रुद्रसहस्रनामस्तोत्रम् Shri Rudrasahasranamastotram From Bhringiritisamhita

॥ पूर्वपीठिका ॥कैलासाचलशृङ्गाग्रे रत्नसिंहासने स्थितम् ।पार्वत्या सहितं देवं शिवं वेदान्तवर्णितम् ॥ १॥

|| pūrvapīṭhikā ||kailāsācalaśṛṅgāgre ratnasiṃhāsane sthitam |pārvatyā sahitaṃ devaṃ śivaṃ vedāntavarṇitam || 1||

कदाचिद्भगवान्विष्णुः आगत्य परया मुदा ।तुष्टाव विविधैस्स्तोत्रैः भगवन्तमुमापतिम् ॥ २॥

kadācidbhagavānviṣṇuḥ āgatya parayā mudā |tuṣṭāva vividhaisstotraiḥ bhagavantamumāpatim || 2||

महादेव! महादेव! महादेव! दयानिधे! ।भवानेव भवानेव भवानेव गतिर्मम ॥ ३॥

mahādeva! mahādeva! mahādeva! dayānidhe! |bhavāneva bhavāneva bhavāneva gatirmama || 3||

स्रष्टारोऽपि प्रजानां प्रबलभवभयाद्यं नमस्यन्ति देवाःयश्चित्ते सम्प्रविष्टोऽप्यवहितमनसां ध्यानयुक्तात्मनां च ।लोकानामादिदेवः स जयतु भगवन्श्रीभवानीसमेतःबिभ्राणः सोमलेखामहिवलयवरं गाङ्गचन्द्रौ कपालम् ॥ ४॥

sraṣṭāro'pi prajānāṃ prabalabhavabhayādyaṃ namasyanti devāḥyaścitte sampraviṣṭo'pyavahitamanasāṃ dhyānayuktātmanāṃ ca |lokānāmādidevaḥ sa jayatu bhagavanśrībhavānīsametaḥbibhrāṇaḥ somalekhāmahivalayavaraṃ gāṅgacandrau kapālam || 4||

नमश्शिवाय साम्बाय सगणाय ससूनवे ।सनन्दिने सगङ्गाय सवृषाय नमो नमः ॥ ५॥

namaśśivāya sāmbāya sagaṇāya sasūnave |sanandine sagaṅgāya savṛṣāya namo namaḥ || 5||

स्वर्णासनाय सौम्याय शक्तिशूलधराय च ।नमो दिक्चर्मवस्त्नाय ईशानाय नमो नमः ॥ ६॥

svarṇāsanāya saumyāya śaktiśūladharāya ca |namo dikcarmavastnāya īśānāya namo namaḥ || 6||

ब्रह्मणे ब्रह्मदेहाय नमस्तत्पुरुषाय ते ।नमोऽन्धकविनाशाय अघोराय नमो नमः ॥ ७॥

brahmaṇe brahmadehāya namastatpuruṣāya te |namo'ndhakavināśāya aghorāya namo namaḥ || 7||

रुद्राय पञ्चवक्त्राय वामदेवाय ते नमः ।सर्वरोगविनाशाय सद्योजाताय ते नमः ॥ ८॥

rudrāya pañcavaktrāya vāmadevāya te namaḥ |sarvarogavināśāya sadyojātāya te namaḥ || 8||

गिरिशाय सुदेहाय सुन्दराय नमो नमः ।भीमायोग्रस्वरूपाय विजयाय नमो नमः ॥ ९॥

giriśāya sudehāya sundarāya namo namaḥ |bhīmāyograsvarūpāya vijayāya namo namaḥ || 9||

सुरासुराधिपतये अनन्ताय नमो नमः ।सूक्ष्माय वह्निहस्ताय वरखट्वाङ्गधारिणे ॥ १०॥

surāsurādhipataye anantāya namo namaḥ |sūkṣmāya vahnihastāya varakhaṭvāṅgadhāriṇe || 10||

शिवोत्तमाय भर्गाय विरूपाक्षाय ते नमः ।शान्ताय च तमोघ्नाय एकनेत्राय ते नमः ॥ ११॥

śivottamāya bhargāya virūpākṣāya te namaḥ |śāntāya ca tamoghnāya ekanetrāya te namaḥ || 11||

बेधसे विश्वरूपाय एकरुद्राय ते नमः ।भक्तानुकम्पिनेऽत्यर्थं नमस्तेऽस्तु त्रिमूर्तये ॥श्रीकण्ठाय नमस्तेऽस्तु रुद्राणां शतधारिणे ॥ १२॥

bedhase viśvarūpāya ekarudrāya te namaḥ |bhaktānukampine'tyarthaṃ namaste'stu trimūrtaye ||śrīkaṇṭhāya namaste'stu rudrāṇāṃ śatadhāriṇe || 12||

