आह्निकस्तोत्रम् Ahnikastotram

वैशम्पायन उवाचअत्राश्चर्यात्मकं स्तोत्रमाह्निकं जयतां वर ।प्रद्युम्ने द्वारकां प्राप्ते हत्वा तं कालशम्बरम् ॥ १॥

vaiśampāyana uvācaatrāścaryātmakaṃ stotramāhnikaṃ jayatāṃ vara |pradyumne dvārakāṃ prāpte hatvā taṃ kālaśambaram || 1||

बलदेवेन रक्षार्थं प्रोक्तमाह्निकमुच्यते ।यञ्जप्त्वा तु नृपश्रेष्ठ सायं पूतात्मतां व्रजेत् ॥ २॥

baladevena rakṣārthaṃ proktamāhnikamucyate |yañjaptvā tu nṛpaśreṣṭha sāyaṃ pūtātmatāṃ vrajet || 2||

कीर्तितं बलदेवेन विष्णुना चैव कीर्तितम् ।धर्मकामैश्च मुनिभिरृषिभिश्चापि कीर्तितम् ॥ ३॥

kīrtitaṃ baladevena viṣṇunā caiva kīrtitam |dharmakāmaiśca munibhirṛṣibhiścāpi kīrtitam || 3||

कर्हिचिद् रुक्मिणीपुत्रो हलिना संयुतो गृहे ।उपविष्टः प्रणम्याथ तमुवाच कृताञ्जलिः ॥ ४॥

karhicid rukmiṇīputro halinā saṃyuto gṛhe |upaviṣṭaḥ praṇamyātha tamuvāca kṛtāñjaliḥ || 4||

प्रद्युम्न उवाचकृष्णानुज महाभाग रोहिणीतनय प्रभो ।किञ्चित्स्तोत्रं मम ब्रूहि यज्जप्त्वा निर्भयोऽभवम् ॥ ५॥

pradyumna uvācakṛṣṇānuja mahābhāga rohiṇītanaya prabho |kiñcitstotraṃ mama brūhi yajjaptvā nirbhayo'bhavam || 5||

श्रीबलदेव उवाचसुरासुरगुरुर्ब्रह्मा पातु मां जगतः पतिः ।अथोङ्कारवषट्कारौ सावित्री विधयस्त्रयः ॥ ६॥

śrībaladeva uvācasurāsuragururbrahmā pātu māṃ jagataḥ patiḥ |athoṅkāravaṣaṭkārau sāvitrī vidhayastrayaḥ || 6||

ऋचो यजूंषि सामानि छन्दांस्याथर्वणानि च ।चत्वारस्त्वखिला वेदाः सरहस्याः सविस्तराः ॥ ७॥

ṛco yajūṃṣi sāmāni chandāṃsyātharvaṇāni ca |catvārastvakhilā vedāḥ sarahasyāḥ savistarāḥ || 7||

पुराणमितिहासश्चाखिलान्युपखिलानि च ।अङ्गान्युपाङ्गानि तथा व्याख्यातानि च पान्तु माम् ॥ ८॥

purāṇamitihāsaścākhilānyupakhilāni ca |aṅgānyupāṅgāni tathā vyākhyātāni ca pāntu mām || 8||

पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।इन्द्रियाणि मनो बुद्धिस्तथा सत्त्वं रजस्तमः ॥ ९॥

pṛthivī vāyurākāśamāpo jyotiśca pañcamam |indriyāṇi mano buddhistathā sattvaṃ rajastamaḥ || 9||

व्यानोदानौ समानश्च प्राणोऽपानश्च पञ्चमः ।वायवः सप्त चैवान्ये येष्वायत्तमिदं जगत् ॥ १०॥

vyānodānau samānaśca prāṇo'pānaśca pañcamaḥ |vāyavaḥ sapta caivānye yeṣvāyattamidaṃ jagat || 10||

मरीचिरङ्गि रात्रिश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।भृगुर्वसिष्ठो भगवान् पान्तु ते मां महर्षयः ॥ ११॥

marīciraṅgi rātriśca pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ |bhṛgurvasiṣṭho bhagavān pāntu te māṃ maharṣayaḥ || 11||

कश्यपाद्याश्च मुनयश्चतुर्दश दिशो दश ।नरनारायणौ देवौ सगणौ पान्तु मां सदा ॥ १२॥

kaśyapādyāśca munayaścaturdaśa diśo daśa |naranārāyaṇau devau sagaṇau pāntu māṃ sadā || 12||

रुद्राश्चैकादश प्रोक्ता आदित्या द्वादशैव तु ।अष्टौ च वसवो देवा अश्विनौ द्वौ प्रकीर्तितौ ॥ १३॥

rudrāścaikādaśa proktā ādityā dvādaśaiva tu |aṣṭau ca vasavo devā aśvinau dvau prakīrtitau || 13||

