तत्त्वार्थसारावलिः Tattvartha Saravalih

श्रीमद्वेङ्कटनायकं श्रुतिशिरःसीमन्तिनीवल्लभंलक्ष्मीप्राणधवं भुवःपतिमजं सर्वेश्वरं सद्गुणम् ।शङ्खं चक्रमथाभयं वरमथ स्वैः पाणिभिः सन्ततंबिभ्राणं भगवन्तमार्तिहरणं वन्दे मदिष्टार्थदम् ॥ १॥

śrīmadveṅkaṭanāyakaṃ śrutiśiraḥsīmantinīvallabhaṃlakṣmīprāṇadhavaṃ bhuvaḥpatimajaṃ sarveśvaraṃ sadguṇam |śaṅkhaṃ cakramathābhayaṃ varamatha svaiḥ pāṇibhiḥ santataṃbibhrāṇaṃ bhagavantamārtiharaṇaṃ vande madiṣṭārthadam || 1||

श्रीशेषाद्रिनिवासिनं स्मितमुखं चन्द्राननं श्रीपतिंवागीशादिसुरेन्द्रवन्दितपदं वन्दे हरिं सुन्दरम् ।ज्ञानानन्दघनं श्रुतिस्तुतगुणं सर्वज्ञमात्मेश्वरंसर्वापद्विनिवारकं च सदयं सत्यं परं शाश्वतम् ॥ २॥

śrīśeṣādrinivāsinaṃ smitamukhaṃ candrānanaṃ śrīpatiṃvāgīśādisurendravanditapadaṃ vande hariṃ sundaram |jñānānandaghanaṃ śrutistutaguṇaṃ sarvajñamātmeśvaraṃsarvāpadvinivārakaṃ ca sadayaṃ satyaṃ paraṃ śāśvatam || 2||

श्रीमद्वेङ्कटनाथ तावकपदं दीनार्ति विच्छेदनंकामप्रापकमर्थिनां कलिमलप्रध्वंसि सेव्यं सुरैः ।कल्याणाकरमाश्रितोऽहमधुना किं चिन्तयानन्तयाखिद्ये मामव माधवाखिलजगत्संरक्षणैकव्रत ॥ ३॥

śrīmadveṅkaṭanātha tāvakapadaṃ dīnārti vicchedanaṃkāmaprāpakamarthināṃ kalimalapradhvaṃsi sevyaṃ suraiḥ |kalyāṇākaramāśrito'hamadhunā kiṃ cintayānantayākhidye māmava mādhavākhilajagatsaṃrakṣaṇaikavrata || 3||

व्याधिव्यालविषं निबर्हय विहङ्गाधीशयान प्रभोमोहध्वान्तहरे हरे व्रणमहामत्तेभविद्रावणे ।श्रीमद्वेङ्कटनाथ मामक महादारिद्र्यदावानलंकारुण्यामृतवर्षिणा प्रशमयापाङ्गेन पश्यन् मुहुः ॥ ४॥

vyādhivyālaviṣaṃ nibarhaya vihaṅgādhīśayāna prabhomohadhvāntahare hare vraṇamahāmattebhavidrāvaṇe |śrīmadveṅkaṭanātha māmaka mahādāridryadāvānalaṃkāruṇyāmṛtavarṣiṇā praśamayāpāṅgena paśyan muhuḥ || 4||

रुग्णानां निजपा दमाश्रितवतां भीतात्मनां यत्कलौक्षिप्रारोग्यविधायकं ज्वरहरं सौख्याभयेष्टप्रदम् ।लक्ष्मीशं वरवेङ्कटाचलपतिं धन्वन्तरिं धार्मिकंपक्षीन्द्रध्वजमक्षयं सकरुणं वैद्येश्वरं प्रार्थये ॥ ५॥

rugṇānāṃ nijapā damāśritavatāṃ bhītātmanāṃ yatkalaukṣiprārogyavidhāyakaṃ jvaraharaṃ saukhyābhayeṣṭapradam |lakṣmīśaṃ varaveṅkaṭācalapatiṃ dhanvantariṃ dhārmikaṃpakṣīndradhvajamakṣayaṃ sakaruṇaṃ vaidyeśvaraṃ prārthaye || 5||

