गीतगाङ्गेयम् अथवा सुब्रह्मण्याष्टपदी Shri Gita Gangeyam or Subrahmanya Ashtapadi

श्लोकाःकस्त्वं ब्रूहि दयस्व मेऽतिपलितः कस्ते पिता कामजित्सम्प्राप्तोऽसि कुतोऽचलात् किमु फलं मुख्यं प्रियालोकनम् ।तन्मेऽद्यैहि सहायतां दुहितुरित्युक्त्वा पुलिन्दे गतेवल्लीषण्मुखयोर्भवन्तु भवतां भद्रप्रदाः केलयः ॥ श्लो\। १॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)श्रीमन्मयूरभूधरशिखराभरणस्य भगवतः कृपया !श्रीसुब्रह्मण्यस्य प्रचोदितोऽयं जनः प्रयततेऽत्र हि ॥ श्लो\। २॥ (आर्या १२/१८)सौपर्वणीमिह गिरं सफलां विधातुंवाञ्छन् विचित्रसरसां कवितां च लब्धुम् ।श्रीविश्वनाथकविरातनुतेऽद्य हृद्यंश्रीमत्कुमारचरितामृतवर्षि काव्यम् ॥ श्लो\। ३॥ (वसन्ततिलक १४)जहतु कालभयं रसिका जनाःदधतु काव्यमिदं हृदि वाचि च ।ददतु शम्भुसुते निजचेतसःचरितुमन्तरमाश्रितवत्सले ॥ श्लो\। ४॥ (द्रुतविलम्बित १२)लक्ष्मीं पक्ष्मलयत्युदारललितां व्याकोचयत्यन्वहंवाचं माक्षिकचातुरीपरजुषं पुष्णाति पुण्यं यशः ।आधत्ते भजतामरोगतनुतामन्यादृशं वैभवंदत्ते दारुणमोहवारणचणं बोधं नृणां षण्मुखः ॥ श्लो\। ५॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)अष्टपदी १ (मालव रागे, आदि ताले गीयते)अमरनदीसलिले, (प्रभो कुमार) रविकोटिसमानम् ।पनितमहामुनिकृतबहुमानम् । षण्मुख धृततैजसरूप ॥जय शिखिशैलपते ॥ १॥

ślokāḥkastvaṃ brūhi dayasva me'tipalitaḥ kaste pitā kāmajitsamprāpto'si kuto'calāt kimu phalaṃ mukhyaṃ priyālokanam |tanme'dyaihi sahāyatāṃ duhiturityuktvā pulinde gatevallīṣaṇmukhayorbhavantu bhavatāṃ bhadrapradāḥ kelayaḥ || ślo\| 1|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)śrīmanmayūrabhūdharaśikharābharaṇasya bhagavataḥ kṛpayā !śrīsubrahmaṇyasya pracodito'yaṃ janaḥ prayatate'tra hi || ślo\| 2|| (āryā 12/18)sauparvaṇīmiha giraṃ saphalāṃ vidhātuṃvāñchan vicitrasarasāṃ kavitāṃ ca labdhum |śrīviśvanāthakavirātanute'dya hṛdyaṃśrīmatkumāracaritāmṛtavarṣi kāvyam || ślo\| 3|| (vasantatilaka 14)jahatu kālabhayaṃ rasikā janāḥdadhatu kāvyamidaṃ hṛdi vāci ca |dadatu śambhusute nijacetasaḥcaritumantaramāśritavatsale || ślo\| 4|| (drutavilambita 12)lakṣmīṃ pakṣmalayatyudāralalitāṃ vyākocayatyanvahaṃvācaṃ mākṣikacāturīparajuṣaṃ puṣṇāti puṇyaṃ yaśaḥ |ādhatte bhajatāmarogatanutāmanyādṛśaṃ vaibhavaṃdatte dāruṇamohavāraṇacaṇaṃ bodhaṃ nṛṇāṃ ṣaṇmukhaḥ || ślo\| 5|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)aṣṭapadī 1 (mālava rāge, ādi tāle gīyate)amaranadīsalile, (prabho kumāra) ravikoṭisamānam |panitamahāmunikṛtabahumānam | ṣaṇmukha dhṛtataijasarūpa ||jaya śikhiśailapate || 1||

