सिद्धामृततीर्थमाहात्म्यवर्णनम् Vaidyanathasthale Siddhamritatirthamahatmyavarnanam

ऋषि अगस्त्यप्रोक्तम्वैद्यनाथस्थले पुण्ये तस्मिन् सिद्धामृते नराः ॥ ४५॥

ṛṣi agastyaproktamvaidyanāthasthale puṇye tasmin siddhāmṛte narāḥ || 45||

यस्मिंकस्मिंश्चिद्दिवसे चन्द्रसूर्योपरागयोः ।सङ्क्रान्तिषु व्यतीपाते पित्रोर्मृतदिनेऽथवा ॥ ४६॥

yasmiṃkasmiṃściddivase candrasūryoparāgayoḥ |saṅkrāntiṣu vyatīpāte pitrormṛtadine'thavā || 46||

स्नात्वा तिलाक्षतैर्भक्त्या तर्पयन्ति पितॄन् द्विजाः ।त्रिस्सप्तकुलमुद्धृत्य सर्वान् कामानवाप्य च ॥ ४७॥

snātvā tilākṣatairbhaktyā tarpayanti pitṝn dvijāḥ |trissaptakulamuddhṛtya sarvān kāmānavāpya ca || 47||

देहान्ते परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् ।आप्नुयुस्तत्पदं सत्यं भिषगीशप्रसादतः ॥ ४८॥

dehānte paramaṃ sthānaṃ yatsurairapi durlabham |āpnuyustatpadaṃ satyaṃ bhiṣagīśaprasādataḥ || 48||

भिषगीशस्थले ये वै सिद्धामृतसरस्तटे ।तीर्थश्राद्धं प्रकुर्वन्ति तेषां मुक्तिर्द्विजोत्तमाः ॥ ४९॥

bhiṣagīśasthale ye vai siddhāmṛtasarastaṭe |tīrthaśrāddhaṃ prakurvanti teṣāṃ muktirdvijottamāḥ || 49||

गयायां पिण्डदानेन पितॄणां यादृशी भुवि ।तृप्तिरासीत्तथा सिद्धामृततीर्थस्य तर्पणात् ॥ ५०॥

gayāyāṃ piṇḍadānena pitṝṇāṃ yādṛśī bhuvi |tṛptirāsīttathā siddhāmṛtatīrthasya tarpaṇāt || 50||

तीर्थैरत्यद्भुतैस्तत्र सिद्धानाममृतोपमैः ।गङ्गा प्रत्यक्षभूताभूत् जटाय्वाख्ये सरोवरे ॥ ५१॥

tīrthairatyadbhutaistatra siddhānāmamṛtopamaiḥ |gaṅgā pratyakṣabhūtābhūt jaṭāyvākhye sarovare || 51||

तस्मात् सिद्धामृतमिति त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।गौरीब्रह्मकुजादीनां सर्वेषां स्नानमात्रतः ॥ ५२॥

tasmāt siddhāmṛtamiti triṣu lokeṣu viśrutam |gaurībrahmakujādīnāṃ sarveṣāṃ snānamātrataḥ || 52||

यस्मिन् सिध्यन्ति काम्यानि सिद्धामृतमिति श्रुतम् ।सिद्धास्सुराश्च गन्धर्वाः स्वर्गादादाय चामृतम् ॥ ५३॥

yasmin sidhyanti kāmyāni siddhāmṛtamiti śrutam |siddhāssurāśca gandharvāḥ svargādādāya cāmṛtam || 53||

अभिषिच्य कलौ शम्भुमचिकित्साचिकित्सकम् ।यस्माज्जटायुतीर्थं तु पूरयामासुरादरात् ॥ ५४॥

abhiṣicya kalau śambhumacikitsācikitsakam |yasmājjaṭāyutīrthaṃ tu pūrayāmāsurādarāt || 54||

तस्मात् सिद्धामृतमिति प्रसिद्धं जगतीतले ।तस्मिन् सिद्धामृते भानोर्वारे स्नात्वा नरोत्तमाः ॥ ५५॥

tasmāt siddhāmṛtamiti prasiddhaṃ jagatītale |tasmin siddhāmṛte bhānorvāre snātvā narottamāḥ || 55||

सदारोग्यास्तु ते शिष्टाः प्रसीदन्ति शिवास्पदम् ।सोमवारे नराः स्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृतोदके ॥ ५६॥

sadārogyāstu te śiṣṭāḥ prasīdanti śivāspadam |somavāre narāḥ snātvā tasmin siddhāmṛtodake || 56||

सर्वान् कामानवाप्याऽत्र शिवसायुज्यमाप्नुयुः ।भौमवारे नरस्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृतोदके ॥ ५७॥

sarvān kāmānavāpyā'tra śivasāyujyamāpnuyuḥ |bhaumavāre narasnātvā tasmin siddhāmṛtodake || 57||