ब्रह्म ब्रह्महरीशरूपमहितं मायागुणैर्वस्तुतस्त्वामाहुः श्रुतयोऽथ निर्गुणमिमाः श्रीवेङ्कटेश प्रभो ।कार्यत्वाज्जगतोऽस्य हेतुरखिलैः कर्तेति नैयायिकैस्त्वं ह्येवाह नुतोऽसि वेदकलितैः शब्दैस्तथा बोधितः ॥ ६॥

brahma brahmaharīśarūpamahitaṃ māyāguṇairvastutastvāmāhuḥ śrutayo'tha nirguṇamimāḥ śrīveṅkaṭeśa prabho |kāryatvājjagato'sya heturakhilaiḥ karteti naiyāyikaistvaṃ hyevāha nuto'si vedakalitaiḥ śabdaistathā bodhitaḥ || 6||

नाकेन्द्रादिनिकेतनाय नलिनद्वन्द्वप्रतिद्वन्द्वदृग्रम्याय प्रतिपन्थिदैत्यदमनायास्तु श्रियः प्राप्तये ।नाथाया स्मदभीप्सितस्य निगमान्तालङ्क्रियाशोभिनेनिर्निद्राय समस्तजीवजगतीसंरक्षिणे मङ्गलम् ॥ ७॥

nākendrādiniketanāya nalinadvandvapratidvandvadṛgramyāya pratipanthidaityadamanāyāstu śriyaḥ prāptaye |nāthāyā smadabhīpsitasya nigamāntālaṅkriyāśobhinenirnidrāya samastajīvajagatīsaṃrakṣiṇe maṅgalam || 7||

चन्द्रस्येव हि चन्द्रिका तव विभो सन्तोषिका या कृपाजीवेषु स्वत एव सिध्यति ततः स्यादिष्टमस्मादृशाम् ।किं सम्प्रार्थयते स्तनन्धयशिशुस्तन्मातरं मे पयोदेहीतीश्वर नेच्छतामपि शिवं श्रीवेङ्कटेशार्पय ॥ ८॥

candrasyeva hi candrikā tava vibho santoṣikā yā kṛpājīveṣu svata eva sidhyati tataḥ syādiṣṭamasmādṛśām |kiṃ samprārthayate stanandhayaśiśustanmātaraṃ me payodehītīśvara necchatāmapi śivaṃ śrīveṅkaṭeśārpaya || 8||

वन्दे वेङ्कटनायकाङ्घ्रियुगलं वन्दास्मन्दारकंवन्दे तत्करपद्मयुग्ममनिशं वृन्दारकेष्टप्रदम् ।वन्दे तन्नयनारविन्दयुगलीमिन्द्रादिकेन्दिन्दिरानन्दार्थामपि चोर्ध्वबाहुयुगलं यच्छङ्खचक्रान्वितम् ॥ ९॥

vande veṅkaṭanāyakāṅghriyugalaṃ vandāsmandārakaṃvande tatkarapadmayugmamaniśaṃ vṛndārakeṣṭapradam |vande tannayanāravindayugalīmindrādikendindirānandārthāmapi cordhvabāhuyugalaṃ yacchaṅkhacakrānvitam || 9||

ध्यायामि श्रुतिशाखिपल्लवपदं द्रक्ष्यामि लक्ष्मीपतिंसेवे सर्व सुखप्रदं सुरवरं श्रीवेङ्कटाद्रीश्वरम् ।सच्चित्सौख्यमयं स्मरामि सततं सर्वज्ञमात्मेश्वरंविष्णुं जिष्णुमनन्तसद्गुणगणं सर्वस्वतन्त्रं विभुम् ॥ १०॥

dhyāyāmi śrutiśākhipallavapadaṃ drakṣyāmi lakṣmīpatiṃseve sarva sukhapradaṃ suravaraṃ śrīveṅkaṭādrīśvaram |saccitsaukhyamayaṃ smarāmi satataṃ sarvajñamātmeśvaraṃviṣṇuṃ jiṣṇumanantasadguṇagaṇaṃ sarvasvatantraṃ vibhum || 10||