ह्रीः श्रीर्लक्ष्मीः स्वधा पुष्टिर्मेधा तुष्टिः स्मृतिर्धृतिः ।अदितिर्दितिर्दनुश्चैव सिंहिका दैत्यमातरः ॥ १४॥

hrīḥ śrīrlakṣmīḥ svadhā puṣṭirmedhā tuṣṭiḥ smṛtirdhṛtiḥ |aditirditirdanuścaiva siṃhikā daityamātaraḥ || 14||

हिमवान् हेमकूटश्च निषधः श्वेतपर्वतः ।ऋषभः पारियात्रश्च विन्ध्यो वैडूर्यपर्वतः ॥ १५॥

himavān hemakūṭaśca niṣadhaḥ śvetaparvataḥ |ṛṣabhaḥ pāriyātraśca vindhyo vaiḍūryaparvataḥ || 15||

सह्योदयश्च मलयो मेरुमन्दरदर्दुराः ।क्रौञ्चकैलासमैनाकाः पान्तु मां धरणीधराः ॥ १६॥

sahyodayaśca malayo merumandaradardurāḥ |krauñcakailāsamainākāḥ pāntu māṃ dharaṇīdharāḥ || 16||

शेषश्च वासुकिश्चैव विशालाक्षश्च तक्षकः ।एलापत्रः शुक्लवर्णः कम्बलाश्वतरावुभौ ॥ १७॥

śeṣaśca vāsukiścaiva viśālākṣaśca takṣakaḥ |elāpatraḥ śuklavarṇaḥ kambalāśvatarāvubhau || 17||

हस्तिभद्रः पिटरकः कर्कोटकधनञ्जयौ ।तथा पूरणकश्चैव नागश्च करवीरकः ॥ १८॥

hastibhadraḥ piṭarakaḥ karkoṭakadhanañjayau |tathā pūraṇakaścaiva nāgaśca karavīrakaḥ || 18||

सुमनास्यो दधिमुखस्तथा शृङ्गारपिण्डकः ।मणिनागश्च भगवांस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ १९॥

sumanāsyo dadhimukhastathā śṛṅgārapiṇḍakaḥ |maṇināgaśca bhagavāṃstriṣu lokeṣu viśrutaḥ || 19||

नागराडधिकर्णश्च तथा हारिद्रकोऽपरः ।एते चान्ये च बहवो ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ २०॥

nāgarāḍadhikarṇaśca tathā hāridrako'paraḥ |ete cānye ca bahavo ye cānye nānukīrtitāḥ || 20||

भूधराः सत्यधर्माणः पान्तु मां भुजगेश्वराः ।समुद्राः पान्तु चत्वारो गङ्गा च सरितां वरा ॥ २१॥

bhūdharāḥ satyadharmāṇaḥ pāntu māṃ bhujageśvarāḥ |samudrāḥ pāntu catvāro gaṅgā ca saritāṃ varā || 21||

सरस्वती चन्द्रभागा शतद्रुर्देविका शिवा ।द्वारावती विपाशा च सरयूर्यमुना तथा ॥ २२॥

sarasvatī candrabhāgā śatadrurdevikā śivā |dvārāvatī vipāśā ca sarayūryamunā tathā || 22||

कल्माषी च रथोष्मा च बाहुदा च हिरण्यदा ।प्लक्षा चेक्षुमती चैव स्रवन्ती च बृहद्रथा ॥ २३॥

kalmāṣī ca rathoṣmā ca bāhudā ca hiraṇyadā |plakṣā cekṣumatī caiva sravantī ca bṛhadrathā || 23||

ख्याता चर्मण्वती चैव पुण्या चैव वधूसरा ।एताश्चान्याश्च सरितो याश्चान्या नानुकीर्तिताः ॥ २४॥

khyātā carmaṇvatī caiva puṇyā caiva vadhūsarā |etāścānyāśca sarito yāścānyā nānukīrtitāḥ || 24||

उत्तरापथगामिन्यः सलिलैः स्नपयन्तु माम् ।वेणी गोदावरी सीता कावेरी कौङ्कणावती ॥ २५॥

uttarāpathagāminyaḥ salilaiḥ snapayantu mām |veṇī godāvarī sītā kāverī kauṅkaṇāvatī || 25||

कृष्णा वेणा शुक्तिमती तमसा पुष्पवाहिनी ।ताम्रपर्णी ज्योतिरथा उत्फलोदुम्बरावती ॥ २६॥

kṛṣṇā veṇā śuktimatī tamasā puṣpavāhinī |tāmraparṇī jyotirathā utphalodumbarāvatī || 26||

नदी वैतरणी पुण्या विदर्भा नर्मदा शुभा ।वितस्ता भीमरथ्या च ऐला चैव महानदी ॥ २७॥

nadī vaitaraṇī puṇyā vidarbhā narmadā śubhā |vitastā bhīmarathyā ca ailā caiva mahānadī || 27||

कालिन्दी गोमती पुण्या नदः शोणश्च विश्रुतः ।एताश्चान्याश्च वै नद्यो याश्चान्या न तु कीर्तिताः ॥ २८॥

kālindī gomatī puṇyā nadaḥ śoṇaśca viśrutaḥ |etāścānyāśca vai nadyo yāścānyā na tu kīrtitāḥ || 28||