अरुणोदयवेलायां सर्वाभीष्टप्रदायके ।सर्वरोगविनिर्मुक्ताः क्षेत्रलाभमवाप्नुयुः ॥ ५८॥

aruṇodayavelāyāṃ sarvābhīṣṭapradāyake |sarvarogavinirmuktāḥ kṣetralābhamavāpnuyuḥ || 58||

किञ्चिदभ्युदिते सूर्ये तस्मिन् सिद्धामृते शुभे ।भौमवारे नरस्नात्वा वैद्यनाथं महेश्वरम् ॥ ५९॥

kiñcidabhyudite sūrye tasmin siddhāmṛte śubhe |bhaumavāre narasnātvā vaidyanāthaṃ maheśvaram || 59||

ये सेवन्ते नरा भक्त्या दीर्घमायुरवाप्य च ।आरोग्यं जयमासाद्य क्षुद्ररोगान् विधूय च ॥ ६०॥

ye sevante narā bhaktyā dīrghamāyuravāpya ca |ārogyaṃ jayamāsādya kṣudrarogān vidhūya ca || 60||

भोगान् भुक्त्या महाभागाः शिवसायुज्यमाप्नुयुः ।भौमवारे नरस्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृते जले ॥ ६१॥

bhogān bhuktyā mahābhāgāḥ śivasāyujyamāpnuyuḥ |bhaumavāre narasnātvā tasmin siddhāmṛte jale || 61||

हृदम्बुजे वैद्यनाथं ध्यायन्तस्ते मुनीश्वराः ।प्राधान्यं जगतां प्राप्य चिरं भोगानवाप्नुयुः ॥ ६२॥

hṛdambuje vaidyanāthaṃ dhyāyantaste munīśvarāḥ |prādhānyaṃ jagatāṃ prāpya ciraṃ bhogānavāpnuyuḥ || 62||

किञ्चिदभ्युदिते सूर्ये भौमवारे नरोत्तमाः ।ये स्नात्वा नियमेनैव सिद्धामृतमहोदके ॥ ६३॥

kiñcidabhyudite sūrye bhaumavāre narottamāḥ |ye snātvā niyamenaiva siddhāmṛtamahodake || 63||

कृष्णश्रीगन्धकण्ठीं तां ध्यायन्ति हृदयाम्बुजे ।कुबेरसन्निभास्ते तु प्रमोदन्ते शिवास्पदे ॥ ६४॥

kṛṣṇaśrīgandhakaṇṭhīṃ tāṃ dhyāyanti hṛdayāmbuje |kuberasannibhāste tu pramodante śivāspade || 64||

भौमवारे नरः स्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृते वरे ।ये ध्यायन्ति गुहं भक्त्या सुदृढाः प्रमुदान्विताः ॥ ६५॥

bhaumavāre naraḥ snātvā tasmin siddhāmṛte vare |ye dhyāyanti guhaṃ bhaktyā sudṛḍhāḥ pramudānvitāḥ || 65||

क्षुद्ररोगविनिर्मुक्ता दीर्घमायुरवाप्नुयुः ।भौमवारे समागत्य सिद्धामृततटे शुभे ॥ ६६॥

kṣudrarogavinirmuktā dīrghamāyuravāpnuyuḥ |bhaumavāre samāgatya siddhāmṛtataṭe śubhe || 66||

जलं स्पृष्ट्वा हृदि ध्यात्वा वैद्यनाथं मुदान्विताः ।कुर्वन्ति प्रोक्षणं ये तु चुलुकोदकमात्रकम् ॥ ६७॥

jalaṃ spṛṣṭvā hṛdi dhyātvā vaidyanāthaṃ mudānvitāḥ |kurvanti prokṣaṇaṃ ye tu culukodakamātrakam || 67||

तिलमात्रं माषमात्रं सिद्धामृतजलं शुभम् ।पिबन्ति पुत्रं सद्रूपं शुभं विद्याबलैर्युतम् ॥ ६८॥

tilamātraṃ māṣamātraṃ siddhāmṛtajalaṃ śubham |pibanti putraṃ sadrūpaṃ śubhaṃ vidyābalairyutam || 68||

अवाप्य भोगान् भुक्त्वा ते शिवसायुज्यमाप्नुयुः ।पञ्चाशत् कोटिविस्तीर्णे भूतले निवसन्ति ये ॥ ६९॥

avāpya bhogān bhuktvā te śivasāyujyamāpnuyuḥ |pañcāśat koṭivistīrṇe bhūtale nivasanti ye || 69||