हिमगिरितटनिकटे, (प्रभो कुमार) शरकानननिष्ठे ।तदनु विराजितजलजवरिष्ठे । षण्मुख श्रितदैवतजाल ॥जय शिखिशैलपते ॥ २॥

himagiritaṭanikaṭe, (prabho kumāra) śarakānananiṣṭhe |tadanu virājitajalajavariṣṭhe | ṣaṇmukha śritadaivatajāla ||jaya śikhiśailapate || 2||

विबुधजनसमुदये, (प्रभो कुमार) परिवारकभावम् ।गतवति योजितशावकभावम् । षण्मुख रुचिभर रमणीय ॥जय शिखिशैलपते ॥ ३॥

vibudhajanasamudaye, (prabho kumāra) parivārakabhāvam |gatavati yojitaśāvakabhāvam | ṣaṇmukha rucibhara ramaṇīya ||jaya śikhiśailapate || 3||

हरिवचसोपगते, (प्रभो कुमार) बहुलासमुदाये ।त्विममनुजागृहि हितस्नुतपेये । षण्मुख शिशुषट्कलदीप्त ॥जय शिखिशैलपते ॥ ४॥

harivacasopagate, (prabho kumāra) bahulāsamudāye |tvimamanujāgṛhi hitasnutapeye | ṣaṇmukha śiśuṣaṭkaladīpta ||jaya śikhiśailapate || 4||

वृषभगते गिरिशे, (प्रभो कुमार) स्वविलोकनकामे ।समुपगते मुदमापितसोमे । षण्मुख गिरिजाकलितैक्य ॥जय शिखिशैलपते ॥ ५॥

vṛṣabhagate giriśe, (prabho kumāra) svavilokanakāme |samupagate mudamāpitasome | ṣaṇmukha girijākalitaikya ||jaya śikhiśailapate || 5||

पयसि वदनगलिते, (प्रभो कुमार) जननीसुवितीर्णे ।मुनितनयान्वितसरसि सुपूर्णे । षण्मुख श्रितशैलसुताङ्क ॥जय शिखिशैलपते ॥ ६॥

payasi vadanagalite, (prabho kumāra) jananīsuvitīrṇe |munitanayānvitasarasi supūrṇe | ṣaṇmukha śritaśailasutāṅka ||jaya śikhiśailapate || 6||

त्वयि चलति सपितृके, (प्रभो कुमार) रजताचलशृङ्गे ।विविधविलासक्रतुवसिततुङ्गे । षण्मुख सुरभयहरलील ॥जय शिखिशैलपते ॥ ७॥

tvayi calati sapitṛke, (prabho kumāra) rajatācalaśṛṅge |vividhavilāsakratuvasitatuṅge | ṣaṇmukha surabhayaharalīla ||jaya śikhiśailapate || 7||

ससुहृदखिलभुवने, (प्रभो कुमार) कृतवानसि लीलाम् ।इतरसुदुर्लभविभवविशालाम् । षण्मुख बहुविक्रमशील ॥जय शिखिशैलपते ॥ ८॥

sasuhṛdakhilabhuvane, (prabho kumāra) kṛtavānasi līlām |itarasudurlabhavibhavaviśālām | ṣaṇmukha bahuvikramaśīla ||jaya śikhiśailapate || 8||

स्वीकुरु ललितपदं, (प्रभो कुमार) स्तवमतिरसभरितम् ।विश्वनाथकविना कृतमेतम् । षण्मुख नववीरसमेत ॥जय शिखिशैलपते ॥ ९॥

svīkuru lalitapadaṃ, (prabho kumāra) stavamatirasabharitam |viśvanāthakavinā kṛtametam | ṣaṇmukha navavīrasameta ||jaya śikhiśailapate || 9||