दक्षिणापथवाहिन्यः सलिलैः स्नपयन्तु माम् ।क्षिप्रा चर्मण्वती पुण्या मही शुभ्रवती तथा ॥ २९॥

dakṣiṇāpathavāhinyaḥ salilaiḥ snapayantu mām |kṣiprā carmaṇvatī puṇyā mahī śubhravatī tathā || 29||

सिन्धुर्वेत्रवती चैव भोजान्ता वनमालिका ।पूर्वभद्रा पराभद्रा ऊर्मिला च परद्रुमा ॥ ३०॥

sindhurvetravatī caiva bhojāntā vanamālikā |pūrvabhadrā parābhadrā ūrmilā ca paradrumā || 30||

ख्याता वेत्रवती चैव चापदासीति विश्रुता ।प्रस्थावती कुण्डनदी नदी पुण्या सरस्वती ॥ ३१॥

khyātā vetravatī caiva cāpadāsīti viśrutā |prasthāvatī kuṇḍanadī nadī puṇyā sarasvatī || 31||

चित्रघ्नी चेन्दुमाला च तथा मधुमती नदी ।उमा गुरुनदी चैव तापी च विमलोदका ॥ ३२॥

citraghnī cendumālā ca tathā madhumatī nadī |umā gurunadī caiva tāpī ca vimalodakā || 32||

विमला विमलोदा च मत्तगङ्गा पयस्विनी ।एताश्चान्याश्च वै नद्यो याश्चान्या नानुकीर्तिताः ॥ ३३॥

vimalā vimalodā ca mattagaṅgā payasvinī |etāścānyāśca vai nadyo yāścānyā nānukīrtitāḥ || 33||

ता मां समभिषिञ्चन्तु पश्चिमामाश्रिता दिशम् ।भागीरथी पुण्यजला प्राच्यां दिशि समाश्रिता ॥ ३४॥

tā māṃ samabhiṣiñcantu paścimāmāśritā diśam |bhāgīrathī puṇyajalā prācyāṃ diśi samāśritā || 34||

सा तु दहतु मे पापं कीर्तिता शम्भुना धृता ।प्रभासं च प्रयागं च नैमिषं पुष्कराणि च ॥ ३५॥

sā tu dahatu me pāpaṃ kīrtitā śambhunā dhṛtā |prabhāsaṃ ca prayāgaṃ ca naimiṣaṃ puṣkarāṇi ca || 35||

गङ्गातीर्थं कुरुक्षेत्रं श्रीकण्ठं गौतमाश्रमम् ।रामह्रदं विनशनं रामतीर्थं तथैव च ॥ ३६॥

gaṅgātīrthaṃ kurukṣetraṃ śrīkaṇṭhaṃ gautamāśramam |rāmahradaṃ vinaśanaṃ rāmatīrthaṃ tathaiva ca || 36||

गङ्गाद्वारं कनखलं सोमो वै यत्र चोत्थितः ।कपालमोचनं तीर्थं जम्बूमार्गं च विश्रुतम् ॥ ३७॥

gaṅgādvāraṃ kanakhalaṃ somo vai yatra cotthitaḥ |kapālamocanaṃ tīrthaṃ jambūmārgaṃ ca viśrutam || 37||

सुवर्णबिन्दुं विख्यातं तथा कनकपिङ्गलम् ।दशाश्वमेधिकं चैव पुण्याश्रमविभूषितम् ॥ ३८॥

suvarṇabinduṃ vikhyātaṃ tathā kanakapiṅgalam |daśāśvamedhikaṃ caiva puṇyāśramavibhūṣitam || 38||

बदरी चैव विख्याता नरनारायणाश्रमः ।विख्यातं फल्गुतीर्थं च तीर्थं चन्द्रवटं तथा ॥ ३९॥

badarī caiva vikhyātā naranārāyaṇāśramaḥ |vikhyātaṃ phalgutīrthaṃ ca tīrthaṃ candravaṭaṃ tathā || 39||

कोकामुखं पुण्यतमं गङ्गासागरमेव च ।मगधेषु तपोदश्च गङ्गोद्भेदश्च विश्रुतः ॥ ४०॥

kokāmukhaṃ puṇyatamaṃ gaṅgāsāgarameva ca |magadheṣu tapodaśca gaṅgodbhedaśca viśrutaḥ || 40||

तीर्थान्येतानि पुण्यानि सेवितानि महर्षिभिः ।मां प्लावयन्तु सलिलैः यानि मे कीर्तितानि वै ॥ ४१॥

tīrthānyetāni puṇyāni sevitāni maharṣibhiḥ |māṃ plāvayantu salilaiḥ yāni me kīrtitāni vai || 41||

सूकरं योगमार्गं च श्वेतद्वीपं तथैव च ।ब्रह्मतीर्थं रामतीर्थं वाजिमेधशतोपमम् ॥ ४२॥

sūkaraṃ yogamārgaṃ ca śvetadvīpaṃ tathaiva ca |brahmatīrthaṃ rāmatīrthaṃ vājimedhaśatopamam || 42||