द्वीपान्तरे वा ध्यायन्तो वैद्यनाथं च मानसे ।स्नान्ति गङ्गाजलं स्नानजातं फलमवाप्नुयुः ॥ ७०॥

dvīpāntare vā dhyāyanto vaidyanāthaṃ ca mānase |snānti gaṅgājalaṃ snānajātaṃ phalamavāpnuyuḥ || 70||

सौम्यवारे नरास्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृते वरे ।सर्वशास्त्रार्थतत्वज्ञाः दीर्घमायुरवाप्नुयुः ॥ ७१॥

saumyavāre narāsnātvā tasmin siddhāmṛte vare |sarvaśāstrārthatatvajñāḥ dīrghamāyuravāpnuyuḥ || 71||

गुरुवारे नरास्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृतोदके ।बुध्या बृहस्पतिसमाः त्रिकालज्ञानिनोऽपि ते ॥ ७२॥

guruvāre narāsnātvā tasmin siddhāmṛtodake |budhyā bṛhaspatisamāḥ trikālajñānino'pi te || 72||

इन्द्रस्य सदनं प्राप्य पौरोहित्यमवाप्नुयुः ।भृगुवारे नरास्त्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृते शुभे ॥ ७३॥

indrasya sadanaṃ prāpya paurohityamavāpnuyuḥ |bhṛguvāre narāstnātvā tasmin siddhāmṛte śubhe || 73||

निधीन् सर्वानवाप्याशु शिवसायुज्यमाप्नुयुः ।स्थिरवारे नरास्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृते वरे ॥ ७४॥

nidhīn sarvānavāpyāśu śivasāyujyamāpnuyuḥ |sthiravāre narāsnātvā tasmin siddhāmṛte vare || 74||

शनिपीडाविनिर्मुक्ताः दीर्घमायुरवाप्नुयुः ।माघमासे समागत्य वैद्यनाथस्थले नराः ॥ ७५॥

śanipīḍāvinirmuktāḥ dīrghamāyuravāpnuyuḥ |māghamāse samāgatya vaidyanāthasthale narāḥ || 75||

शुक्लप्रतिपदारभ्य त्वमापर्यन्तमास्तिकाः ।सिद्धामृते पुष्करे ये स्नान्ति तेषामिदं फलम् ॥ ७६॥

śuklapratipadārabhya tvamāparyantamāstikāḥ |siddhāmṛte puṣkare ye snānti teṣāmidaṃ phalam || 76||

आयुरारोग्यमैश्वर्यं पुत्रः शत्रुजयं त्वमी ।सिध्यन्ति सत्यं देहान्ते मुक्तिरेव न संशयः ॥ ७७॥

āyurārogyamaiśvaryaṃ putraḥ śatrujayaṃ tvamī |sidhyanti satyaṃ dehānte muktireva na saṃśayaḥ || 77||

माघमासे नरास्नात्वा तस्मिन् सिद्धामृते सुकृत् ।महारोगविनिर्मुक्ताः क्षुद्रपीडाविवर्जिताः ॥ ७८॥

māghamāse narāsnātvā tasmin siddhāmṛte sukṛt |mahārogavinirmuktāḥ kṣudrapīḍāvivarjitāḥ || 78||

पञ्चपातकनिर्मुक्ताः पुत्रैर्पौत्रैस्समन्विताः ।इह भुक्त्वाखिलान् भोगान् स्वमित्रैर्बन्धुभिस्सह ॥ ७९॥

pañcapātakanirmuktāḥ putrairpautraissamanvitāḥ |iha bhuktvākhilān bhogān svamitrairbandhubhissaha || 79||

त्रिसप्तकुलमुद्धृत्य शिवसायुज्यमाप्नुयुः ।माघमासे सकृत् स्नात्वा गायत्रीं वेदमातरम् ॥ ८०॥

trisaptakulamuddhṛtya śivasāyujyamāpnuyuḥ |māghamāse sakṛt snātvā gāyatrīṃ vedamātaram || 80||

पञ्चाक्षरं जपं चान्यं मन्त्रं ब्राह्मणतर्पणम् ।कृत्वा सिद्धामृतस्यास्य वैभवश्लोकमादरात् ॥ ८१॥

pañcākṣaraṃ japaṃ cānyaṃ mantraṃ brāhmaṇatarpaṇam |kṛtvā siddhāmṛtasyāsya vaibhavaślokamādarāt || 81||

यः श्रुणोति नरो भक्त्या करस्थास्तस्य सिद्धयः ।ये दीपाराधनं कुर्युर्वैद्यनाथस्य भक्तितः ॥ ८२॥

yaḥ śruṇoti naro bhaktyā karasthāstasya siddhayaḥ |ye dīpārādhanaṃ kuryurvaidyanāthasya bhaktitaḥ || 82||

