भद्राद्रिरामशतकम् Bhadradrirama Shatakam

श्रीरामाय नमः ।(कविमणि सुब्रह्मण्यशास्त्रिरचितं)भद्रं भद्राद्रिवासी दिशतु रघुपतिर्भावितो मानसेनध्यातो बुद्।ह्ध्या च शीर्ष्णा पदनलिननतः किञ्च वाचा स्तुतश्च ।यस्याङ्घ्रौ वन्दमानानमरपतिमुखान्वीक्ष्य नन्तुं गतानांस्मेरास्याब्जेक्षणेन प्रतिदिशति मुदं मानवानां विलम्बः ॥ १॥

śrīrāmāya namaḥ |(kavimaṇi subrahmaṇyaśāstriracitaṃ)bhadraṃ bhadrādrivāsī diśatu raghupatirbhāvito mānasenadhyāto bud|hdhyā ca śīrṣṇā padanalinanataḥ kiñca vācā stutaśca |yasyāṅghrau vandamānānamarapatimukhānvīkṣya nantuṃ gatānāṃsmerāsyābjekṣaṇena pratidiśati mudaṃ mānavānāṃ vilambaḥ || 1||

वाचः सर्वा निवृत्ता इति सह मनसा बुध्यते वेदवाक्यैःब्रह्माद्या अप्यशक्तास्तव महिमगुणप्रस्तुतावित्यवैमि ।इत्थं भूतेऽपि वस्तुन्यतिमलिनमतिः स्तोतुमिच्छामि यत्त्वांचापल्यं तत्र हेतुर्भव सहनपरो राम भद्राद्रिनाथ ॥ २॥

vācaḥ sarvā nivṛttā iti saha manasā budhyate vedavākyaiḥbrahmādyā apyaśaktāstava mahimaguṇaprastutāvityavaimi |itthaṃ bhūte'pi vastunyatimalinamatiḥ stotumicchāmi yattvāṃcāpalyaṃ tatra heturbhava sahanaparo rāma bhadrādrinātha || 2||

धानुष्काग्रेसरत्वं धरणिपतिशतासेव्य पादाम्बुजत्वंविस्तीर्णैश्वर्यकत्वं विपुलतरयशः श्वेत लोकावलित्वम् ।भासन्तां ते किमेतैर्मम धरणिसुताराम कश्चिद्गुणो मांकारुण्याब्धित्वरूपः कलयति विवशं भद्रशैलेश दासम् ॥ ३॥

dhānuṣkāgresaratvaṃ dharaṇipatiśatāsevya pādāmbujatvaṃvistīrṇaiśvaryakatvaṃ vipulatarayaśaḥ śveta lokāvalitvam |bhāsantāṃ te kimetairmama dharaṇisutārāma kaścidguṇo māṃkāruṇyābdhitvarūpaḥ kalayati vivaśaṃ bhadraśaileśa dāsam || 3||

दृश्या कोदण्डलीला दशमुखशिरसां खण्डनेऽनेककृत्वःकाकस्यैन्द्रेश्च मन्तौ निरवधिकृपाऽलुब्धता राज्यदाने ।यात्रादाने च वादान्यकं, अनिलसुते भृत्यवात्सल्यमग्र्यंनिर्व्याजः प्रेमभारो मयि च, तव विभो राम भद्राद्रिनाथ ॥ ४॥

dṛśyā kodaṇḍalīlā daśamukhaśirasāṃ khaṇḍane'nekakṛtvaḥkākasyaindreśca mantau niravadhikṛpā'lubdhatā rājyadāne |yātrādāne ca vādānyakaṃ, anilasute bhṛtyavātsalyamagryaṃnirvyājaḥ premabhāro mayi ca, tava vibho rāma bhadrādrinātha || 4||

यः कृत्वा तोयराशिं निजचुलकगतं प्रार्थितोऽपात्सुरौघैःयस्याज्ञां पालयन् सन् न भयभृतमना वर्धते विन्ध्यशैलः ।यद्वाचा सर्पताऽभून्नहुषसुरपतेः सोऽप्यगस्त्यो मुनीन्द्रःप्रावोचत्पावनं त्वां मम हर दुरितं भद्रशैलेश तस्मात् ॥ ५॥

yaḥ kṛtvā toyarāśiṃ nijaculakagataṃ prārthito'pātsuraughaiḥyasyājñāṃ pālayan san na bhayabhṛtamanā vardhate vindhyaśailaḥ |yadvācā sarpatā'bhūnnahuṣasurapateḥ so'pyagastyo munīndraḥprāvocatpāvanaṃ tvāṃ mama hara duritaṃ bhadraśaileśa tasmāt || 5||