जीवानामुपभोगसाधनवपुः कारुण्यतः कल्पयन्निष्टप्राप्तिमनिष्टवर्जनमपि प्रख्याप्य चादृष्टतः ।तत्सम्पादककर्ममार्गमखिलं तस्मान्निवृत्तिं विभोवेदैस्त्वं विशदीकरोषि भगवन् श्रीवेङ्कटाद्वीश्वर ॥ ११॥

jīvānāmupabhogasādhanavapuḥ kāruṇyataḥ kalpayanniṣṭaprāptimaniṣṭavarjanamapi prakhyāpya cādṛṣṭataḥ |tatsampādakakarmamārgamakhilaṃ tasmānnivṛttiṃ vibhovedaistvaṃ viśadīkaroṣi bhagavan śrīveṅkaṭādvīśvara || 11||

शेषाद्रीश्वर तावकान् गुणगणान् वक्तुं फणाभृद्वरोनालं कोऽहमतीव मन्दघिषणश्चेतः परं काङ्क्षति ।तन्मे साहसमद्य पूर्णशशिनं चाहर्तुमिच्छावतोडिम्भस्येव मुहुर्निरीक्ष्य सदयं मां पाहि लक्ष्मीपते ॥ १२॥

śeṣādrīśvara tāvakān guṇagaṇān vaktuṃ phaṇābhṛdvaronālaṃ ko'hamatīva mandaghiṣaṇaścetaḥ paraṃ kāṅkṣati |tanme sāhasamadya pūrṇaśaśinaṃ cāhartumicchāvatoḍimbhasyeva muhurnirīkṣya sadayaṃ māṃ pāhi lakṣmīpate || 12||

नाथ त्वं पुरुषोत्तमोऽसि कमला पत्नी वरा देवतापुत्रः पद्मभवश्च वाहनमहो तार्क्ष्यस्त्रयी विग्रहः ।शस्त्रं चापि सुदर्शनं निजवपुः सच्चिन्मयं सद्गुणंत्वं चानन्दघनोऽसि वेङ्कटपते मां पाहि विश्वेश्वर ॥ १३॥

nātha tvaṃ puruṣottamo'si kamalā patnī varā devatāputraḥ padmabhavaśca vāhanamaho tārkṣyastrayī vigrahaḥ |śastraṃ cāpi sudarśanaṃ nijavapuḥ saccinmayaṃ sadguṇaṃtvaṃ cānandaghano'si veṅkaṭapate māṃ pāhi viśveśvara || 13||

उन्मीलत्पुलकाङ्कुरं सुखजलस्राव्यक्षिहर्षोन्मिषद्व्यत्यस्ताक्षरगद्गदस्वरमुदूढप्रीतिसत्सात्त्विकम् ।लोकव्यापृतिवर्जितं निजमुखैकावासलक्ष्यं कदाश्रीमद्वेङ्कटनाथ ते पदयुगं द्रक्ष्याम्यहं निर्भयः ॥ १४॥

unmīlatpulakāṅkuraṃ sukhajalasrāvyakṣiharṣonmiṣadvyatyastākṣaragadgadasvaramudūḍhaprītisatsāttvikam |lokavyāpṛtivarjitaṃ nijamukhaikāvāsalakṣyaṃ kadāśrīmadveṅkaṭanātha te padayugaṃ drakṣyāmyahaṃ nirbhayaḥ || 14||

श्रीमद्वेङ्कटनायकाङ्घ्रिकमलं श्रद्धातटाकोदितंभक्तिध्यानतपोजलस्थितमपि स्वास्तिक्यकन्दोद्भवम् ।वेदान्तार्करुचिस्फुटं सकलचैतन्यस्फुरद्वम्भरंत्राणोदारमरन्दशक्तिसुखसंवित्सत्यरूपं भजे ॥ १५॥

śrīmadveṅkaṭanāyakāṅghrikamalaṃ śraddhātaṭākoditaṃbhaktidhyānatapojalasthitamapi svāstikyakandodbhavam |vedāntārkarucisphuṭaṃ sakalacaitanyasphuradvambharaṃtrāṇodāramarandaśaktisukhasaṃvitsatyarūpaṃ bhaje || 15||

द्वैतध्वान्तदिवाकरे मुरहरे मध्वादिविध्वंसकेसत्तामात्रशरीरिणि प्रियतमे सर्वस्य जन्तोः शिवे ।आनन्दात्मनि चिन्मये निरुपमे मूलप्रकृत्याश्रयेसर्वज्ञे सकलेश्वरे विहरतु श्रीवेङ्कटेशे मतिः ॥ १६॥

dvaitadhvāntadivākare murahare madhvādividhvaṃsakesattāmātraśarīriṇi priyatame sarvasya jantoḥ śive |ānandātmani cinmaye nirupame mūlaprakṛtyāśrayesarvajñe sakaleśvare viharatu śrīveṅkaṭeśe matiḥ || 16||

