विष्णोरपामार्जनस्तोत्रम् २ अपामार्जनमहिमसहितम् Apamarjanastotram 2 Mahimasahitam

अथोनाशीतितमोऽध्यायः ।महादेव उवाचअथातः संप्रवक्ष्यामि अपामार्जनमुत्ततम् ।पुलस्त्येन यथोक्तं तु दालभ्याय महात्मने ॥ १॥

athonāśītitamo'dhyāyaḥ |mahādeva uvācaathātaḥ saṃpravakṣyāmi apāmārjanamuttatam |pulastyena yathoktaṃ tu dālabhyāya mahātmane || 1||

सर्वेषां रोगदोषाणां नाशनं मङ्गलप्रदम् ।तत्तेऽहं तु प्रवक्ष्यामि शृणु त्वं नगनन्दिनि ॥ २॥

sarveṣāṃ rogadoṣāṇāṃ nāśanaṃ maṅgalapradam |tatte'haṃ tu pravakṣyāmi śṛṇu tvaṃ naganandini || 2||

पार्वत्युवाच (श्रीदालभ्यौवाच)भगवन्प्राणिनः सर्वे विषरोगाद्युपद्रवाः ।दुष्टग्रहाभिभूताश्च सर्वकाले ह्युपद्रुताः ॥ ३॥

pārvatyuvāca (śrīdālabhyauvāca)bhagavanprāṇinaḥ sarve viṣarogādyupadravāḥ |duṣṭagrahābhibhūtāśca sarvakāle hyupadrutāḥ || 3||

अभिचारककृत्यादिबहुरोगैश्च दारुणैः ।न भवन्ति सुरश्रेष्ठ तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ४॥ (न भवन्ति मुनिश्रेष्ठ)

abhicārakakṛtyādibahurogaiśca dāruṇaiḥ |na bhavanti suraśreṣṭha tanme tvaṃ vaktumarhasi || 4|| (na bhavanti muniśreṣṭha)

महादेव उवाच (श्रीपुलस्त्य उवाच)व्रतोपवासैर्नियमैर्विष्णुर्वै तोषितस्तु यैः ।ते नरा नैव रोगार्ता जायन्ते नगनन्दिनि ॥ ५॥ (जायन्ते मुनिसत्तम)

mahādeva uvāca (śrīpulastya uvāca)vratopavāsairniyamairviṣṇurvai toṣitastu yaiḥ |te narā naiva rogārtā jāyante naganandini || 5|| (jāyante munisattama)

यैः कृतं न व्रतं पुण्यं न दानं न तपस्तथा ।न तीर्थं देवपूजा च नान्नं दत्तं तु भूरिशः ॥ ६॥

yaiḥ kṛtaṃ na vrataṃ puṇyaṃ na dānaṃ na tapastathā |na tīrthaṃ devapūjā ca nānnaṃ dattaṃ tu bhūriśaḥ || 6||

ते वै लोकाः सदा ज्ञेया रोगदोषप्रपीडिताः ।आरोग्यं परमामृद्धिं मनसा यद्यदिच्छति ॥ ७॥

te vai lokāḥ sadā jñeyā rogadoṣaprapīḍitāḥ |ārogyaṃ paramāmṛddhiṃ manasā yadyadicchati || 7||

तत्तदाप्नोत्यसन्दिग्धं विष्णोः सेवाविशेषतः ।नाऽऽधिं प्राप्नोति न व्याधिं न विषग्रहबन्धनम् ॥ ८॥

tattadāpnotyasandigdhaṃ viṣṇoḥ sevāviśeṣataḥ |nā''dhiṃ prāpnoti na vyādhiṃ na viṣagrahabandhanam || 8||

कृत्यास्पर्शभयं चापि तोषिते मधुसूदने ।समस्तदोषनाशश्च सर्वदा च शुभा ग्रहाः ॥ ९॥

kṛtyāsparśabhayaṃ cāpi toṣite madhusūdane |samastadoṣanāśaśca sarvadā ca śubhā grahāḥ || 9||

देवानामप्यधृष्योऽसौ तोषिते च जनार्दने ।यः सर्वेषु च भूतेषु यथाऽऽत्मनि तथाऽपरे ॥ १०॥

devānāmapyadhṛṣyo'sau toṣite ca janārdane |yaḥ sarveṣu ca bhūteṣu yathā''tmani tathā'pare || 10||

उपवासदिनान्ते तु तोषितो मधुसूदनः ।तोषिते तत्र जायन्ते नराः पूर्णमनोरथाः ॥ ११॥

upavāsadinānte tu toṣito madhusūdanaḥ |toṣite tatra jāyante narāḥ pūrṇamanorathāḥ || 11||

अरोगाः सुखिनो भोगभोक्तारो नगनन्दिनि ।तेषां च शत्रवो नैव न च रोगाभिचारिकम् ॥ १२॥

arogāḥ sukhino bhogabhoktāro naganandini |teṣāṃ ca śatravo naiva na ca rogābhicārikam || 12||

ग्रहरोगादिकं चैव पापकार्यं न जायते ।अव्याहतानि कृष्णस्य चक्रादीन्यायुधानि वै ॥रक्षन्ति सकलापद्भ्यो येन विष्णुरुपासितः ॥ १३॥

graharogādikaṃ caiva pāpakāryaṃ na jāyate |avyāhatāni kṛṣṇasya cakrādīnyāyudhāni vai ||rakṣanti sakalāpadbhyo yena viṣṇurupāsitaḥ || 13||