कारायां द्वादशाब्दान् जननि जनकजे यातनामाप्तवन्तंनिर्माप्यालयं वो मणिगणखचितैर्भूषणैः सार्धमेव ।भक्तं श्रीरामदासं तव मृदुलगिरा रक्षति स्म प्रियस्तेभद्राद्रीशप्रिये मां कथमवतु विना त्वद्गिरा राघवः सः ॥ ६॥

kārāyāṃ dvādaśābdān janani janakaje yātanāmāptavantaṃnirmāpyālayaṃ vo maṇigaṇakhacitairbhūṣaṇaiḥ sārdhameva |bhaktaṃ śrīrāmadāsaṃ tava mṛdulagirā rakṣati sma priyastebhadrādrīśapriye māṃ kathamavatu vinā tvadgirā rāghavaḥ saḥ || 6||

कुर्वाणः क्रूरकर्माण्यपि समुपगतस्त्वां तु दैवाद्यदि स्यात्त्वद्दत्तां प्राप्य शिक्षां प्रथममथ नरः प्राप्नुयादीप्सितानि ।दुष्टौ दुष्कर्मनिष्ठौ किल विपिनचरौ यत्कबन्धो विराधःहस्तच्छेदं त्वदाप्तौ स्वपदमथ गतौ भद्रशैलाधिनेतः ॥ ७॥

kurvāṇaḥ krūrakarmāṇyapi samupagatastvāṃ tu daivādyadi syāttvaddattāṃ prāpya śikṣāṃ prathamamatha naraḥ prāpnuyādīpsitāni |duṣṭau duṣkarmaniṣṭhau kila vipinacarau yatkabandho virādhaḥhastacchedaṃ tvadāptau svapadamatha gatau bhadraśailādhinetaḥ || 7||

त्वत्प्राप्तिं भेदशून्यां श्रुतिशिखरगिरो मुक्तिशब्दार्थमाहुःनिःसीमानन्दरूपामहमिह न वृणे तां तु भद्राद्रिनाथ ।दूर्वाश्यामावभासं स्मितलसितमुखं सानुजं सीतयेतंबिभ्राणं चापबाणौ नयनपथि दधज्जन्मकोटीर्नये त्वाम् ॥ ८॥

tvatprāptiṃ bhedaśūnyāṃ śrutiśikharagiro muktiśabdārthamāhuḥniḥsīmānandarūpāmahamiha na vṛṇe tāṃ tu bhadrādrinātha |dūrvāśyāmāvabhāsaṃ smitalasitamukhaṃ sānujaṃ sītayetaṃbibhrāṇaṃ cāpabāṇau nayanapathi dadhajjanmakoṭīrnaye tvām || 8||

लब्ध्वा पुण्यैरगण्यैरिह मनुजजनिं दुर्लभां भङ्गहीनांनाधस्ताद्गन्तुमीहे यदपि कुशलता नास्ति चोर्ध्वं प्रयातुम् ।कुर्वे कर्माणि किन्तु प्रसभमभिपतेत्पूरुषो यैरधस्तात्ऊर्ध्वं त्वं प्रापयेर्मां तव पदमतुलं देव भद्राद्रिनाथ ॥ ९॥

labdhvā puṇyairagaṇyairiha manujajaniṃ durlabhāṃ bhaṅgahīnāṃnādhastādgantumīhe yadapi kuśalatā nāsti cordhvaṃ prayātum |kurve karmāṇi kintu prasabhamabhipatetpūruṣo yairadhastātūrdhvaṃ tvaṃ prāpayermāṃ tava padamatulaṃ deva bhadrādrinātha || 9||

