रामचन्द्रस्तुतिः Ramachandrastutih

वन्दामहे महेशानचण्डकोदण्डखण्डनम् ।जानकीहृदयानन्दचन्दनं रघुनन्दनम् ॥ १॥

vandāmahe maheśānacaṇḍakodaṇḍakhaṇḍanam |jānakīhṛdayānandacandanaṃ raghunandanam || 1||

नमो रामपदाम्भोजं रेणवो यत्र सन्ततम् ।कुर्वन्ति कुमुदप्रीतिमरण्यगृहमेधिनः ॥ २॥

namo rāmapadāmbhojaṃ reṇavo yatra santatam |kurvanti kumudaprītimaraṇyagṛhamedhinaḥ || 2||

स्वर्णैणाजिनशयनो योजितनयनो दशास्यदिग्भागे ।मुहुरवलोकितचापः कोऽपि दुरापः स नीलिमा शरणम् ॥ ३॥

svarṇaiṇājinaśayano yojitanayano daśāsyadigbhāge |muhuravalokitacāpaḥ ko'pi durāpaḥ sa nīlimā śaraṇam || 3||

अधिपञ्चवटीकुटीरवर्तिस्फुटितेन्दीवरसुन्दरोरुमूर्तिः ।अपि लक्ष्मणलोचनैकसख्यं भजत ब्रह्म सरोरुहायताक्षम् ॥ ४॥

adhipañcavaṭīkuṭīravartisphuṭitendīvarasundarorumūrtiḥ |api lakṣmaṇalocanaikasakhyaṃ bhajata brahma saroruhāyatākṣam || 4||

कनकनिकषभासा सीतयाऽऽलिङ्गिताङ्गोनवकुवलयदामश्यामवर्णाभिरामः ।अभिनव इव विद्युन्मण्डितो मेघखण्डःशमयतु मम तापं सर्वतो रामचन्द्रः ॥ ५॥

kanakanikaṣabhāsā sītayā''liṅgitāṅgonavakuvalayadāmaśyāmavarṇābhirāmaḥ |abhinava iva vidyunmaṇḍito meghakhaṇḍaḥśamayatu mama tāpaṃ sarvato rāmacandraḥ || 5||

परिणयविधौ भङ्क्त्वानङ्गद्विषो धनुरग्रतोजनकसुतया दत्तां कण्ठे स्रजं हृदि धारयन् ।कुसुमधनुषा पाशेनेव प्रसह्य वशीकृतोऽवनतवदनो रामः पायात्त्रपाविनयान्वितः ॥ ६॥

pariṇayavidhau bhaṅktvānaṅgadviṣo dhanuragratojanakasutayā dattāṃ kaṇṭhe srajaṃ hṛdi dhārayan |kusumadhanuṣā pāśeneva prasahya vaśīkṛto'vanatavadano rāmaḥ pāyāttrapāvinayānvitaḥ || 6||

रामो राजमणिः सदा विजयते\, रामं रमेशं भजेरामेणाभिहता निशाचरचमूः\, रामाय तस्मै नमः ।रामान्नास्ति परायणं परतरं रामस्य दासोऽस्म्यहंरामे चित्तलयः सदा भवतु मे भो राम मामुद्धर ॥ ७॥

rāmo rājamaṇiḥ sadā vijayate\, rāmaṃ rameśaṃ bhajerāmeṇābhihatā niśācaracamūḥ\, rāmāya tasmai namaḥ |rāmānnāsti parāyaṇaṃ parataraṃ rāmasya dāso'smyahaṃrāme cittalayaḥ sadā bhavatu me bho rāma māmuddhara || 7||

यो रामो न जघान वक्षसि रणे तं रावणं सायकैःहृद्यस्य प्रतिवासरं वसति सा तस्या ह्यहं राघवः ।मय्यास्ते भुवनावली परिवृता द्वीपैः समं सप्तभिःस श्रेयो विदधातु नस्त्रिभुवनत्राणैकचिन्तापरः ॥ ८॥

yo rāmo na jaghāna vakṣasi raṇe taṃ rāvaṇaṃ sāyakaiḥhṛdyasya prativāsaraṃ vasati sā tasyā hyahaṃ rāghavaḥ |mayyāste bhuvanāvalī parivṛtā dvīpaiḥ samaṃ saptabhiḥsa śreyo vidadhātu nastribhuvanatrāṇaikacintāparaḥ || 8||