पार्वत्युवाच (श्रीदालभ्यौवाच)अनाराधितगोविन्दा ये नरा दुःखभाजिनः ।तेषां दुःखाभिभूतानां यत्कर्तव्यं दयालुभिः ॥ १४॥

pārvatyuvāca (śrīdālabhyauvāca)anārādhitagovindā ye narā duḥkhabhājinaḥ |teṣāṃ duḥkhābhibhūtānāṃ yatkartavyaṃ dayālubhiḥ || 14||

पश्यद्भिः सर्वभूतस्थं वासुदेवं सनातनम् ।समदृष्टिभिरप्यत्र तन्मे ब्रूहि विशेषतः ॥ १५॥

paśyadbhiḥ sarvabhūtasthaṃ vāsudevaṃ sanātanam |samadṛṣṭibhirapyatra tanme brūhi viśeṣataḥ || 15||

महादेव उवाच (श्रीपुलस्त्य उवाच)तद्वक्ष्यामि सुरश्रेष्ठे समाहितमनाः शृणु । (मुनिश्रेष्ठ)रोगदोषाशुभहरं विद्विडापद्विनाशनम् ॥ १६॥

mahādeva uvāca (śrīpulastya uvāca)tadvakṣyāmi suraśreṣṭhe samāhitamanāḥ śṛṇu | (muniśreṣṭha)rogadoṣāśubhaharaṃ vidviḍāpadvināśanam || 16||

शिखायां श्रीधरं न्यस्य शिखाधः श्रीकरं तथा ।हृषीकेशं तु केशेषु मूर्ध्नि नारायणं परम् ॥ १७॥

śikhāyāṃ śrīdharaṃ nyasya śikhādhaḥ śrīkaraṃ tathā |hṛṣīkeśaṃ tu keśeṣu mūrdhni nārāyaṇaṃ param || 17||

ऊर्ध्वश्रोत्रे न्यसेद्विष्णुं ललाटे जलशायिनम् ।विष्णुं वै भ्रुयुगे न्यस्य भ्रूमध्ये हरिमेव च ॥ १८॥

ūrdhvaśrotre nyasedviṣṇuṃ lalāṭe jalaśāyinam |viṣṇuṃ vai bhruyuge nyasya bhrūmadhye harimeva ca || 18||

नरसिंहं नासिकाग्रे कर्णयोरर्णवेशयम् ।चक्षुषोः पुण्डरीकाक्षं तदधो भूधरं न्यसेत् ॥ १९॥

narasiṃhaṃ nāsikāgre karṇayorarṇaveśayam |cakṣuṣoḥ puṇḍarīkākṣaṃ tadadho bhūdharaṃ nyaset || 19||

कपोलयोः कल्किनाथं वामनं कर्णमूलयोः ।शङ्खिनं शङ्खयोर्न्यस्य गोविन्दं वदने तथा ॥ २०॥

kapolayoḥ kalkināthaṃ vāmanaṃ karṇamūlayoḥ |śaṅkhinaṃ śaṅkhayornyasya govindaṃ vadane tathā || 20||

मुकुन्दं दन्तपङ्क्तौ तु जिह्वायां वाक्पतिं तथा ।रामं हनौ तु विन्यस्य कण्ठे वैकुण्ठमेव च ॥ २१॥

mukundaṃ dantapaṅktau tu jihvāyāṃ vākpatiṃ tathā |rāmaṃ hanau tu vinyasya kaṇṭhe vaikuṇṭhameva ca || 21||

बलघ्नं बाहुमुलाधश्चांसयोः कंसघातिनम् ।अजं भुजद्वये न्यस्य शार्ङ्गपाणिं करद्वये ॥ २२॥

balaghnaṃ bāhumulādhaścāṃsayoḥ kaṃsaghātinam |ajaṃ bhujadvaye nyasya śārṅgapāṇiṃ karadvaye || 22||

सङ्कर्षणं कराङ्गुष्ठे गोपमङ्गुलिपङ्क्तिषु ।वक्षस्यधोक्षजं न्यस्य श्रीवत्सं तस्य मध्यतः ॥ २३॥

saṅkarṣaṇaṃ karāṅguṣṭhe gopamaṅgulipaṅktiṣu |vakṣasyadhokṣajaṃ nyasya śrīvatsaṃ tasya madhyataḥ || 23||

स्तनयोरनिरुद्धं च दामोदरमथोदरे ।पद्मनाभं तथा नाभौ नाभ्यधश्चापि केशवम् ॥ २४॥

stanayoraniruddhaṃ ca dāmodaramathodare |padmanābhaṃ tathā nābhau nābhyadhaścāpi keśavam || 24||

मेढ्रे धराधरं देवं गुदे चैव गदाग्रजम् ।पीताम्बरधरं कट्यामूरुयुग्मे मधुद्विषम् ॥ २५॥

meḍhre dharādharaṃ devaṃ gude caiva gadāgrajam |pītāmbaradharaṃ kaṭyāmūruyugme madhudviṣam || 25||

मुरद्विषं पिण्डकयोर्जानुयुग्मे जनार्दनम् ।फणीशं गुल्फयोर्न्यस्य क्रमयोश्च त्रिविक्रमम् ॥ २६॥

muradviṣaṃ piṇḍakayorjānuyugme janārdanam |phaṇīśaṃ gulphayornyasya kramayośca trivikramam || 26||