बाणस्ते पूजितो मे दलयतु षडरीन् बाधमानानजस्रंचापस्ते नाशयेन्मे सकलमपि महापातकानां समूहम् ।पादस्ते पादुकाया इव महिततरं स्थानमीशार्पयेन्मेकायस्ते कामदोग्धा नयनपथगतो भातु भद्राद्रिनाथ ॥ १०॥

bāṇaste pūjito me dalayatu ṣaḍarīn bādhamānānajasraṃcāpaste nāśayenme sakalamapi mahāpātakānāṃ samūham |pādaste pādukāyā iva mahitataraṃ sthānamīśārpayenmekāyaste kāmadogdhā nayanapathagato bhātu bhadrādrinātha || 10||

लावण्यानां निधानं सुरनरजनता तापनिर्मोक्षहेतुःकल्पागो मार्गणानां कलिकलुषदृशां स्वर्गमार्गप्रदीपः ।भद्राद्रौ नेत्रभाजां अमृतरसलसच्छुद्धसिद्धाञ्जनश्रीःआस्ते सीतादृगीक्षाद्विगुणित विलसत्कालिमा कालमेघः ॥ ११॥

lāvaṇyānāṃ nidhānaṃ suranarajanatā tāpanirmokṣahetuḥkalpāgo mārgaṇānāṃ kalikaluṣadṛśāṃ svargamārgapradīpaḥ |bhadrādrau netrabhājāṃ amṛtarasalasacchuddhasiddhāñjanaśrīḥāste sītādṛgīkṣādviguṇita vilasatkālimā kālameghaḥ || 11||

उच्छेत्ता संशयानां श्रुतिशिखरगिरामर्थनिर्णायकत्वेशा(श)स्त्राभ्यासस्य कालेऽप्यभिगत विनुवद्वृद्धलोकस्य नित्यम् ।शास्त्राणामर्थजातप्रवचनपटुधीर्जन्मभूमिः कलानांभद्राद्रौ भाति कश्चिद्भवगहनचर श्रान्तविश्रान्ति वृक्षः ॥ १२॥

ucchettā saṃśayānāṃ śrutiśikharagirāmarthanirṇāyakatveśā(śa)strābhyāsasya kāle'pyabhigata vinuvadvṛddhalokasya nityam |śāstrāṇāmarthajātapravacanapaṭudhīrjanmabhūmiḥ kalānāṃbhadrādrau bhāti kaścidbhavagahanacara śrāntaviśrānti vṛkṣaḥ || 12||

सत्वोद्रेकप्रकाशः शरणमभियतां प्राणिनां तामसानांआर्द्रागस्कारिणां नो हृदयगतमहानुग्रहावेदकोऽयम् ।चेतःकल्हारचञ्चद्विकसनकरणे चन्द्रिका भूसुतायाःभद्राद्रीशस्य हार्दं व्यपनयतु तमः सुन्दरो मन्दहासः ॥ १३॥

satvodrekaprakāśaḥ śaraṇamabhiyatāṃ prāṇināṃ tāmasānāṃārdrāgaskāriṇāṃ no hṛdayagatamahānugrahāvedako'yam |cetaḥkalhāracañcadvikasanakaraṇe candrikā bhūsutāyāḥbhadrādrīśasya hārdaṃ vyapanayatu tamaḥ sundaro mandahāsaḥ || 13||

सीतानेत्रान्तवीक्षाऽसितरुचिशबलश्चौष्ठरागानुविद्धःकेयूर स्वर्णकान्तिव्यतिकर सुभगो राम ते मन्दहासः ।ऐन्द्रेष्वासस्य शङ्कां वितरति सततं पश्यतां लोचनानांयुक्तं भद्राद्रिनाथ त्वमपि जलधरभ्रान्तिदायी विभासि ॥ १४॥

sītānetrāntavīkṣā'sitaruciśabalaścauṣṭharāgānuviddhaḥkeyūra svarṇakāntivyatikara subhago rāma te mandahāsaḥ |aindreṣvāsasya śaṅkāṃ vitarati satataṃ paśyatāṃ locanānāṃyuktaṃ bhadrādrinātha tvamapi jaladharabhrāntidāyī vibhāsi || 14||

