रामधामस्तवः Shri Rama Dhama Stava

श्रीरामचन्द्रपरब्रह्मणे नमः ।ॐ शिवाय गुरवे नमः ।श्रीमत्परमहंसपरिव्राजक श्रीतारकब्रह्मानन्दसरस्वतीविरचितःश्रीरामधामस्तवः ।यस्यैकदन्तस्य परात्ममूर्तेःसङ्कल्पमात्रेण भवन्त्यभीष्टाः ।तस्मै नमः सोमशिवैकभक्तिध्यानैकनिष्ठाय जगद्धिताय ॥आलिङ्ग्य सीतामखिलात्मकां स्वांसंविन्मयीं भास्वरवर्णगात्राम् ।आनन्दयन् लोकगुरुः प्रशान्तःश्रीरामचन्द्रो जयति प्रभुर्नः ॥ १॥

śrīrāmacandraparabrahmaṇe namaḥ |oṃ śivāya gurave namaḥ |śrīmatparamahaṃsaparivrājaka śrītārakabrahmānandasarasvatīviracitaḥśrīrāmadhāmastavaḥ |yasyaikadantasya parātmamūrteḥsaṅkalpamātreṇa bhavantyabhīṣṭāḥ |tasmai namaḥ somaśivaikabhaktidhyānaikaniṣṭhāya jagaddhitāya ||āliṅgya sītāmakhilātmakāṃ svāṃsaṃvinmayīṃ bhāsvaravarṇagātrām |ānandayan lokaguruḥ praśāntaḥśrīrāmacandro jayati prabhurnaḥ || 1||

इन्दुकोटिसदृशाननद्युतिंबिम्बकान्ति रुचिराधरं गुरुम् ।अङ्कगामिमिथिलाधिपात्मजंरामचन्द्रमहमाश्रये परम् ॥ २॥

indukoṭisadṛśānanadyutiṃbimbakānti rucirādharaṃ gurum |aṅkagāmimithilādhipātmajaṃrāmacandramahamāśraye param || 2||

चन्द्ररश्मिसदृशाननप्रभंसुन्दरं मदनमोहनं प्रभुम् ।कण्ठलम्बिवरहार भूषणंचिन्तयामि रघुनाथविग्रहम् ॥ ३॥

candraraśmisadṛśānanaprabhaṃsundaraṃ madanamohanaṃ prabhum |kaṇṭhalambivarahāra bhūṣaṇaṃcintayāmi raghunāthavigraham || 3||

इन्द्रवन्द्यवरपादपङ्कजंभक्तहृद्गत तमोरविं प्रभुम् ।सन्ततं शरणमात्मदं परंचिन्तयामि रघुनन्दनं गुरुम् ॥ ४॥

indravandyavarapādapaṅkajaṃbhaktahṛdgata tamoraviṃ prabhum |santataṃ śaraṇamātmadaṃ paraṃcintayāmi raghunandanaṃ gurum || 4||

माहात्म्यं तस्य रामस्य यस्यैवेदं जगद्वशे । वर् जगद्गुरोस गुरुः स परं ब्रह्म सोऽहमस्मि सदाशिवः ॥ ५॥

māhātmyaṃ tasya rāmasya yasyaivedaṃ jagadvaśe | var jagadgurosa guruḥ sa paraṃ brahma so'hamasmi sadāśivaḥ || 5||

यस्याः प्रसादेन परोऽवबुद्धःस्वात्माऽपि देवात्मतयाऽनुभूतः ।तस्यै नमो वेदशिरोऽवगम्यब्रह्मात्मिकायै श्रुतिशास्त्रदेव्यै ॥ ६॥

yasyāḥ prasādena paro'vabuddhaḥsvātmā'pi devātmatayā'nubhūtaḥ |tasyai namo vedaśiro'vagamyabrahmātmikāyai śrutiśāstradevyai || 6||

अङ्के यस्याः शयानस्य मृत्युर्नास्तीति निश्चयः ।श्रुतिं तां सन्ततं देवीं ध्यायामि परमात्मना ॥ ७॥

aṅke yasyāḥ śayānasya mṛtyurnāstīti niścayaḥ |śrutiṃ tāṃ santataṃ devīṃ dhyāyāmi paramātmanā || 7||