पादाङ्गुष्ठे श्रीपतिं च पादाधो धरणीधरम् ।रोमकूपेषु सर्वेषु विष्वक्सेनं न्यसेद्बुधः ॥ २७॥

pādāṅguṣṭhe śrīpatiṃ ca pādādho dharaṇīdharam |romakūpeṣu sarveṣu viṣvaksenaṃ nyasedbudhaḥ || 27||

मत्स्यं मांसे तु विन्यस्य कूर्मं मेदसि विन्यसेत् ।वाराहं तु वसामध्ये सर्वास्थिषु तथाऽच्युतम् ॥ २८॥

matsyaṃ māṃse tu vinyasya kūrmaṃ medasi vinyaset |vārāhaṃ tu vasāmadhye sarvāsthiṣu tathā'cyutam || 28||

द्विजप्रियं तु मज्जायां शुक्रे श्वेतपतिं तथा ।सर्वाङ्गे यज्ञपुरुषं परमात्मानमात्मनि ॥ २९॥

dvijapriyaṃ tu majjāyāṃ śukre śvetapatiṃ tathā |sarvāṅge yajñapuruṣaṃ paramātmānamātmani || 29||

एवं न्यासविधिं कृत्वा साक्षान्नारायणो भवेत् ।यावन्न व्याहरेत्किञ्चित्तावद्विष्णुमयः स्थितः ॥ ३०॥

evaṃ nyāsavidhiṃ kṛtvā sākṣānnārāyaṇo bhavet |yāvanna vyāharetkiñcittāvadviṣṇumayaḥ sthitaḥ || 30||

गृहीत्वा तु समूलाग्रान्कुशांशुद्धान्समाहितः ।मार्जयेत्सर्वगात्राणि कुशाग्रैरिह शान्तिकृत् ॥ ३१॥

gṛhītvā tu samūlāgrānkuśāṃśuddhānsamāhitaḥ |mārjayetsarvagātrāṇi kuśāgrairiha śāntikṛt || 31||

विष्णुभक्तो विशेषेण रोगग्रहविषार्तिनः । (विषार्दितः)विषार्तानां रोगिणां च कुर्याच्छान्तिमिमां शुभाम् ॥ ३२॥

viṣṇubhakto viśeṣeṇa rogagrahaviṣārtinaḥ | (viṣārditaḥ)viṣārtānāṃ rogiṇāṃ ca kuryācchāntimimāṃ śubhām || 32||

जपेत्तत्र तु भो देवि सर्वरोगप्रणाशनम् ।ॐ नमः श्रीपरमार्थाय पुरुषाय महात्मने ॥ ३३॥

japettatra tu bho devi sarvarogapraṇāśanam |oṃ namaḥ śrīparamārthāya puruṣāya mahātmane || 33||

अरूपबहुरूपाय व्यापिने परमात्मने ।वाराहं नारसिंहं च वामनं च सुखप्रदम् ॥ ३४॥

arūpabahurūpāya vyāpine paramātmane |vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca vāmanaṃ ca sukhapradam || 34||

ध्यात्वा कृत्वा नमो विष्णोर्नामान्यङ्गेषु विन्यसेत् ।निष्कल्मषाय शुद्धाय व्याधिपापहराय वै ॥ ३५॥

dhyātvā kṛtvā namo viṣṇornāmānyaṅgeṣu vinyaset |niṣkalmaṣāya śuddhāya vyādhipāpaharāya vai || 35||

गोविन्दपद्मनाभाय वासुदेवाय भूभृते ।नमस्कृत्वा प्रवक्ष्यामि यत्तत्सिध्यतु मे वच ॥ ३६॥ (वचः)

govindapadmanābhāya vāsudevāya bhūbhṛte |namaskṛtvā pravakṣyāmi yattatsidhyatu me vaca || 36|| (vacaḥ)

त्रिविक्रमाय रामाय वैकुण्ठाय नराय च ।वाराहाय नृसिंहाय वामनाय महात्मने ॥ ३७॥

trivikramāya rāmāya vaikuṇṭhāya narāya ca |vārāhāya nṛsiṃhāya vāmanāya mahātmane || 37||

हयग्रीवाय शुभ्राय हृषीकेश हराशुभम् ।परोपतापमहितं प्रयुक्तं चाभिचारिणम् ॥ ३८॥ (चाभिचारिणाम्)

hayagrīvāya śubhrāya hṛṣīkeśa harāśubham |paropatāpamahitaṃ prayuktaṃ cābhicāriṇam || 38|| (cābhicāriṇām)

गरस्पर्शमहारोगप्रयोगं जरया जर ।नमोऽस्तु वासुदेवाय नमः कृष्णाय खङ्गिने ॥ ३९॥

garasparśamahārogaprayogaṃ jarayā jara |namo'stu vāsudevāya namaḥ kṛṣṇāya khaṅgine || 39||

नमः पुष्करनेत्राय केशवायऽऽदिचक्रिणे ।नमः किञ्जल्कवर्णाय पीतनिर्मलवाससे ॥ ४०॥

namaḥ puṣkaranetrāya keśavāya''dicakriṇe |namaḥ kiñjalkavarṇāya pītanirmalavāsase || 40||