पञ्चास्याय शुभास्याय नमस्तेऽस्तु शिखण्डिने ।एवं स्तुतो महादेवः प्राह गम्भीरया गिरा ॥ १३॥

pañcāsyāya śubhāsyāya namaste'stu śikhaṇḍine |evaṃ stuto mahādevaḥ prāha gambhīrayā girā || 13||

किं तवेष्टं मम पुरो वद विष्णो ! प्रियंकर ! ।इत्युक्तः कमलाक्षस्तु शिवं प्राह रमापतिः ॥ १४॥

kiṃ taveṣṭaṃ mama puro vada viṣṇo ! priyaṃkara ! |ityuktaḥ kamalākṣastu śivaṃ prāha ramāpatiḥ || 14||

लोकानां रक्षणे तावत् नियुक्तो भवता ह्यहम् ।तद्रक्षणे यथाशक्तो भवेयं च तथा कुरु ॥ १५॥

lokānāṃ rakṣaṇe tāvat niyukto bhavatā hyaham |tadrakṣaṇe yathāśakto bhaveyaṃ ca tathā kuru || 15||

असुराणां वधार्थाय बलं देहि वपुष्षु मे ।रुद्रनामसहस्रं च तदर्थं वद मे प्रभो ॥ १६॥

asurāṇāṃ vadhārthāya balaṃ dehi vapuṣṣu me |rudranāmasahasraṃ ca tadarthaṃ vada me prabho || 16||

इति सम्प्रार्थितस्तेन माधवेन महेश्वरः ।प्रोवाच रुद्रनामानि तन्माहात्म्यस्य सङ्ग्रहम् ॥ १७॥

iti samprārthitastena mādhavena maheśvaraḥ |provāca rudranāmāni tanmāhātmyasya saṅgraham || 17||

अजैकपादहिर्बुध्न्यः त्वष्टा प्रोक्तस्तृतीयगः ।विश्वरूपहरश्चैव बहुरूपस्त्रियम्बकः ॥ १८॥

ajaikapādahirbudhnyaḥ tvaṣṭā proktastṛtīyagaḥ |viśvarūpaharaścaiva bahurūpastriyambakaḥ || 18||

अपराजितस्सप्तमश्च अष्टमश्च वृषाकपिः ।शम्भुः कपर्दी दशमः रैवत एकादशः स्मृतः ॥ १९॥

aparājitassaptamaśca aṣṭamaśca vṛṣākapiḥ |śambhuḥ kapardī daśamaḥ raivata ekādaśaḥ smṛtaḥ || 19||

इत्येकादशरुद्राणां नामानि कथितानि ते ।जामातारमनाहूय शिवं शान्तिं पिनाकिनम् ॥ २०॥

ityekādaśarudrāṇāṃ nāmāni kathitāni te |jāmātāramanāhūya śivaṃ śāntiṃ pinākinam || 20||

यज्ञमारब्धवान्दक्षः मामेकं च सतीपतिम् ।इति विज्ञाय सङ्क्रुद्धः भगवान्सोमशेखरः ॥ २१॥

yajñamārabdhavāndakṣaḥ māmekaṃ ca satīpatim |iti vijñāya saṅkruddhaḥ bhagavānsomaśekharaḥ || 21||

प्रलयाग्रिप्रभो रुद्रः सहस्रशिरसान्वितः ।द्विसहस्रकरो दीर्घः सकलायुधपाणिमान् ॥ २२॥

pralayāgriprabho rudraḥ sahasraśirasānvitaḥ |dvisahasrakaro dīrghaḥ sakalāyudhapāṇimān || 22||

अट्टहासकरो भीमः द्विसहस्राक्षिसंयुतः ।महोग्रनर्तनाभिज्ञः सर्वसंहारताण्डवः ॥ २३॥

aṭṭahāsakaro bhīmaḥ dvisahasrākṣisaṃyutaḥ |mahogranartanābhijñaḥ sarvasaṃhāratāṇḍavaḥ || 23||

दक्षाध्वरं नाशितवान् ततो देवाः पलायिताः ।अतः श्रीरुद्रदेवस्य पूजनात्सर्वदेवताः ॥ २४॥

dakṣādhvaraṃ nāśitavān tato devāḥ palāyitāḥ |ataḥ śrīrudradevasya pūjanātsarvadevatāḥ || 24||