यस्य प्रसादेन भवन्ति लोकाःऐश्वर्यशास्त्रार्थपरात्मसिद्धाः ।तस्मै नमो विश्वहिते रतायविघ्नेश्वरायाखिललोककर्त्रे ॥ ८॥

yasya prasādena bhavanti lokāḥaiśvaryaśāstrārthaparātmasiddhāḥ |tasmai namo viśvahite ratāyavighneśvarāyākhilalokakartre || 8||

सिद्धासनं प्राप्य जितेन्द्रिया येसत्यात्मबुद्ध्या सकलं विलाप्य ।तिष्ठन्ति तत्त्वे सहजप्रबोधेतान् राघवानन्दगुरून्नमामि ॥ ९॥

siddhāsanaṃ prāpya jitendriyā yesatyātmabuddhyā sakalaṃ vilāpya |tiṣṭhanti tattve sahajaprabodhetān rāghavānandagurūnnamāmi || 9||

जन्मकोटिभिरनुष्ठिताखिलध्यानकर्मपरमेश्वरेक्षणैः ।कृत्स्नदृश्यगतदोषचिन्तनंबुद्धिमानथ करोति तत्त्वतः ॥ १०॥

janmakoṭibhiranuṣṭhitākhiladhyānakarmaparameśvarekṣaṇaiḥ |kṛtsnadṛśyagatadoṣacintanaṃbuddhimānatha karoti tattvataḥ || 10||

यद्यदल्पमिह किञ्चिदीक्षतेतत्तदेव परिणामि नश्वरम् ।निश्चिनोति परिमार्गयत्यतोनित्यवस्तु किमिहेति तत्त्वतः ॥ ११॥

yadyadalpamiha kiñcidīkṣatetattadeva pariṇāmi naśvaram |niścinoti parimārgayatyatonityavastu kimiheti tattvataḥ || 11||

आत्मज्ञानं कारणं वेदवाक्यात्श्रुत्वा बन्धध्वंससाध्यस्य सिद्ध्यै ।तच्च ज्ञानं वेदवाक्यैकलभ्यंमत्वा धीरो देशिकेन्द्रं वरिष्ठम् ॥ १२॥

ātmajñānaṃ kāraṇaṃ vedavākyātśrutvā bandhadhvaṃsasādhyasya siddhyai |tacca jñānaṃ vedavākyaikalabhyaṃmatvā dhīro deśikendraṃ variṣṭham || 12||

गत्वा शान्तस्तस्य सेवां प्रयुञ्जंतिष्ठेत्तस्मै देशिको वाक्यजातम् ।आदिश्यादौ बोधयेत्तत्त्वमर्थंश्रुत्या युक्त्या स्वानुभूत्या तथैव ॥ १३॥

gatvā śāntastasya sevāṃ prayuñjaṃtiṣṭhettasmai deśiko vākyajātam |ādiśyādau bodhayettattvamarthaṃśrutyā yuktyā svānubhūtyā tathaiva || 13||

(इति शिक्षावल्लीसङ्ग्रहः ॥)(अथानन्दवल्लीसङ्ग्रहः २ ।)श्रुतं ब्रह्म सत्यं यदादौ प्रधानंतदन्ते पुनर्ब्रह्मवाक्ये महेशम् ।परं श्रूयते सेन्द्रदेवाद्यवेद्यंसमस्तं यतो यच्च सर्वं यदन्तम् ॥ १४॥ (१)

(iti śikṣāvallīsaṅgrahaḥ ||)(athānandavallīsaṅgrahaḥ 2 |)śrutaṃ brahma satyaṃ yadādau pradhānaṃtadante punarbrahmavākye maheśam |paraṃ śrūyate sendradevādyavedyaṃsamastaṃ yato yacca sarvaṃ yadantam || 14|| (1)

यद् ब्रह्मादौ सूचितं ब्रह्मवाक्येयद् व्याख्यातं सत्यभूतं च ऋग्भिः ।प्रत्यग्भूतं यच्च सर्वस्य जन्तोःतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ १५॥ (२)

yad brahmādau sūcitaṃ brahmavākyeyad vyākhyātaṃ satyabhūtaṃ ca ṛgbhiḥ |pratyagbhūtaṃ yacca sarvasya jantoḥtad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 15|| (2)