धारासम्पातसंयुक्ता गङ्गा किल्बिषनाशिनी ।गङ्गा वैकुण्ठकेदारं सूकरोदभेदनं परम् ।तच्छापमोचनं तीर्थं पुनन्त्वेतानि किल्बिषात् ॥ ४३॥

dhārāsampātasaṃyuktā gaṅgā kilbiṣanāśinī |gaṅgā vaikuṇṭhakedāraṃ sūkarodabhedanaṃ param |tacchāpamocanaṃ tīrthaṃ punantvetāni kilbiṣāt || 43||

धर्मार्थकामविषयो यशःप्राप्तिः शमो दमः ।वरुणेशोऽथ धनदो यमो नियम एव च ॥ ४४॥

dharmārthakāmaviṣayo yaśaḥprāptiḥ śamo damaḥ |varuṇeśo'tha dhanado yamo niyama eva ca || 44||

कालो नयः सन्नतिश्च क्रोधो मोहः क्षमा धृतिः ।विद्युतोऽभ्राण्यथौषध्यः प्रमादोन्मादविग्रहाः ॥ ४५॥

kālo nayaḥ sannatiśca krodho mohaḥ kṣamā dhṛtiḥ |vidyuto'bhrāṇyathauṣadhyaḥ pramādonmādavigrahāḥ || 45||

यक्षाः पिशाचा गन्धर्वाः किन्नराः सिद्धचारणाः ।नक्तञ्चराः खेचरिणो दंष्ट्रिणः प्रियविग्रहाः ॥ ४६॥

yakṣāḥ piśācā gandharvāḥ kinnarāḥ siddhacāraṇāḥ |naktañcarāḥ khecariṇo daṃṣṭriṇaḥ priyavigrahāḥ || 46||

लम्बोदराश्च बलिनः पिङ्गाक्षा विश्वरूपिणः ।मरुतः सहपर्जन्याः कलात्रुटिलवाः क्षणाः ॥ ४७॥

lambodarāśca balinaḥ piṅgākṣā viśvarūpiṇaḥ |marutaḥ sahaparjanyāḥ kalātruṭilavāḥ kṣaṇāḥ || 47||

नक्षत्राणि ग्रहाश्चैव ऋतवः शिशिरादयः ।मासाहोरात्रयश्चैव सूर्याचन्द्रमसौ तथा ॥ ४८॥

nakṣatrāṇi grahāścaiva ṛtavaḥ śiśirādayaḥ |māsāhorātrayaścaiva sūryācandramasau tathā || 48||

आमोदश्च प्रमोदश्च प्रहर्षः शोक एव च ।रजस्तमस्तपः सत्यं शुद्धिर्बुद्धिर्धृतिः श्रुतिः ॥ ४९॥

āmodaśca pramodaśca praharṣaḥ śoka eva ca |rajastamastapaḥ satyaṃ śuddhirbuddhirdhṛtiḥ śrutiḥ || 49||

रुद्राणी भद्रकाली च भद्रा ज्येष्ठा तु वारुणी ।भासी च कालिका चैव शाण्डिली चेति विश्रुताः ॥ ५०॥

rudrāṇī bhadrakālī ca bhadrā jyeṣṭhā tu vāruṇī |bhāsī ca kālikā caiva śāṇḍilī ceti viśrutāḥ || 50||

आर्या कुहूः सिनीवाली भीमा चित्ररथी रतिः ।एकानंशा च कूष्माण्डी देवी कात्यायनी च या ॥ ५१॥

āryā kuhūḥ sinīvālī bhīmā citrarathī ratiḥ |ekānaṃśā ca kūṣmāṇḍī devī kātyāyanī ca yā || 51||

लोहित्या जनमाता च देवकन्यास्तु याः स्मृताः ।गोनन्दा देवपत्नी च मां रक्षन्तु सबान्धवम् ॥ ५२॥

lohityā janamātā ca devakanyāstu yāḥ smṛtāḥ |gonandā devapatnī ca māṃ rakṣantu sabāndhavam || 52||

नानाभरणवेशाश्च नानारूपाङ्किताननाः ।नानादेशविचारिण्यो नानाशस्त्रोपशोभिताः ॥ ५३॥

nānābharaṇaveśāśca nānārūpāṅkitānanāḥ |nānādeśavicāriṇyo nānāśastropaśobhitāḥ || 53||

मेदोमज्जाप्रियाश्चैव मद्यमांसवसाप्रियाः ।मार्जारद्वीपिवक्त्राश्च गजसिंहनिभाननाः ॥ ५४॥

medomajjāpriyāścaiva madyamāṃsavasāpriyāḥ |mārjāradvīpivaktrāśca gajasiṃhanibhānanāḥ || 54||

कङ्कवायसगृध्राणां क्रौञ्चतुल्याननास्तथा ।व्यालयज्ञोपवीताश्च चर्मप्रावरणास्तद्या ॥ ५५॥

kaṅkavāyasagṛdhrāṇāṃ krauñcatulyānanāstathā |vyālayajñopavītāśca carmaprāvaraṇāstadyā || 55||