श्रीमद्वेङ्कटशैलनाथ भगवन् मामद्य दीनं विभोश्रामंश्राममपेक्षिताप्तिकृतिषु भ्राम्यन्तमप्राप्तितःत्वामेवाश्रितलोकरक्षणचणं स्वामीति मत्वा दृढंनामैवेश्वर ते स्मरन्तमघहन्नानन्दय श्रीपते ॥ १७॥

śrīmadveṅkaṭaśailanātha bhagavan māmadya dīnaṃ vibhośrāmaṃśrāmamapekṣitāptikṛtiṣu bhrāmyantamaprāptitaḥtvāmevāśritalokarakṣaṇacaṇaṃ svāmīti matvā dṛḍhaṃnāmaiveśvara te smarantamaghahannānandaya śrīpate || 17||

यस्याद्रिः स्पृशतामघान्यपनुदत्यह्नाय यत्सन्निधिर्वैकुण्ठादतिरिच्यते यदुदरं ब्रह्माण्डकोट्याश्रयम् ।यन्नाम स्मरतां मनोरथततिः सार्थैव यद्भक्तिमाञ्जीयाद् वेङ्कटनायकः स भगवानस्मान् भयात् त्रात्विह ॥ १८॥

yasyādriḥ spṛśatāmaghānyapanudatyahnāya yatsannidhirvaikuṇṭhādatiricyate yadudaraṃ brahmāṇḍakoṭyāśrayam |yannāma smaratāṃ manorathatatiḥ sārthaiva yadbhaktimāñjīyād veṅkaṭanāyakaḥ sa bhagavānasmān bhayāt trātviha || 18||

श्रीशेषाद्रिविहारिणं कृतजगत्संरक्षणं चक्रिणंश्रीवत्साङ्कितवक्षसं कनकभासंस्पर्धिसद्वाससम् ।कस्तूरीघनसारकुङ्कुममिलत्कालेयकालेपनंकल्याणैकनिकेतनं भज मनः कौमाररूपं हरिम् ॥ १९॥

śrīśeṣādrivihāriṇaṃ kṛtajagatsaṃrakṣaṇaṃ cakriṇaṃśrīvatsāṅkitavakṣasaṃ kanakabhāsaṃspardhisadvāsasam |kastūrīghanasārakuṅkumamilatkāleyakālepanaṃkalyāṇaikaniketanaṃ bhaja manaḥ kaumārarūpaṃ harim || 19||

श्रीमद्वेङ्कटनायकस्य सकलप्राणिप्रियस्य प्रभोर्लक्ष्मीनेतुरनन्तपुण्यफलदस्योदारदानस्य च ।दातुश्चाहमिहास्मि सम्प्रति पुमर्थार्थप्रतिग्राह्यतोदारिद्र्यं न ममास्ति पुष्कलधनग्रामस्य चर्णं कुतः ॥ २०॥

śrīmadveṅkaṭanāyakasya sakalaprāṇipriyasya prabhorlakṣmīneturanantapuṇyaphaladasyodāradānasya ca |dātuścāhamihāsmi samprati pumarthārthapratigrāhyatodāridryaṃ na mamāsti puṣkaladhanagrāmasya carṇaṃ kutaḥ || 20||

श्रीकान्तं शरदिन्दुकान्तिहसितं श्रेयस्करं प्राणिनांपाकारिप्रमुखामरार्चितपदं पाथोजरम्येक्षणम् ।लोकानां जननस्थितिप्रलयकृल्लीलाविलासं हरिंनाकारातिरिपुं निरस्तदुरितं श्रीवेङ्कटेशं नुमः ॥ २१॥

śrīkāntaṃ śaradindukāntihasitaṃ śreyaskaraṃ prāṇināṃpākāripramukhāmarārcitapadaṃ pāthojaramyekṣaṇam |lokānāṃ jananasthitipralayakṛllīlāvilāsaṃ hariṃnākārātiripuṃ nirastaduritaṃ śrīveṅkaṭeśaṃ numaḥ || 21||

