रामोपासना Shri Ramopasana

॥ श्रीहनुमते नमः ॥॥ श्रीमते रामानन्दाचार्याय नमः ॥जगद्गुरु श्रीरामानन्दाचार्यप्रतिष्ठापित श्रीरामोपासना

|| śrīhanumate namaḥ |||| śrīmate rāmānandācāryāya namaḥ ||jagadguru śrīrāmānandācāryapratiṣṭhāpita śrīrāmopāsanā

सीतानाथसमारम्भां रामानन्दार्यमध्यमाम् ।अस्मदाचार्यपर्यन्तां वन्दे गुरुपरम्पराम् ॥यत्र यत्र रघुनाथकीर्तनं तत्र तत्र कृतमस्तकाञ्जलिम् ।वाष्पवारिपरिपूर्णलोचनं मारुतिन्नमतराक्षसान्तकम् ॥वाञ्छाकल्पतरुभ्यश्च कृपासिन्धुभ्य एव च ।पतितानां पावनेभ्यो वैष्णवेभ्यो नमोनमः ॥तदित्थं पञ्चसंस्कारसम्पन्नो मुमुक्षुरुपासको मुहूर्तमात्रावशिष्टायां रात्रौ निरलसः प्रातः समुत्थाय सविधिनित्यक्रियां सम्पूर्य धौतपाणिपादः प्राङ्मुखोपविश्य सन्ध्यावन्दनादिकर्माणि कृत्वा आचार्यपरम्परां स्मरेत्श्रीरामं जनकात्मजामनिलजं वेधो वशिष्ठावृषी,योगीशं च पराशरं श्रुतिविदं व्यासं जिताक्षं शुकम् ।श्रीमन्तं पुरुषोत्तमं गुणनिधिं गङ्गाधराद्यान्यतीन्,श्रीमद्राघवदेशिकञ्च वरदं स्वाचार्यवर्यं श्रये ॥अथ भगवन्तं स्तुत्वा पञ्चोपनिषन्न्यासं कुर्यात् ।

sītānāthasamārambhāṃ rāmānandāryamadhyamām |asmadācāryaparyantāṃ vande guruparamparām ||yatra yatra raghunāthakīrtanaṃ tatra tatra kṛtamastakāñjalim |vāṣpavāriparipūrṇalocanaṃ mārutinnamatarākṣasāntakam ||vāñchākalpatarubhyaśca kṛpāsindhubhya eva ca |patitānāṃ pāvanebhyo vaiṣṇavebhyo namonamaḥ ||taditthaṃ pañcasaṃskārasampanno mumukṣurupāsako muhūrtamātrāvaśiṣṭāyāṃ rātrau niralasaḥ prātaḥ samutthāya savidhinityakriyāṃ sampūrya dhautapāṇipādaḥ prāṅmukhopaviśya sandhyāvandanādikarmāṇi kṛtvā ācāryaparamparāṃ smaretśrīrāmaṃ janakātmajāmanilajaṃ vedho vaśiṣṭhāvṛṣī,yogīśaṃ ca parāśaraṃ śrutividaṃ vyāsaṃ jitākṣaṃ śukam |śrīmantaṃ puruṣottamaṃ guṇanidhiṃ gaṅgādharādyānyatīn,śrīmadrāghavadeśikañca varadaṃ svācāryavaryaṃ śraye ||atha bhagavantaṃ stutvā pañcopaniṣannyāsaṃ kuryāt |

हरिः ॐ सच॑न्त॒ यदु॒षसः॒ सूर्ये॑ण चि॒त्राम॑स्य के॒तवो॒ राम॑विन्दन् ।आ यन्नक्ष॑त्रं॒ ददृ॑शे दि॒वो न पुन॑र्य॒तो नकि॑र॒द्धा नु वे॑द ॥ऋग्वेद १०\।१११\।०७हरिः ॐ अ॒र्वाची॑ सुभगे भव॒ सीते॒ वन्दा॑महे त्वा ।यथा॑ नः सु॒भगास॑सि॒ यथा॑ नः सु॒फलास॑सि ॥ऋग्वेद ४\।०५७\।०६

hariḥ oṃ sacanta yaduṣasaḥ sūryeṇa citrāmasya ketavo rāmavindan |ā yannakṣatraṃ dadṛśe divo na punaryato nakiraddhā nu veda ||ṛgveda 10\|111\|07hariḥ oṃ arvācī subhage bhava sīte vandāmahe tvā |yathā naḥ subhagāsasi yathā naḥ suphalāsasi ||ṛgveda 4\|057\|06

ॐ षां नमः पराय परमेष्ठ्यात्मने नमः इति शिरसि ॥ १॥

oṃ ṣāṃ namaḥ parāya parameṣṭhyātmane namaḥ iti śirasi || 1||

ॐ यां नमः पराय पुरुषात्मने नमः इति नासाग्रे ॥ २॥

oṃ yāṃ namaḥ parāya puruṣātmane namaḥ iti nāsāgre || 2||

ॐ रां नमः पराय विश्वात्मने नमः इति हृदये ॥ ३॥

oṃ rāṃ namaḥ parāya viśvātmane namaḥ iti hṛdaye || 3||

ॐ वां नमः पराय निवृत्त्यात्मने नमः इति गुह्ये ॥ ४॥

oṃ vāṃ namaḥ parāya nivṛttyātmane namaḥ iti guhye || 4||

ॐ लां नमः पराय सर्वात्मने नमः इति पादयोः ॥ ५॥

oṃ lāṃ namaḥ parāya sarvātmane namaḥ iti pādayoḥ || 5||

एवं पञ्चोपनिषन्न्यासं विधाय श्रीमन्त्रराजन्यासं कुर्यात् ।ॐ रां ज्ञानाय अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।ॐ नमः ऐश्वर्याय तर्जनीभ्यां नमः ।ॐ रामाय शक्त्यै नमः मध्यमाभ्यां नमः ।ॐ बलाय अनामिकाभ्यां नमः ।ॐ तेजसे कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।ॐ रां ज्ञानाय हृदयाय नमः ।ॐ नमः ऐश्वर्याय शिरसे स्वाहा ।ॐ रामाय शक्त्यै शिखायै वषट् ।ॐ बलाय कवचाय हुम् ।ॐ तेजसे नेत्राभ्यांवौषट् ।ॐ रामाय वीर्याय अस्त्राय फट् ।अथ दिव्यमङ्गलविग्रहस्य साङ्गसायुधसपरिकरस्य भगवतो रामभद्रस्य मनसैव एकैकमङ्गं ब्रह्मसृष्टिलोकोत्तरसौन्दर्यलावण्याढ्यं ध्यायन् (प्रातःस्मरामिरघुनाथमुखारविन्दम्\।\।\।\।\।\।) श्रीगुरुपरम्परादिकमनुसन्दधत् अप्रमेयकृपारत्नाकरस्य भगवतः श्रीरामचन्द्रस्य सुप्रभातं पठन् अर्चनयोग्यो मुमुक्षुरुपासको दण्डवद्भगवन्तं प्रणम्य भगवन्मन्दिरं प्रविश्य अर्चनपात्रादीनि सम्प्रक्षालयेत् ॥

evaṃ pañcopaniṣannyāsaṃ vidhāya śrīmantrarājanyāsaṃ kuryāt |oṃ rāṃ jñānāya aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |oṃ namaḥ aiśvaryāya tarjanībhyāṃ namaḥ |oṃ rāmāya śaktyai namaḥ madhyamābhyāṃ namaḥ |oṃ balāya anāmikābhyāṃ namaḥ |oṃ tejase kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |oṃ rāṃ jñānāya hṛdayāya namaḥ |oṃ namaḥ aiśvaryāya śirase svāhā |oṃ rāmāya śaktyai śikhāyai vaṣaṭ |oṃ balāya kavacāya hum |oṃ tejase netrābhyāṃvauṣaṭ |oṃ rāmāya vīryāya astrāya phaṭ |atha divyamaṅgalavigrahasya sāṅgasāyudhasaparikarasya bhagavato rāmabhadrasya manasaiva ekaikamaṅgaṃ brahmasṛṣṭilokottarasaundaryalāvaṇyāḍhyaṃ dhyāyan (prātaḥsmarāmiraghunāthamukhāravindam\|\|\|\|\|\|) śrīguruparamparādikamanusandadhat aprameyakṛpāratnākarasya bhagavataḥ śrīrāmacandrasya suprabhātaṃ paṭhan arcanayogyo mumukṣurupāsako daṇḍavadbhagavantaṃ praṇamya bhagavanmandiraṃ praviśya arcanapātrādīni samprakṣālayet ||

सर्गस्थितिप्रलयकर्मधुरन्धराय,ब्रह्मेन्द्ररुद्र परिपूजितपादुकाय ।सद्धर्मरक्षणविधौ सततं रताय,हे राघवेन्द्र ! भवते नवसुप्रभातम् ॥ १॥

sargasthitipralayakarmadhurandharāya,brahmendrarudra paripūjitapādukāya |saddharmarakṣaṇavidhau satataṃ ratāya,he rāghavendra ! bhavate navasuprabhātam || 1||