महादेववपुःस्कन्धधृष्टचक्राय चक्रिणे ।दंष्ट्रोद्धृतक्षितितलत्रिमूर्तिपतये नमः ॥ ४१॥

mahādevavapuḥskandhadhṛṣṭacakrāya cakriṇe |daṃṣṭroddhṛtakṣititalatrimūrtipataye namaḥ || 41||

महायज्ञवराहाय श्रीविष्णवे नमोऽस्तु ते ।तप्तहाटककेशान्तज्वलत्पावकलोचन ॥ ४२॥

mahāyajñavarāhāya śrīviṣṇave namo'stu te |taptahāṭakakeśāntajvalatpāvakalocana || 42||

वज्राधिकनखस्पर्शदिव्यसिंह नमोऽस्तु ते ।कश्यपायातिह्रस्वाय ऋग्यजुःसामलक्षण ॥ ४३॥

vajrādhikanakhasparśadivyasiṃha namo'stu te |kaśyapāyātihrasvāya ṛgyajuḥsāmalakṣaṇa || 43||

तुभ्यं वामनरूपाय क्रमते गां नमो नमः ।वाराहाशेषदुःखानि सर्वपापफलानि च ॥ ४४॥

tubhyaṃ vāmanarūpāya kramate gāṃ namo namaḥ |vārāhāśeṣaduḥkhāni sarvapāpaphalāni ca || 44||

मर्द मर्द महादंष्ट्र मर्द मर्द च तत्फलम् ।नरसिंह करालास्यदन्तप्रान्त नखोज्ज्वल ॥ ४५॥

marda marda mahādaṃṣṭra marda marda ca tatphalam |narasiṃha karālāsyadantaprānta nakhojjvala || 45||

भञ्ज भञ्ज निनादेन दुःखान्यस्याऽऽर्तिनाशन ।ऋग्यजुःसामभिर्वाग्भिः कामरूपधरादिधृक् ॥ ४६॥

bhañja bhañja ninādena duḥkhānyasyā''rtināśana |ṛgyajuḥsāmabhirvāgbhiḥ kāmarūpadharādidhṛk || 46||

प्रशमं सर्वदुःखानि नय त्वस्य जनार्दन ।ऐकाहिकं व्द्याहिकं च तथा त्रिदिवसं ज्वरम् ॥ ४७॥

praśamaṃ sarvaduḥkhāni naya tvasya janārdana |aikāhikaṃ vdyāhikaṃ ca tathā tridivasaṃ jvaram || 47||

चातुर्थिकं तथाऽनुग्रं तथा वै सततज्वरम् ।दोषोत्थं सन्निपातोत्थं तथैवाऽऽगन्तुकज्वरम् ॥ ४८॥

cāturthikaṃ tathā'nugraṃ tathā vai satatajvaram |doṣotthaṃ sannipātotthaṃ tathaivā''gantukajvaram || 48||

शमं नयतु गोविन्दो भित्त्वा छित्त्वाऽस्य वेदनम् ।नेत्रदुःखं शिरोदुःखं दुःखं तूदरसम्भवम् ॥ ४९॥

śamaṃ nayatu govindo bhittvā chittvā'sya vedanam |netraduḥkhaṃ śiroduḥkhaṃ duḥkhaṃ tūdarasambhavam || 49||

अनुच्छ्वासं महाश्वासं परितापं तु वेपथुम् ।गुदघ्राणाङ्घ्रिरोगांश्च कुष्ठरोगं तथा क्षयम् ॥ ५०॥

anucchvāsaṃ mahāśvāsaṃ paritāpaṃ tu vepathum |gudaghrāṇāṅghrirogāṃśca kuṣṭharogaṃ tathā kṣayam || 50||

कामलादींस्तथा रोगान्प्रमेहादींश्च दारुणान् ।ये वातप्रभवा रोगा लूताविस्फोटकादयः ॥ ५१॥

kāmalādīṃstathā rogānpramehādīṃśca dāruṇān |ye vātaprabhavā rogā lūtāvisphoṭakādayaḥ || 51||

ते सर्वे विलयं यान्तु वासुदेवापमार्जिताः ।विलयं यान्ति ते सर्वे विष्णोरुच्चारणेन वा ॥ ५२॥

te sarve vilayaṃ yāntu vāsudevāpamārjitāḥ |vilayaṃ yānti te sarve viṣṇoruccāraṇena vā || 52||

क्षयं गच्छन्तु चाशेषास्ते चक्राभिहता हरेः ।अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभेषजात् ॥ ५३॥

kṣayaṃ gacchantu cāśeṣāste cakrābhihatā hareḥ |acyutānantagovindanāmoccāraṇabheṣajāt || 53||

नश्यन्ति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ।स्थावरं जङ्गमं यच्च कृत्रिमं चापि यद्विषम् ॥ ५४॥

naśyanti sakalā rogāḥ satyaṃ satyaṃ vadāmyaham |sthāvaraṃ jaṅgamaṃ yacca kṛtrimaṃ cāpi yadviṣam || 54||

दन्तोद्भवं नखोद्भूतमाकाशप्रभवं च यत् ।भूतादिप्रभवं यच्च विषमत्यन्तदुःसहम् ॥ ५५॥

dantodbhavaṃ nakhodbhūtamākāśaprabhavaṃ ca yat |bhūtādiprabhavaṃ yacca viṣamatyantaduḥsaham || 55||

