शङ्करनारायणसहस्रनामस्तोत्रम् Shri Shankaranarayana Shahasranama Shtotram

श्रीगणाधिपतये नमः ।श्रीसरस्वत्यै नमः ।श्रीशङ्करनारायणाय नमः ॥पूर्व पीठिकाश्री सूत उवाचअथातः संप्रवक्ष्यामि श्रुणुत श्रद्धया द्विजाः ।अत्यद्भुतमिदं स्तोत्रं रहस्यं सर्वकामदम् ॥ १॥

śrīgaṇādhipataye namaḥ |śrīsarasvatyai namaḥ |śrīśaṅkaranārāyaṇāya namaḥ ||pūrva pīṭhikāśrī sūta uvācaathātaḥ saṃpravakṣyāmi śruṇuta śraddhayā dvijāḥ |atyadbhutamidaṃ stotraṃ rahasyaṃ sarvakāmadam || 1||

शङ्करः श्रीशयोर्दिव्यनामसाहस्रमुत्तमम् ।सर्वविद्याप्रदं पुण्यं चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥ २॥

śaṅkaraḥ śrīśayordivyanāmasāhasramuttamam |sarvavidyāpradaṃ puṇyaṃ caturvargaphalapradam || 2||

शिवकेशवयोरैक्यमिच्छते क्रोडयोगिने ।नारदः प्रोक्तवान् पूर्वं समन्त्रं सरहस्यकम् ॥ ३॥

śivakeśavayoraikyamicchate kroḍayogine |nāradaḥ proktavān pūrvaṃ samantraṃ sarahasyakam || 3||

देवर्षिरेकदाभ्यागात्क्रीडाश्रममनुत्तमम् ।पुण्यं शुक्तिमतीतीरे दिव्याश्रमसमाकुले ॥ ४॥

devarṣirekadābhyāgātkrīḍāśramamanuttamam |puṇyaṃ śuktimatītīre divyāśramasamākule || 4||

क्रोडः क्रोडीकृततपः सम्पूज्य विधिवन्मुनिम् ।सुखोपविष्टमुदितमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५॥

kroḍaḥ kroḍīkṛtatapaḥ sampūjya vidhivanmunim |sukhopaviṣṭamuditamidaṃ vacanamabravīt || 5||

क्रोडऋषिरुवाचधन्योऽस्मि कृतकृत्योऽस्मि भवदागमनेन हि ।जीवितं सफलं मेद्य तपश्च सफलं श्रुतम् ॥ ६॥

kroḍaṛṣiruvācadhanyo'smi kṛtakṛtyo'smi bhavadāgamanena hi |jīvitaṃ saphalaṃ medya tapaśca saphalaṃ śrutam || 6||

भगवन् ब्रूहि सर्वज्ञ यदा हरिहरा उभौ ।एकाकारेण भवतः साक्षात् क्षेत्रं महामुने ॥ ७॥

bhagavan brūhi sarvajña yadā hariharā ubhau |ekākāreṇa bhavataḥ sākṣāt kṣetraṃ mahāmune || 7||

अभेदविद्यादानेन कृपयानुगृहाण माम् ।इति संप्रार्थितस्तेन नारदः प्राहतं मुनिम् ॥ ८॥

abhedavidyādānena kṛpayānugṛhāṇa mām |iti saṃprārthitastena nāradaḥ prāhataṃ munim || 8||

कस्यापि न मया प्रोक्तं तथाप्युपदिशामि ते ।सर्वलोकहितार्थाय सद्यः प्रत्ययकारकम् ॥ ९॥

kasyāpi na mayā proktaṃ tathāpyupadiśāmi te |sarvalokahitārthāya sadyaḥ pratyayakārakam || 9||

गोपनीयं प्रयत्नेन न देयं यस्यकस्यचित् ।विचार्य भक्तियुक्ताय शिष्याय हितकारिणे ॥ १०॥

gopanīyaṃ prayatnena na deyaṃ yasyakasyacit |vicārya bhaktiyuktāya śiṣyāya hitakāriṇe || 10||

यथोक्तकारिणा देयं नित्यं श्रद्धानुशालिने ।क्षिप्रसिद्धिकरं पुण्यं सर्वरोगैकभेषजम् ॥ ११॥

yathoktakāriṇā deyaṃ nityaṃ śraddhānuśāline |kṣiprasiddhikaraṃ puṇyaṃ sarvarogaikabheṣajam || 11||