प्रीताश्च वरदाने याः सुमुख्यश्च भवन्ति ताः ।तस्मात्त्वमपि देवेशं रुद्रं सम्पूजयाधुना ॥ २५॥

prītāśca varadāne yāḥ sumukhyaśca bhavanti tāḥ |tasmāttvamapi deveśaṃ rudraṃ sampūjayādhunā || 25||

तात्पूजनोपकाराय तन्नामानि वदामि ते ।शृणु त्वं श्रद्धयोपेतः तन्नामानि वराणि च ॥ २६॥

tātpūjanopakārāya tannāmāni vadāmi te |śṛṇu tvaṃ śraddhayopetaḥ tannāmāni varāṇi ca || 26||

इत्युक्त्वा भगवान्देवो विष्णवे प्रभविष्णवे ।रुद्रस्यारम्भमन्त्रोऽयं प्रणवः परिकीर्तितः ॥ २७॥

ityuktvā bhagavāndevo viṣṇave prabhaviṣṇave |rudrasyārambhamantro'yaṃ praṇavaḥ parikīrtitaḥ || 27||

ततो नमश्चेति परं भगवते च ततः परम् ।रुद्रायेति ततः पश्चात् मन्त्रक्रम उदीरितः ॥ २८॥

tato namaśceti paraṃ bhagavate ca tataḥ param |rudrāyeti tataḥ paścāt mantrakrama udīritaḥ || 28||

प्रत्यक्षरं नामशतं सहसं क्रमशो भवेत् ।रुद्रनामां सहस्रं च उपदिश्यान्तर्दधे प्रभुः ॥ २९॥

pratyakṣaraṃ nāmaśataṃ sahasaṃ kramaśo bhavet |rudranāmāṃ sahasraṃ ca upadiśyāntardadhe prabhuḥ || 29||

॥ न्यासः ॥अस्य श्रीरुद्रसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य ।भगवान् महादेव ऋषिः । देवीगायत्रीछन्दः ।सर्वसंहारकर्ता श्रीरुद्रो देवता । श्रींबीजम् । रुं शक्तिः ।द्रं कीलकम् । श्रीरुद्र प्रसादसिद्धयर्थे जपे विनियोगः ।ॐ अङ्गुष्ठाभ्यां नमः । नं तर्जनीभ्यां नमः ।मं मध्यमाभ्यां नमः । भं अनामिकाभ्यां नमः ।गं कनिष्ठिकाभ्यां नमः । वं करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।तें हृदयाय नमः । रुं शिरसे स्वाहा । द्रां शिखायै वषट् ।यं कवचाय हुम् । ॐ नेत्रत्रयाय वौषट् । श्रीं अस्त्राय फट् ।भूर्भुवस्सुवरोमिति दिग्बन्धः ।॥ ध्यानम् ॥नेत्राणां द्विसहस्रकैः परिवृतमत्युग्रचर्माम्बरंहेमाभं गिरिशं सहस्रशिरसं आमुक्तकेशान्वितम् ।घण्टामण्डितपादपद्मयुगलं नागेन्द्रकुम्भोपरितिष्ठन्तं द्विसहस्रहस्तमनिशं ध्यायामि रुद्रं परम् ॥॥ पञ्चपूजा ॥लं पृथिव्यात्मने गन्धं समर्पयामि ।हं आकाशात्मने पुष्पाणि समर्पयामि ।यं वाय्वात्मने धूपमाघ्रापयामि ।रं वह्न्यात्मने दीपं दर्शयामि ।वं अमृतात्मने अमृतं निवेदयामि ।सं सर्वात्मने सर्वोपचारान्समर्पयामि ।सहस्रनामस्तोत्र पारायणसमाप्तौ अङ्गन्यासमात्रं कृत्वाध्यात्वा दिग्विमोकं, लमित्यादि पञ्चपूजां च कुर्यात् ॥॥ अथ श्रीरुद्रसहस्रनामस्तोत्रम् ॥। ॐ नमो भगवते रुद्राय ।ॐ ऐं ह्रीं जपस्तुत्यः ॐ नमः पदवाचकः ।ॐकारकर्ता चोंकारवेत्ता चोंकारबोधकः ॥ १॥