नेत्राह्लाद प्रवीणो निजतनुमहसा सन्ततं लक्ष्मणेतोनित्यं सन्मार्गगामी सकलमपि हरंस्तापमत्यन्तशुद्धः ।आलोकेनैव दूरादपि दृढतमसां छेदने सम्प्रवृत्तोभद्राद्रौ किन्नु रात्रिञ्चरनिधनपरो भासते रामचन्द्रः ॥ १५॥

netrāhlāda pravīṇo nijatanumahasā santataṃ lakṣmaṇetonityaṃ sanmārgagāmī sakalamapi haraṃstāpamatyantaśuddhaḥ |ālokenaiva dūrādapi dṛḍhatamasāṃ chedane sampravṛttobhadrādrau kinnu rātriñcaranidhanaparo bhāsate rāmacandraḥ || 15||

चित्रं भद्राचलेन्दो तव किल चरितं वर्ण्यतां कैर्वचोभिःसीताया विप्रयोगे करुणकरणता प्रस्फुटा ते विलापैः ।त्यक्त्वा तामेव देवीं पुरजनवचसा गर्भिणीं काननान्तेधीरोऽभूः पालयन्क्ष्मां मखकरणपरो वत्सराणां सहस्रम् ॥ १६॥

citraṃ bhadrācalendo tava kila caritaṃ varṇyatāṃ kairvacobhiḥsītāyā viprayoge karuṇakaraṇatā prasphuṭā te vilāpaiḥ |tyaktvā tāmeva devīṃ purajanavacasā garbhiṇīṃ kānanāntedhīro'bhūḥ pālayankṣmāṃ makhakaraṇaparo vatsarāṇāṃ sahasram || 16||

क्वाहं मान्द्यैकभूमिः क्वच रघुतिलको विद्वदीड्याङ्घ्रिपद्मःस्तोत्रायाथापि तस्य प्रसरति हृदयं वार्यमाणं मयापि ।मोदेनाथापि नूनं रघुकुलवृषभो भद्रशैलाग्रवासीस्तम्भारोहप्रयत्नं हसति किल शिशुं वीक्ष्य नन्दन्पिता हि ॥ १७॥

kvāhaṃ māndyaikabhūmiḥ kvaca raghutilako vidvadīḍyāṅghripadmaḥstotrāyāthāpi tasya prasarati hṛdayaṃ vāryamāṇaṃ mayāpi |modenāthāpi nūnaṃ raghukulavṛṣabho bhadraśailāgravāsīstambhārohaprayatnaṃ hasati kila śiśuṃ vīkṣya nandanpitā hi || 17||

शृण्वन्तो वा पठन्तस्तव चरितवरं हन्त वाल्मीकिबद्धंभक्ता आनन्दबाष्पाकुलनयन युगाः किञ्च रोमाञ्चवन्तः ।यत्रासीरंस्ततो मामपि नय भगवन्भद्र भद्राचलेशप्राप्स्याम्युत्तीर्य मोहाम्बुधिमथ भवतस्तेजसेद्धं पदं तत् ॥ १८॥

śṛṇvanto vā paṭhantastava caritavaraṃ hanta vālmīkibaddhaṃbhaktā ānandabāṣpākulanayana yugāḥ kiñca romāñcavantaḥ |yatrāsīraṃstato māmapi naya bhagavanbhadra bhadrācaleśaprāpsyāmyuttīrya mohāmbudhimatha bhavatastejaseddhaṃ padaṃ tat || 18||

ऐश्वर्यं धनलाभमप्यधिकतां स्वेषु प्रशंसावहांअर्थिभ्योऽर्पणमन्न वस्त्रधन सद्विद्यादिकानामपि ।ये वाञ्छन्ति त एकदापि मनुजा गोदावरीमज्जनाःभद्राद्रीश्वरपादपद्मयुगलीनम्रा भवन्तु क्षणम् ॥ १९॥

aiśvaryaṃ dhanalābhamapyadhikatāṃ sveṣu praśaṃsāvahāṃarthibhyo'rpaṇamanna vastradhana sadvidyādikānāmapi |ye vāñchanti ta ekadāpi manujā godāvarīmajjanāḥbhadrādrīśvarapādapadmayugalīnamrā bhavantu kṣaṇam || 19||

भो लोकाः शृणुतेदमल्पधिषणेनाप्युक्तमल्पं वचोवैदुष्यं कवितां धनं निपुणतां यच्चेतरत्कीर्तिकृत् ।रामः स्वेषु परीक्षते न कुहचिद्भक्तिं परं पश्यतिक्षेमार्थं तदुपेत भद्रधरणीभृन्नाथदृष्टेः पदम् ॥ २०॥

bho lokāḥ śṛṇutedamalpadhiṣaṇenāpyuktamalpaṃ vacovaiduṣyaṃ kavitāṃ dhanaṃ nipuṇatāṃ yaccetaratkīrtikṛt |rāmaḥ sveṣu parīkṣate na kuhacidbhaktiṃ paraṃ paśyatikṣemārthaṃ tadupeta bhadradharaṇībhṛnnāthadṛṣṭeḥ padam || 20||