श्लोकौगङ्गां तुङ्गयते, मुदा शरवणं शर्मप्रदं तन्वतेदेवान् मोदयते, पयोदबहुलामातॄः निजाः कुर्वते ।शापान्मोचयते पराशरसुतानातन्वते सम्मतंपित्रा, सर्वजगत्तले कलयते लीलां नमस्ते विभो ॥ श्लो\। ६॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)मुक्तानुद्धरते, शुचं शमयते, सौलभ्यमाबिभ्रतेविद्यां वेदयते गुणान् घटयते शक्तिक्षये बिभ्रते ।पापं लोपयते, कलिं लघयते, नीरोगतां तन्वतेवीरान् पालयते, दयां कलयते, वल्लीश तुभ्यं नमः ॥ श्लो\। ७॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)अष्टपदी २ (भैरवी रागे, त्रिपुट ताले गीयते)रजतशिलोच्चयभूषण । भवभीषण ।विदलितकनकमहीध्र ॥ जय जय देव गुह ॥ १॥

ślokaugaṅgāṃ tuṅgayate, mudā śaravaṇaṃ śarmapradaṃ tanvatedevān modayate, payodabahulāmātṝḥ nijāḥ kurvate |śāpānmocayate parāśarasutānātanvate sammataṃpitrā, sarvajagattale kalayate līlāṃ namaste vibho || ślo\| 6|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)muktānuddharate, śucaṃ śamayate, saulabhyamābibhratevidyāṃ vedayate guṇān ghaṭayate śaktikṣaye bibhrate |pāpaṃ lopayate, kaliṃ laghayate, nīrogatāṃ tanvatevīrān pālayate, dayāṃ kalayate, vallīśa tubhyaṃ namaḥ || ślo\| 7|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)aṣṭapadī 2 (bhairavī rāge, tripuṭa tāle gīyate)rajataśiloccayabhūṣaṇa | bhavabhīṣaṇa |vidalitakanakamahīdhra || jaya jaya deva guha || 1||

मुनिमखजनुरजशासन । भयनाशन ।श्रितसुरबलपतिभाव ॥ जय जय देव गुह ॥ २॥

munimakhajanurajaśāsana | bhayanāśana |śritasurabalapatibhāva || jaya jaya deva guha || 2||

निगडितमत्तविरिञ्चन । बुधरञ्जन ।प्रणवपदार्थ पुराण ॥ जय जय देव गुह ॥ ३॥

nigaḍitamattaviriñcana | budharañjana |praṇavapadārtha purāṇa || jaya jaya deva guha || 3||

निजवपुषा पितृमोहन । शिखिवाहन ।नवमणिमयगलहार ॥ जय जय देव गुह ॥ ४॥

nijavapuṣā pitṛmohana | śikhivāhana |navamaṇimayagalahāra || jaya jaya deva guha || 4||

क्रौञ्चमहीधरभेदन । शुभसाधन ।विनिहततारकदैत्य ॥ जय जय देव गुह ॥ ५॥

krauñcamahīdharabhedana | śubhasādhana |vinihatatārakadaitya || jaya jaya deva guha || 5||

सिंहमुखासुरखण्डन । कलिदण्डन ।रणहतसुररिपुशूर ॥ जय जय देव गुह ॥ ६॥

siṃhamukhāsurakhaṇḍana | kalidaṇḍana |raṇahatasuraripuśūra || jaya jaya deva guha || 6||

सुरपतितनुजावल्लभ । रिपुदुर्लभ ।कृतपरशिखरिविलास ॥ जय जय देव गुह ॥ ७॥

surapatitanujāvallabha | ripudurlabha |kṛtaparaśikharivilāsa || jaya jaya deva guha || 7||

शुभमिह मे प्रतिपादय । सकृपोदय ।तव पदकमलनताय ॥ जय जय देव गुह ॥ ८॥

śubhamiha me pratipādaya | sakṛpodaya |tava padakamalanatāya || jaya jaya deva guha || 8||

विश्वनाथकविभाषितम् । गुणभूषितम् ।शृणु वरमङ्गलगीतम् ॥ जय जय देव गुह ॥ ९॥

viśvanāthakavibhāṣitam | guṇabhūṣitam |śṛṇu varamaṅgalagītam || jaya jaya deva guha || 9||

श्लोकःमारुत्वतीमदनमाद्यदपाङ्गसङ्घैःकातर्यविस्मयसुहृत्त्वमृदुप्रसङ्गैः ।इन्दीवरस्रगभिमण्डितवद् विभान्तीश्रेयस्तनोतु शरसम्भवगण्डपाली ॥ श्लो\। ८॥ (वसन्ततिलक १४)