यद् विज्ञानात्सर्वकामाप्तिरुक्तायस्माज्जातं सूक्ष्मभूतं समस्तम् ।यद् बोधार्थं कल्पिताः पञ्च कोशाःकोशातीतं रामधाम प्रपद्ये ॥ १६॥ (३)

yad vijñānātsarvakāmāptiruktāyasmājjātaṃ sūkṣmabhūtaṃ samastam |yad bodhārthaṃ kalpitāḥ pañca kośāḥkośātītaṃ rāmadhāma prapadye || 16|| (3)

सत्तास्फूर्ती यत्र विश्रान्तिमेतःयस्मिन्नेतद् बम्भ्रमीतीह विश्वम् ।यच्चादृश्यं नीडशून्यं न सङ्गिदृष्टे यस्मिन् बाध्यते भीतिहेतुः ।यस्याज्ञानाद्भीतियुक्ताश्च देवाःतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ १७॥ (४)

sattāsphūrtī yatra viśrāntimetaḥyasminnetad bambhramītīha viśvam |yaccādṛśyaṃ nīḍaśūnyaṃ na saṅgidṛṣṭe yasmin bādhyate bhītihetuḥ |yasyājñānādbhītiyuktāśca devāḥtad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 17|| (4)

यस्यानन्दस्यांशमग्नाश्च देवाःयस्यानन्दो भुज्यते वीत तृष्णैः ।यच्चैतन्यं सर्वभूतान्तरस्थंयश्चादित्ये गीयते वेदवाक्यैः ।यत् चैकत्वं ब्रह्मणः साक्षिणोक्तंतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ १८॥ (५)

yasyānandasyāṃśamagnāśca devāḥyasyānando bhujyate vīta tṛṣṇaiḥ |yaccaitanyaṃ sarvabhūtāntarasthaṃyaścāditye gīyate vedavākyaiḥ |yat caikatvaṃ brahmaṇaḥ sākṣiṇoktaṃtad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 18|| (5)

यस्माच्छब्दाः शक्तिशून्या निवृत्ताःतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ १९॥ (६)

yasmācchabdāḥ śaktiśūnyā nivṛttāḥtad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 19|| (6)

यत्राम्नायो वर्ततेऽमुख्यवृत्त्यायच्चाग्राह्यं बुद्धिवृत्त्यात्मभूतम् ।यं चानन्दं प्राप्य विद्वानभीतःतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ २०॥ (७)

yatrāmnāyo vartate'mukhyavṛttyāyaccāgrāhyaṃ buddhivṛttyātmabhūtam |yaṃ cānandaṃ prāpya vidvānabhītaḥtad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 20|| (7)

यस्मिन् ज्ञाते पुण्यपापे च नस्तोयस्मिन् दृष्टे विश्वमेतद्धि दृष्टम् ।ध्येयं यच्च ब्रह्मविद्भिः प्रशान्तैःतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ २१॥ (८)

yasmin jñāte puṇyapāpe ca nastoyasmin dṛṣṭe viśvametaddhi dṛṣṭam |dhyeyaṃ yacca brahmavidbhiḥ praśāntaiḥtad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 21|| (8)

त्योगो यस्मै वर्तते वेदवाक्येयद् विज्ञाने साधनं योगमाहुः ।केचित्साङ्ख्याः साङ्ख्यमेवाद्रियन्तेतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ २२॥ (९)

tyogo yasmai vartate vedavākyeyad vijñāne sādhanaṃ yogamāhuḥ |kecitsāṅkhyāḥ sāṅkhyamevādriyantetad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 22|| (9)

अन्यो माता मेयमन्यद्धि यत्रपश्यन्नेवेत्येवमुक्तं हि लक्ष्म ।विश्रम्यास्ते यत्र सत्ये परस्मिन्तद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ २३॥ (१०)

anyo mātā meyamanyaddhi yatrapaśyannevetyevamuktaṃ hi lakṣma |viśramyāste yatra satye parasmintad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 23|| (10)