क्षतजोक्षितवक्त्राश्च खरभेरीसमस्वनाः ।मत्सराः क्रोधनाश्चैव प्रासादा रुचिरालयाः ॥ ५६॥

kṣatajokṣitavaktrāśca kharabherīsamasvanāḥ |matsarāḥ krodhanāścaiva prāsādā rucirālayāḥ || 56||

मत्तोन्मत्तप्रमत्ताश्च प्रहरन्त्यश्च धिष्ठिताः ।पिङ्गाक्षाः पिङ्गकेशाश्च ततोऽन्या लूनमूर्धजाः ॥ ५७॥

mattonmattapramattāśca praharantyaśca dhiṣṭhitāḥ |piṅgākṣāḥ piṅgakeśāśca tato'nyā lūnamūrdhajāḥ || 57||

ऊर्ध्वकेश्यः कृष्णकेश्यः श्वेतकेश्यस्तथावराः ।नागायुतबलाश्चैव वायुवेगास्तथापराः ॥ ५८॥

ūrdhvakeśyaḥ kṛṣṇakeśyaḥ śvetakeśyastathāvarāḥ |nāgāyutabalāścaiva vāyuvegāstathāparāḥ || 58||

एकहस्ता एकपादा एकाक्षाः पिङ्गला मताः ।बहुपुत्राल्पपुत्राश्च द्विपुत्राः पुत्रमण्डिकाः ॥ ५९॥

ekahastā ekapādā ekākṣāḥ piṅgalā matāḥ |bahuputrālpaputrāśca dviputrāḥ putramaṇḍikāḥ || 59||

मुखमण्डी बिडाली च पूतना गन्धपूतना ।शीतवातोष्णवेताली रेवती ग्रहसंज्ञिताः ॥ ६०॥

mukhamaṇḍī biḍālī ca pūtanā gandhapūtanā |śītavātoṣṇavetālī revatī grahasaṃjñitāḥ || 60||

प्रियहास्याः प्रियक्रोधाः प्रियवासाः प्रियंवदाः ।सुखप्रदाश्चासुखदाः सदा द्विजजनप्रियाः ॥ ६१॥

priyahāsyāḥ priyakrodhāḥ priyavāsāḥ priyaṃvadāḥ |sukhapradāścāsukhadāḥ sadā dvijajanapriyāḥ || 61||

नक्तञ्चराः सुखोदर्काः सदा पर्वणि दारुणाः ।मातरो मातृवत्पुत्रं रञ्जन्तु मम नित्यशः ॥ ६२॥

naktañcarāḥ sukhodarkāḥ sadā parvaṇi dāruṇāḥ |mātaro mātṛvatputraṃ rañjantu mama nityaśaḥ || 62||

पितामहमुखोद्भूता रौद्रा रुद्राङ्गसम्भवाः ।कुमारस्वेदजाश्चैव ज्वरा वै वैष्णवादयः ॥ ६३॥

pitāmahamukhodbhūtā raudrā rudrāṅgasambhavāḥ |kumārasvedajāścaiva jvarā vai vaiṣṇavādayaḥ || 63||

महाभीमा महावीर्या दर्पोदभूता महाबलाः ।क्रोधनाक्रोधनाः क्रूराः सुरविग्रहकारिणः ॥ ६४॥

mahābhīmā mahāvīryā darpodabhūtā mahābalāḥ |krodhanākrodhanāḥ krūrāḥ suravigrahakāriṇaḥ || 64||

नक्तञ्चराः केसरिणो दंष्ट्रिणः प्रियविग्रहाः ।लम्बोदरा जघनिनः पिङ्गाक्षा विश्वरूपिणः ॥ ६५॥

naktañcarāḥ kesariṇo daṃṣṭriṇaḥ priyavigrahāḥ |lambodarā jaghaninaḥ piṅgākṣā viśvarūpiṇaḥ || 65||

शक्त्यृष्टिशूलपरिघप्रासचर्मासिपाणयः ।पिनाकवज्रमुसलब्रह्मदण्डायुधप्रियाः ॥ ६६॥

śaktyṛṣṭiśūlaparighaprāsacarmāsipāṇayaḥ |pinākavajramusalabrahmadaṇḍāyudhapriyāḥ || 66||

दण्डिनः कुण्डिनः शूरा जटामुकुटधारिणः ।वेदवेदाङ्गकुशला नित्ययज्ञोपवीतिनः ॥ ६७॥

daṇḍinaḥ kuṇḍinaḥ śūrā jaṭāmukuṭadhāriṇaḥ |vedavedāṅgakuśalā nityayajñopavītinaḥ || 67||

व्यालापीडाः कुण्डलिनो वीराः केयूरधारिणः ।नानावस्वनसंवीताश्चित्रमाल्यानुलेपनाः ॥ ६८॥

vyālāpīḍāḥ kuṇḍalino vīrāḥ keyūradhāriṇaḥ |nānāvasvanasaṃvītāścitramālyānulepanāḥ || 68||