हे कोसलेश ! सरयूजलशीतलोऽसौ,रम्यः सुगन्धिभरितः पवनः प्रभाते ।संवाहयत्यतिसुखेन वपुस्त्वदीयं,हे राघवेन्द्र ! भवते नवसुप्रभातम् ॥ २॥

he kosaleśa ! sarayūjalaśītalo'sau,ramyaḥ sugandhibharitaḥ pavanaḥ prabhāte |saṃvāhayatyatisukhena vapustvadīyaṃ,he rāghavendra ! bhavate navasuprabhātam || 2||

हृष्टो वशिष्ठपरमर्षिरयं शुभाशीराशीनिमान्वितरितुं तव पुण्य गेहे ।सम्प्राप्त एव बहुसन्तगणैः परीतः,हे राघवेन्द्र ! भवते नवसुप्रभातम् ॥ ३॥

hṛṣṭo vaśiṣṭhaparamarṣirayaṃ śubhāśīrāśīnimānvitarituṃ tava puṇya gehe |samprāpta eva bahusantagaṇaiḥ parītaḥ,he rāghavendra ! bhavate navasuprabhātam || 3||

इक्ष्वाकुवंशकुलदीपक ! पुण्यकीर्ते !हे जानकीप्रणयपाशविलासमूर्ते !उन्मीलयामलदृशौ करुणामयौ ते,हे राघवेन्द्र ! भवते नवसुप्रभातम् ॥ ४॥

ikṣvākuvaṃśakuladīpaka ! puṇyakīrte !he jānakīpraṇayapāśavilāsamūrte !unmīlayāmaladṛśau karuṇāmayau te,he rāghavendra ! bhavate navasuprabhātam || 4||

तातस्तु ते दशरथो मुदितः सदैव,मात्राभिरत्र सहितः समुपागतोऽसौ ।त्वद्रम्यमाननसुखं समवाप्तुकामः,हे राघवेन्द्र भवते नवसुप्रभातम् ॥ ५॥

tātastu te daśaratho muditaḥ sadaiva,mātrābhiratra sahitaḥ samupāgato'sau |tvadramyamānanasukhaṃ samavāptukāmaḥ,he rāghavendra bhavate navasuprabhātam || 5||

अन्येऽपि ये तव सुभक्तिरता मनुष्याः,लोके स्वजन्मफलमाप्तुमिह प्रभाते ।त्वन्नामधेयजपमङ्गलमाचरन्ति,हे राघवेन्द्र ! भवते नवसुप्रभातम् ॥ ६॥

anye'pi ye tava subhaktiratā manuṣyāḥ,loke svajanmaphalamāptumiha prabhāte |tvannāmadheyajapamaṅgalamācaranti,he rāghavendra ! bhavate navasuprabhātam || 6||

हे रामचन्द्र ! करुणामय, दीनबन्धो !हे कोसलेश ! भवतापविनाशदक्ष !सीतापते ! रघुपते ! जनतापते है !हे राघवेन्द्र ! भवते नवसुप्रभातम् ॥ ७॥

he rāmacandra ! karuṇāmaya, dīnabandho !he kosaleśa ! bhavatāpavināśadakṣa !sītāpate ! raghupate ! janatāpate hai !he rāghavendra ! bhavate navasuprabhātam || 7||

घण्टानादपूर्वकं उत्थापनमन्त्रोच्चारणपृर्वकं श्रीभगवन्तमुत्थापयेत्उत्थापन मन्त्रःकौशल्यासुप्रजा राम पूर्वासन्ध्या प्रवर्तते ।उत्तिष्ठ नरशार्दूल कर्तव्यं दैवमाह्निकम् ॥ १॥

ghaṇṭānādapūrvakaṃ utthāpanamantroccāraṇapṛrvakaṃ śrībhagavantamutthāpayetutthāpana mantraḥkauśalyāsuprajā rāma pūrvāsandhyā pravartate |uttiṣṭha naraśārdūla kartavyaṃ daivamāhnikam || 1||

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते त्यज निद्रां जगत्पते ।त्वदीयोत्थानमात्रेण उत्थितं भुवनत्रयम् ॥ २॥

uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te tyaja nidrāṃ jagatpate |tvadīyotthānamātreṇa utthitaṃ bhuvanatrayam || 2||

उत्तिष्ठोत्तिष्ठ श्रीराम भद्रं ते करुणानिधे ।उत्तिष्ठ जानकीकान्त त्रैलोक्यं मङ्गलं कुरु ॥ ३॥

uttiṣṭhottiṣṭha śrīrāma bhadraṃ te karuṇānidhe |uttiṣṭha jānakīkānta trailokyaṃ maṅgalaṃ kuru || 3||

त्वदीयभावपूताङ्गाः सपर्याकाङ्क्षया प्रभो ।प्रार्थयन्ते समागत्य रामभद्र प्रबुध्यताम् ॥ ४॥

tvadīyabhāvapūtāṅgāḥ saparyākāṅkṣayā prabho |prārthayante samāgatya rāmabhadra prabudhyatām || 4||

श्रीमद्भगवद्चरणचञ्चरीकमुमुक्षुरुपसकाभिमतानुरूपगुणविभवैश्वर्यशीलाद्यनवधिकातिशयासङ्ख्यकल्याणगुणगणं अप्रमेयकृपारत्नाकरं भगवन्तं श्रीरामचन्द्रं शरणमहं प्रपद्ये ।तदनु आच्छादनादिकं सङ्गृह्य, निर्माल्यं एकतः संस्थाप्य पाद्यं(दूर्वाविष्णुपर्णीपद्मश्यामकसहितं जलं पाद्यपात्रे निक्षिपेत्)ॐए॒तावा॑नस्यमहि॒मातो॒ज्यायाँश्च॒पूरु॑षः ।पादो\"ऽस्य॒व्विश्वा॑भू॒तानि॑त्रि॒पाद॑स्या॒मृतं॑दि॒वि ॥इदं पाद्यं मया दत्तं दिव्यं नरवरोत्तम ।प्रसीद जानकीनाथ ! गृहाण सम्मुखो भव ॥इति पाद्यं समर्पयामि ।रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः पाद्यं समर्पयामि । इत्युक्त्वा भगवतः पादौ प्रक्षाल्य अर्घ्यं समर्पयेत् ।

śrīmadbhagavadcaraṇacañcarīkamumukṣurupasakābhimatānurūpaguṇavibhavaiśvaryaśīlādyanavadhikātiśayāsaṅkhyakalyāṇaguṇagaṇaṃ aprameyakṛpāratnākaraṃ bhagavantaṃ śrīrāmacandraṃ śaraṇamahaṃ prapadye |tadanu ācchādanādikaṃ saṅgṛhya, nirmālyaṃ ekataḥ saṃsthāpya pādyaṃ(dūrvāviṣṇuparṇīpadmaśyāmakasahitaṃ jalaṃ pādyapātre nikṣipet)oṃetāvānasyamahimātojyāyām̐ścapūruṣaḥ |pādo\"'syavviśvābhūtānitripādasyāmṛtaṃdivi ||idaṃ pādyaṃ mayā dattaṃ divyaṃ naravarottama |prasīda jānakīnātha ! gṛhāṇa sammukho bhava ||iti pādyaṃ samarpayāmi |rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ pādyaṃ samarpayāmi | ityuktvā bhagavataḥ pādau prakṣālya arghyaṃ samarpayet |

(सर्षपाक्षतकुशयवतिलचन्दनपुष्पजायफलसहितं जलमर्घ्यपात्रे निक्षिपेत्)ॐत्रि॒पादू॒र्ध्वऽउदै॒त्पुरु॑षःपादो\"स्ये॒हाभ॑वत्पुनः॑।ततो॒व्विङ्व्य॑क्रामत्सा॒श॒ना॒न॒श॒नेऽ॒भि ॥दिव्यौषधिरसोपेतं दिव्य सौरभसंयुतम् ।तुलसीपुष्पदर्भाढ्यमर्घ्यं मे प्रतिगृह्यताम् ॥इत्यर्घ्यं समर्पयामि ।ॐरां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः अर्घ्यं समर्पयामि ।

(sarṣapākṣatakuśayavatilacandanapuṣpajāyaphalasahitaṃ jalamarghyapātre nikṣipet)oṃtripādūrdhva'udaitpuruṣaḥpādo\"syehābhavatpunaḥ|tatovviṅvyakrāmatsāśanānaśane'bhi ||divyauṣadhirasopetaṃ divya saurabhasaṃyutam |tulasīpuṣpadarbhāḍhyamarghyaṃ me pratigṛhyatām ||ityarghyaṃ samarpayāmi |oṃrāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ arghyaṃ samarpayāmi |