स्कन्दाय कथितं पूर्वं कैलासे त्रिपुरारिणा ।सनत्कुमारेण तथा प्राप्तं तस्मान् महामुने ॥ १२॥

skandāya kathitaṃ pūrvaṃ kailāse tripurāriṇā |sanatkumāreṇa tathā prāptaṃ tasmān mahāmune || 12||

सम्मेळितं महामन्त्रं द्वादशाक्षरविद्यया ।नाम्नां सहस्रं परमं शिवविष्णोर्महात्मनोः ॥ १३॥

sammeḷitaṃ mahāmantraṃ dvādaśākṣaravidyayā |nāmnāṃ sahasraṃ paramaṃ śivaviṣṇormahātmanoḥ || 13||

तदहं ते प्रवक्ष्यामि लोकानां हितकाम्यया ।सर्वाभीष्टप्रदं दिव्यमभेदं ज्ञानदं मुने ॥ १४॥

tadahaṃ te pravakṣyāmi lokānāṃ hitakāmyayā |sarvābhīṣṭapradaṃ divyamabhedaṃ jñānadaṃ mune || 14||

शिवकेशवयोः साक्षादेकाकारप्रदर्शनम् ।दिव्यं नामसहस्रं तु चादौ श्रुणु महामुने ॥ १५॥

śivakeśavayoḥ sākṣādekākārapradarśanam |divyaṃ nāmasahasraṃ tu cādau śruṇu mahāmune || 15||

ऋषिर्ब्रह्मा च भगवान् छन्दोनुष्टुप् प्रकीर्तितम् ।वामभागाङ्कितश्रीश शङ्करो देवता स्वयम् ॥ १६॥

ṛṣirbrahmā ca bhagavān chandonuṣṭup prakīrtitam |vāmabhāgāṅkitaśrīśa śaṅkaro devatā svayam || 16||

विनियोगश्च धर्मार्थकाममोक्षफलोदये ।मूलमन्त्रपदैर्न्यासं कृत्वा देवं विचिन्तयेत् ॥ १७॥

viniyogaśca dharmārthakāmamokṣaphalodaye |mūlamantrapadairnyāsaṃ kṛtvā devaṃ vicintayet || 17||

ॐ अस्य श्रीशङ्करनारायण सहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य ब्रह्मा ऋषिः ।अनुष्टुप्छन्दः । श्रीशङ्करनारायणो देवता ।श्रीशङ्करनारायण प्रीत्यर्थे सहस्रनामस्तोत्र पारायणे विनियोगः ।ह्रामित्यादि षडङ्गन्यासः ॥ध्यानम्ध्यायेन्माणिक्यपीठे सकलसुरगणैः सेव्यमानं समन्तात्बिभ्राणं पाणिपद्मैः पशुधरवरं मध्यराजत्कराब्जम् ।व्याघ्रःश्रीकृत्ति पीताम्बरधरवहिराट् कौस्तुभाकल्पमीशंगौरीलक्ष्मीसमेतं स्पटिकमरकतोद्भासिताङ्गं शुभाङ्गम् ॥ब्रह्मोवाचॐ शङ्करः श्रीधरः श्रीदः श्रीकरः श्रीदबान्धवः ।श्रीवत्सकौस्तुभधरः श्रीनाथाङ्गपरिष्कृतः ॥ १॥

oṃ asya śrīśaṅkaranārāyaṇa sahasranāmastotramahāmantrasya brahmā ṛṣiḥ |anuṣṭupchandaḥ | śrīśaṅkaranārāyaṇo devatā |śrīśaṅkaranārāyaṇa prītyarthe sahasranāmastotra pārāyaṇe viniyogaḥ |hrāmityādi ṣaḍaṅganyāsaḥ ||dhyānamdhyāyenmāṇikyapīṭhe sakalasuragaṇaiḥ sevyamānaṃ samantātbibhrāṇaṃ pāṇipadmaiḥ paśudharavaraṃ madhyarājatkarābjam |vyāghraḥśrīkṛtti pītāmbaradharavahirāṭ kaustubhākalpamīśaṃgaurīlakṣmīsametaṃ spaṭikamarakatodbhāsitāṅgaṃ śubhāṅgam ||brahmovācaoṃ śaṅkaraḥ śrīdharaḥ śrīdaḥ śrīkaraḥ śrīdabāndhavaḥ |śrīvatsakaustubhadharaḥ śrīnāthāṅgapariṣkṛtaḥ || 1||