यद्विज्ञानात् सत्यवादित्वमेतियस्मात्सत्याज्जायते चातिवादी ।यस्मिंल्लब्धे नास्ति कर्तव्य बुद्धिःतद् भूमाख्यं रामधाम प्रपद्ये ॥ २४॥ (११)

yadvijñānāt satyavāditvametiyasmātsatyājjāyate cātivādī |yasmiṃllabdhe nāsti kartavya buddhiḥtad bhūmākhyaṃ rāmadhāma prapadye || 24|| (11)

कोशजातमपनीय बुद्धिमान्ब्रह्मरूपमनवद्यमीक्षते ।सादरं सकलमानशेषिणाब्रह्मपुच्छमिति वाक्यमानतः ॥ २५॥ (१२)

kośajātamapanīya buddhimānbrahmarūpamanavadyamīkṣate |sādaraṃ sakalamānaśeṣiṇābrahmapucchamiti vākyamānataḥ || 25|| (12)

अन्नं बाह्यं नाहमस्मीति सिद्धंतद्वद्देहो नाहमस्म्यन्नकार्यम् ।नाहं देही तत्र यच्च प्रसिद्धंतेषां साक्षी सद्घनोऽहं परात्मा ॥ २६॥ (१३)

annaṃ bāhyaṃ nāhamasmīti siddhaṃtadvaddeho nāhamasmyannakāryam |nāhaṃ dehī tatra yacca prasiddhaṃteṣāṃ sākṣī sadghano'haṃ parātmā || 26|| (13)

नाहं श्रोत्रं त्वक् च चक्षुर्न चाहंजिह्वा घ्राणं पाणिपादं तथैव ।पायूपस्थं वाङ्मनः प्राणवर्गोनाहं तेषां दृश्यतुच्छत्वहेतोः ॥ २७॥ (१४)

nāhaṃ śrotraṃ tvak ca cakṣurna cāhaṃjihvā ghrāṇaṃ pāṇipādaṃ tathaiva |pāyūpasthaṃ vāṅmanaḥ prāṇavargonāhaṃ teṣāṃ dṛśyatucchatvahetoḥ || 27|| (14)

नाहङ्कारो नापि वृत्तिस्तदीयाविद्याविद्ये नापि सत्त्वं रजस्य ।मूलाऽविद्या नापि माया तथैवतेषामेषामागमापाय हेतोः ॥ २८॥ (१५)

nāhaṅkāro nāpi vṛttistadīyāvidyāvidye nāpi sattvaṃ rajasya |mūlā'vidyā nāpi māyā tathaivateṣāmeṣāmāgamāpāya hetoḥ || 28|| (15)

दृष्टे हेयात्मन्यात्मनैवात्मभूतेसर्वं दृश्यं बाध्यते ब्रह्मरूपे ।यत्र त्वस्येत्यस्ति चात्र प्रमाणंसिद्धान्तः; स्यादागमापायितैषाम् ॥ २९॥ (१६)

dṛṣṭe heyātmanyātmanaivātmabhūtesarvaṃ dṛśyaṃ bādhyate brahmarūpe |yatra tvasyetyasti cātra pramāṇaṃsiddhāntaḥ; syādāgamāpāyitaiṣām || 29|| (16)

मायौ यद्वन्मायया विश्वमेतत्सृष्ट्वा स्वात्मन्यात्मनैवात्ति काले ।अण्डे पिण्डे तद्वदेवाभिमानीखेलत्यात्मा संविदेकस्वभावः ॥ ३०॥ (१७)

māyau yadvanmāyayā viśvametatsṛṣṭvā svātmanyātmanaivātti kāle |aṇḍe piṇḍe tadvadevābhimānīkhelatyātmā saṃvidekasvabhāvaḥ || 30|| (17)

स्वप्नद्रष्टा यद्वदेवात्मदोषात्स्वप्ने सर्वं मानमेयादिभिन्नम् ।पश्यन्नास्ते तद्वदेवात्र साक्षीतिष्ठत्यात्मा सच्चिदेकस्वभावः ॥ ३१॥ (१८)

svapnadraṣṭā yadvadevātmadoṣātsvapne sarvaṃ mānameyādibhinnam |paśyannāste tadvadevātra sākṣītiṣṭhatyātmā saccidekasvabhāvaḥ || 31|| (18)