(एलालवङ्गकङ्कोलजातिसहितं जलमाचमनपात्रे निक्षिपेत् ।)ततोव्विराड॑जायतव्विराजो॒ऽधि॒पूरु॑षः ।सजा॒तोऽत्त्यरिच्च्यतप॒श्चाद्भूमि॒मथो॑पु॒रः ॥सुगन्धिवासितं दिव्यं निर्मलं सरयूदकम् ।गृहाणाऽऽचमनं नाथ ! प्रसीद मम राघव ॥इत्याचमनीयं समर्पयामि ।ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः आचमनीयं जलं समर्पयामि ।

(elālavaṅgakaṅkolajātisahitaṃ jalamācamanapātre nikṣipet |)tatovvirāḍajāyatavvirājo'dhipūruṣaḥ |sajāto'ttyariccyatapaścādbhūmimathopuraḥ ||sugandhivāsitaṃ divyaṃ nirmalaṃ sarayūdakam |gṛhāṇā''camanaṃ nātha ! prasīda mama rāghava ||ityācamanīyaṃ samarpayāmi |oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ ācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi |

मन्त्रराजेन तुलसीकाष्ठेन दन्तधावनं जिह्वालेखनञ्च कुर्यात् । मन्त्रोच्चारणपूर्वकं गण्डूषं समर्पयामीति जलं षट्कृत्वा पतितपावनाख्ये पात्रे निक्षिप्य पुनः मन्त्रराजेनैव मुखशोधनं समर्पयामीति विभाव्य तज्जलं तस्मिन्नेव पात्रे निक्षिपेत् ।ततः मधुपर्कं निवेदयेत् तत्र विधिः रत्नखचितस्वर्णपात्रे दधिमधुघृतमिश्रितमधुपर्कं भगवतः पुरतः संस्थाप्य मधुपर्कमन्त्रः पठेत् ।

mantrarājena tulasīkāṣṭhena dantadhāvanaṃ jihvālekhanañca kuryāt | mantroccāraṇapūrvakaṃ gaṇḍūṣaṃ samarpayāmīti jalaṃ ṣaṭkṛtvā patitapāvanākhye pātre nikṣipya punaḥ mantrarājenaiva mukhaśodhanaṃ samarpayāmīti vibhāvya tajjalaṃ tasminneva pātre nikṣipet |tataḥ madhuparkaṃ nivedayet tatra vidhiḥ ratnakhacitasvarṇapātre dadhimadhughṛtamiśritamadhuparkaṃ bhagavataḥ purataḥ saṃsthāpya madhuparkamantraḥ paṭhet |

मधु॒व्वाता॑ऽऋताय॒तेमधु॑क्षरन्ति॒सिन्ध॑वः ।माध्वी॑र्न्नःस॒न्त्वोष॑धीः ॥नमो रामाय भद्राय तत्त्वज्ञानस्वरूपिणे ।मधुपर्कं गृहाणेमं जानकीपतये नमः ॥इति मधुपर्कं समर्पयामि ।ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः मधुपर्कं समर्पयामि ।पुनः ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः इत्युक्त्वा आचमनीयं जलं समर्प्य शुभ्रवस्त्रेण मुखंसम्प्रोक्ष्येत ततः भगवतः पुरतः चतुष्कोणमण्डलमध्ये बालोचित नवनीतादि स्निग्धभोज्यं अखण्डानि ऋतुफलानि च संस्थाप्य धूपमाघ्रापयेत् ।

madhuvvātā'ṛtāyatemadhukṣarantisindhavaḥ |mādhvīrnnaḥsantvoṣadhīḥ ||namo rāmāya bhadrāya tattvajñānasvarūpiṇe |madhuparkaṃ gṛhāṇemaṃ jānakīpataye namaḥ ||iti madhuparkaṃ samarpayāmi |oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ madhuparkaṃ samarpayāmi |punaḥ oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ ityuktvā ācamanīyaṃ jalaṃ samarpya śubhravastreṇa mukhaṃsamprokṣyeta tataḥ bhagavataḥ purataḥ catuṣkoṇamaṇḍalamadhye bālocita navanītādi snigdhabhojyaṃ akhaṇḍāni ṛtuphalāni ca saṃsthāpya dhūpamāghrāpayet |

धूर॑सि॒धूर्व्वधूर्व्वन्तन्धूर्व्वतंयो॒स्मान्धूर्व्वति॒तन्धूर्व्वयंव्वयन्धूर्व्वामः ।दे॒वाना॑मसि॒व्वह्नि॑तम॒+सस्नि॑तमम्पप्प्रितमञ्जुष्ट॑तमन्देव॒हूत॑मम् ॥वनस्पतिरसोत्पन्नं सुगन्धाढ्यं मनोहरम् ।धूपं गृहाण देवेश ! जानक्या सह राघव ॥इति धूपं समर्पयामि ।ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः धूपमाघ्रापयामि ।हस्तौप्रक्षाल्य दीपं समर्पयामि

dhūrasidhūrvvadhūrvvantandhūrvvataṃyosmāndhūrvvatitandhūrvvayaṃvvayandhūrvvāmaḥ |devānāmasivvahnitama+sasnitamampappritamañjuṣṭatamandevahūtamam ||vanaspatirasotpannaṃ sugandhāḍhyaṃ manoharam |dhūpaṃ gṛhāṇa deveśa ! jānakyā saha rāghava ||iti dhūpaṃ samarpayāmi |oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ dhūpamāghrāpayāmi |hastauprakṣālya dīpaṃ samarpayāmi

च॒न्द्रमा॒मन॑सोजा॒तश्चक्क्षोःसूर्यो॑ऽजायत ।श्रोत्त्राद्वायुश्चप्प्राणश्चमुखादग्निरजायत ।घृतवर्ति समायुक्तं कर्पूरादि समन्वितम् ।दीपं गृहाण देवेश ! मम सिद्धिप्रदो भव ॥इति दीपं दर्शयामि ।हस्तौ प्रक्षाल्य पार्षदान् सन्नह्य घण्टानादं नादयन् तुलसीदलमिश्रितेन तुलस्युदकेन ॐ रां रामाय नमः इति मन्त्रेण सम्प्रोक्ष्य धेनुमुद्रया अमृतीकृत्य तुलसीपत्राणि संस्थाप्य पूर्वापोशनपूर्वकं नैवेद्यं निवेदयेत् ।

candramāmanasojātaścakkṣoḥsūryo'jāyata |śrottrādvāyuścapprāṇaścamukhādagnirajāyata |ghṛtavarti samāyuktaṃ karpūrādi samanvitam |dīpaṃ gṛhāṇa deveśa ! mama siddhiprado bhava ||iti dīpaṃ darśayāmi |hastau prakṣālya pārṣadān sannahya ghaṇṭānādaṃ nādayan tulasīdalamiśritena tulasyudakena oṃ rāṃ rāmāya namaḥ iti mantreṇa samprokṣya dhenumudrayā amṛtīkṛtya tulasīpatrāṇi saṃsthāpya pūrvāpośanapūrvakaṃ naivedyaṃ nivedayet |

नाभ्याऽऽसीद॒न्तरि॑क्ष+शी॒र्ष्णोद्यौःसम॑वर्तत ।प॒द्भ्याम्भूमि॒र्द्दिशः॒श्रोत्त्रात्तथा॑लो॒काँ२॥आ॑कल्पयन् ॥पूपमोदकसंयावपयः पक्वादिकं वरम ।निर्मितं बहुसंस्कारैर्नैवेद्यं प्रतिगृह्यताम् ॥इति नैवेद्यं निवेदयामि ।याःफ॒लिनी॒र्याऽ॑फ॒लाऽ॑पु॒ष्पायाश्च॑पु॒ष्पिणीः॑ ।बृह॒स्पति॑प्रसूता॒स्तान्नोमुञ्च॒न्त्व+ह॑सः ॥इदं फलं मया देव स्थापितं पुरतस्तव ।तेन मे सफलावाप्तिर्भवेज्जन्मनि जन्मनि ॥इति फलं समर्पयामि ।

nābhyā''sīdantarikṣa+śīrṣṇodyauḥsamavartata |padbhyāmbhūmirddiśaḥśrottrāttathālokām̐2||ākalpayan ||pūpamodakasaṃyāvapayaḥ pakvādikaṃ varama |nirmitaṃ bahusaṃskārairnaivedyaṃ pratigṛhyatām ||iti naivedyaṃ nivedayāmi |yāḥphalinīryā'phalā'puṣpāyāścapuṣpiṇīḥ |bṛhaspatiprasūtāstānnomuñcantva+hasaḥ ||idaṃ phalaṃ mayā deva sthāpitaṃ puratastava |tena me saphalāvāptirbhavejjanmani janmani ||iti phalaṃ samarpayāmi |