राज्यं येन पटान्तलग्नतृणवत्त्यक्तं गुरोराज्ञयापाथेयं परिगृह्य कार्मुकवरं घोरं वनं प्रस्थितः ।स्वाधीनः शशिमौलिचापविषये प्राप्तो न वै विक्रियांपायाद्वः स विभीषणाग्रजनिहा रामाभिधानो हरिः ॥ ९॥

rājyaṃ yena paṭāntalagnatṛṇavattyaktaṃ gurorājñayāpātheyaṃ parigṛhya kārmukavaraṃ ghoraṃ vanaṃ prasthitaḥ |svādhīnaḥ śaśimaulicāpaviṣaye prāpto na vai vikriyāṃpāyādvaḥ sa vibhīṣaṇāgrajanihā rāmābhidhāno hariḥ || 9||

कारुण्यामृतनीरमाश्रितजनश्रीचातकानन्ददंशार्ङ्गाखण्डलचापमम्बुजभवाग्नीन्द्रादिबर्हीष्टदम् ।चारुस्मेरमुखोल्लसज्जनकजासौदामिनीशोभितंश्रीरामाम्बुदमाश्रयेऽखिलजगत्संसारतापापहम् ॥ १०॥

kāruṇyāmṛtanīramāśritajanaśrīcātakānandadaṃśārṅgākhaṇḍalacāpamambujabhavāgnīndrādibarhīṣṭadam |cārusmeramukhollasajjanakajāsaudāminīśobhitaṃśrīrāmāmbudamāśraye'khilajagatsaṃsāratāpāpaham || 10||

कूर्मो मूलवदालवालवदपांराशिर्लतावद्दिशोमेघाः पल्लववत्प्रसूनफलवन्नक्षत्रसूर्येन्दवः ।स्वामिन्व्योमतरुः क्रमे मम कियाञ्छ्रुत्वेति गां मारुतेःसीतान्वेषणमादिशन्दिशतु वो रामः सलज्जः श्रियम् ॥ ११॥

kūrmo mūlavadālavālavadapāṃrāśirlatāvaddiśomeghāḥ pallavavatprasūnaphalavannakṣatrasūryendavaḥ |svāminvyomataruḥ krame mama kiyāñchrutveti gāṃ māruteḥsītānveṣaṇamādiśandiśatu vo rāmaḥ salajjaḥ śriyam || 11||

एतौ द्वौ दशकण्ठकण्ठकदलीकान्तारकान्तिच्छिदौवैदेहीकुचकुम्भकुङ्कुमरजः सान्द्रारुणाङ्काङ्कितौ ।लोकत्राणविधानसाधुसवनप्रारम्भयूपौ भुजौदेयास्तामुरुविक्रमौ रघुपतेः श्रेयांसि भूयांसि वः ॥ १२॥

etau dvau daśakaṇṭhakaṇṭhakadalīkāntārakānticchidauvaidehīkucakumbhakuṅkumarajaḥ sāndrāruṇāṅkāṅkitau |lokatrāṇavidhānasādhusavanaprārambhayūpau bhujaudeyāstāmuruvikramau raghupateḥ śreyāṃsi bhūyāṃsi vaḥ || 12||

बालक्रीडनमिन्दुशेखरधनुर्भङ्गावधि प्रह्वताताते काननसेवनावधि कृपा सुग्रीवसख्यावधि ।आज्ञा वारिधिबन्धनावधि यशो लङ्केशनाशावधिश्रीरामस्य पुनातु लोकवशता जानक्युपेक्षावधि ॥ १३॥

bālakrīḍanaminduśekharadhanurbhaṅgāvadhi prahvatātāte kānanasevanāvadhi kṛpā sugrīvasakhyāvadhi |ājñā vāridhibandhanāvadhi yaśo laṅkeśanāśāvadhiśrīrāmasya punātu lokavaśatā jānakyupekṣāvadhi || 13||

कल्याणानां निधानं कलिमलमथनं पावनं पावनानांपाथेयं यन्मुमुक्षोः सपदि परपदप्राप्तये प्रस्थितस्य ।विश्रामस्थानमेकं कविवरवचसां जीवनं सज्जनानांबीजं धर्मद्रुमस्य प्रभवतु भवतां भूतये रामनाम ॥ १४॥

kalyāṇānāṃ nidhānaṃ kalimalamathanaṃ pāvanaṃ pāvanānāṃpātheyaṃ yanmumukṣoḥ sapadi parapadaprāptaye prasthitasya |viśrāmasthānamekaṃ kavivaravacasāṃ jīvanaṃ sajjanānāṃbījaṃ dharmadrumasya prabhavatu bhavatāṃ bhūtaye rāmanāma || 14||