गजाश्वोष्ट्रर्क्षमार्जारसिंहव्याघ्रनिभाननाः ।वराहोलूकगोमायुमृगाखुमहिषाननाः ॥ ६९॥

gajāśvoṣṭrarkṣamārjārasiṃhavyāghranibhānanāḥ |varāholūkagomāyumṛgākhumahiṣānanāḥ || 69||

वामना विकटाः कुब्जाः कराला लूनमूर्धजाः ।सहस्रशतशश्चान्ये सहस्रजटधारिणः ॥ ७०॥

vāmanā vikaṭāḥ kubjāḥ karālā lūnamūrdhajāḥ |sahasraśataśaścānye sahasrajaṭadhāriṇaḥ || 70||

श्वेताः कैलाससङ्काशाः केचिद् दिनकरप्रभाः ।केचिज्जलदवर्णाभा नीलाञ्जनचयोपमाः ॥ ७१॥

śvetāḥ kailāsasaṅkāśāḥ kecid dinakaraprabhāḥ |kecijjaladavarṇābhā nīlāñjanacayopamāḥ || 71||

एकपादा द्विपादाश्च तथा द्विशिरसोऽपरे ।निर्मांसाः स्थूलजङ्घाश्च व्यादितास्या भयङ्कराः ॥ ७२॥

ekapādā dvipādāśca tathā dviśiraso'pare |nirmāṃsāḥ sthūlajaṅghāśca vyāditāsyā bhayaṅkarāḥ || 72||

वापीतडागकूपेषु समुद्रेषु सरित्सु च ।श्मशानशैलवृक्षेषु शून्यागारनिवासिनः ॥ ७३॥

vāpītaḍāgakūpeṣu samudreṣu saritsu ca |śmaśānaśailavṛkṣeṣu śūnyāgāranivāsinaḥ || 73||

एते ग्रहाश्च सततं रक्षन्तु मम सर्वतः ।महागणपतिर्नन्दी महाकालो महाबलः ।माहेश्वरो वैष्णवश्च ज्वरौ लोकभयावहौ ॥ ७४॥

ete grahāśca satataṃ rakṣantu mama sarvataḥ |mahāgaṇapatirnandī mahākālo mahābalaḥ |māheśvaro vaiṣṇavaśca jvarau lokabhayāvahau || 74||

ग्रामणीश्चैव गोपालो भृङ्गरीटिर्गणेश्वरः ।देवश्च वामदेवश्च घण्टाकर्णः करन्धमः ॥ ७५॥

grāmaṇīścaiva gopālo bhṛṅgarīṭirgaṇeśvaraḥ |devaśca vāmadevaśca ghaṇṭākarṇaḥ karandhamaḥ || 75||

श्वेतमोदः कपाली च जम्भकः शत्रुतापनः ।मज्जनोन्मज्जनौ चोभौ सन्तापनविलापनौ ॥ ७६॥

śvetamodaḥ kapālī ca jambhakaḥ śatrutāpanaḥ |majjanonmajjanau cobhau santāpanavilāpanau || 76||

निजघासोऽघसश्चैव स्थूणाकर्णः प्रशोषणः ।उल्कामाली धमधमो ज्वालामाली प्रमर्दनः ॥ ७७॥

nijaghāso'ghasaścaiva sthūṇākarṇaḥ praśoṣaṇaḥ |ulkāmālī dhamadhamo jvālāmālī pramardanaḥ || 77||

सङ्घट्टनः सङ्कुटनः काष्ठभूतः शिवङ्करः ।कूष्माण्डः कुम्भमूर्धा च रोचनो वैकृतो ग्रहः ॥ ७८॥

saṅghaṭṭanaḥ saṅkuṭanaḥ kāṣṭhabhūtaḥ śivaṅkaraḥ |kūṣmāṇḍaḥ kumbhamūrdhā ca rocano vaikṛto grahaḥ || 78||

अनिकेतः सुरारिघ्नः शिवश्चाशिव एव च ।क्षेमकः पिशिताशी च सुरारिर्हरिलोचनः ॥ ७९॥

aniketaḥ surārighnaḥ śivaścāśiva eva ca |kṣemakaḥ piśitāśī ca surārirharilocanaḥ || 79||

भीमको ग्राहकश्चैव तथैवाग्रमयो ग्रहः ।उपग्रहोऽर्यकश्चैव तथा स्कन्दग्रहोऽपरः ॥ ८०॥

bhīmako grāhakaścaiva tathaivāgramayo grahaḥ |upagraho'ryakaścaiva tathā skandagraho'paraḥ || 80||

चपलोऽसमवेतालस्तामसः सुमहाकपिः ।हृदयोद्वर्तनश्चैडः कुण्डाशी कङ्कणप्रियः ॥ ८१॥

capalo'samavetālastāmasaḥ sumahākapiḥ |hṛdayodvartanaścaiḍaḥ kuṇḍāśī kaṅkaṇapriyaḥ || 81||

हरिश्मश्रुर्गरुत्मन्तो मनोमारुतरंहसः ।पार्वत्या रोषसम्भूताः सहस्राणि शतानि च ॥ ८२॥

hariśmaśrurgarutmanto manomārutaraṃhasaḥ |pārvatyā roṣasambhūtāḥ sahasrāṇi śatāni ca || 82||