पुनः घण्टानादं नादयन् आचमनीयं जलं समर्प्य करोद्वर्त्तनं कुर्यात् । ततः चामरव्यजनादिभिरुपचरन् शङ्खघण्टादुन्दुभिघोषपूर्वकं अलङ्कृतपञ्चवर्त्तिकाभिः नीराजनं कुर्यात् ।चतुश्चरणयोः, द्विर्नाभौ, मुखे सकृत् कृत्वा सप्तभिः सर्वाङ्गे ॐकाराकृत्या परिभ्रामयेत् । तदनन्तरं पश्चिमादि दिशां तत्तद्देवान् तीर्थानि च संस्मृत्य परिक्रमाक्रमेण नीराजयेत् । पुनश्च देहलीस्थ देवान् संस्मृत्य ईषदवनम्य भूमिं च नीराजयेत् ।पुनः वारत्रयं जलेन धौतवाससा च नीराजनं कुर्यात् । शङ्खोदकं वारत्रयं भ्रामयित्वा गरुडघण्टायां, नीराजनपात्रे ईषन्निक्षिप्य समुपस्थित भक्तजनान् अभिषिञ्चेत् ।पुष्पाञ्जलिं विधाय अर्चकः चामरसेवां कुर्यात् ।

punaḥ ghaṇṭānādaṃ nādayan ācamanīyaṃ jalaṃ samarpya karodvarttanaṃ kuryāt | tataḥ cāmaravyajanādibhirupacaran śaṅkhaghaṇṭādundubhighoṣapūrvakaṃ alaṅkṛtapañcavarttikābhiḥ nīrājanaṃ kuryāt |catuścaraṇayoḥ, dvirnābhau, mukhe sakṛt kṛtvā saptabhiḥ sarvāṅge oṃkārākṛtyā paribhrāmayet | tadanantaraṃ paścimādi diśāṃ tattaddevān tīrthāni ca saṃsmṛtya parikramākrameṇa nīrājayet | punaśca dehalīstha devān saṃsmṛtya īṣadavanamya bhūmiṃ ca nīrājayet |punaḥ vāratrayaṃ jalena dhautavāsasā ca nīrājanaṃ kuryāt | śaṅkhodakaṃ vāratrayaṃ bhrāmayitvā garuḍaghaṇṭāyāṃ, nīrājanapātre īṣannikṣipya samupasthita bhaktajanān abhiṣiñcet |puṣpāñjaliṃ vidhāya arcakaḥ cāmarasevāṃ kuryāt |

श्रीरामलला सरकार की जय ।श्रीआनन्दकन्द भगवान् की जय ।श्रीकौशल्यानन्दन भगवान् की जय ।श्रीदशरथनन्दन भगवान् की जय ।श्रीकैकयीनन्दन भगवान् की जय ।श्रीसुमित्रानन्दन भगवान् की जय ।श्री चारों भैयन की जय ।श्रीहनुमान् जी महाराज की जय ।श्रीरामजन्मभूमि की जय ।श्रीकृष्णजन्म भूमि की जय ।श्रीकाशीविश्वनाथ की जय ।श्रीअयोध्या धाम की जय ।श्रीसरयू महारानी की जय ।जगद्गुरु स्वामी श्रीरामानन्दाचार्य जी महाराज की जय ।गोस्वामी श्रीतुलसीदास जी महाराज की जय ।समस्त पूर्वाचार्यों की जय ।सर्वसन्तवैष्णव भगवान् की जय ।सत्य सनातन धर्म की जय ।गौ माता की जय ।भारत माता की जय पुनःमङ्गला आरती की जय जय श्रीसीताराम

śrīrāmalalā sarakāra kī jaya |śrīānandakanda bhagavān kī jaya |śrīkauśalyānandana bhagavān kī jaya |śrīdaśarathanandana bhagavān kī jaya |śrīkaikayīnandana bhagavān kī jaya |śrīsumitrānandana bhagavān kī jaya |śrī cāroṃ bhaiyana kī jaya |śrīhanumān jī mahārāja kī jaya |śrīrāmajanmabhūmi kī jaya |śrīkṛṣṇajanma bhūmi kī jaya |śrīkāśīviśvanātha kī jaya |śrīayodhyā dhāma kī jaya |śrīsarayū mahārānī kī jaya |jagadguru svāmī śrīrāmānandācārya jī mahārāja kī jaya |gosvāmī śrītulasīdāsa jī mahārāja kī jaya |samasta pūrvācāryoṃ kī jaya |sarvasantavaiṣṇava bhagavān kī jaya |satya sanātana dharma kī jaya |gau mātā kī jaya |bhārata mātā kī jaya punaḥmaṅgalā āratī kī jaya jaya śrīsītārāma

मङ्गलानुशासनं कुर्यात् ।ॐ नमो भगवते उत्तमश्लोकाय नम आर्यलक्षणशीलव्रताय नम उपशिक्षितात्मन उपासितलोकाय नमः साधुवादनिकषणाय नमो ब्रह्मण्यदेवाय महापुरुषाय महाराजाय नमः ॥मङ्गलानीराजनानन्तरं समर्चनीयदेवस्य दक्षिणपार्श्वे समुपविश्य आग्नेयादारभ्य प्रदक्षिणक्रमेण, प्रक्षालित पाद्यार्घ्याचमनस्नानपात्राणि संस्थाप्य तेषां मध्ये शुद्धजलपात्रं निधाय तत्र(१) दूर्वाविष्णुपर्णीपद्मश्यामकसहितं जलं पाद्यपात्रे (विष्णुपर्णी,कमल,तथा श्यामक सहित जल) निक्षिपेत् ।(२) सर्षपाक्षतकुशाग्रतिलयवगन्धजायफलपुष्पसहितं जलं अर्घ्यपात्रे (सरसो, अक्षत, कुशाग्र, तिल, यव, गन्ध,जायफल फूल सहित शुद्ध छना हुआ जल) निक्षिपेत्(३) एलालवङ्गकङ्कोलजातिसहितं जलमाचनपात्रे (इलायची, लवङ्ग, कङ्कोल, तथा जायफल सहित जल) निक्षिपेत् ।(४) कोष्टमाजिष्ठहरिद्रामुस्ताशैलेयचम्पकवचकर्पूरलामज्जकसहितं जलं (कूठ, मजीठ, हल्दी, मोथा, छबीला, चम्पा, वच, कर्पूर तथा लामञ्जक रस सहित जल) स्नानपात्रे निक्षिपेत् श्रीमन्त्रराजेन प्रत्येकं तत्तत्पात्रं सम्मन्त्र्य सुरभिमुद्रां च प्रदर्श्य वामपार्श्वे पूर्णकुम्भं निधाय अन्यानि पूजाद्रव्याणि दक्षिणपार्श्वे च निधाय मनसा स्वाचार्यं पाद्यादिभिः सम्पूज्यतद्धस्तेनैवाराधनं स्वीकार्यमिति भगवते विज्ञाप्य पूर्वस्थापितस्ववामपार्श्वस्थपूर्णकुम्भे श्रीराममन्त्रोच्चारणपूर्वकं तुलसीदलं निक्षिप्य श्रीमन्त्रराजेनैवाभिमन्त्र्य तज्जलेनपाद्यादिपञ्चपात्राणि षडक्षरमन्त्रोच्चारणपूर्वकं क्रमेण प्रपूर्य उद्धरण्यार्घ्यादि पञ्चपात्रेभ्यः किञ्चित्किञ्चित्तोयं समुद्धृत्य पूर्णकुम्भे निक्षिपेत् । तत उद्धरण्यार्घ्यसलिलमादाय नासाग्रपर्यन्तं ॐ विरजे आगच्छागच्छेति सप्तकृत्वा उक्त्वा तत्तोयेनात्मानं पूजोपकरणानि गर्भगृहभूमिं च प्रोक्ष्यापशिष्टमन्यत्र प्रक्षिपेत् ।

maṅgalānuśāsanaṃ kuryāt |oṃ namo bhagavate uttamaślokāya nama āryalakṣaṇaśīlavratāya nama upaśikṣitātmana upāsitalokāya namaḥ sādhuvādanikaṣaṇāya namo brahmaṇyadevāya mahāpuruṣāya mahārājāya namaḥ ||maṅgalānīrājanānantaraṃ samarcanīyadevasya dakṣiṇapārśve samupaviśya āgneyādārabhya pradakṣiṇakrameṇa, prakṣālita pādyārghyācamanasnānapātrāṇi saṃsthāpya teṣāṃ madhye śuddhajalapātraṃ nidhāya tatra(1) dūrvāviṣṇuparṇīpadmaśyāmakasahitaṃ jalaṃ pādyapātre (viṣṇuparṇī,kamala,tathā śyāmaka sahita jala) nikṣipet |(2) sarṣapākṣatakuśāgratilayavagandhajāyaphalapuṣpasahitaṃ jalaṃ arghyapātre (saraso, akṣata, kuśāgra, tila, yava, gandha,jāyaphala phūla sahita śuddha chanā huā jala) nikṣipet(3) elālavaṅgakaṅkolajātisahitaṃ jalamācanapātre (ilāyacī, lavaṅga, kaṅkola, tathā jāyaphala sahita jala) nikṣipet |(4) koṣṭamājiṣṭhaharidrāmustāśaileyacampakavacakarpūralāmajjakasahitaṃ jalaṃ (kūṭha, majīṭha, haldī, mothā, chabīlā, campā, vaca, karpūra tathā lāmañjaka rasa sahita jala) snānapātre nikṣipet śrīmantrarājena pratyekaṃ tattatpātraṃ sammantrya surabhimudrāṃ ca pradarśya vāmapārśve pūrṇakumbhaṃ nidhāya anyāni pūjādravyāṇi dakṣiṇapārśve ca nidhāya manasā svācāryaṃ pādyādibhiḥ sampūjyataddhastenaivārādhanaṃ svīkāryamiti bhagavate vijñāpya pūrvasthāpitasvavāmapārśvasthapūrṇakumbhe śrīrāmamantroccāraṇapūrvakaṃ tulasīdalaṃ nikṣipya śrīmantrarājenaivābhimantrya tajjalenapādyādipañcapātrāṇi ṣaḍakṣaramantroccāraṇapūrvakaṃ krameṇa prapūrya uddharaṇyārghyādi pañcapātrebhyaḥ kiñcitkiñcittoyaṃ samuddhṛtya pūrṇakumbhe nikṣipet | tata uddharaṇyārghyasalilamādāya nāsāgraparyantaṃ oṃ viraje āgacchāgaccheti saptakṛtvā uktvā tattoyenātmānaṃ pūjopakaraṇāni garbhagṛhabhūmiṃ ca prokṣyāpaśiṣṭamanyatra prakṣipet |

