeśikāya namaḥ |śrīmānveṅkaṭanāthāryaḥ kavitārkikakesarī |vedāntācāryavaryo me sannidhattāṃ sadā hṛdi ||antarjyotiḥ kimapi yamināmañjanaṃ yogadṛṣṭeścintāratnaṃ sulabhamiha naḥ siddhimokṣānurūpam |dīnānāthavyasanaśamanaṃ daivataṃ daivatānāṃdivyaṃ cakṣuḥ śrutipariṣadāṃ dṛśyate raṅgamadhye || 1||

वेदातीतश्रुतिपरिमलं वेधसां मौलिसेव्यंप्रादुर्भूतं कनकसरितः सैकते हंसजुष्टे ।लक्ष्मीभूम्योः करसरसिजैलालितं रङ्गभर्तुःपादाम्भोजं प्रतिफलति मे भावनादीर्घिकायाम् ॥ २॥

vedātītaśrutiparimalaṃ vedhasāṃ maulisevyaṃprādurbhūtaṃ kanakasaritaḥ saikate haṃsajuṣṭe |lakṣmībhūmyoḥ karasarasijailālitaṃ raṅgabhartuḥpādāmbhojaṃ pratiphalati me bhāvanādīrghikāyām || 2||

चित्राकारां कटकरुचिभिश्चारुवृत्तानुपूर्वांकाले दूत्यद्रुततरगतिं कान्तिलीलाकलाचीम् ।जानुच्छायाद्विगुणसुभगां रङ्गभर्तुर्मदात्माजङ्घां दृष्ट्वा जननपदवीजाङ्घिकत्वं जहाति ॥ ३॥

citrākārāṃ kaṭakarucibhiścāruvṛttānupūrvāṃkāle dūtyadrutataragatiṃ kāntilīlākalācīm |jānucchāyādviguṇasubhagāṃ raṅgabharturmadātmājaṅghāṃ dṛṣṭvā jananapadavījāṅghikatvaṃ jahāti || 3||

कामारामस्थिरकदलिकास्तम्भसम्भावनीयंक्षौमाश्लिष्टं किमपि कमलाभूमिनीलोपधानम् ।न्यञ्चत्काञ्चीकिरणरुचिरं निर्विशत्यूरुयुग्मंलावण्यौघद्वयमिव मतिर्मामिका रङ्गयूनः ॥ ४॥

kāmārāmasthirakadalikāstambhasambhāvanīyaṃkṣaumāśliṣṭaṃ kimapi kamalābhūminīlopadhānam |nyañcatkāñcīkiraṇaruciraṃ nirviśatyūruyugmaṃlāvaṇyaughadvayamiva matirmāmikā raṅgayūnaḥ || 4||

सम्प्रीणाति प्रतिकलमसौ मानसं मे सुजातागम्भीरत्वात्क्कचन समये गूढनिक्षिप्तविश्वा ।नालीकेन स्फुरितरजसा वेधसो निर्मिमाणारम्यावर्तद्युतिसहचरी रङ्गनाथस्य नाभिः ॥ ५॥

samprīṇāti pratikalamasau mānasaṃ me sujātāgambhīratvātkkacana samaye gūḍhanikṣiptaviśvā |nālīkena sphuritarajasā vedhaso nirmimāṇāramyāvartadyutisahacarī raṅganāthasya nābhiḥ || 5||

श्रीवत्सेन प्रथितविभवं श्रीपदन्यासधन्यंमध्यं बाह्वोर्मणिवररुचा रञ्जितं रङ्गधाम्नः ।सान्द्रच्छायं तरुणतुलसीचित्रया वैजयन्त्यासन्तापं मे शमयति धियश्चद्रिकोदारहारम् ॥ ६॥

śrīvatsena prathitavibhavaṃ śrīpadanyāsadhanyaṃmadhyaṃ bāhvormaṇivararucā rañjitaṃ raṅgadhāmnaḥ |sāndracchāyaṃ taruṇatulasīcitrayā vaijayantyāsantāpaṃ me śamayati dhiyaścadrikodārahāram || 6||