ślokaḥmārutvatīmadanamādyadapāṅgasaṅghaiḥkātaryavismayasuhṛttvamṛduprasaṅgaiḥ |indīvarasragabhimaṇḍitavad vibhāntīśreyastanotu śarasambhavagaṇḍapālī || ślo\| 8|| (vasantatilaka 14)

श्लोकौवने वल्लीं भिल्लीं विकचनवमल्लीमृदुतनुंमुहुर्नत्वा स्मृत्वा गुहगुणमरुद्ध्वा धृतिलवम् ।स्मराधीनां दीनां ज्वरमसहमानां विरहजंसखी वाणीमेणीशिशुदृशमभाणीत् सुधिषणा ॥ श्लो\। ९॥ (शिखरिणी १७)तव श्रान्त्याः शान्त्यै प्रियसखि निशाजागरपरिश्रमात् पद्मोशीराद्युपहरणजातादपि मुहुः ।प्रबुद्धा निद्रायाः स्वयमुपनताया अहमहोब्रुवे स्वप्नोदन्तं श्रुणु समवधेहि त्यज शुचम् ॥ श्लो\। १०॥ (शिखरिणी १७)अष्टपदी ३ (वसन्ता रागे, आदि ताले गीयते)स्कन्दमहीभृति राजतभूधरशृङ्गगते भृशतुङ्गे ।नवमणिमण्डलमण्डितसौधतलान्तिककेसररङ्गे ॥ १॥

ślokauvane vallīṃ bhillīṃ vikacanavamallīmṛdutanuṃmuhurnatvā smṛtvā guhaguṇamaruddhvā dhṛtilavam |smarādhīnāṃ dīnāṃ jvaramasahamānāṃ virahajaṃsakhī vāṇīmeṇīśiśudṛśamabhāṇīt sudhiṣaṇā || ślo\| 9|| (śikhariṇī 17)tava śrāntyāḥ śāntyai priyasakhi niśājāgarapariśramāt padmośīrādyupaharaṇajātādapi muhuḥ |prabuddhā nidrāyāḥ svayamupanatāyā ahamahobruve svapnodantaṃ śruṇu samavadhehi tyaja śucam || ślo\| 10|| (śikhariṇī 17)aṣṭapadī 3 (vasantā rāge, ādi tāle gīyate)skandamahībhṛti rājatabhūdharaśṛṅgagate bhṛśatuṅge |navamaṇimaṇḍalamaṇḍitasaudhatalāntikakesararaṅge || 1||

पल्लवीसखि शृणु वलरिपुदुहितृसदेशे ।हृष्यति हरतनुभूः सुरभाविह लसदुपकाननदेशे ॥मधुरमरन्दमदाकुलमञ्जुलगीतमिलिन्दकदम्बे ।विकचकुसुमभरनामितभासुरकेसरतरुनिकुरुम्बे ॥ २॥

pallavīsakhi śṛṇu valaripuduhitṛsadeśe |hṛṣyati haratanubhūḥ surabhāviha lasadupakānanadeśe ||madhuramarandamadākulamañjulagītamilindakadambe |vikacakusumabharanāmitabhāsurakesaratarunikurumbe || 2||

पथिकमनोभृशकम्पनपण्डितचम्पकसम्पदुदारे ।सुललितवकुलकुलोल्लासनवति धूलिविधूनिततीरे ॥ ३॥

pathikamanobhṛśakampanapaṇḍitacampakasampadudāre |sulalitavakulakulollāsanavati dhūlividhūnitatīre || 3||

दिनमणिकरपरिरम्भविकस्वरसारसिनीरमणीये ।रुचिरमृणाललतासनसुहितमरालनिनदकमनीये ॥ ४॥

dinamaṇikaraparirambhavikasvarasārasinīramaṇīye |ruciramṛṇālalatāsanasuhitamarālaninadakamanīye || 4||

मनसिजनरपतिसहकृतिपटुतमपुष्पितमन्त्ररसाले ।सुमसमयश्रीतिलकमतिप्रथतिलकमहीरुहजाले ॥ ५॥

manasijanarapatisahakṛtipaṭutamapuṣpitamantrarasāle |sumasamayaśrītilakamatiprathatilakamahīruhajāle || 5||