रामो राम इतीव सर्वजनतासङ्घुष्यमाणे विभौअज्ञानादिव ते कथां सुरमुनिं पप्रच्छ वल्मीकभूः ।तेन ज्ञातमिदं तवोत्तमकथा वक्त्राद्गृहीता गुरोःमुक्त्यै स्यादपि भुक्तये तनुभृतां भद्राद्रिनाथ प्रभो ॥ २१॥

rāmo rāma itīva sarvajanatāsaṅghuṣyamāṇe vibhauajñānādiva te kathāṃ suramuniṃ papraccha valmīkabhūḥ |tena jñātamidaṃ tavottamakathā vaktrādgṛhītā guroḥmuktyai syādapi bhuktaye tanubhṛtāṃ bhadrādrinātha prabho || 21||

हंसं त्वामवयन्ति शास्त्रनिपुणाः सन्मानसे सञ्चरस्येवं चेत्तव पक्षपातमुचितं मन्ये महीपेश्वर ।तस्य स्थानममुं जनं कलयितुं क्वाक्षेपकर्ताऽस्ति तेभद्राद्रीश्वर भावयास्य समयं सज्जोऽस्म्यहं सर्वदा ॥ २२॥

haṃsaṃ tvāmavayanti śāstranipuṇāḥ sanmānase sañcarasyevaṃ cettava pakṣapātamucitaṃ manye mahīpeśvara |tasya sthānamamuṃ janaṃ kalayituṃ kvākṣepakartā'sti tebhadrādrīśvara bhāvayāsya samayaṃ sajjo'smyahaṃ sarvadā || 22||

यद्ब्रह्माहुरपाणिपादं अमनो निष्कर्णचक्षुर्महत्तद्द्रष्टुं कथमीश्महे कथमहो नन्तुं समीहामहे ।इत्यालोच्य विषीदतां तनुमतां क्षेमाय रामात्मनातद्भद्राचल सीम्नि राजतितरां सर्वान्पुमर्थान् ददत् ॥ २३॥

yadbrahmāhurapāṇipādaṃ amano niṣkarṇacakṣurmahattaddraṣṭuṃ kathamīśmahe kathamaho nantuṃ samīhāmahe |ityālocya viṣīdatāṃ tanumatāṃ kṣemāya rāmātmanātadbhadrācala sīmni rājatitarāṃ sarvānpumarthān dadat || 23||

वाङ्मे निर्गुण मानुषस्तुतिहता चेतो हतं चिन्तयाहस्तोऽयं मम दुर्जनार्पितधनादानेन नित्यं हतः ।पुष्टं दुष्टपरान्नतश्च जठरं स त्वं प्रसीदेः कथंनिर्व्याजां प्रतिपालये तव कृपां भद्राद्रिनाथ प्रभो ॥ २४॥

vāṅme nirguṇa mānuṣastutihatā ceto hataṃ cintayāhasto'yaṃ mama durjanārpitadhanādānena nityaṃ hataḥ |puṣṭaṃ duṣṭaparānnataśca jaṭharaṃ sa tvaṃ prasīdeḥ kathaṃnirvyājāṃ pratipālaye tava kṛpāṃ bhadrādrinātha prabho || 24||

माया त्वां जनयत्यजं विदधती नामानि ते सादरंब्रह्मा विष्णुरुमापती रघुपतिः कृष्णश्च कल्कीति च ।मत्त्राणाय नियोजयेद्यदि तदा कुर्याश्च मद्रक्षणंश्रीभद्राद्रिविभो मदीयदुरितैः सा नैवमाधाद् ध्रुवम् ॥ २५॥

māyā tvāṃ janayatyajaṃ vidadhatī nāmāni te sādaraṃbrahmā viṣṇurumāpatī raghupatiḥ kṛṣṇaśca kalkīti ca |mattrāṇāya niyojayedyadi tadā kuryāśca madrakṣaṇaṃśrībhadrādrivibho madīyaduritaiḥ sā naivamādhād dhruvam || 25||