चक्षुर्दक्षिणमब्जपोषणरतं सव्यं तदब्जात्मकंपादावब्जनिभौ करे च विलसत्यब्जं तु यस्याब्जजः ।सूनुश्चाब्जनिकेतना भगवती पत्नी च नाभौ स्वकेभात्यब्जं भुवनत्रयं स भगवानव्यात् स शेषाद्रिराट् ॥ २२॥

cakṣurdakṣiṇamabjapoṣaṇarataṃ savyaṃ tadabjātmakaṃpādāvabjanibhau kare ca vilasatyabjaṃ tu yasyābjajaḥ |sūnuścābjaniketanā bhagavatī patnī ca nābhau svakebhātyabjaṃ bhuvanatrayaṃ sa bhagavānavyāt sa śeṣādrirāṭ || 22||

दीनानाथदयालुना भगवतानूनप्रभावेन चज्ञानानन्दघनेन चेतनगणत्राणप्रवीणेन च ।श्रीनाथेन गुणैकतानतनुना श्रीवेङ्कटस्वामिनाको नामर्तिहरेण जन्तुरधुना न स्यात् सनाथः कलौ ॥ २३॥

dīnānāthadayālunā bhagavatānūnaprabhāvena cajñānānandaghanena cetanagaṇatrāṇapravīṇena ca |śrīnāthena guṇaikatānatanunā śrīveṅkaṭasvāmināko nāmartihareṇa janturadhunā na syāt sanāthaḥ kalau || 23||

सत्यानन्दचिदम्बुधौ गुणमणिस्थाने च मुक्ताश्रयेकारुण्योर्मिकलापिनि श्रितसमस्तप्राणिवर्गे तथा ।ब्रह्माण्डाह्वयबुद्बुदे घनमहामायावलम्बे त्रयीघोषे श्रीमति वेङ्कटेशजलधौ चेतो मदीयं प्लवः ॥ २४॥

satyānandacidambudhau guṇamaṇisthāne ca muktāśrayekāruṇyormikalāpini śritasamastaprāṇivarge tathā |brahmāṇḍāhvayabudbude ghanamahāmāyāvalambe trayīghoṣe śrīmati veṅkaṭeśajaladhau ceto madīyaṃ plavaḥ || 24||

यन्नामस्मरणप्रवीणजनतानन्दोपभोगैकभूर्यत्पादाम्बुरुहद्वयीप्रणतिरप्यापन्निवृत्तिप्रदा ।यत्साक्षात्करणं नरस्य पुरुषार्थाप्तौ भवेत् कारणंश्रेयोदानचणं करार्पणकृते तं वेङ्कटेशं भजे ॥ २५॥

yannāmasmaraṇapravīṇajanatānandopabhogaikabhūryatpādāmburuhadvayīpraṇatirapyāpannivṛttipradā |yatsākṣātkaraṇaṃ narasya puruṣārthāptau bhavet kāraṇaṃśreyodānacaṇaṃ karārpaṇakṛte taṃ veṅkaṭeśaṃ bhaje || 25||

सुब्रह्मण्यमुखोदितस्तुतिमिमां श्रीवेङ्कटाद्रीशितुःसौभाग्योपचयप्रदां श्रुतिमयीं तत्त्वार्थसारावलिम् ।यः प्रातः प्रतिमन्दवारमनिशं भक्त्या पठेत् सादरंतस्येष्टार्थसुखाप्तिबोधविजयारोग्यायुराप्तिर्भवेत् ॥ २६॥

subrahmaṇyamukhoditastutimimāṃ śrīveṅkaṭādrīśituḥsaubhāgyopacayapradāṃ śrutimayīṃ tattvārthasārāvalim |yaḥ prātaḥ pratimandavāramaniśaṃ bhaktyā paṭhet sādaraṃtasyeṣṭārthasukhāptibodhavijayārogyāyurāptirbhavet || 26||

श्रीवेङ्कटाचलनिकेतनमाश्रयामःश्रीभूसनाथमखिलात्मशरण्यपादम् ।श्रीमन्ति यद्भजनशीलकुलानि लोकेधन्यानि धीबलतपःसुखकीर्तिभाञ्जि ॥ २७॥

śrīveṅkaṭācalaniketanamāśrayāmaḥśrībhūsanāthamakhilātmaśaraṇyapādam |śrīmanti yadbhajanaśīlakulāni lokedhanyāni dhībalatapaḥsukhakīrtibhāñji || 27||