पुष्पितमाधविकापरिरम्भणविकसितचारुलवङ्गे ।मदनकृपाणभ्रमकरकिंशुकधुतपथिकाब्जदृगङ्गे ॥ ६॥

puṣpitamādhavikāparirambhaṇavikasitacārulavaṅge |madanakṛpāṇabhramakarakiṃśukadhutapathikābjadṛgaṅge || 6||

कुपितवधूजनमाननिवारणहर्षितयुवजनगम्ये ।सौरभपल्लवचर्वणपुष्यत्कोकिलकूजनरम्ये ॥ ७॥

kupitavadhūjanamānanivāraṇaharṣitayuvajanagamye |saurabhapallavacarvaṇapuṣyatkokilakūjanaramye || 7||

कुरबकरेणुसमावृतदशदिशि विदलितनीलतमाले ।युवजनरतिजश्रमजलवारकमलयजमारुतबाले ॥ ८॥

kurabakareṇusamāvṛtadaśadiśi vidalitanīlatamāle |yuvajanaratijaśramajalavārakamalayajamārutabāle || 8||

विश्वनाथकविना रचितमिदं षण्मुखभक्तिनिदानम् ।सुरभिसमयवनवर्णननिरतं जयतु चिरं भुवि गानम् ॥ ९॥

viśvanāthakavinā racitamidaṃ ṣaṇmukhabhaktinidānam |surabhisamayavanavarṇananirataṃ jayatu ciraṃ bhuvi gānam || 9||

श्लोकौमदकलकलकण्ठीकन्धरानर्गलोद्यत्कलकलरवपूरैः पोषयन् पञ्चबाणम् ।घटभवगिरिजातो वातपोतोऽभियातस्तपति विरहिचेतो मारसेनाधिनेता ॥ श्लो\। ११॥ (मालिनी १५)उत्फुल्लन्नवमल्लिकापरिमलोद्गारप्रियम्भावुकश्रीखण्डाचलवातधूतविकसच्चाम्पेयभूमीरुहाः ।भृङ्गालिङ्गितभृङ्गझङ्कृतिमहाहुङ्कारसन्तर्जितैःनीयन्ते कथमप्यमी विरहिभिर्वासन्तिकाः वासराः ॥ श्लो\। १२॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)

ślokaumadakalakalakaṇṭhīkandharānargalodyatkalakalaravapūraiḥ poṣayan pañcabāṇam |ghaṭabhavagirijāto vātapoto'bhiyātastapati virahiceto mārasenādhinetā || ślo\| 11|| (mālinī 15)utphullannavamallikāparimalodgārapriyambhāvukaśrīkhaṇḍācalavātadhūtavikasaccāmpeyabhūmīruhāḥ |bhṛṅgāliṅgitabhṛṅgajhaṅkṛtimahāhuṅkārasantarjitaiḥnīyante kathamapyamī virahibhirvāsantikāḥ vāsarāḥ || ślo\| 12|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)

श्लोकःस्वसेवनायातसुपर्वयौवतप्रसाधनाभ्यर्हितरामणीयकम् ।कुमारमारामगतं स्मरन्त्यसौसखी बभाषे पुनरेव वल्लिकाम् ॥ श्लो\। १३॥ (वंशस्थविलं १२)अष्टपदी ४ (रामक्रिया रागे, आदि ताले गीयते)कुण्डलमण्डितगण्डतलाञ्चितषण्मुखपङ्कजशाली ।सान्ध्यपयोदतटिद्भ्रमदायिक्रोडकनवमणिमाली ॥ १॥

ślokaḥsvasevanāyātasuparvayauvataprasādhanābhyarhitarāmaṇīyakam |kumāramārāmagataṃ smarantyasausakhī babhāṣe punareva vallikām || ślo\| 13|| (vaṃśasthavilaṃ 12)aṣṭapadī 4 (rāmakriyā rāge, ādi tāle gīyate)kuṇḍalamaṇḍitagaṇḍatalāñcitaṣaṇmukhapaṅkajaśālī |sāndhyapayodataṭidbhramadāyikroḍakanavamaṇimālī || 1||