दृश्यदूरगतमात्मनाऽच्युतंभावयन्नखिलमात्मनि स्वके ।दृश्यवर्गरहितः पुनर्भवेभूतभाविकृतवर्जितः स्वयम् ॥ ३२॥ (१९)

dṛśyadūragatamātmanā'cyutaṃbhāvayannakhilamātmani svake |dṛśyavargarahitaḥ punarbhavebhūtabhāvikṛtavarjitaḥ svayam || 32|| (19)

परमपुरुषरूपे भूम्नि भूते परेशेपरिमितिमिह किञ्चित् भाति यन्नास्ति तत्र ।इतिमतिरहमस्मि ब्रह्म साक्षाच्चिदात्माविगलितमदमानौ राजते सार्वभौमः ॥ ३३॥ (२०)

paramapuruṣarūpe bhūmni bhūte pareśeparimitimiha kiñcit bhāti yannāsti tatra |itimatirahamasmi brahma sākṣāccidātmāvigalitamadamānau rājate sārvabhaumaḥ || 33|| (20)

समरसपरिपूर्णः स्वच्छचैतन्यसिन्धुःशमदमशरदिन्दुज्योतिरानन्दपूरः ।जलनिधिशयनश्रीस्तुष्टिगाम्भीर्यशीलःस्वयमहमिति बुद्धिर्जायते नैव देही ॥ ३४॥ (२१)

samarasaparipūrṇaḥ svacchacaitanyasindhuḥśamadamaśaradindujyotirānandapūraḥ |jalanidhiśayanaśrīstuṣṭigāmbhīryaśīlaḥsvayamahamiti buddhirjāyate naiva dehī || 34|| (21)

यत्र भाति सकलं जगच्चलंभित्तिचित्रमिव बुद् बुदोपमम् ।सद्घनं सुखचिदात्मकं परंभूमरूपमहमस्मि तत्सदा ॥ ३५॥ (२२)

yatra bhāti sakalaṃ jagaccalaṃbhitticitramiva bud budopamam |sadghanaṃ sukhacidātmakaṃ paraṃbhūmarūpamahamasmi tatsadā || 35|| (22)

प्रत्यक्तत्त्वतमोमोह तापसन्तापकृद्रविः ।उदेति स्वे स्वके नित्यं सदानन्दप्रकाशकः ॥ ३६॥ (२३)

pratyaktattvatamomoha tāpasantāpakṛdraviḥ |udeti sve svake nityaṃ sadānandaprakāśakaḥ || 36|| (23)

स्वात्मगामि तमोजालमापीयायं विधुः सदा ।कं वर्धयन् विवेकः स्वे काशते कोशदूरतः ॥ ३७॥ (२४)

svātmagāmi tamojālamāpīyāyaṃ vidhuḥ sadā |kaṃ vardhayan vivekaḥ sve kāśate kośadūrataḥ || 37|| (24)

सम्पूज्य सीतापतिमाविरासीत्स्वानन्दसाम्राज्यमनामयं तत् ।सर्वज्ञता शान्तिरसात्मनिष्ठेत्यागो विरागः परमः पराचि ॥ ३८॥ (२५)

sampūjya sītāpatimāvirāsītsvānandasāmrājyamanāmayaṃ tat |sarvajñatā śāntirasātmaniṣṭhetyāgo virāgaḥ paramaḥ parāci || 38|| (25)

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्य श्रीरामचन्द्राश्रमपूज्यपादशिष्यश्रीतारकब्रह्मानन्दसरस्वतीविरचिता तैत्तिरीयोपनिषत्सङ्ग्रहरूपाश्रीरामधामस्तुतिः सम्पूर्णा ।

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācārya śrīrāmacandrāśramapūjyapādaśiṣyaśrītārakabrahmānandasarasvatīviracitā taittirīyopaniṣatsaṅgraharūpāśrīrāmadhāmastutiḥ sampūrṇā |