ॐ अयोध्यानगरे रम्ये रत्नमण्डपमध्यगे ।स्मरेत्कल्पतरोर्मूले रत्नसिंहासनं शुभम् ॥तन्मध्येऽष्टदलं पद्मं नानारत्नैश्च वेष्टितम् ।स्मरेन्मध्ये दाशरथिं सहस्रादित्यतेजसम् ॥पितुरङ्कगतं राममिन्द्रनीलमणिप्रभम् ।कोमलाङ्गं विशालाक्षं विद्युद्वर्णाम्बरावृतम् ॥भानुकोटिप्रतीकाशं किरीटेन विराजितम् ।रत्नग्रैवेयकेयूररत्नकुण्डलमण्डितम् ॥रत्नकङ्कणमञ्जीरकटिसूत्रैरलङ्कृतम् ।श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं मुक्ताहारोपशोभितम् ॥दिव्यरत्नसमायुक्तं मुद्रिकाभिरलङ्कृतम् ।राघवं द्विभुजं बालं राममीषत्स्मिताननम् ॥तुलसीकुन्दमन्दारपुष्पमाल्यैरलङ्कृतम् ।कर्पूरागुरुकस्तूरीदिव्यगन्धानुलेपनम् ॥योगशास्त्रेष्वभिरतं योगेशं योगदायकम् ।सदा भरतसौमित्रिशत्रुघ्नैरुपशोभितम् ॥विद्याधरसुराधीशसिद्धगन्धर्वकिन्नरैः ।योगीन्द्रैर्नारदाद्यैश्च स्तूयमानमहर्निशम् ॥विश्वामित्रवसिष्ठादिमुनिभिः परिसेवितम् ।सनकादिमुनिश्रेष्ठैर्योगिवृन्दैश्च सेवितम् ॥रामं रघुवरं वीरं धनुर्वेदविशारदम् ।मङ्गलायतनं देवं रामं राजीवलोचनम् ॥सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञमानन्दकरसुन्दरम् ।कौसल्यानन्दनं रामं धनुर्बाणधरं हरिम् ॥विज्ञानहेतुं विमलायताक्षं प्रज्ञानरूपं स्वसुखैकहेतुम् ।श्रीरामचन्द्रं हरिमादिदेवं परात्परं राममहं भजामि ॥इति पद्यैरित्थमनुसन्धाय भगवच्छ्रीरामचन्द्रचरणारविन्दे समर्पयेत् ।अथाधारादीन् संस्मृत्य पूजयेत्ॐ आधारशक्त्यै नमः आधार शक्त्यै पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ प्रकृत्यै नमः प्रकृत्यै पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ अखिलजगदाधाराय कूर्मरूपिणे नारायणाय नमः इति अखिलजगदाधाराय कूर्मरूपिणे नारायणाय पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ भगवतेऽनन्ताय नागराजाय नमः भगवतेऽनन्ताय नागराजाय पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ भूम्यै नमः भूम्यै पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ श्रीसाकेताय दिव्यनगराय नमः साकेताय दिव्यनगराय पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ पुष्पकाय दिव्यविमानाय नमः पुष्पकाय दिव्यविमानाय पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ अष्टचक्रायै श्रीअयोध्यायै नमः अष्टचक्रायै श्रीअयोध्यायै पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐआनन्दमयदिव्यरत्नमण्डपाय नमः आनन्दमयदिव्यरत्नमण्डपाय पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐआस्तरणभूताय अनन्ताय नमः आस्तरणभूताय अनन्ताय पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि ।

oṃ ayodhyānagare ramye ratnamaṇḍapamadhyage |smaretkalpatarormūle ratnasiṃhāsanaṃ śubham ||tanmadhye'ṣṭadalaṃ padmaṃ nānāratnaiśca veṣṭitam |smarenmadhye dāśarathiṃ sahasrādityatejasam ||pituraṅkagataṃ rāmamindranīlamaṇiprabham |komalāṅgaṃ viśālākṣaṃ vidyudvarṇāmbarāvṛtam ||bhānukoṭipratīkāśaṃ kirīṭena virājitam |ratnagraiveyakeyūraratnakuṇḍalamaṇḍitam ||ratnakaṅkaṇamañjīrakaṭisūtrairalaṅkṛtam |śrīvatsakaustubhoraskaṃ muktāhāropaśobhitam ||divyaratnasamāyuktaṃ mudrikābhiralaṅkṛtam |rāghavaṃ dvibhujaṃ bālaṃ rāmamīṣatsmitānanam ||tulasīkundamandārapuṣpamālyairalaṅkṛtam |karpūrāgurukastūrīdivyagandhānulepanam ||yogaśāstreṣvabhirataṃ yogeśaṃ yogadāyakam |sadā bharatasaumitriśatrughnairupaśobhitam ||vidyādharasurādhīśasiddhagandharvakinnaraiḥ |yogīndrairnāradādyaiśca stūyamānamaharniśam ||viśvāmitravasiṣṭhādimunibhiḥ parisevitam |sanakādimuniśreṣṭhairyogivṛndaiśca sevitam ||rāmaṃ raghuvaraṃ vīraṃ dhanurvedaviśāradam |maṅgalāyatanaṃ devaṃ rāmaṃ rājīvalocanam ||sarvaśāstrārthatattvajñamānandakarasundaram |kausalyānandanaṃ rāmaṃ dhanurbāṇadharaṃ harim ||vijñānahetuṃ vimalāyatākṣaṃ prajñānarūpaṃ svasukhaikahetum |śrīrāmacandraṃ harimādidevaṃ parātparaṃ rāmamahaṃ bhajāmi ||iti padyairitthamanusandhāya bhagavacchrīrāmacandracaraṇāravinde samarpayet |athādhārādīn saṃsmṛtya pūjayetoṃ ādhāraśaktyai namaḥ ādhāra śaktyai pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ prakṛtyai namaḥ prakṛtyai pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ akhilajagadādhārāya kūrmarūpiṇe nārāyaṇāya namaḥ iti akhilajagadādhārāya kūrmarūpiṇe nārāyaṇāya pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ bhagavate'nantāya nāgarājāya namaḥ bhagavate'nantāya nāgarājāya pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ bhūmyai namaḥ bhūmyai pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ śrīsāketāya divyanagarāya namaḥ sāketāya divyanagarāya pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ puṣpakāya divyavimānāya namaḥ puṣpakāya divyavimānāya pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ aṣṭacakrāyai śrīayodhyāyai namaḥ aṣṭacakrāyai śrīayodhyāyai pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃānandamayadivyaratnamaṇḍapāya namaḥ ānandamayadivyaratnamaṇḍapāya pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃāstaraṇabhūtāya anantāya namaḥ āstaraṇabhūtāya anantāya pādyārghyādīni samarpayāmi |