श्रीसदोपास्यपादाब्जः श्रीनिधिः श्रीविभावनः ।श्रीकण्ठः शाश्वतः शान्तः शार्ङ्गी शर्वःशुभोदयः ॥ २॥

śrīsadopāsyapādābjaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥ |śrīkaṇṭhaḥ śāśvataḥ śāntaḥ śārṅgī śarvaḥśubhodayaḥ || 2||

शशाङ्कशेखरः श्यामः शूली शङ्खधरः शिवः ।शुचिः शुचिकरः श्रीमान् शरणागतपालकः ॥ ३॥

śaśāṅkaśekharaḥ śyāmaḥ śūlī śaṅkhadharaḥ śivaḥ |śuciḥ śucikaraḥ śrīmān śaraṇāgatapālakaḥ || 3||

शिपिविष्टः शिवनुतः शेषशायी शुभङ्करः ।शिवेतरघ्नः शान्तात्मा शान्तिदः शक्तिभृत्पिता ॥ ४॥

śipiviṣṭaḥ śivanutaḥ śeṣaśāyī śubhaṅkaraḥ |śivetaraghnaḥ śāntātmā śāntidaḥ śaktibhṛtpitā || 4||

श्रुतिगम्यश्यतधृतिः शतानन्दः श्रुतिस्थितिः ।शम्बरारिपिता शूरः शासिताशेषपातकः ॥ ५॥

śrutigamyaśyatadhṛtiḥ śatānandaḥ śrutisthitiḥ |śambarāripitā śūraḥ śāsitāśeṣapātakaḥ || 5||

शबरः शिवदः शिष्टः शिष्टेष्टः शिष्टरक्षकः ।शरण्यः शरजन्मात्मा शशाङ्कर्न्यर्ककोटिभः ॥ ६॥

śabaraḥ śivadaḥ śiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śiṣṭarakṣakaḥ |śaraṇyaḥ śarajanmātmā śaśāṅkarnyarkakoṭibhaḥ || 6||

शर्वरीशधरः शौरिः शिशिरः श्रोत्रियप्रियः ।शम्भुः शक्रार्तिहरणः शैलावासः शुचिस्मितः ॥ ७॥

śarvarīśadharaḥ śauriḥ śiśiraḥ śrotriyapriyaḥ |śambhuḥ śakrārtiharaṇaḥ śailāvāsaḥ śucismitaḥ || 7||

शिवारम्भः शिवतमः शरभः शैशवाकृतिः ।शरद्घनसमच्छायः शिशुपालशिरोहरः ॥ ८॥

śivārambhaḥ śivatamaḥ śarabhaḥ śaiśavākṛtiḥ |śaradghanasamacchāyaḥ śiśupālaśiroharaḥ || 8||

षडक्षरात्मा पट्कोणः सुदर्शनकराम्बुजः ।षड्भावधर्मरहितः पड्गुणैश्वर्यसंयुतः ॥ ९॥

ṣaḍakṣarātmā paṭkoṇaḥ sudarśanakarāmbujaḥ |ṣaḍbhāvadharmarahitaḥ paḍguṇaiśvaryasaṃyutaḥ || 9||

षडङ्गरूपी पट्कोशः षट्त्रिंशः षण्मुखाश्रयः ।षोडशस्त्रीप्रियः पड्जप्रमुखः स्वररञ्जितः ॥ १०॥

ṣaḍaṅgarūpī paṭkośaḥ ṣaṭtriṃśaḥ ṣaṇmukhāśrayaḥ |ṣoḍaśastrīpriyaḥ paḍjapramukhaḥ svararañjitaḥ || 10||

पड्विंशकः षडाधारनिलयः पट्कलात्मकः ।सर्वज्ञः सर्वगः साक्षी सर्वपूज्यः सुरेश्वरः ॥ ११॥

paḍviṃśakaḥ ṣaḍādhāranilayaḥ paṭkalātmakaḥ |sarvajñaḥ sarvagaḥ sākṣī sarvapūjyaḥ sureśvaraḥ || 11||