यत्पाददर्शनपवित्रितलोचनानांयत्पुण्यनामपरिकीर्तनपुण्यवाचाम् ।श्रेयांसि नित्यसुलभानि नृणां भवन्तिश्रीवेङ्कटाचलपतिः परिपातु सोऽस्मान् ॥ २८॥

yatpādadarśanapavitritalocanānāṃyatpuṇyanāmaparikīrtanapuṇyavācām |śreyāṃsi nityasulabhāni nṛṇāṃ bhavantiśrīveṅkaṭācalapatiḥ paripātu so'smān || 28||

सच्चित्सुखादिदमजायत वर्तते चसच्चित्सुखे लयमुपैति जगत् समस्तम् ।सच्चित्सुखं तदिति वेङ्कटशैलनाथशुद्धाद्वयं श्रुतिरिहाह तत्र स्वरूपम् ॥ २९॥

saccitsukhādidamajāyata vartate casaccitsukhe layamupaiti jagat samastam |saccitsukhaṃ taditi veṅkaṭaśailanāthaśuddhādvayaṃ śrutirihāha tatra svarūpam || 29||

पूर्णामृतद्युतिलसद्वदनस्य पद्मपत्राभदीर्घनयनस्य रमाधिनेतुःश्रीवेङ्कटाद्रिवसतेः कमनीयरूपंकल्याणदं भवतु लोचनगोचरं नः ॥ ३०॥

pūrṇāmṛtadyutilasadvadanasya padmapatrābhadīrghanayanasya ramādhinetuḥśrīveṅkaṭādrivasateḥ kamanīyarūpaṃkalyāṇadaṃ bhavatu locanagocaraṃ naḥ || 30||

आराधितोऽपि भगवन्नधुना कलौ त्वंकिं नाम यच्छसि सुखं सकलास्तिकेभ्यः ।गोमांसखादिवशवर्तिनि भूतले चगोविप्रसौख्यकरणे किमु बीजमस्ति ॥ ३१॥

ārādhito'pi bhagavannadhunā kalau tvaṃkiṃ nāma yacchasi sukhaṃ sakalāstikebhyaḥ |gomāṃsakhādivaśavartini bhūtale cagoviprasaukhyakaraṇe kimu bījamasti || 31||

आरोग्यदायिनि तपः फलदातरि त्वयीशे समस्तजगतां श्रितकल्पवृक्षे ।श्रीवेङ्कटाद्रिनिलये वरदे प्रसन्नेनाहं बिभेमि दुरितामयदुःखसङ्घात् ॥ ३२॥

ārogyadāyini tapaḥ phaladātari tvayīśe samastajagatāṃ śritakalpavṛkṣe |śrīveṅkaṭādrinilaye varade prasannenāhaṃ bibhemi duritāmayaduḥkhasaṅghāt || 32||

चन्द्रश्चकोरमिव पूर्णतनुः करैः स्वैराप्याययत्यमृतगुः सदयैरपाङ्गैः ।श्रीवेङ्कटेश भगवन् विषयाभिलापसन्तप्तचित्तमधुना परिपाहि मां त्वम् ॥ ३३॥

candraścakoramiva pūrṇatanuḥ karaiḥ svairāpyāyayatyamṛtaguḥ sadayairapāṅgaiḥ |śrīveṅkaṭeśa bhagavan viṣayābhilāpasantaptacittamadhunā paripāhi māṃ tvam || 33||

जीवोपभोग्यजगदाकलनावनादिदक्षं दयार्द्रहृदयं दयितं रमायाः ।दामोदरं दरविकस्वरपुण्डरीकपत्रेक्षणं भजत पन्नगभूधरेशम् ॥ ३४॥

jīvopabhogyajagadākalanāvanādidakṣaṃ dayārdrahṛdayaṃ dayitaṃ ramāyāḥ |dāmodaraṃ daravikasvarapuṇḍarīkapatrekṣaṇaṃ bhajata pannagabhūdhareśam || 34||

दीनात्मरक्षणनिसर्गदयापयोधिंमानावनैकबिरुदं निजकिङ्कराणाम् ।श्रीनायकं श्रितभुजङ्गमराजभूध्रंको नाम नाश्रयति चित्सुखरूपमर्थी ॥ ३५॥

dīnātmarakṣaṇanisargadayāpayodhiṃmānāvanaikabirudaṃ nijakiṅkarāṇām |śrīnāyakaṃ śritabhujaṅgamarājabhūdhraṃko nāma nāśrayati citsukharūpamarthī || 35||