पल्लवीगुह इह खेलति केलिपरे । विबुधविलासवधूनिकरे ॥गायति काचन सुन्दरवीणागुणरणनोद्यतहस्ता ।तोयजवदना कोकिलकूजितहुङ्कृतिकरणे शस्ता ॥ २॥

pallavīguha iha khelati kelipare | vibudhavilāsavadhūnikare ||gāyati kācana sundaravīṇāguṇaraṇanodyatahastā |toyajavadanā kokilakūjitahuṅkṛtikaraṇe śastā || 2||

नृत्यति काचन चलमणिहारं ललितविहारमुदारम् ।नित्यमुदं परितोषयितुं गुहमकृतकवाणीसारम् ॥ ३॥

nṛtyati kācana calamaṇihāraṃ lalitavihāramudāram |nityamudaṃ paritoṣayituṃ guhamakṛtakavāṇīsāram || 3||

काचन परिमलपूरितदशदिशमृगमदमङ्गजलोला ।स्पर्शसुखानुबुभूषुरकार्षीदधिनिटिलं सुरबाला ॥ ४॥

kācana parimalapūritadaśadiśamṛgamadamaṅgajalolā |sparśasukhānububhūṣurakārṣīdadhiniṭilaṃ surabālā || 4||

काचन मलयजपङ्कविलेपनकैतवतो गुहगात्रम् ।हृषिततनूरुहमास्पृशति स्वयमङ्गजपौरुषपात्रम् ॥ ५॥

kācana malayajapaṅkavilepanakaitavato guhagātram |hṛṣitatanūruhamāspṛśati svayamaṅgajapauruṣapātram || 5||

बाहुयुगेन मृदङ्गवरं परिरभ्य मुदाऽऽशयमेका ।वादननर्तितवाहमयूरं व्यञ्जयति स्वमभीका ॥ ६॥

bāhuyugena mṛdaṅgavaraṃ parirabhya mudā''śayamekā |vādananartitavāhamayūraṃ vyañjayati svamabhīkā || 6||

केचन युवतिजना विलसन्मणिनूपुरनादमखेदम् ।विदधति मण्डललास्यविलासं सवलयकरतलवादम् ॥ ७॥

kecana yuvatijanā vilasanmaṇinūpuranādamakhedam |vidadhati maṇḍalalāsyavilāsaṃ savalayakaratalavādam || 7||

काचन हृष्यति काचन खिद्यति काचन लिखति पृथिव्याम् ।काचन लज्जितवदना तिष्ठति हसति च काचिदटव्याम् ॥ ८॥

kācana hṛṣyati kācana khidyati kācana likhati pṛthivyām |kācana lajjitavadanā tiṣṭhati hasati ca kācidaṭavyām || 8||

विश्वनाथकविभाषितमिदमपि कलयतु कुशलमशेषम् ।कलितललितपुरशासनसूनोः स्वैरविलासविशेषम् ॥ ९॥

viśvanāthakavibhāṣitamidamapi kalayatu kuśalamaśeṣam |kalitalalitapuraśāsanasūnoḥ svairavilāsaviśeṣam || 9||

श्लोकाःसर्वानन्दन इन्दुसुन्दरमुखः कान्तामुपान्तस्थितांपश्यन् सस्मितमप्सरःकुलमपि स्वच्छन्दलीलाकुलम् ।आनन्दाम्बुधिमग्नचेतनमयं कुर्वन्नपाङ्गेक्षणैःभद्रं कन्दलयत्वमन्दमनिशं चन्द्रार्धभृन्नन्दनः ॥ श्लो\। १४॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)कङ्केलीप्रसवाभिभूषितवपुः कञ्जेक्षणालिङ्गितःकण्ठेकालसुतः कनत्कुरबकाम्भोजस्रगुद्भासितः ।काश्मीरद्रवसिक्तचन्दनरसालिप्तो विदध्याच्छुभंकन्दर्पायुतकोटिकान्तिरनिशं शृङ्गारसम्राडसौ ॥ श्लो\। १५॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)कल्याणाचलकार्मुकाचलशिलाबाभास्यमानः स्मरत्सन्तापापहचित्रबन्धनलसत्स्कन्दाचलारामकः ।पायादस्खलितात्मशक्तिरनिशं शक्तिं कराब्जे वहन्स्निग्धाखण्डलनन्दनासहचरः सामोदसोमोदयः ॥ श्लो\। १६॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)इति श्रीविश्वनाथकृतौ गीतगाङ्गेयकाव्ये सामोदसोमोदयो नाम प्रथमःसर्गः ।