एकं लीलोपहितमितरं बाहुमाजानुलम्बं प्राप्तारङ्गे शयितुरखिलप्रार्थनापारिजातम् ।दृप्ता सेयं दृढनियमिता रश्मिभिर्भूषणानांचिन्ताहस्तिन्यनुभवति मे चित्रमालानयन्त्रम् ॥ ७॥

ekaṃ līlopahitamitaraṃ bāhumājānulambaṃ prāptāraṅge śayiturakhilaprārthanāpārijātam |dṛptā seyaṃ dṛḍhaniyamitā raśmibhirbhūṣaṇānāṃcintāhastinyanubhavati me citramālānayantram || 7||

साभिप्रायस्मितविकसितं चारुबिम्बाधरोष्ठंदुःखापायप्रणयिनि जने दूरदत्ताभिमुख्यम् ।कान्तं वक्रं कनकतिलकालङ्कृतं रङ्गभर्तुःस्वान्ते गाढं विलगति मम स्वागतोदारनेत्रम् ॥ ८॥

sābhiprāyasmitavikasitaṃ cārubimbādharoṣṭhaṃduḥkhāpāyapraṇayini jane dūradattābhimukhyam |kāntaṃ vakraṃ kanakatilakālaṅkṛtaṃ raṅgabhartuḥsvānte gāḍhaṃ vilagati mama svāgatodāranetram || 8||

माल्यैरन्तःस्थिरपरिमलैर्वल्लभास्पर्शमान्यैःकुप्यच्चोलीवचनकुटिलै कुन्तलैः श्लिष्टमूले ।रत्नापीडद्युतिशबलिते रङ्गभर्तुः किरीटेराजन्वत्यः स्थितिमधिगता वृत्तयश्चेतसो मे ॥ ९॥

mālyairantaḥsthiraparimalairvallabhāsparśamānyaiḥkupyaccolīvacanakuṭilai kuntalaiḥ śliṣṭamūle |ratnāpīḍadyutiśabalite raṅgabhartuḥ kirīṭerājanvatyaḥ sthitimadhigatā vṛttayaścetaso me || 9||

पादाम्भोजं स्पृशति भजते रङ्गनाथस्य जङ्घामूरुद्वन्द्वे विलगति शनैरूर्ध्वमभ्येति नाभिम् ।वक्षस्यास्ते वलति भुजयोर्मामिकेयं मनीषावक्त्राभिख्यां पिबति वहते वासनां मौलिबन्धे ॥ १०॥

pādāmbhojaṃ spṛśati bhajate raṅganāthasya jaṅghāmūrudvandve vilagati śanairūrdhvamabhyeti nābhim |vakṣasyāste valati bhujayormāmikeyaṃ manīṣāvaktrābhikhyāṃ pibati vahate vāsanāṃ maulibandhe || 10||

कान्तोदाररयैरिह भुजैः कङ्कणज्याकिणाङ्कैर्लक्ष्मीधाम्नः पृथुलपरिघैर्लक्षिता भीतिहेतिः ।अग्रे किञ्चिद्भुजगशयनः स्वात्मनैवात्मनः सन्मध्येरङ्गं मम च हृदये वर्तते सावरोधः ॥ ११॥

kāntodārarayairiha bhujaiḥ kaṅkaṇajyākiṇāṅkairlakṣmīdhāmnaḥ pṛthulaparighairlakṣitā bhītihetiḥ |agre kiñcidbhujagaśayanaḥ svātmanaivātmanaḥ sanmadhyeraṅgaṃ mama ca hṛdaye vartate sāvarodhaḥ || 11||

रङ्गास्थाने रसिकमहिते रञ्जिताशेषचित्तेविद्वत्सेवाविमलमनसा बेङ्कटेशेन कॢप्तम् ।अक्लेशेन प्रणिहितधियामारुरुक्षोरवस्थांभक्तिं गाढां दिशतु भगवद्ध्यानसोपानमेतत् ॥ १२॥

raṅgāsthāne rasikamahite rañjitāśeṣacittevidvatsevāvimalamanasā beṅkaṭeśena kḷptam |akleśena praṇihitadhiyāmārurukṣoravasthāṃbhaktiṃ gāḍhāṃ diśatu bhagavaddhyānasopānametat || 12||

इति श्रीमद्वेङ्कटेशार्यप्रणीतं भगवद्ध्यानसोपानं सम्पूर्णम् ॥

iti śrīmadveṅkaṭeśāryapraṇītaṃ bhagavaddhyānasopānaṃ sampūrṇam ||