कल्याणं कमलापतेः कलयतात्कम्रोऽवतारः स नोयः कङ्काय च योगिनामसुलभं स्थानं स्वयं प्राददात् ।गत्वाऽन्यं पुरुषं धिया मुनिवधूं भ्रष्टां पुनाति स्म योयो वा दक्षिणदेशजान्सुखयितुं भद्राचले तिष्ठति ॥ २६॥

kalyāṇaṃ kamalāpateḥ kalayatātkamro'vatāraḥ sa noyaḥ kaṅkāya ca yogināmasulabhaṃ sthānaṃ svayaṃ prādadāt |gatvā'nyaṃ puruṣaṃ dhiyā munivadhūṃ bhraṣṭāṃ punāti sma yoyo vā dakṣiṇadeśajānsukhayituṃ bhadrācale tiṣṭhati || 26||

कल्पद्रुः कविताजुषां कुलगुरुर्विद्येप्सया श्राम्यतांभारूपः प्रणतान्तरस्थतमसां भोग्यं परं योगिनाम् ।कालः कौणपसन्ततेश्च करुणा मूर्ता महागस्विनांभद्रं दातुमनर्गलं विजयते भद्राचले कोऽपि नः ॥ २७॥

kalpadruḥ kavitājuṣāṃ kulagururvidyepsayā śrāmyatāṃbhārūpaḥ praṇatāntarasthatamasāṃ bhogyaṃ paraṃ yoginām |kālaḥ kauṇapasantateśca karuṇā mūrtā mahāgasvināṃbhadraṃ dātumanargalaṃ vijayate bhadrācale ko'pi naḥ || 27||

यस्याङ्घ्रेः सकृदर्पणाद्रघुकुलक्ष्मपाल सिंहासनंप्राप्तं पादुकयाऽपि राक्षसपतिः कीशाधिपश्च स्वयम् ।आस्तां प्रेमभरेण नुन्नमनसौ सच्चामरग्राहिणौयस्यासौ मम सेव्यतामधिगतो भद्राचलस्योपरि ॥ २८॥

yasyāṅghreḥ sakṛdarpaṇādraghukulakṣmapāla siṃhāsanaṃprāptaṃ pādukayā'pi rākṣasapatiḥ kīśādhipaśca svayam |āstāṃ premabhareṇa nunnamanasau saccāmaragrāhiṇauyasyāsau mama sevyatāmadhigato bhadrācalasyopari || 28||

चापो यस्य तनोति पातकततेः सेतौ कृताग्रः क्षतिंबाणो यस्य कपीशभावमददात्पुत्राय भासां निधेः ।वीक्षा यस्य च पापिनोऽपि भवति स्वर्लोकनिःश्रेणिकासोऽयं वाङ्मनसातिगामि महिमा जागर्ति भद्राचले ॥ २९॥

cāpo yasya tanoti pātakatateḥ setau kṛtāgraḥ kṣatiṃbāṇo yasya kapīśabhāvamadadātputrāya bhāsāṃ nidheḥ |vīkṣā yasya ca pāpino'pi bhavati svarlokaniḥśreṇikāso'yaṃ vāṅmanasātigāmi mahimā jāgarti bhadrācale || 29||

यद्वीक्षा शरभङ्गनामकमुनेः वैधात्पदात् ज्यायसीयत्सेवा युवराजताख्यपदतः श्लाघ्या सुमित्राभुवः ।यच्चारित्रकथाश्रुतिर्हनुमतो वैकुण्ठवासाधिकातास्तिस्रोऽपि च भद्रशैल शिखरे लभ्याः स्वतो देहिनाम् ॥ ३०॥

yadvīkṣā śarabhaṅganāmakamuneḥ vaidhātpadāt jyāyasīyatsevā yuvarājatākhyapadataḥ ślāghyā sumitrābhuvaḥ |yaccāritrakathāśrutirhanumato vaikuṇṭhavāsādhikātāstisro'pi ca bhadraśaila śikhare labhyāḥ svato dehinām || 30||