आग्नेय्यां दिशि ॐ धर्माय पीठपादाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । नैऋत्यां ॐ ज्ञानाय पीठपादाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । वायव्यां ॐ वैराग्याय पीठपादाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ऐशान्यां ॐ ऐश्वर्याय पीठपादाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । मध्ये ॐ पीठभूताय अनन्ताय नागराजाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । प्राच्यां ॐ अधर्माय पीठगात्राय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । दक्षिणस्यां ॐ अज्ञानाय पीठगात्राय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पश्चिमायां ॐ अवैराग्याय पीठगात्राय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । उत्तरस्यां ॐ अनैश्वर्याय पीठगात्राय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । एभिः परिच्छिन्नतत्त्वसदसदात्मकाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ ऋग्वेदाय पीठवाहकाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ यजुर्वेदाय पीठवाहकाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ सामवेदाय पीठवाहकाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ अथर्ववेदाय पीठवाहकाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । इत्थं गन्धपुष्पादिभिस्तानभ्यर्च्य प्रणमेत् ।पुनश्च पीठवाहकोपरि ॐ परिच्छिन्नतनवे पीठभूताय शुद्धात्मकायाऽनन्ताय नागराजाय नमः इति तस्मै पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । तत्रानन्तोपरि ॐ अष्टदल पद्माय नमः इति तस्मै पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । तद्दलेषु ॐ सूर्याय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । केशरेषु ॐ सं सोममण्डलाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । कर्णिकायां ॐ रं वह्निमण्डलाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । इति मण्डलत्रयं ध्यात्वा पद्मस्य पूर्वपार्श्वदले अष्टशक्तीभ्यः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ विमलायै चामरहस्तायै नमः इति तस्यै पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्याग्निकोणे ॐ उत्कर्षिण्यै चामरहस्तायै नमः इति पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्य दक्षिणदले ॐ ज्ञानरूपायै चामरहस्तायै नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्य नैऋत्यदले ॐ क्रियायै चामरहस्तायै नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्य पश्चिमदले ॐ योगायै चामरहस्तायै नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्य वायव्यदले ॐ सत्यायै चामरहस्तायै नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्योत्तरदले ॐ प्रह्व्यै चामरहस्तायै नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्येशानदले ॐ ऐशान्यै चामरहस्तायै नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि ।पुनश्चभगवतोऽग्रे कर्णिकायाः पूर्वभागे ॐ अनुग्रहायै नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पद्मस्य कर्णिकायां ॐ जगत्प्रकृतये दिव्ययोगपीठवाहकाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । ॐ दिव्ययोगपीठ वाहकोपरि ॐ दिव्ययोगपीठाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । योगपीठे ॐ दिव्ययोगपर्यङ्काय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पर्यङ्कोपरि ॐ सहस्त्रफणशोभिताय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । पुरो ॐ भगवत्पादपीठाय नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि । तदुपरि ॐ भगवत्पादुकाभ्यां नमः पाद्यार्घ्यादीनि समर्पयामि ।अथ यन्त्रोपरि भगवन्तं संस्थाप्य आसनं कल्पयेत् ।अथ तादृशाष्टदलपद्मस्थपर्यङ्कस्थितानन्तोपरि ।प्रपन्नाभीष्टसन्दोह श्रीराम! करुणानिधे! शिवशेषाद्यविज्ञेयाशेषमाहात्म्य राघव ! सभ्रातृभिस्समागच्छ पार्षदेन सह प्रभो ! आज्ञापयस्व दासं मामर्चायै शरणागतम् ॥इति सानुजमप्रमेयकृपारत्नाकरं भगवन्तं साङ्गं सायुधं सपरिकरं सवाहनं सशक्तिकं श्रीरामचन्द्रमावाह्य पुष्पाञ्जलिं च तस्मै प्रदाय पूर्वस्थापितार्घ्यपात्रात् उद्धरण्यार्घ्यजलमादाय पाद्यं समर्पयेत् ।

āgneyyāṃ diśi oṃ dharmāya pīṭhapādāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | naiṛtyāṃ oṃ jñānāya pīṭhapādāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | vāyavyāṃ oṃ vairāgyāya pīṭhapādāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | aiśānyāṃ oṃ aiśvaryāya pīṭhapādāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | madhye oṃ pīṭhabhūtāya anantāya nāgarājāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | prācyāṃ oṃ adharmāya pīṭhagātrāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | dakṣiṇasyāṃ oṃ ajñānāya pīṭhagātrāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | paścimāyāṃ oṃ avairāgyāya pīṭhagātrāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | uttarasyāṃ oṃ anaiśvaryāya pīṭhagātrāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | ebhiḥ paricchinnatattvasadasadātmakāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ ṛgvedāya pīṭhavāhakāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ yajurvedāya pīṭhavāhakāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ sāmavedāya pīṭhavāhakāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ atharvavedāya pīṭhavāhakāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | itthaṃ gandhapuṣpādibhistānabhyarcya praṇamet |punaśca pīṭhavāhakopari oṃ paricchinnatanave pīṭhabhūtāya śuddhātmakāyā'nantāya nāgarājāya namaḥ iti tasmai pādyārghyādīni samarpayāmi | tatrānantopari oṃ aṣṭadala padmāya namaḥ iti tasmai pādyārghyādīni samarpayāmi | taddaleṣu oṃ sūryāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | keśareṣu oṃ saṃ somamaṇḍalāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | karṇikāyāṃ oṃ raṃ vahnimaṇḍalāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | iti maṇḍalatrayaṃ dhyātvā padmasya pūrvapārśvadale aṣṭaśaktībhyaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ vimalāyai cāmarahastāyai namaḥ iti tasyai pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasyāgnikoṇe oṃ utkarṣiṇyai cāmarahastāyai namaḥ iti pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasya dakṣiṇadale oṃ jñānarūpāyai cāmarahastāyai namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasya naiṛtyadale oṃ kriyāyai cāmarahastāyai namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasya paścimadale oṃ yogāyai cāmarahastāyai namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasya vāyavyadale oṃ satyāyai cāmarahastāyai namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasyottaradale oṃ prahvyai cāmarahastāyai namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasyeśānadale oṃ aiśānyai cāmarahastāyai namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi |punaścabhagavato'gre karṇikāyāḥ pūrvabhāge oṃ anugrahāyai namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | padmasya karṇikāyāṃ oṃ jagatprakṛtaye divyayogapīṭhavāhakāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | oṃ divyayogapīṭha vāhakopari oṃ divyayogapīṭhāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | yogapīṭhe oṃ divyayogaparyaṅkāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | paryaṅkopari oṃ sahastraphaṇaśobhitāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | puro oṃ bhagavatpādapīṭhāya namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi | tadupari oṃ bhagavatpādukābhyāṃ namaḥ pādyārghyādīni samarpayāmi |atha yantropari bhagavantaṃ saṃsthāpya āsanaṃ kalpayet |atha tādṛśāṣṭadalapadmasthaparyaṅkasthitānantopari |prapannābhīṣṭasandoha śrīrāma! karuṇānidhe! śivaśeṣādyavijñeyāśeṣamāhātmya rāghava ! sabhrātṛbhissamāgaccha pārṣadena saha prabho ! ājñāpayasva dāsaṃ māmarcāyai śaraṇāgatam ||iti sānujamaprameyakṛpāratnākaraṃ bhagavantaṃ sāṅgaṃ sāyudhaṃ saparikaraṃ savāhanaṃ saśaktikaṃ śrīrāmacandramāvāhya puṣpāñjaliṃ ca tasmai pradāya pūrvasthāpitārghyapātrāt uddharaṇyārghyajalamādāya pādyaṃ samarpayet |

ए॒तावा॑नस्यमहि॒मातो॒ज्ज्यायाँश्च॒पूरु॑षः ।पादो\"ऽस्य॒व्विश्वा॑भू॒तानि॑त्त्रिपाद॑स्या॒मृतन्दिवि ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः पाद्यं समर्पयामि । इत्युक्त्वा भगवतः पादौ प्रक्षाल्य अर्घ्यं समर्पयेत् ।

etāvānasyamahimātojjyāyām̐ścapūruṣaḥ |pādo\"'syavviśvābhūtānittripādasyāmṛtandivi ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ pādyaṃ samarpayāmi | ityuktvā bhagavataḥ pādau prakṣālya arghyaṃ samarpayet |

त्रि॒पादू॒र्ध्वऽउदै॒त्पुरु॑षःपादोस्ये॒हाभ॑वत्पुनः ।ततो॒व्विष्ष्वङ्व्व्यक्रामत्साशनानशनेऽ॒भि ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः अर्घ्यं समर्पयामि । इत्युक्त्वा भगवतः दक्षिण हस्तं सम्प्रोक्ष्य आचमनीयं जलं समर्पयेत् ।

tripādūrdhva'udaitpuruṣaḥpādosyehābhavatpunaḥ |tatovviṣṣvaṅvvyakrāmatsāśanānaśane'bhi ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ arghyaṃ samarpayāmi | ityuktvā bhagavataḥ dakṣiṇa hastaṃ samprokṣya ācamanīyaṃ jalaṃ samarpayet |

ततोव्विराड॑जायतव्विराजो॒ऽधि॒पूरु॑षः ।सजा॒तोऽत्त्यरिच्च्यतप॒श्चाद्भूमि॒मथो॑पु॒रः ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः आचमनीयं जलं समर्पयामि । इत्युक्त्वा आचमनीयं समर्प्य शुभ्रवस्त्रेण भगवतः शुभाङ्गानि सम्मृज्य मधुपर्कं समर्पयेत् । तत्र विधिः रत्नखचितस्वर्णपात्रे दधिमधुघृतमिश्रितमधुपर्कं भगवतः पुरतः संस्थाप्य मधुपर्क मन्त्रः पठेत् ।

tatovvirāḍajāyatavvirājo'dhipūruṣaḥ |sajāto'ttyariccyatapaścādbhūmimathopuraḥ ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ ācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi | ityuktvā ācamanīyaṃ samarpya śubhravastreṇa bhagavataḥ śubhāṅgāni sammṛjya madhuparkaṃ samarpayet | tatra vidhiḥ ratnakhacitasvarṇapātre dadhimadhughṛtamiśritamadhuparkaṃ bhagavataḥ purataḥ saṃsthāpya madhuparka mantraḥ paṭhet |