शमं नयतु तत्सर्वं कीर्तितोस्य जनार्दनः ।ग्रहान्प्रेतग्रहांश्चैव तथाऽन्यांशाकिनीग्रहान् ॥ ५६॥

śamaṃ nayatu tatsarvaṃ kīrtitosya janārdanaḥ |grahānpretagrahāṃścaiva tathā'nyāṃśākinīgrahān || 56||

मुखमण्डलकान्कूरान्रेवतीं वृद्धरेवतीम् ।वृद्धिकाख्यान्ग्रहांश्चोग्रांस्तथा मातृग्रहानपि ॥ ५७॥

mukhamaṇḍalakānkūrānrevatīṃ vṛddharevatīm |vṛddhikākhyāngrahāṃścogrāṃstathā mātṛgrahānapi || 57||

बालस्य विष्णोश्चरितं हन्ति बालग्रहानपि ।वृद्धानां ये ग्रहाः केचिद्बालानां चापि ये ग्रहाः ॥ ५८॥

bālasya viṣṇoścaritaṃ hanti bālagrahānapi |vṛddhānāṃ ye grahāḥ kecidbālānāṃ cāpi ye grahāḥ || 58||

नृसिंहदर्शनादेव नश्यन्ते तत्क्षणादपि ।दंष्ट्राकरालवदनो नृसिंहो दैत्यभीषणः ॥ ५९॥

nṛsiṃhadarśanādeva naśyante tatkṣaṇādapi |daṃṣṭrākarālavadano nṛsiṃho daityabhīṣaṇaḥ || 59||

तं दृष्ट्वा ते ग्रहाः सर्वे दूरं यान्ति विशेषतः ।नरसिंह महासिंह ज्वालामालोज्ज्वलानन ॥ ६०॥

taṃ dṛṣṭvā te grahāḥ sarve dūraṃ yānti viśeṣataḥ |narasiṃha mahāsiṃha jvālāmālojjvalānana || 60||

ग्रहानशेषान्सर्वेश नुद स्वास्यविलोचन ।ये रोगा ये महोत्पाता यद्विषं ये महाग्रहाः ॥ ६१॥

grahānaśeṣānsarveśa nuda svāsyavilocana |ye rogā ye mahotpātā yadviṣaṃ ye mahāgrahāḥ || 61||

यानि च क्रूरभूतानि ग्रहपीडाश्च दारुणाः ।शस्त्रक्षतेषु ये रोगा ज्वालागर्दभकादयः ॥ ६२॥

yāni ca krūrabhūtāni grahapīḍāśca dāruṇāḥ |śastrakṣateṣu ye rogā jvālāgardabhakādayaḥ || 62||

विस्फोटकादयो ये च ग्रहा गात्रेषु संस्थिताः ।त्रैलोक्यरक्षाकर्तस्त्वं दुष्टदानववारण ॥ ६३॥

visphoṭakādayo ye ca grahā gātreṣu saṃsthitāḥ |trailokyarakṣākartastvaṃ duṣṭadānavavāraṇa || 63||

सुदर्शनमहातेजश्छिन्धि च्छिन्धि महाज्वरम् ।छिन्धि वातं च लूतं च च्छिन्धि घोरं महाविषम् ॥ ६४॥

sudarśanamahātejaśchindhi cchindhi mahājvaram |chindhi vātaṃ ca lūtaṃ ca cchindhi ghoraṃ mahāviṣam || 64||

उद्दण्डामरशूलं च विषज्वालासगर्दभम् ।ॐ ह्रांह्रांह्रूंह्रूं प्रधारेण कुठारेण हन द्विषः ॥ ६५॥

uddaṇḍāmaraśūlaṃ ca viṣajvālāsagardabham |oṃ hrāṃhrāṃhrūṃhrūṃ pradhāreṇa kuṭhāreṇa hana dviṣaḥ || 65||

ॐ नमो भगवते तुभ्यं दुःखदारणविग्रह ।यानि चान्यानि दुष्टानि प्राणिपीडाकराणि वै ॥ ६६॥

oṃ namo bhagavate tubhyaṃ duḥkhadāraṇavigraha |yāni cānyāni duṣṭāni prāṇipīḍākarāṇi vai || 66||

तानि सर्वाणि सर्वात्मा परमात्मा जनार्दनः ।किञ्चिद्रूपं समास्थाय वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ ६७॥

tāni sarvāṇi sarvātmā paramātmā janārdanaḥ |kiñcidrūpaṃ samāsthāya vāsudeva namo'stu te || 67||

क्षिप्त्वा सुदर्शनं चक्रं ज्वालामालाविभीषणम् ।सर्वदुष्टोपशमनं कुरु देववराच्युत ॥ ६८॥

kṣiptvā sudarśanaṃ cakraṃ jvālāmālāvibhīṣaṇam |sarvaduṣṭopaśamanaṃ kuru devavarācyuta || 68||

सुदर्शन महाचक्र गोविन्दस्य वरायुध ।तीक्ष्णधार महावेग सूर्यकोटिसमद्युते ॥ ६९॥

sudarśana mahācakra govindasya varāyudha |tīkṣṇadhāra mahāvega sūryakoṭisamadyute || 69||

सुदर्शन महाज्वाल च्छिन्धि च्छिन्धि महारव ।सर्वदुःखानि रक्षांसि पापानि च विभीषण ॥ ७०॥

sudarśana mahājvāla cchindhi cchindhi mahārava |sarvaduḥkhāni rakṣāṃsi pāpāni ca vibhīṣaṇa || 70||