नेत्रोत्सवं निखिलसाधुजनस्य नित्यंश्रोत्रोत्सवं श्रुतिनुतं श्रितवेङ्कटाद्रि ।दिव्यं हरेर्निखिलजीवशरण्यमीडेरूपं च नाम रमणीयमनन्ययोगम् ॥ ३६॥

netrotsavaṃ nikhilasādhujanasya nityaṃśrotrotsavaṃ śrutinutaṃ śritaveṅkaṭādri |divyaṃ harernikhilajīvaśaraṇyamīḍerūpaṃ ca nāma ramaṇīyamananyayogam || 36||

श्री शेषशैलशिखराभरणं रमायाःप्राणप्रियं श्रुतिशिरः सरिदीशचन्द्रम् ।वित्तार्थिवित्तदमपारकृपं प्रपद्येश्रीवेङ्कटेश्वरमखण्डसुखैकतानम् ॥ ३७॥

śrī śeṣaśailaśikharābharaṇaṃ ramāyāḥprāṇapriyaṃ śrutiśiraḥ saridīśacandram |vittārthivittadamapārakṛpaṃ prapadyeśrīveṅkaṭeśvaramakhaṇḍasukhaikatānam || 37||

संसारसागरमपारमिहातितीर्षोर्मर्त्यस्य मृत्युमकरामयजन्तुजुष्टम् ।श्रीवेङ्कटेश्वरपदस्मरणाहतेऽस्तिनान्यः प्लवः प्रवितताधिशताकुलस्य ॥ ३८॥

saṃsārasāgaramapāramihātitīrṣormartyasya mṛtyumakarāmayajantujuṣṭam |śrīveṅkaṭeśvarapadasmaraṇāhate'stinānyaḥ plavaḥ pravitatādhiśatākulasya || 38||

दुष्पारकुक्षिभरणोद्यमदुर्विदग्धंदुर्वारदुःखशतदन्तुरितान्तरङ्गम् ।दोषैकतानमतिदीनममुं दयालोदेवेश वेङ्कटमहीधरनाथ पाहि ॥ ३९॥

duṣpārakukṣibharaṇodyamadurvidagdhaṃdurvāraduḥkhaśatadanturitāntaraṅgam |doṣaikatānamatidīnamamuṃ dayālodeveśa veṅkaṭamahīdharanātha pāhi || 39||

अज्ञानपातकमहामयशत्रुचिन्तादुःखर्णदोषशमनाय तवैकमेव ।श्रीवेङ्कटेशचरितामृतपानरूपंदिव्यौषधं न हि ततोऽधिकमस्ति विष्णो ॥ ४०॥

ajñānapātakamahāmayaśatrucintāduḥkharṇadoṣaśamanāya tavaikameva |śrīveṅkaṭeśacaritāmṛtapānarūpaṃdivyauṣadhaṃ na hi tato'dhikamasti viṣṇo || 40||

श्रीवेङ्कटेश भगवञ्जगतः पितासिमाता च मामकगुरुः परिपालकश्च ।गर्भस्थितस्य भरणे जनने सहायस्त्वं गर्भिणीं च परिरक्षसि दीनबन्धो ॥ ४१॥

śrīveṅkaṭeśa bhagavañjagataḥ pitāsimātā ca māmakaguruḥ paripālakaśca |garbhasthitasya bharaṇe janane sahāyastvaṃ garbhiṇīṃ ca parirakṣasi dīnabandho || 41||

कन्दर्पकोटिजनकानपि कांश्चिदीडेकल्याणजालकलनैकपटीयसोऽन्यान् ।कल्याधिदावशमनोद्यतवृष्टिधारापूरांश्च वेङ्कटपतेः करुणाकटाक्षान् ॥ ४२॥

kandarpakoṭijanakānapi kāṃścidīḍekalyāṇajālakalanaikapaṭīyaso'nyān |kalyādhidāvaśamanodyatavṛṣṭidhārāpūrāṃśca veṅkaṭapateḥ karuṇākaṭākṣān || 42||

श्रीवेङ्कटेश भवदीयकृपाकटाक्षसञ्जीवितस्य सकलेप्सितभोगभाजः ।विद्वज्जनस्य कलिदोषलवाप्तिशङ्कानैवास्ति धर्मपरिरक्षकता यलस्ते ॥ ४३॥