|| nyāsaḥ ||asya śrīrudrasahasranāmastotramahāmantrasya |bhagavān mahādeva ṛṣiḥ | devīgāyatrīchandaḥ |sarvasaṃhārakartā śrīrudro devatā | śrīṃbījam | ruṃ śaktiḥ |draṃ kīlakam | śrīrudra prasādasiddhayarthe jape viniyogaḥ |oṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ | naṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |maṃ madhyamābhyāṃ namaḥ | bhaṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |gaṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ | vaṃ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |teṃ hṛdayāya namaḥ | ruṃ śirase svāhā | drāṃ śikhāyai vaṣaṭ |yaṃ kavacāya hum | oṃ netratrayāya vauṣaṭ | śrīṃ astrāya phaṭ |bhūrbhuvassuvaromiti digbandhaḥ ||| dhyānam ||netrāṇāṃ dvisahasrakaiḥ parivṛtamatyugracarmāmbaraṃhemābhaṃ giriśaṃ sahasraśirasaṃ āmuktakeśānvitam |ghaṇṭāmaṇḍitapādapadmayugalaṃ nāgendrakumbhoparitiṣṭhantaṃ dvisahasrahastamaniśaṃ dhyāyāmi rudraṃ param |||| pañcapūjā ||laṃ pṛthivyātmane gandhaṃ samarpayāmi |haṃ ākāśātmane puṣpāṇi samarpayāmi |yaṃ vāyvātmane dhūpamāghrāpayāmi |raṃ vahnyātmane dīpaṃ darśayāmi |vaṃ amṛtātmane amṛtaṃ nivedayāmi |saṃ sarvātmane sarvopacārānsamarpayāmi |sahasranāmastotra pārāyaṇasamāptau aṅganyāsamātraṃ kṛtvādhyātvā digvimokaṃ, lamityādi pañcapūjāṃ ca kuryāt |||| atha śrīrudrasahasranāmastotram ||| oṃ namo bhagavate rudrāya |oṃ aiṃ hrīṃ japastutyaḥ oṃ namaḥ padavācakaḥ |oṃkārakartā coṃkāravettā coṃkārabodhakaḥ || 1||

ॐकारकन्दरासिंहः ॐकारज्ञानवारिधिः ।ॐकारकन्दाकुरिकः ॐकारवदनोज्ज्वलः ॥ २॥

oṃkārakandarāsiṃhaḥ oṃkārajñānavāridhiḥ |oṃkārakandākurikaḥ oṃkāravadanojjvalaḥ || 2||

ॐकारकाकुदश्चायं ॐकारपदवाचकः ।ॐकारकुण्डसप्तार्चिः ॐकारावालकल्पकः ॥ ३॥

oṃkārakākudaścāyaṃ oṃkārapadavācakaḥ |oṃkārakuṇḍasaptārciḥ oṃkārāvālakalpakaḥ || 3||

ॐकारकोकमिहिरः ॐकारश्रीनिकेतनः ।ॐकारकण्ठश्चोंकारस्कन्धश्चोंकारदोर्युगः ॥ ४॥

oṃkārakokamihiraḥ oṃkāraśrīniketanaḥ |oṃkārakaṇṭhaścoṃkāraskandhaścoṃkāradoryugaḥ || 4||

ॐकारचरणद्वन्द्वः ॐकारमणिपादुकः ।ॐकारचक्षुश्चोङ्कारश्रुतिश्चोङ्कारभ्रूर्युगः ॥ ५॥

oṃkāracaraṇadvandvaḥ oṃkāramaṇipādukaḥ |oṃkāracakṣuścoṅkāraśrutiścoṅkārabhrūryugaḥ || 5||

ॐकारजपसुप्रीतः ॐकारैकपरायणः ।ॐकारदीर्घिकाहंसश्चोङ्कारजपतारकः ॥ ६॥

oṃkārajapasuprītaḥ oṃkāraikaparāyaṇaḥ |oṃkāradīrghikāhaṃsaścoṅkārajapatārakaḥ || 6||

ॐकारपदतत्त्वार्थः ॐकाराम्भोधिचन्द्रमाः ।ॐकारपीठमध्यस्थः ॐकारार्थप्रकाशकः ॥ ७॥

oṃkārapadatattvārthaḥ oṃkārāmbhodhicandramāḥ |oṃkārapīṭhamadhyasthaḥ oṃkārārthaprakāśakaḥ || 7||

ॐकारपूज्यश्चोङ्कारस्थितश्चोङ्कारसुप्रभुः ।ॐकारपृष्ठश्चोङ्कारकटिश्चोङ्कारमध्यमः ॥ ८॥

oṃkārapūjyaścoṅkārasthitaścoṅkārasuprabhuḥ |oṃkārapṛṣṭhaścoṅkārakaṭiścoṅkāramadhyamaḥ || 8||