सर्वगः सर्वभृत्सर्वः सर्वेशः सर्वशक्तिमान् ।सर्वाधारः सर्वसारः सर्वात्मा सर्वभावनः ॥ १२॥

sarvagaḥ sarvabhṛtsarvaḥ sarveśaḥ sarvaśaktimān |sarvādhāraḥ sarvasāraḥ sarvātmā sarvabhāvanaḥ || 12||

सर्वावासः सर्वशास्ता सर्वदृक्सर्वतोमुखः ।सर्वजित् सर्वतोभद्रः सर्वार्थः सर्वदुःखहा ॥ १३॥

sarvāvāsaḥ sarvaśāstā sarvadṛksarvatomukhaḥ |sarvajit sarvatobhadraḥ sarvārthaḥ sarvaduḥkhahā || 13||

सर्वानन्दस्सर्वरूपः सारङ्गः सर्वकारणः ।सर्वातिशायी सूत्रात्मा सूत्रकृत् सद्गुणःसुखी ॥ १४॥

sarvānandassarvarūpaḥ sāraṅgaḥ sarvakāraṇaḥ |sarvātiśāyī sūtrātmā sūtrakṛt sadguṇaḥsukhī || 14||

सूक्ष्मः सौदामिनीकान्तः सिन्धुशायी सनातनः ।सङ्कर्षणः सुरसखः स्वर्णदीजनकः स्वराट् ॥ १५॥

sūkṣmaḥ saudāminīkāntaḥ sindhuśāyī sanātanaḥ |saṅkarṣaṇaḥ surasakhaḥ svarṇadījanakaḥ svarāṭ || 15||

सेव्यसेवितपादाब्जः सत्यगोप्ता सदात्मकः ।सम्पत्प्रदः समः सत्यसङ्कल्पः सत्यकामहा ॥ १६॥

sevyasevitapādābjaḥ satyagoptā sadātmakaḥ |sampatpradaḥ samaḥ satyasaṅkalpaḥ satyakāmahā || 16||

सत्यसन्धः सत्यरूपी सत्यवेद्यस्सदागतिः ।स्थाणुः सत्येश्वरः स्थूलः स्थविष्ठः सुभगः स्थिरः ॥ १७॥

satyasandhaḥ satyarūpī satyavedyassadāgatiḥ |sthāṇuḥ satyeśvaraḥ sthūlaḥ sthaviṣṭhaḥ subhagaḥ sthiraḥ || 17||

समुद्रः सम्मतः स्वामी सर्वपातकभञ्जनः ।स्मृताघहारी सौभाग्यदायकः सदसत्पतिः ॥ १८॥

samudraḥ sammataḥ svāmī sarvapātakabhañjanaḥ |smṛtāghahārī saubhāgyadāyakaḥ sadasatpatiḥ || 18||

स्वर्णाध्यक्षः स्वर्णभूषः स्वाहाकारः सुधाकरः ।सन्ध्यारुणजटाजूटः संसारार्णवतारकः ॥ १९॥

svarṇādhyakṣaḥ svarṇabhūṣaḥ svāhākāraḥ sudhākaraḥ |sandhyāruṇajaṭājūṭaḥ saṃsārārṇavatārakaḥ || 19||

स्तुत्यः सभापतिः स्वस्थः सुधांशुरविलोचनः ।सरसीरुहमध्यस्थः सुन्दरः सुन्दरीश्वरः ॥ २०॥

stutyaḥ sabhāpatiḥ svasthaḥ sudhāṃśuravilocanaḥ |sarasīruhamadhyasthaḥ sundaraḥ sundarīśvaraḥ || 20||

सुधाकुम्भधरस्सोमः सर्वव्यापी सदाशिवः ।सर्ववेदान्तसंवेद्यः सुशीलः साधुकीर्तिदः ॥ २१॥

sudhākumbhadharassomaḥ sarvavyāpī sadāśivaḥ |sarvavedāntasaṃvedyaḥ suśīlaḥ sādhukīrtidaḥ || 21||