अक्षिरोगाद्विनिर्मुक्ताः सर्वान् कामानवाप्नुयुः ।प्रदक्षिणनमस्कारं श्रीरुद्रपठनं तथा ॥ ८३॥

akṣirogādvinirmuktāḥ sarvān kāmānavāpnuyuḥ |pradakṣiṇanamaskāraṃ śrīrudrapaṭhanaṃ tathā || 83||

बिल्वैरभ्यर्चनं चैव दानं ब्राह्मणभोजनम् ।ये कारयन्ति कुर्वन्ति ते क्षुद्रादिविवर्जिताः ॥ ८४॥

bilvairabhyarcanaṃ caiva dānaṃ brāhmaṇabhojanam |ye kārayanti kurvanti te kṣudrādivivarjitāḥ || 84||

सर्वव्याधिविनिर्मुक्तास्सर्वान् कामानवाप्य च ।देहान्ते शिवसायुज्यं लभेयुर्नात्र संशयः ॥ ८५॥

sarvavyādhivinirmuktāssarvān kāmānavāpya ca |dehānte śivasāyujyaṃ labheyurnātra saṃśayaḥ || 85||

औषध्यः फलपाकान्ता माघमासे फलन्ति ताः ।द्विजानां ये प्रयच्छन्ति तत्रत्यानां महात्मनाम् ॥ ८६॥

auṣadhyaḥ phalapākāntā māghamāse phalanti tāḥ |dvijānāṃ ye prayacchanti tatratyānāṃ mahātmanām || 86||

क्षुद्ररोगादिनिर्मुक्ताः पुत्रैर्पौत्रैस्समन्विताः ।इह भुक्त्वाऽखिलान् भोगान् ते शैवं पदमाप्नुयुः ॥ ८७॥

kṣudrarogādinirmuktāḥ putrairpautraissamanvitāḥ |iha bhuktvā'khilān bhogān te śaivaṃ padamāpnuyuḥ || 87||

पुण्ये सिद्धामृते स्नात्वा माघे ये भक्तिपूर्वकम् ।गुलमिश्रं तिलं पुण्यं तण्डुलं कदलीफलम् ॥ ८८॥

puṇye siddhāmṛte snātvā māghe ye bhaktipūrvakam |gulamiśraṃ tilaṃ puṇyaṃ taṇḍulaṃ kadalīphalam || 88||

बदरीफलमन्यद्वा धात्रीफलमनुत्तमम् ।दानं कुर्वन्ति मुक्तास्स्युः ते वै संसारबन्धनात् ॥ ८९॥

badarīphalamanyadvā dhātrīphalamanuttamam |dānaṃ kurvanti muktāssyuḥ te vai saṃsārabandhanāt || 89||

विद्यां षष्टिं यशः पुत्रान् राज्यलक्ष्मीं समाप्नुयुः ।वैद्यनाथस्थले माघे पुण्ये सिद्धामृते नराः ॥ ९०॥

vidyāṃ ṣaṣṭiṃ yaśaḥ putrān rājyalakṣmīṃ samāpnuyuḥ |vaidyanāthasthale māghe puṇye siddhāmṛte narāḥ || 90||

स्नात्वा ब्राह्मणमेकं वा त्रिंशच्च धरणीसुरान् ।भोजयेद्यदि मृष्टान्नैः भोगान् भुक्त्वा यथेच्छ्या ॥ ९१॥

snātvā brāhmaṇamekaṃ vā triṃśacca dharaṇīsurān |bhojayedyadi mṛṣṭānnaiḥ bhogān bhuktvā yathecchyā || 91||

सर्वव्याधिविनिर्मुक्ताः शिवसायुज्यमाप्नुयुः ।ये शृण्वन्ति नरा भक्त्या तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् ॥ ९२॥

sarvavyādhivinirmuktāḥ śivasāyujyamāpnuyuḥ |ye śṛṇvanti narā bhaktyā tīrthamāhātmyamuttamam || 92||

गङ्गास्नानफलं प्राप्य शिवसायुज्यमाप्नुयुः ॥ ९३॥

gaṅgāsnānaphalaṃ prāpya śivasāyujyamāpnuyuḥ || 93||

॥ इति वैद्यनाथस्थलमाहात्म्ये वैद्यनाथस्थले सिद्धामृततीर्थमाहात्म्यवर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ वैद्यनाथस्थलमाहात्म्यम् । दशमोऽध्यायः । ४५\।२९३॥– ॥ वैद्यनाथस्थलमाहात्म्यम् । दशमोऽध्यायः । ४५।२-९३॥

|| iti vaidyanāthasthalamāhātmye vaidyanāthasthale siddhāmṛtatīrthamāhātmyavarṇanaṃ sampūrṇam |||| vaidyanāthasthalamāhātmyam | daśamo'dhyāyaḥ | 45\|293||– || vaidyanāthasthalamāhātmyam | daśamo'dhyāyaḥ | 45|2-93||