दुरितं हन चाऽऽरोग्यं कुरु त्वं भोः सुदर्शन ।प्राच्यां चैव प्रतीच्यां च दक्षिणोत्तरतस्तथा ॥ ७१॥

duritaṃ hana cā''rogyaṃ kuru tvaṃ bhoḥ sudarśana |prācyāṃ caiva pratīcyāṃ ca dakṣiṇottaratastathā || 71||

रक्षां करोतु विश्वात्मा नरसिंहः स्वगर्जितैः ।भूम्यन्तरिक्षे च तथा पृष्ठतः पार्श्वतोऽग्रतः ॥ ७२॥

rakṣāṃ karotu viśvātmā narasiṃhaḥ svagarjitaiḥ |bhūmyantarikṣe ca tathā pṛṣṭhataḥ pārśvato'grataḥ || 72||

रक्षां करोतु भगवान्बहुरूपी जनार्दनः ।(तथा विष्णुमयं सर्वं सदेवासुरमानुषम्) ॥ ७३॥

rakṣāṃ karotu bhagavānbahurūpī janārdanaḥ |(tathā viṣṇumayaṃ sarvaṃ sadevāsuramānuṣam) || 73||

तेन सत्येन सकलं दुःखमस्य प्रणश्यतु ।यथा योगेश्वरो विष्णुः सर्ववेदेषु गीयते ॥ ७४॥

tena satyena sakalaṃ duḥkhamasya praṇaśyatu |yathā yogeśvaro viṣṇuḥ sarvavedeṣu gīyate || 74||

तेन सत्येन सकलं दुःखमस्य प्रणश्यतु ।परमात्मा यथा विष्णुर्वेदाङ्गेषु च गीयते ॥ ७५॥

tena satyena sakalaṃ duḥkhamasya praṇaśyatu |paramātmā yathā viṣṇurvedāṅgeṣu ca gīyate || 75||

तेन सत्येन विश्वात्मा सुखदस्तस्य केशवः ।शान्तिरस्तु शिवं चास्तु प्रणाशं यातु चासुखम् ॥ ७६॥

tena satyena viśvātmā sukhadastasya keśavaḥ |śāntirastu śivaṃ cāstu praṇāśaṃ yātu cāsukham || 76||

वासुदेवशरीरोत्थैः कुशैः सम्मार्जितं मया ।अपामार्जितगोविन्दो नरो नारायणस्तथा ॥ ७७॥

vāsudevaśarīrotthaiḥ kuśaiḥ sammārjitaṃ mayā |apāmārjitagovindo naro nārāyaṇastathā || 77||

तथाऽपि सर्वदुःखानां प्रशमो वचनाद्धरेः ।शान्ताः समस्तदोषास्ते ग्रहाः सर्वे विषाणि च ।भूतानि च प्रशाम्यन्ति संस्मृते मधुसूदने ॥ ७८॥

tathā'pi sarvaduḥkhānāṃ praśamo vacanāddhareḥ |śāntāḥ samastadoṣāste grahāḥ sarve viṣāṇi ca |bhūtāni ca praśāmyanti saṃsmṛte madhusūdane || 78||

एते कुशा विष्णुशरीरसम्भवाजनार्दनोऽहं स्वयमेव चाग्रतः ।हतं मया दुःखमशेषमस्य वैस्वस्थो भवत्वेष वचो यथा हरेः ॥ ७९॥

ete kuśā viṣṇuśarīrasambhavājanārdano'haṃ svayameva cāgrataḥ |hataṃ mayā duḥkhamaśeṣamasya vaisvastho bhavatveṣa vaco yathā hareḥ || 79||

शान्तिरस्तु शिवं चास्तु प्रणश्यत्वसुखं च यत् ।यदस्य दुरितं किञ्चित्क्षिप्तं तल्लवणाम्भसि ॥ ८०॥

śāntirastu śivaṃ cāstu praṇaśyatvasukhaṃ ca yat |yadasya duritaṃ kiñcitkṣiptaṃ tallavaṇāmbhasi || 80||

स्वास्थ्यमस्य सदैवास्तु हृषीकेशस्य कीर्तनात् ।यद्यतोऽत्र गतं पापं तत्तु तत्र प्रगच्छतु ॥ ८१॥

svāsthyamasya sadaivāstu hṛṣīkeśasya kīrtanāt |yadyato'tra gataṃ pāpaṃ tattu tatra pragacchatu || 81||

एतद्रोगेषु पीडासु जन्तूनां हितमिच्छुभिः ।विष्णुभक्तैश्च कर्तव्यमपामार्जनकं परम् ॥ ८२॥

etadrogeṣu pīḍāsu jantūnāṃ hitamicchubhiḥ |viṣṇubhaktaiśca kartavyamapāmārjanakaṃ param || 82||

अनेन सर्वदुःखानि विलयं यान्त्यशेषतः ।सर्वपापविशुद्।ह्ध्यर्थं विष्णोश्चैवापमार्जनात् ॥ ८३॥

anena sarvaduḥkhāni vilayaṃ yāntyaśeṣataḥ |sarvapāpaviśud|hdhyarthaṃ viṣṇoścaivāpamārjanāt || 83||