śrīveṅkaṭeśa bhavadīyakṛpākaṭākṣasañjīvitasya sakalepsitabhogabhājaḥ |vidvajjanasya kalidoṣalavāptiśaṅkānaivāsti dharmaparirakṣakatā yalaste || 43||

कल्याणकल्पतरुभिः करुण कटाक्षैःकञ्जातदर्पशमनैः कलयाशु धन्यान् ।अस्माननन्तधरणीधरमौलिवासलक्ष्मीपते सकललोकशरण्य विष्णो ॥ ४४॥

kalyāṇakalpatarubhiḥ karuṇa kaṭākṣaiḥkañjātadarpaśamanaiḥ kalayāśu dhanyān |asmānanantadharaṇīdharamaulivāsalakṣmīpate sakalalokaśaraṇya viṣṇo || 44||

पूर्णामृतद्युतिलसद्वदनाय फुल्लपद्मेक्षणाय वरदाभयपाणयेऽस्तु ।शेषाद्रिमौलिनिलयाय रमासखायशङ्खारिभृत्करयुगाय नमःसहस्रम् ॥ ४५॥

pūrṇāmṛtadyutilasadvadanāya phullapadmekṣaṇāya varadābhayapāṇaye'stu |śeṣādrimaulinilayāya ramāsakhāyaśaṅkhāribhṛtkarayugāya namaḥsahasram || 45||

वैश्वानरोऽस्युदरगः सकलस्य जन्तोर्भुक्तान्नपाकरसभोजनदेहवृद्धीः ।कुर्वन् क्षुधां प्रतिदिनं कुरुषे त्वमेवभुङ्क्ष्वाद्य वेङ्कटपते परिपाहि मां त्वम् ॥ ४६॥

vaiśvānaro'syudaragaḥ sakalasya jantorbhuktānnapākarasabhojanadehavṛddhīḥ |kurvan kṣudhāṃ pratidinaṃ kuruṣe tvamevabhuṅkṣvādya veṅkaṭapate paripāhi māṃ tvam || 46||

मध्वादिमत्तगजकुम्भविदारणैकदक्षोग्रसिंहवपुषे परमेश्वराय ।विद्यामयाय भजकाभयदाय सन्तुश्रीवेङ्कटाद्रिनिलयाय नमांसि नित्यम् ॥ ४७॥

madhvādimattagajakumbhavidāraṇaikadakṣograsiṃhavapuṣe parameśvarāya |vidyāmayāya bhajakābhayadāya santuśrīveṅkaṭādrinilayāya namāṃsi nityam || 47||

श्रीवेङ्कटेशभगवच्चरणं भवाब्धिसन्तारणं भजकभावुककारणं च ।भक्तार्तिसंहरणमर्थिजनेप्सितार्थविश्राणनैकनिपुणं शरणं भजामः ॥ ४८॥

śrīveṅkaṭeśabhagavaccaraṇaṃ bhavābdhisantāraṇaṃ bhajakabhāvukakāraṇaṃ ca |bhaktārtisaṃharaṇamarthijanepsitārthaviśrāṇanaikanipuṇaṃ śaraṇaṃ bhajāmaḥ || 48||

अर्थं हि सर्वजनकाम्यमदुःखलेशमानन्दमाहुरनुभूथ च यं महान्तः ।तत्साधनं च भवतीत्युभयात्मकस्तुश्रीवेङ्कटाचलपतिः स हि मे पुमर्थः ॥ ४९॥

arthaṃ hi sarvajanakāmyamaduḥkhaleśamānandamāhuranubhūtha ca yaṃ mahāntaḥ |tatsādhanaṃ ca bhavatītyubhayātmakastuśrīveṅkaṭācalapatiḥ sa hi me pumarthaḥ || 49||

स्रष्टा रजोगुणयुतः परिपालकस्त्वंसत्त्वान्वितश्च तमसा पिहितो निहन्ता ।विश्वस्य कारणममुष्य गृणन्ति वेदास्त्वामेव वेङ्कटपते भगवन् रमेश ॥ ५०॥

sraṣṭā rajoguṇayutaḥ paripālakastvaṃsattvānvitaśca tamasā pihito nihantā |viśvasya kāraṇamamuṣya gṛṇanti vedāstvāmeva veṅkaṭapate bhagavan rameśa || 50||