शक्तिमन्तो धृतिमन्तो ब्रह्मण्याः सत्यसङ्गराः ।सर्वकामापहन्तारो द्विषतां च मृधेमृधे ॥ ८३॥

śaktimanto dhṛtimanto brahmaṇyāḥ satyasaṅgarāḥ |sarvakāmāpahantāro dviṣatāṃ ca mṛdhemṛdhe || 83||

रात्रावहनि दुर्गेषु कीर्तिताः सकलैर्गुणैः ।तेषां गणानां पतयः सगणाः पान्तु मां सदा ॥ ८४॥

rātrāvahani durgeṣu kīrtitāḥ sakalairguṇaiḥ |teṣāṃ gaṇānāṃ patayaḥ sagaṇāḥ pāntu māṃ sadā || 84||

नारदः पर्वतश्चैव गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।पितरः कारणं कार्यमाधयो व्याधयस्तथा ॥ ८५॥

nāradaḥ parvataścaiva gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ |pitaraḥ kāraṇaṃ kāryamādhayo vyādhayastathā || 85||

अगस्त्यो गालवो गार्ग्यः शक्तिर्धीम्यः पराशरः ।कृष्णात्रेयश्च भगवानसितो देवलो बलः ॥ ८६॥

agastyo gālavo gārgyaḥ śaktirdhīmyaḥ parāśaraḥ |kṛṣṇātreyaśca bhagavānasito devalo balaḥ || 86||

बृहस्पतिरुतथ्यश्च मार्कण्डेयः श्रुतश्रवाः ।द्वैपायनो विदर्भश्च जैमिनिर्माठरः कठः ॥ ८७॥

bṛhaspatirutathyaśca mārkaṇḍeyaḥ śrutaśravāḥ |dvaipāyano vidarbhaśca jaiminirmāṭharaḥ kaṭhaḥ || 87||

विश्वामित्रो वसिष्ठश्च लोमशश्च महामुनिः ।उत्तङ्कश्चैव रैभ्यश्च पौलोमश्च द्वितस्त्रितः ॥ ८८॥

viśvāmitro vasiṣṭhaśca lomaśaśca mahāmuniḥ |uttaṅkaścaiva raibhyaśca paulomaśca dvitastritaḥ || 88||

ऋषिर्वै कालवृक्षीयो मुनिर्मेधातिथिस्तथा ।सारस्वतो यवक्रीतिः कुशिको गौतमस्तथा ॥ ८९॥

ṛṣirvai kālavṛkṣīyo munirmedhātithistathā |sārasvato yavakrītiḥ kuśiko gautamastathā || 89||

संवर्त ऋष्यशृङ्गश्च स्वस्त्यात्रेयो विभाण्डकः ।ऋचीको जमदग्निश्च तथौर्वस्तपसां निधिः ॥ ९०॥

saṃvarta ṛṣyaśṛṅgaśca svastyātreyo vibhāṇḍakaḥ |ṛcīko jamadagniśca tathaurvastapasāṃ nidhiḥ || 90||

भरद्वाजः स्थूलशिराः कश्यपः पुलहः क्रतुः ।बृहदग्निर्हरिश्मश्रुर्विजयः कण्व एव च ॥ ९१॥

bharadvājaḥ sthūlaśirāḥ kaśyapaḥ pulahaḥ kratuḥ |bṛhadagnirhariśmaśrurvijayaḥ kaṇva eva ca || 91||

वैतण्डी दीर्घतापश्च वेदगाथोंऽशुमाञ्छिवः ।अष्टावक्रो दधीचिश्च श्वेतकेतुस्तथैव च ॥ ९२॥

vaitaṇḍī dīrghatāpaśca vedagāthoṃ'śumāñchivaḥ |aṣṭāvakro dadhīciśca śvetaketustathaiva ca || 92||

उद्दालकः क्षीरपाणिः शृङ्गी गौरमुखस्तथा ।अग्निवेश्यः शमीकश्च प्रमुचुर्मुमुचुस्तथा ॥ ९३॥

uddālakaḥ kṣīrapāṇiḥ śṛṅgī gauramukhastathā |agniveśyaḥ śamīkaśca pramucurmumucustathā || 93||

एते चान्ये च ऋषयो बहवः शंसितव्रताः ।मुनयः शंसितात्मानो ये चान्ये नानुकीर्तिताः ॥ ९४॥

ete cānye ca ṛṣayo bahavaḥ śaṃsitavratāḥ |munayaḥ śaṃsitātmāno ye cānye nānukīrtitāḥ || 94||

त्रयोऽग्नयस्त्रयो वेदास्त्रैविद्याः कौस्तुभो मणिः ॥ ९५॥

trayo'gnayastrayo vedāstraividyāḥ kaustubho maṇiḥ || 95||

उच्चैःश्रवा हयः श्रीमान् वैद्यो धन्वन्तरिर्हरिः ।अमृतं गौः सुपर्णश्च दधि गौराश्च सर्षपाः ॥ ९६॥

uccaiḥśravā hayaḥ śrīmān vaidyo dhanvantarirhariḥ |amṛtaṃ gauḥ suparṇaśca dadhi gaurāśca sarṣapāḥ || 96||