आर्द्रं शुष्कं लघु स्थूलं ब्रह्महत्यादिकं तु यत् ।तत्सर्वं नश्यते तूर्णं तमोवद्रविदर्शनात् ॥ ८४॥

ārdraṃ śuṣkaṃ laghu sthūlaṃ brahmahatyādikaṃ tu yat |tatsarvaṃ naśyate tūrṇaṃ tamovadravidarśanāt || 84||

नश्यन्ति रोगा दोषाश्च सिंहात्क्षुद्रमृगा यथा ।ग्रहभूतपिशाचादि श्रवणादेव नश्यति ॥ ८५॥

naśyanti rogā doṣāśca siṃhātkṣudramṛgā yathā |grahabhūtapiśācādi śravaṇādeva naśyati || 85||

द्रव्यार्थं लोभपरमैर्न कर्तव्यं कदाचन ।कृतेऽपामार्जने किञ्चिन्न ग्राह्यं हितकाम्यया ॥ ८६॥

dravyārthaṃ lobhaparamairna kartavyaṃ kadācana |kṛte'pāmārjane kiñcinna grāhyaṃ hitakāmyayā || 86||

निरपेक्षैः प्रकर्तव्यमादिमध्यान्तबोधकैः ।विष्णुभक्तैः सदा शान्तैरन्यथाऽसिद्धिदं भवेत् ॥ ८७॥

nirapekṣaiḥ prakartavyamādimadhyāntabodhakaiḥ |viṣṇubhaktaiḥ sadā śāntairanyathā'siddhidaṃ bhavet || 87||

अतुलेयं नृणां सिद्धिरियं रक्षा परा नृणाम् ।भेषजं परमं ह्येतद्विष्णोर्यदपमार्जनम् ॥ ८८॥

atuleyaṃ nṛṇāṃ siddhiriyaṃ rakṣā parā nṛṇām |bheṣajaṃ paramaṃ hyetadviṣṇoryadapamārjanam || 88||

उक्तं हि ब्रह्मणा पूर्वं पौ(पु)लस्त्याय सुताय वै ।एतत्पुलस्त्यमुनिना दालभ्यायोदितं स्वयम् ॥ ८९॥

uktaṃ hi brahmaṇā pūrvaṃ pau(pu)lastyāya sutāya vai |etatpulastyamuninā dālabhyāyoditaṃ svayam || 89||

सर्वभूतहितार्थाय दालभ्येन प्रकाशितम् ।त्रैलोक्ये तदिदं विष्णोः समाप्तं चापमार्जनम् ॥ ९०॥

sarvabhūtahitārthāya dālabhyena prakāśitam |trailokye tadidaṃ viṣṇoḥ samāptaṃ cāpamārjanam || 90||

तवाग्रे कथितं देवि यतो भक्ताऽसि मे सदा ।श्रुत्वा तु सर्वं भक्त्या च रोगान्दोषान्व्यपोहति ॥ ९१॥

tavāgre kathitaṃ devi yato bhaktā'si me sadā |śrutvā tu sarvaṃ bhaktyā ca rogāndoṣānvyapohati || 91||

इति श्रीमहापुराणे पाद्मे उत्तरखणे उमामहेश्वरसंवादे(दालभ्यपुलस्त्यसंवादे) विष्णोरपामार्जनस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।(अपामार्जनस्तोत्रस्तोत्रकथनं नामोनाशीतितमोऽध्यायः ॥ ७९/८० ॥)अथाशीतितमोऽध्यायः ।महादेव उवाचअपामार्जनकं दिव्यं परमाद्भुतमेव च ।पठितव्यं विशेषेण पुत्रकामार्थसिद्धये ॥ १॥

iti śrīmahāpurāṇe pādme uttarakhaṇe umāmaheśvarasaṃvāde(dālabhyapulastyasaṃvāde) viṣṇorapāmārjanastotraṃ sampūrṇam |(apāmārjanastotrastotrakathanaṃ nāmonāśītitamo'dhyāyaḥ || 79/80 ||)athāśītitamo'dhyāyaḥ |mahādeva uvācaapāmārjanakaṃ divyaṃ paramādbhutameva ca |paṭhitavyaṃ viśeṣeṇa putrakāmārthasiddhaye || 1||

एतत्स्तोत्रं पठेत्प्राज्ञः सर्वकामार्थसिद्धये ।एककालं द्विकालं वा ये पठन्ति द्विजातयः ॥ २॥

etatstotraṃ paṭhetprājñaḥ sarvakāmārthasiddhaye |ekakālaṃ dvikālaṃ vā ye paṭhanti dvijātayaḥ || 2||

आयुश्च श्रीर्बलं तेषां वृद्धिं यान्ति दिने दिने ।ब्राह्मणो लभते विद्यां क्षत्रियो राज्यमेव वा ॥ ३॥

āyuśca śrīrbalaṃ teṣāṃ vṛddhiṃ yānti dine dine |brāhmaṇo labhate vidyāṃ kṣatriyo rājyameva vā || 3||

वैश्यो धनसमृद्धिं च शूद्रो भक्तिं च विन्दति ।अन्यश्च लभते भक्ति पठनाच्छ्रवणाज्जपात् ॥ ४॥

vaiśyo dhanasamṛddhiṃ ca śūdro bhaktiṃ ca vindati |anyaśca labhate bhakti paṭhanācchravaṇājjapāt || 4||