कल्याणोल्लाससीमा कलयतु कुशलं कालमेघाभिरामाकाचित्साकेतधामा भवगहनगतिक्लान्तहारिप्रणामा ।सौन्दर्यह्रीणकामा धृतजनकसुतासादरापाङ्गधामादिक्षु प्रख्यातभूमा दिविषदभिनुता देवता रामनामा ॥ १५॥

kalyāṇollāsasīmā kalayatu kuśalaṃ kālameghābhirāmākācitsāketadhāmā bhavagahanagatiklāntahāripraṇāmā |saundaryahrīṇakāmā dhṛtajanakasutāsādarāpāṅgadhāmādikṣu prakhyātabhūmā diviṣadabhinutā devatā rāmanāmā || 15||

योऽद्धा योद्धावधीत्तान्सपदि पलभुजः सम्पराये परा येयेनायेनाश्रितानां स्तुतिरवनमितेशानचापेन चापे ।लङ्कालङ्कारहर्ता ककुभि ककुभि यः कान्तया सीतयाऽऽसीत्ऊनो दूनोऽथ हृष्टः स विभुरवतु वः स्वःसभार्यः सभार्यः ॥ १६॥

yo'ddhā yoddhāvadhīttānsapadi palabhujaḥ samparāye parā yeyenāyenāśritānāṃ stutiravanamiteśānacāpena cāpe |laṅkālaṅkārahartā kakubhi kakubhi yaḥ kāntayā sītayā''sītūno dūno'tha hṛṣṭaḥ sa vibhuravatu vaḥ svaḥsabhāryaḥ sabhāryaḥ || 16||

ऋक्षाणां भूरिधाम्नां श्रितमधिपतिना प्रस्फुरद्भीमतारंस्फारं नेत्रानलेन प्रसभनियमितोच्चापमीनध्वजेन ।रामायत्तं पुरारेः कुमुदशुचि लसन्नीलसुग्रीवमङ्गंप्लावङ्गं वापि सैन्यं दशवदनशिरश्छेदहेतु श्रियेऽस्तु ॥ १७॥

ṛkṣāṇāṃ bhūridhāmnāṃ śritamadhipatinā prasphuradbhīmatāraṃsphāraṃ netrānalena prasabhaniyamitoccāpamīnadhvajena |rāmāyattaṃ purāreḥ kumudaśuci lasannīlasugrīvamaṅgaṃplāvaṅgaṃ vāpi sainyaṃ daśavadanaśiraśchedahetu śriye'stu || 17||

यस्तीर्थानामुपास्त्या गलितमलभरं मन्यते स्म स्वमेवंनाज्ञासीज्जज्ञिरे यन्ममचरणरजःपादपूतान्यमूनि ।पादस्पर्शेन कुर्वञ्झटिति विघटितग्रावभावामहल्यांकौसल्यासूनुरूनं व्यपनयतु स वः श्रेयसा च श्रिया च ॥ १८॥

yastīrthānāmupāstyā galitamalabharaṃ manyate sma svamevaṃnājñāsījjajñire yanmamacaraṇarajaḥpādapūtānyamūni |pādasparśena kurvañjhaṭiti vighaṭitagrāvabhāvāmahalyāṃkausalyāsūnurūnaṃ vyapanayatu sa vaḥ śreyasā ca śriyā ca || 18||

ध्यायेदाजानुबाहुं धृतशरधनुषं बद्धपद्मासनस्थंपीतं वासो वसानं नवकमलरुचा स्पर्धिनेत्रं प्रसन्नम् ।वामाङ्कारूढसीतामुखकमलमिलल्लोचनं नीरदाभंनानालङ्कारदीप्तं दधतमुरुजटामण्डलं रामचन्द्रम् ॥ १९॥

dhyāyedājānubāhuṃ dhṛtaśaradhanuṣaṃ baddhapadmāsanasthaṃpītaṃ vāso vasānaṃ navakamalarucā spardhinetraṃ prasannam |vāmāṅkārūḍhasītāmukhakamalamilallocanaṃ nīradābhaṃnānālaṅkāradīptaṃ dadhatamurujaṭāmaṇḍalaṃ rāmacandram || 19||

इति रामचन्द्रस्तुतिः समाप्ता ।

iti rāmacandrastutiḥ samāptā |