सुदर्शनः सुखकरः सुमनाः सूर्यतापनः ।साम्बस्सोमधरः सौम्यः सम्भाव्यः स्वस्तिकृत् स्वरः ॥ २२॥

sudarśanaḥ sukhakaraḥ sumanāḥ sūryatāpanaḥ |sāmbassomadharaḥ saumyaḥ sambhāvyaḥ svastikṛt svaraḥ || 22||

सहस्रशीर्षा सुमुखः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।स्वभक्तजनकल्याणः सर्वलोकेश्वरेश्वरः ॥ २३॥

sahasraśīrṣā sumukhaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |svabhaktajanakalyāṇaḥ sarvalokeśvareśvaraḥ || 23||

सुवर्णः सूर्यबिम्बस्थः सत्यः संवत्सरात्मकः ।सर्वास्त्रधारी सङ्ग्रामविजयी सर्वशास्त्रवित् ॥ २४॥

suvarṇaḥ sūryabimbasthaḥ satyaḥ saṃvatsarātmakaḥ |sarvāstradhārī saṅgrāmavijayī sarvaśāstravit || 24||

सहस्रबाहुः सरसः सर्वसत्वावलम्बनः ।स्वभूः सीतापतिः सूरिः सर्वशास्त्रार्थकोविदः ॥ २५॥

sahasrabāhuḥ sarasaḥ sarvasatvāvalambanaḥ |svabhūḥ sītāpatiḥ sūriḥ sarvaśāstrārthakovidaḥ || 25||

स्वभावोदारचरितः सच्चिदानन्दविग्रहः ।सरीसृपेन्द्रकटकः सुरेन्द्रात्मजसारथिः ॥ २६॥

svabhāvodāracaritaḥ saccidānandavigrahaḥ |sarīsṛpendrakaṭakaḥ surendrātmajasārathiḥ || 26||

सर्वंसहः सर्वधामा सनकादिमुनीडितः ।स्मरारिः स्मेरवदनः सृष्टिस्थित्यन्तकारणः ॥ २७॥

sarvaṃsahaḥ sarvadhāmā sanakādimunīḍitaḥ |smarāriḥ smeravadanaḥ sṛṣṭisthityantakāraṇaḥ || 27||

सैरन्ध्रीपूजितपदः सामगानाधिकप्रियः ।सिन्धुरेन्द्राजिनधरः सीरपाणिः समीरणः ॥ २८॥

sairandhrīpūjitapadaḥ sāmagānādhikapriyaḥ |sindhurendrājinadharaḥ sīrapāṇiḥ samīraṇaḥ || 28||

सद्गतिः सङ्गरहितः साधुकृत् सत्पतीश्वरः ।हंसो हरिःहयारूढो हृषीकेशो हविष्पतिः ॥ २९॥

sadgatiḥ saṅgarahitaḥ sādhukṛt satpatīśvaraḥ |haṃso hariḥhayārūḍho hṛṣīkeśo haviṣpatiḥ || 29||

हिरण्यगर्भभूर्होता हविर्भोक्ता हिरण्मयः ।हरिकेशो हरोहारी हव्यवाहो हरीश्वरः ॥ ३०॥

hiraṇyagarbhabhūrhotā havirbhoktā hiraṇmayaḥ |harikeśo harohārī havyavāho harīśvaraḥ || 30||

हर्यक्षरूपी हितकृत् हयग्रीवो हतान्तकः ।हरित्पालो हिरण्याक्षरिपुर्हरिहरात्मकः ॥ ३१॥

haryakṣarūpī hitakṛt hayagrīvo hatāntakaḥ |haritpālo hiraṇyākṣaripurhariharātmakaḥ || 31||

हस्तीन्द्रवरदो हंसवाहनो हरिणाङ्कधृक् ।हेमांशुको हेममाली हेमाङ्गो हेमकुण्डलः ॥ ३२॥

hastīndravarado haṃsavāhano hariṇāṅkadhṛk |hemāṃśuko hemamālī hemāṅgo hemakuṇḍalaḥ || 32||

हालाहलाङ्कितगळो हली हानिविवर्जितः ।ळपञ्चलक्षभूतेशो ळाप्तेजोवायुखेश्वरः ॥ ३३॥

hālāhalāṅkitagaḷo halī hānivivarjitaḥ |ḷapañcalakṣabhūteśo ḷāptejovāyukheśvaraḥ || 33||