ॐ यन्मधुनो मधव्व्यं परमं रूपमन्नाद्यम् ।तेनाहं मधुनो मधव्येन परमेण रूपेणान्नाद्येन परमो मधव्योऽन्नादोऽसानि ।ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः मधुपर्कं समर्पयामि ।पुनः रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः इत्युक्त्वा आचमनीयं जलं समर्प्य शुभ्रवस्त्रेण मुखं सम्प्रोक्षयेत् ।

oṃ yanmadhuno madhavvyaṃ paramaṃ rūpamannādyam |tenāhaṃ madhuno madhavyena parameṇa rūpeṇānnādyena paramo madhavyo'nnādo'sāni |oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ madhuparkaṃ samarpayāmi |punaḥ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ ityuktvā ācamanīyaṃ jalaṃ samarpya śubhravastreṇa mukhaṃ samprokṣayet |

स्नानपात्राज्जलमादाय भगवन्तं स्नापयन् मन्त्रमुच्चरेत् ॥

snānapātrājjalamādāya bhagavantaṃ snāpayan mantramuccaret ||

तस्मा\"द्य॒ज्ञात्स॑र्व्वहुतः॑सम्भृतम्पृषदा॒ज्यम् ।प॒शूँस्ताँश्च॑क्रेव्वाय॒व्व्यानार॒ण्याग्ग्राम्याश्च॒ये ॥

tasmā\"dyajñātsarvvahutaḥsambhṛtampṛṣadājyam |paśūm̐stām̐ścakrevvāyavvyānāraṇyāggrāmyāścaye ||

ॐ पयःपृथिव्व्याम्पयऽओषधीषुपयोदिव्व्यन्तरिक्षेपयोधाः ।पयस्वतीःप्प्रदिशःसन्तुमह्यम् ॥कामधेनुसमुद्भूतं सर्वेषां जीवनं परम् ।पावनं यज्ञहेतुश्च पयः स्नानार्थमर्पितम् ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः पयस्नानं समर्पयामि । पयस्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि

oṃ payaḥpṛthivvyāmpaya'oṣadhīṣupayodivvyantarikṣepayodhāḥ |payasvatīḥppradiśaḥsantumahyam ||kāmadhenusamudbhūtaṃ sarveṣāṃ jīvanaṃ param |pāvanaṃ yajñahetuśca payaḥ snānārthamarpitam ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ payasnānaṃ samarpayāmi | payasnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi | śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi

ॐ दधिक्राव्ण्णोऽकारिषञ्जिष्णोरश्वस्यव्वाजिनः ।सुरभिनोमुखाकरत्प्रणऽयू+षितारिषत् ॥पयसस्तु समुद्भूतं मधुराम्लं शशिप्रभम् ।दध्यानीतं मया देव! स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः दधिस्नानं समर्पयामि । दधिस्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि ।

oṃ dadhikrāvṇṇo'kāriṣañjiṣṇoraśvasyavvājinaḥ |surabhinomukhākaratpraṇa'yū+ṣitāriṣat ||payasastu samudbhūtaṃ madhurāmlaṃ śaśiprabham |dadhyānītaṃ mayā deva! snānārthaṃ pratigṛhyatām ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ dadhisnānaṃ samarpayāmi | dadhisnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi | śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi |

ॐ घृतम्मिमिक्षेघृतमस्ययोनिर्घृतेश्रितोघृतम्वस्यधाम ।अनुष्वधमावहमादयस्वस्वाहाकृतम्व्वृषभव्वक्षिहव्व्यम् ॥नवनीतसमुत्पन्नं सर्वसन्तोषकारकम् ।घृतं तुभ्यं प्रदास्यामि स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः घृतस्नानं समर्पयामि । घृतस्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि ॥

oṃ ghṛtammimikṣeghṛtamasyayonirghṛteśritoghṛtamvasyadhāma |anuṣvadhamāvahamādayasvasvāhākṛtamvvṛṣabhavvakṣihavvyam ||navanītasamutpannaṃ sarvasantoṣakārakam |ghṛtaṃ tubhyaṃ pradāsyāmi snānārthaṃ pratigṛhyatām ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ ghṛtasnānaṃ samarpayāmi | ghṛtasnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi | śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi ||

ॐ मधुव्वाताऽऋतायतेमधुक्षरन्तिसिन्धवः ।माध्वीर्न्नःसन्त्वोषधीः ।मधुनक्तमुतोषसोमधुमत्पार्थिव+रजः ।मधुद्यौरस्तुनःपिता ।मधुमान्नोव्वनस्पतिर्म्मधुमाँ२\ऽ ॥अस्तुसूर्यः ॥माध्वीर्ग्गावोभवन्तुनः ॥पुष्परेणुसमुद्भूतं सुस्वादु मधुरं मधु ।तेजः पुष्टिकरं दिव्यं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः मधुस्नानं समर्पयामि । मधुस्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि

oṃ madhuvvātā'ṛtāyatemadhukṣarantisindhavaḥ |mādhvīrnnaḥsantvoṣadhīḥ |madhunaktamutoṣasomadhumatpārthiva+rajaḥ |madhudyaurastunaḥpitā |madhumānnovvanaspatirmmadhumām̐2\' ||astusūryaḥ ||mādhvīrggāvobhavantunaḥ ||puṣpareṇusamudbhūtaṃ susvādu madhuraṃ madhu |tejaḥ puṣṭikaraṃ divyaṃ snānārthaṃ pratigṛhyatām ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ madhusnānaṃ samarpayāmi | madhusnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi | śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi

ॐ अपाँ+रसमुद्वयस+सूर्ये+सन्त+समाहितम् ।अपा+रसस्ययोरसस्तंव्वो गृह्णाम्युत्तममुपयामगृहीतोऽसीन्द्रायत्वाजुष्टङ्गृह्णाम्येषतेयोनिरिन्द्रायत्वाजुष्टतमम् ॥इक्षुरससमुद्भूतां शर्करां पुष्टिदां शुभाम् ।मलापहारिकां दिव्यां स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः शर्करास्नानं समर्पयामि । शर्करास्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि

oṃ apām̐+rasamudvayasa+sūrye+santa+samāhitam |apā+rasasyayorasastaṃvvo gṛhṇāmyuttamamupayāmagṛhīto'sīndrāyatvājuṣṭaṅgṛhṇāmyeṣateyonirindrāyatvājuṣṭatamam ||ikṣurasasamudbhūtāṃ śarkarāṃ puṣṭidāṃ śubhām |malāpahārikāṃ divyāṃ snānārthaṃ pratigṛhyatām ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ śarkarāsnānaṃ samarpayāmi | śarkarāsnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi | śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi

दुग्धदधिघृतमधुशर्करासम्मिश्रितपञ्चामृतेन भगवन्तं स्नापयेत् । पञ्चनद्यःसरस्वतीमपियन्तिसस्रोतसः ॥सरस्वतीतुपञ्चधासोदेशेऽभवत्सरित् ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः पञ्चामृतस्नानं समर्पयामि । पञ्चामृतस्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि ।

dugdhadadhighṛtamadhuśarkarāsammiśritapañcāmṛtena bhagavantaṃ snāpayet | pañcanadyaḥsarasvatīmapiyantisasrotasaḥ ||sarasvatītupañcadhāsodeśe'bhavatsarit ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ pañcāmṛtasnānaṃ samarpayāmi | pañcāmṛtasnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi |

ॐ शुद्धवालःसर्व्वशुद्धवालोमणिवालस्तऽश्विनाःश्येतःश्येताक्षोरुणस्तेरुद्रायपशुपतये कर्ण्णायामाऽवलिप्तारौद्रानभोरूपाःपार्जन्याः ॥शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि ।

oṃ śuddhavālaḥsarvvaśuddhavālomaṇivālasta'śvināḥśyetaḥśyetākṣoruṇasterudrāyapaśupataye karṇṇāyāmā'valiptāraudrānabhorūpāḥpārjanyāḥ ||śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi |

ॐ अ+शुनातेऽ+शुःपृच्यताम्परुषापरुः ।गन्धस्तेसोममवतुमदायरसोऽच्युतः ॥मलयाचलसम्भूतचन्दनेन विमिश्रतम् ।इदं गन्धोदकस्नानं कुङ्कुमाक्तं प्रगृह्यताम् ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः गन्धोदकस्नानं समर्पयामि । गन्धोदकस्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि

oṃ a+śunāte'+śuḥpṛcyatāmparuṣāparuḥ |gandhastesomamavatumadāyaraso'cyutaḥ ||malayācalasambhūtacandanena vimiśratam |idaṃ gandhodakasnānaṃ kuṅkumāktaṃ pragṛhyatām ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ gandhodakasnānaṃ samarpayāmi | gandhodakasnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi | śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi

गन्धर्व्वस्त्वाव्विश्वावसुःपरिदधातुव्विश्वस्यारिट्ष्ट्यैयजमानस्यपरिधिरस्यग्निरिडऽईडितः ॥चन्दनं मलयोद्भूतं कस्तूर्यादिसमन्वितम् ।करोद्वर्तनकं देव गृहाण परमेश्वर ॥ॐ रां रामाय नमः अप्रमेयकृपारत्नाकराय भगवते श्रीरामचन्द्राय नमः उद्वर्तस्नानं समर्पयामि । उद्वर्तस्नानान्ते शुद्धोदकस्नानं समर्पयामि । शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि

gandharvvastvāvviśvāvasuḥparidadhātuvviśvasyāriṭṣṭyaiyajamānasyaparidhirasyagniriḍa'īḍitaḥ ||candanaṃ malayodbhūtaṃ kastūryādisamanvitam |karodvartanakaṃ deva gṛhāṇa parameśvara ||oṃ rāṃ rāmāya namaḥ aprameyakṛpāratnākarāya bhagavate śrīrāmacandrāya namaḥ udvartasnānaṃ samarpayāmi | udvartasnānānte śuddhodakasnānaṃ samarpayāmi | śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi

पुरुषसूक्तमन्त्रैः शङ्खेनाविच्छिन्नधारया भगवतः अभिषेकं कुर्यात् ।ॐ स॒हस्र॑शीर्षा॒पुरु॑षःस॒ह॒स्रा॒क्षःस॒हस्र॑पात् ।सभूमि+सर्व्वतस्पृत्वात्य॑तिष्ठद्दशाङ्गु॒लम् ।पुरु॑षऽए॒वेद+सर्व्वंयद्भू॒तंयच्च॒भाव्व्यम्\" ।उ॒तामृ॑त॒त्वस्येशा॑नोयदन्ने॑नाति॒रोह॑ति ।ए॒तावा॑नस्यमहि॒मातो॒ज्यायाँश्च॒पूरु॑षः ।पादो\"स्य॒व्विश्वा॑भू॒तानि॑त्रि॒पाद॑स्या॒मृतन्दिवि ।त्रि॒पादू॒र्ध्वऽउदै॒त्पुरु॑षःपादो\"स्ये॒हाभ॑वत्पुनः॑ ।ततो॒व्विष्ष्वङ्व्व्यक्रामत्सा॒श॒ना॒न॒श॒नेऽ॒भि ।ततोव्विराड॑जायतव्विराजो॒ऽधि॒पूरु॑षः ।सजा॒तोऽत्त्यरिच्च्यतप॒श्चाद्भूमि॒मथो॑पु॒रः ॥तस्मा\"द्य॒ज्ञात्स॑र्व्वहुतः॑सम्भृतम्पृषदा॒ज्यम् ।प॒शूँस्ताँश्च॑क्रेव्वाय॒व्व्यानार॒ण्याग्ग्राम्याश्च॒ये ॥तस्मा\"द्य॒ज्ञात्स॑र्व्वहुतः॑ऽऋचः॒सामा॑निजज्ञिरे ।छन्दा+सिजज्ञिरे॒तस्मा\"द्यजु॒स्तस्मा॑दजायत ।तस्मा॒दश्वा॑ऽजायन्तयेकेचो॑भ॒याद॑तः ।गावो॑हजज्ञिरे॒तस्मा\"त्तस्मा\"ज्जा॒ताऽ॑जा॒वयः॑ ।तंय॒ज्ञम्ब॒र्हिषि॒प्प्रौक्षन्पुरु॑षञ्जातम॑ग्र॒तः ।तेन॑दे॒वाऽय॑जन्तसा॒ध्याऽऋष॑यश्च॒ये ।यत्पुरु॑षं॒व्व्यदधुःक॒ति॒धाव्व्यकल्पयन् ।मुखङ्किम॑स्यासीत्किम्बाहूकिमूरूपादा॑ऽउच्येते ।ब्रा॒ह्म॒णो\"ऽस्य॒मुख॑मासीत्बा॒हूरा॑ज॒न्यः॑कृ॒तः ।ऊ॒रूतद॑स्य॒यद्द्वैश्यः॑प॒द्भ्या+शू॒द्रोऽ॑जायत ।च॒न्द्रमा॒मन॑सोजा॒तश्चक्षोः॒सूर्यो॑ऽजायत ।श्रोत्त्राद्वायुश्चप्प्राणश्चमुखा॒दग्निर॑जायत ।नाभ्या॑ऽसीद॒न्तरि॑क्ष+शी॒र्ष्णोद्यौःसम॑वर्तत ।प॒द्भ्याम्भूमि॒र्द्दिशः॒श्रोत्रा\"त्तथा॑लो॒का२॥आ॑कल्पयन् ।यत्पुरु॑षेणह॒विषा\"दे॒वाय॒ज्ञमत॑न्वत ।व्वस॒न्तोस्यासी॒दाज्यङ्ग्ग्रीष्मऽइ॒ध्मःश॒रद्ध॒विः ।स॒प्तास्या॑सन्परि॒धयस्त्रिःस॒प्तस॒मिधः॑कृ॒ताः ।दे॒वायद्य॒ज्ञन्तन्वा॒नाऽब॑ध्न॒न्पु॑रुषम्पशुम् ।य॒ज्ञेन॑य॒ज्ञम॑यजन्तदे॒वास्तानि॒धर्म्माणिप्प्रथ॒मान्या॑सन् ।तेह॒नाकं॑महि॒मानः॑सचन्तयत्र॒पूर्व्वेसा॒ध्याःसन्ति॑दे॒वाः ।

puruṣasūktamantraiḥ śaṅkhenāvicchinnadhārayā bhagavataḥ abhiṣekaṃ kuryāt |oṃ sahasraśīrṣāpuruṣaḥsahasrākṣaḥsahasrapāt |sabhūmi+sarvvataspṛtvātyatiṣṭhaddaśāṅgulam |puruṣa'eveda+sarvvaṃyadbhūtaṃyaccabhāvvyam\" |utāmṛtatvasyeśānoyadannenātirohati |etāvānasyamahimātojyāyām̐ścapūruṣaḥ |pādo\"syavviśvābhūtānitripādasyāmṛtandivi |tripādūrdhva'udaitpuruṣaḥpādo\"syehābhavatpunaḥ |tatovviṣṣvaṅvvyakrāmatsāśanānaśane'bhi |tatovvirāḍajāyatavvirājo'dhipūruṣaḥ |sajāto'ttyariccyatapaścādbhūmimathopuraḥ ||tasmā\"dyajñātsarvvahutaḥsambhṛtampṛṣadājyam |paśūm̐stām̐ścakrevvāyavvyānāraṇyāggrāmyāścaye ||tasmā\"dyajñātsarvvahutaḥ'ṛcaḥsāmānijajñire |chandā+sijajñiretasmā\"dyajustasmādajāyata |tasmādaśvā'jāyantayekecobhayādataḥ |gāvohajajñiretasmā\"ttasmā\"jjātā'jāvayaḥ |taṃyajñambarhiṣippraukṣanpuruṣañjātamagrataḥ |tenadevā'yajantasādhyā'ṛṣayaścaye |yatpuruṣaṃvvyadadhuḥkatidhāvvyakalpayan |mukhaṅkimasyāsītkimbāhūkimūrūpādā'ucyete |brāhmaṇo\"'syamukhamāsītbāhūrājanyaḥkṛtaḥ |ūrūtadasyayaddvaiśyaḥpadbhyā+śūdro'jāyata |candramāmanasojātaścakṣoḥsūryo'jāyata |śrottrādvāyuścapprāṇaścamukhādagnirajāyata |nābhyā'sīdantarikṣa+śīrṣṇodyauḥsamavartata |padbhyāmbhūmirddiśaḥśrotrā\"ttathālokā2||ākalpayan |yatpuruṣeṇahaviṣā\"devāyajñamatanvata |vvasantosyāsīdājyaṅggrīṣma'idhmaḥśaraddhaviḥ |saptāsyāsanparidhayastriḥsaptasamidhaḥkṛtāḥ |devāyadyajñantanvānā'badhnanpuruṣampaśum |yajñenayajñamayajantadevāstānidharmmāṇipprathamānyāsan |tehanākaṃmahimānaḥsacantayatrapūrvvesādhyāḥsantidevāḥ |

ॐ शुद्धवालःसर्व्वशुद्धवालोमणिवालस्तऽश्विनाःश्येतःश्येताक्षोरुणस्तेरुद्रायपशुपतये कर्ण्णायामाऽवलिप्तारौद्रानभोरूपाःपार्जन्याः ॥शुद्धोदकस्नानान्ते द्विराचमनीयं जलं समर्पयामि ।

oṃ śuddhavālaḥsarvvaśuddhavālomaṇivālasta'śvināḥśyetaḥśyetākṣoruṇasterudrāyapaśupataye karṇṇāyāmā'valiptāraudrānabhorūpāḥpārjanyāḥ ||śuddhodakasnānānte dvirācamanīyaṃ jalaṃ samarpayāmi |