ślokāḥsarvānandana indusundaramukhaḥ kāntāmupāntasthitāṃpaśyan sasmitamapsaraḥkulamapi svacchandalīlākulam |ānandāmbudhimagnacetanamayaṃ kurvannapāṅgekṣaṇaiḥbhadraṃ kandalayatvamandamaniśaṃ candrārdhabhṛnnandanaḥ || ślo\| 14|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)kaṅkelīprasavābhibhūṣitavapuḥ kañjekṣaṇāliṅgitaḥkaṇṭhekālasutaḥ kanatkurabakāmbhojasragudbhāsitaḥ |kāśmīradravasiktacandanarasālipto vidadhyācchubhaṃkandarpāyutakoṭikāntiraniśaṃ śṛṅgārasamrāḍasau || ślo\| 15|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)kalyāṇācalakārmukācalaśilābābhāsyamānaḥ smaratsantāpāpahacitrabandhanalasatskandācalārāmakaḥ |pāyādaskhalitātmaśaktiraniśaṃ śaktiṃ karābje vahansnigdhākhaṇḍalanandanāsahacaraḥ sāmodasomodayaḥ || ślo\| 16|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)iti śrīviśvanāthakṛtau gītagāṅgeyakāvye sāmodasomodayo nāma prathamaḥsargaḥ |

श्लोकःश्रुत्वा स्वीयसखीवचो वनचरी कृच्छ्रेण शय्यातलात्उत्थायातनुतापवेपिततनुः निश्वासपर्याकुला ।विश्वस्यात्मसखीं सगद्गदमिदं बाष्पायमाणाऽब्रवीत्विश्वाधीशगजास्यसोदरमहालावण्यकृष्टान्तरा ॥ श्लो\। १७॥ (शार्दूलविक्रीडितं १९)अष्टपदी ५ (तोडी रागे, आदि ताले गीयते)कुञ्जरवदनसहोदरमाश्रितजनपरिपालनधीरम् ।मधुपैः सम्भृतमञ्जुमधूद्भवपुष्पविचित्रितहारम् ॥ १॥

ślokaḥśrutvā svīyasakhīvaco vanacarī kṛcchreṇa śayyātalātutthāyātanutāpavepitatanuḥ niśvāsaparyākulā |viśvasyātmasakhīṃ sagadgadamidaṃ bāṣpāyamāṇā'bravītviśvādhīśagajāsyasodaramahālāvaṇyakṛṣṭāntarā || ślo\| 17|| (śārdūlavikrīḍitaṃ 19)aṣṭapadī 5 (toḍī rāge, ādi tāle gīyate)kuñjaravadanasahodaramāśritajanaparipālanadhīram |madhupaiḥ sambhṛtamañjumadhūdbhavapuṣpavicitritahāram || 1||

पल्लवीशैले गुहमिह कलितविहारम् । सखि कलये हृदि गिरिशकुमारम् ॥मेचकराजितमेचकितल्लजवाहनमात्तशरासम् ।हसितपचेलिमबिम्बफलाधरसङ्क्रमणाञ्चितहासम् ॥ २॥

pallavīśaile guhamiha kalitavihāram | sakhi kalaye hṛdi giriśakumāram ||mecakarājitamecakitallajavāhanamāttaśarāsam |hasitapacelimabimbaphalādharasaṅkramaṇāñcitahāsam || 2||

किङ्किणिसङ्गिशुकोदरसोदरमणिघटिताङ्गिकभाजम् ।कीरमुखाकृतिनखमुखशीलितवलरिपुजोद्यदुरोजम् ॥ ३॥

kiṅkiṇisaṅgiśukodarasodaramaṇighaṭitāṅgikabhājam |kīramukhākṛtinakhamukhaśīlitavalaripujodyadurojam || 3||