ॐकारपेटकमणिः ॐकाराभरणोज्ज्वलः ।ॐकारपञ्जरशुकः ॐकारार्णवमौक्तिकः ॥ ९॥

oṃkārapeṭakamaṇiḥ oṃkārābharaṇojjvalaḥ |oṃkārapañjaraśukaḥ oṃkārārṇavamauktikaḥ || 9||

ॐकारभद्रपीठस्थः ॐकारस्तुतविग्रहः ।ॐकारभानुकिरणः ॐकारकमलाकरः ॥ १०॥

oṃkārabhadrapīṭhasthaḥ oṃkārastutavigrahaḥ |oṃkārabhānukiraṇaḥ oṃkārakamalākaraḥ || 10||

ॐकारमणिदीपार्चिः ॐकारवृषवाहनः ।ॐकारमयसर्वाङ्ग ॐकारगिरिजापतिः ॥ ११॥

oṃkāramaṇidīpārciḥ oṃkāravṛṣavāhanaḥ |oṃkāramayasarvāṅga oṃkāragirijāpatiḥ || 11||

ॐकारमाकन्दविकः ॐकारादर्शबिम्बितः ।ॐकारमूर्तिश्चोंकारनिधिश्चोंकारसन्निभः ॥ १२॥

oṃkāramākandavikaḥ oṃkārādarśabimbitaḥ |oṃkāramūrtiścoṃkāranidhiścoṃkārasannibhaḥ || 12||

ॐकारमूर्धा चोंकारभालश्चोंकारनासिकः ।ॐकारमण्डपावासः ॐकाराङ्गणदीपकः ॥ १३॥

oṃkāramūrdhā coṃkārabhālaścoṃkāranāsikaḥ |oṃkāramaṇḍapāvāsaḥ oṃkārāṅgaṇadīpakaḥ || 13||

ॐकारमौलिश्चोंकारकेलिश्चोंकारवारिधिः ।ॐकारारण्यहरिणः ॐकारशशिशेखरः ॥ १४॥

oṃkāramauliścoṃkārakeliścoṃkāravāridhiḥ |oṃkārāraṇyahariṇaḥ oṃkāraśaśiśekharaḥ || 14||

ॐकाराराममन्दारः ॐकारब्रह्मवित्तमः ।ॐकाररूपश्चोंकारवाच्य ॐकारचिन्तकः ॥ १५॥

oṃkārārāmamandāraḥ oṃkārabrahmavittamaḥ |oṃkārarūpaścoṃkāravācya oṃkāracintakaḥ || 15||

ॐकारोद्यानबर्हीच ॐकारशरदम्बुदः ।ॐकारवक्षाश्चोंकार कुक्षिश्चोंकारपार्श्वकः ॥ १६॥

oṃkārodyānabarhīca oṃkāraśaradambudaḥ |oṃkāravakṣāścoṃkāra kukṣiścoṃkārapārśvakaḥ || 16||

ॐकारवेदोपनिषत् ॐकाराध्वरदीक्षितः ।ॐकारशेखरश्चैव तथा चोंकारविश्वकः ॥ १७॥

oṃkāravedopaniṣat oṃkārādhvaradīkṣitaḥ |oṃkāraśekharaścaiva tathā coṃkāraviśvakaḥ || 17||

ॐकारसक्थिश्चोंकारजानुश्चोंकारगुल्फकः ।ॐकारसारसर्वस्वः ॐकारसुमषट्पदः ॥ १८॥

oṃkārasakthiścoṃkārajānuścoṃkāragulphakaḥ |oṃkārasārasarvasvaḥ oṃkārasumaṣaṭpadaḥ || 18||

ॐकारसौधनिलयः ॐकारास्थाननर्तकः ।ॐकारहनुरेवायं ॐकारवटु रीरितः ॥ १९॥

oṃkārasaudhanilayaḥ oṃkārāsthānanartakaḥ |oṃkārahanurevāyaṃ oṃkāravaṭu rīritaḥ || 19||

ॐकारज्ञेय एवायं तथा चोंकारपेशलः ।ॐ नं बीजजपप्रीतः ॐ यों भंमंस्वरूपकः ॥ २०॥

oṃkārajñeya evāyaṃ tathā coṃkārapeśalaḥ |oṃ naṃ bījajapaprītaḥ oṃ yoṃ bhaṃmaṃsvarūpakaḥ || 20||

ॐपदातीतवस्त्वंशः ओमित्येकाक्षरात्परः ।ॐपदेन च संस्तव्यः ॐकारध्येय एव च ॥ २१॥

oṃpadātītavastvaṃśaḥ omityekākṣarātparaḥ |oṃpadena ca saṃstavyaḥ oṃkāradhyeya eva ca || 21||