शुक्लाः सुमनसः कन्याः श्वेतच्छत्रं यवाक्षताः ।दूर्वा हिरण्यं गन्धाश्च वालव्यजनमेव च ॥ ९७॥

śuklāḥ sumanasaḥ kanyāḥ śvetacchatraṃ yavākṣatāḥ |dūrvā hiraṇyaṃ gandhāśca vālavyajanameva ca || 97||

तथाप्रतिहतं चक्रं महोक्षश्चन्दनं विषम् ।श्वेतो वृषः करी मत्तः सिंहो व्याघ्रो हयो गिरिः ॥ ९८॥

tathāpratihataṃ cakraṃ mahokṣaścandanaṃ viṣam |śveto vṛṣaḥ karī mattaḥ siṃho vyāghro hayo giriḥ || 98||

पृथिवी चोद्धृता लाजा ब्राह्मणा मधु पायसम् ।स्वस्तिको वर्द्धमानश्च नन्द्यावर्तः प्रियङ्गवः ॥ ९९॥

pṛthivī coddhṛtā lājā brāhmaṇā madhu pāyasam |svastiko varddhamānaśca nandyāvartaḥ priyaṅgavaḥ || 99||

श्रीफलं गोमयं मत्स्यो दुन्दुभिः पटहस्वनः ।ऋषिपत्न्यश्च कन्याश्च श्रीमद् भद्रासनं धनुः ।रोचना रुचकश्चैव नदीनां सङ्गमोदकम् ॥ १००॥

śrīphalaṃ gomayaṃ matsyo dundubhiḥ paṭahasvanaḥ |ṛṣipatnyaśca kanyāśca śrīmad bhadrāsanaṃ dhanuḥ |rocanā rucakaścaiva nadīnāṃ saṅgamodakam || 100||

सुपर्णाः शतपत्राश्च चकोरा जीवजीवकाः ।नन्दीमुखो मयूरश्च बद्धमुक्तामणिध्वजाः ॥ १०१॥

suparṇāḥ śatapatrāśca cakorā jīvajīvakāḥ |nandīmukho mayūraśca baddhamuktāmaṇidhvajāḥ || 101||

आयुधानि प्रशस्तानि कार्यसिद्धिकराणि च ।पुण्यं वै विगतक्लेशं श्रीमद् वै मङ्गलान्वितम् ॥ १०२॥

āyudhāni praśastāni kāryasiddhikarāṇi ca |puṇyaṃ vai vigatakleśaṃ śrīmad vai maṅgalānvitam || 102||

रामेणोदाहृतं पूर्वमायुःश्रीजयकाङ्क्षिणा ।य इदं श्रावयेद् विद्वांस्तथैव शृणुयान्नरः ॥ १०३॥

rāmeṇodāhṛtaṃ pūrvamāyuḥśrījayakāṅkṣiṇā |ya idaṃ śrāvayed vidvāṃstathaiva śṛṇuyānnaraḥ || 103||

मङ्गलाष्टशतं स्नातो जपन् पर्वणि पर्वणि ।वधबन्धपरिक्लेशं व्याधिशोकपराभवम् ॥ १०४॥

maṅgalāṣṭaśataṃ snāto japan parvaṇi parvaṇi |vadhabandhaparikleśaṃ vyādhiśokaparābhavam || 104||

न च प्राप्नोति वैकल्यं परत्रेह च शर्मदम् ।धन्यं यशस्यमायुष्यं पवित्रं वेदसम्मितम् ॥ १०५॥

na ca prāpnoti vaikalyaṃ paratreha ca śarmadam |dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ pavitraṃ vedasammitam || 105||

श्रीमत्स्वर्ग्यं सदा पुण्यमपत्यजननं शिवम् ।शुभं क्षेमकरं नॄणां मेधाजननमुत्तमम् ।सर्वरोगप्रशमनं स्वकीर्तिकुलवर्धनम् ॥ १०६॥

śrīmatsvargyaṃ sadā puṇyamapatyajananaṃ śivam |śubhaṃ kṣemakaraṃ nṝṇāṃ medhājananamuttamam |sarvarogapraśamanaṃ svakīrtikulavardhanam || 106||

श्रद्दधानो दयोपेतो यः पठेदात्मवान्नरः ।सर्वपापविशुद्धात्मा लभते च शुभां गतिम् ॥ १०७॥

śraddadhāno dayopeto yaḥ paṭhedātmavānnaraḥ |sarvapāpaviśuddhātmā labhate ca śubhāṃ gatim || 107||

॥ इति श्रीमहाभारते खिलभागे हरिवंशे विष्णुपर्वणिबलदेवाह्निकं नाम नवाधिकशततमोऽध्यायः ॥

|| iti śrīmahābhārate khilabhāge harivaṃśe viṣṇuparvaṇibaladevāhnikaṃ nāma navādhikaśatatamo'dhyāyaḥ ||