अधरतलाहितसुमधुरवैणवराववशीकृतलोकम् ।केतुसमुज्ज्वलतमचरणायुधबोधितवैबुधलोकम् ॥ ४॥

adharatalāhitasumadhuravaiṇavarāvavaśīkṛtalokam |ketusamujjvalatamacaraṇāyudhabodhitavaibudhalokam || 4||

पञ्चशराकृतिवञ्चनदीक्षितविग्रहकान्तिमनोज्ञम् ।वारणवदनसुरारिकलेवरदारणलब्धसमज्ञम् ॥ ५॥

pañcaśarākṛtivañcanadīkṣitavigrahakāntimanojñam |vāraṇavadanasurārikalevaradāraṇalabdhasamajñam || 5||

काञ्चनतन्तुविनिर्मितचेलविभासुरनैजवलग्नम् ।परमदयालुतया लघुतारितसंसृतिसागरमग्नम् ॥ ६॥

kāñcanatantuvinirmitacelavibhāsuranaijavalagnam |paramadayālutayā laghutāritasaṃsṛtisāgaramagnam || 6||

श्रुतिपुटमूलगतातिकृपारससार्द्रविलोचनकञ्जम् ।वैणिकमुनिवरवीणावर्णितसङ्गतशुभगुणपुञ्जम् ॥ ७॥

śrutipuṭamūlagatātikṛpārasasārdravilocanakañjam |vaiṇikamunivaravīṇāvarṇitasaṅgataśubhaguṇapuñjam || 7||

मुखरितहाटककल्पितकाञ्चीपरिहितकटिगतचेलम् ।मणिमकुटीपरिरञ्जितशीर्षं दैवतसैनिकपालम् ॥ ८॥

mukharitahāṭakakalpitakāñcīparihitakaṭigatacelam |maṇimakuṭīparirañjitaśīrṣaṃ daivatasainikapālam || 8||

विश्वनाथकविभणितमिदं गुहमोदकरं सुविकासम् ।भजतु सदैव कुमारगुणावलिवर्णनतत्त्वविलासम् ॥ ९॥

viśvanāthakavibhaṇitamidaṃ guhamodakaraṃ suvikāsam |bhajatu sadaiva kumāraguṇāvalivarṇanatattvavilāsam || 9||

श्लोकःप्रतपति सदा कामे का मे गतिः भविताऽधुना ?दहति पवनश्चेतो नेतोऽस्त्युपाय उदासितुम् ।विहरति निजारामं कामं गतेऽपि शिवात्मजेसखि मम मनो मानं नूनं जहाति करोमि किं ? ॥ श्लो\। १८॥ (हरिणी १८)अष्टपदी ६ (काम्भोजी रागे, त्रिपुट ताले गीयते)विरचितकङ्कुवनावनया कृततरुणवनेचरवेषम् ।द्रावितशुकपिकशारिकया धृतपटुमृगयापरितोषम् ॥ १॥

ślokaḥpratapati sadā kāme kā me gatiḥ bhavitā'dhunā ?dahati pavanaśceto neto'styupāya udāsitum |viharati nijārāmaṃ kāmaṃ gate'pi śivātmajesakhi mama mano mānaṃ nūnaṃ jahāti karomi kiṃ ? || ślo\| 18|| (hariṇī 18)aṣṭapadī 6 (kāmbhojī rāge, tripuṭa tāle gīyate)viracitakaṅkuvanāvanayā kṛtataruṇavanecaraveṣam |drāvitaśukapikaśārikayā dhṛtapaṭumṛgayāparitoṣam || 1||

पल्लवीसहसा सङ्गमय सखि शूरम् ।नवनवकौसुमशरशरवेदनयाऽद्य मया सुकुमारम् ॥सरभसवेपितमानसया बहुसरसकथाविशदेहम् ।शबरवरागतिसव्यथया श्रितललिततमासनदेहम् ॥ २॥

pallavīsahasā saṅgamaya sakhi śūram |navanavakausumaśaraśaravedanayā'dya mayā sukumāram ||sarabhasavepitamānasayā bahusarasakathāviśadeham |śabaravarāgatisavyathayā śritalalitatamāsanadeham || 2||