सामवेदफलं तस्य जायते नगनन्दिनि ।अखिलः पापसङ्घातस्तत्क्षणादेव नश्यति ॥ ५॥

sāmavedaphalaṃ tasya jāyate naganandini |akhilaḥ pāpasaṅghātastatkṣaṇādeva naśyati || 5||

इति ज्ञात्वा तु भो देवि पठितव्यं समाहितैः ।पुत्राथैव तथा लक्ष्मीः सम्पूर्णा भवति ध्रुवम् ॥ ६॥

iti jñātvā tu bho devi paṭhitavyaṃ samāhitaiḥ |putrāthaiva tathā lakṣmīḥ sampūrṇā bhavati dhruvam || 6||

लिखित्वा भूर्जपत्रे तु यो धारयति वैष्णवः ।इह लोके सुखं भुक्त्वा याति विष्णोः परं पदम् ॥ ७॥

likhitvā bhūrjapatre tu yo dhārayati vaiṣṇavaḥ |iha loke sukhaṃ bhuktvā yāti viṣṇoḥ paraṃ padam || 7||

पठित्वा श्लोकमेकं तु तुलसीं यः समर्पयेत् ।सर्व तीर्थे कृतं तेन तुलस्याः (स्या) पूजने कृते ॥ ८॥

paṭhitvā ślokamekaṃ tu tulasīṃ yaḥ samarpayet |sarva tīrthe kṛtaṃ tena tulasyāḥ (syā) pūjane kṛte || 8||

एतत्स्तोत्रं तु परमं वैष्णवं मुक्तिदायकम् ।पृथिवीदानमात्रेण विष्णुलोकं तु गच्छति ॥ ९॥

etatstotraṃ tu paramaṃ vaiṣṇavaṃ muktidāyakam |pṛthivīdānamātreṇa viṣṇulokaṃ tu gacchati || 9||

जपेत्स्तोत्रं विशेषेण विष्णुलोकस्य वाञ्छया ।बालानां जीवनार्थाय पठितव्यं समाहितैः ॥ १०॥

japetstotraṃ viśeṣeṇa viṣṇulokasya vāñchayā |bālānāṃ jīvanārthāya paṭhitavyaṃ samāhitaiḥ || 10||

रोगग्रहाभिभूतानां बालानां शान्तिकारकम् ।भूतग्रहविषं चैव पठनादेव नश्यति ॥ ११॥

rogagrahābhibhūtānāṃ bālānāṃ śāntikārakam |bhūtagrahaviṣaṃ caiva paṭhanādeva naśyati || 11||

कण्ठे तुलसिजां मालां धृत्वा विमो हि यः पठेत् ।स च वै वैष्णवो ज्ञेयो विष्णुलोकं स गच्छति ॥ १२॥

kaṇṭhe tulasijāṃ mālāṃ dhṛtvā vimo hi yaḥ paṭhet |sa ca vai vaiṣṇavo jñeyo viṣṇulokaṃ sa gacchati || 12||

कण्ठे माला धृता येन शङ्खचक्रादिचिह्नितः ।वैष्णवः प्रोच्यते विप्रः स्तोत्रं चैतत्पठन्सदा ॥ १३॥

kaṇṭhe mālā dhṛtā yena śaṅkhacakrādicihnitaḥ |vaiṣṇavaḥ procyate vipraḥ stotraṃ caitatpaṭhansadā || 13||

इहलोकं परित्यज्य विष्णुलोकं स गच्छति ।मोहमायापरित्यक्तो दम्भतृष्णाविवर्जितः ॥ १४॥

ihalokaṃ parityajya viṣṇulokaṃ sa gacchati |mohamāyāparityakto dambhatṛṣṇāvivarjitaḥ || 14||

एतत्स्तोत्रं पठन्दिव्यं परं निर्वाणमामुयात् ।ते धन्याः सन्ति भूर्लोके ये विमा वैष्णवाः स्मृताः ॥ १५॥

etatstotraṃ paṭhandivyaṃ paraṃ nirvāṇamāmuyāt |te dhanyāḥ santi bhūrloke ye vimā vaiṣṇavāḥ smṛtāḥ || 15||

स्वात्मा वै तारितस्तैस्तु सकुलो नात्र संशयः ।ते वै धन्यतमा लोके नारायणपरायणाः ।तैर्भक्तिश्व सदा कार्या ते वै भागवता नराः ॥ १६॥

svātmā vai tāritastaistu sakulo nātra saṃśayaḥ |te vai dhanyatamā loke nārāyaṇaparāyaṇāḥ |tairbhaktiśva sadā kāryā te vai bhāgavatā narāḥ || 16||

इति श्रीमहापुराणे पाद्मे उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादेऽपामार्जनमहिमकथनंनामाशीतितमोऽध्यायः ॥ ८०/८१॥पद्मपुराण । उत्तरखण्ड । अध्याय ७८-८०/७९-८१॥पद्मपुराण । उत्तरखण्ड । अध्याय ७८-८०/७९-८१॥

iti śrīmahāpurāṇe pādme uttarakhaṇḍe umāmaheśvarasaṃvāde'pāmārjanamahimakathanaṃnāmāśītitamo'dhyāyaḥ || 80/81||padmapurāṇa | uttarakhaṇḍa | adhyāya 78-80/79-81||padmapurāṇa | uttarakhaṇḍa | adhyāya 78-80/79-81||