यं वक्षःस्थलमास्थिताऽपि कमला नो तत्त्वतो जानतीतस्यानुग्रहमीप्सतीव पदयोः सेवां सदा कुर्वती ।सोऽयं रामवपुः प्रकाशितमहातत्त्वः स्वयं ब्रह्मणामूढानुग्रहकाङ्क्षया विलसति श्रीभद्रशैलोपरि ॥ ३१॥

yaṃ vakṣaḥsthalamāsthitā'pi kamalā no tattvato jānatītasyānugrahamīpsatīva padayoḥ sevāṃ sadā kurvatī |so'yaṃ rāmavapuḥ prakāśitamahātattvaḥ svayaṃ brahmaṇāmūḍhānugrahakāṅkṣayā vilasati śrībhadraśailopari || 31||

अङ्गाभाजित तोयदाय भजतां भङ्गावहाय द्विषांगङ्गापावनताप्रदाय महिजासङ्गाधिकानन्दिने ।पिङ्गाक्षेशसखाय मे नतिशतं रङ्गाधिराजार्चिनेतुङ्गात्युज्ज्वलभद्रशैलविलसच्छृङ्गाग्रभूवासिने ॥ ३२॥

aṅgābhājita toyadāya bhajatāṃ bhaṅgāvahāya dviṣāṃgaṅgāpāvanatāpradāya mahijāsaṅgādhikānandine |piṅgākṣeśasakhāya me natiśataṃ raṅgādhirājārcinetuṅgātyujjvalabhadraśailavilasacchṛṅgāgrabhūvāsine || 32||

याचे त्वां रघुनाथ किञ्चन न ते दत्तेन तेन क्षतिःसारथ्यं ददते त्वदर्थमयते भक्तिं सुमन्त्राय ते ।यद्रूपं समदर्शयः करुणया प्रस्थास्यमानो वनंतत्तेजोमयमीक्षितुं मम मनो भद्राचलेशेच्छति ॥ ३३॥

yāce tvāṃ raghunātha kiñcana na te dattena tena kṣatiḥsārathyaṃ dadate tvadarthamayate bhaktiṃ sumantrāya te |yadrūpaṃ samadarśayaḥ karuṇayā prasthāsyamāno vanaṃtattejomayamīkṣituṃ mama mano bhadrācaleśecchati || 33||

कारुण्यामृतवर्षुको जनकजाविद्युल्लतासङ्गवान्सन्तापं शमयन् स्वमाश्रितवतां श्यामाभिरामाकृतिः ।नित्यं सत्पथमाश्रितो जनतया सम्प्रार्थ्यसन्दर्शनःभद्रोर्वीधरमाश्रितो विजयते रामाभिधानो घनः ॥ ३४॥

kāruṇyāmṛtavarṣuko janakajāvidyullatāsaṅgavānsantāpaṃ śamayan svamāśritavatāṃ śyāmābhirāmākṛtiḥ |nityaṃ satpathamāśrito janatayā samprārthyasandarśanaḥbhadrorvīdharamāśrito vijayate rāmābhidhāno ghanaḥ || 34||

चेतो मे विषयेषु सञ्चरति न प्रह्वोऽस्मि ते पादयोःसद्भिः साधु समागमो न कुहचित् श्रद्धा च नो कर्मणि ।संसाराम्बुनिधिं तरीतुमनसः किं वाऽस्ति मे साधनंभद्राद्रीश्वर ते विनाऽद्य शबरीमोक्षप्रदातः कृपाम् ॥ ३५॥

ceto me viṣayeṣu sañcarati na prahvo'smi te pādayoḥsadbhiḥ sādhu samāgamo na kuhacit śraddhā ca no karmaṇi |saṃsārāmbunidhiṃ tarītumanasaḥ kiṃ vā'sti me sādhanaṃbhadrādrīśvara te vinā'dya śabarīmokṣapradātaḥ kṛpām || 35||

श्रेयः पक्ष्मलयन्ति सूक्तिषु सुधां सिञ्चन्ति राज्ञां सभास्वातन्वन्ति जयं समं बुधगणैर्विद्याविवादेष्वपि ।आकिञ्चन्यमपानुदन्ति हृदयं कुर्वन्त्यहो निर्मलंभद्राद्रीश्वर रामभद्र करुणाफुल्लत्कटाक्षाङ्कुराः ॥ ३६॥

śreyaḥ pakṣmalayanti sūktiṣu sudhāṃ siñcanti rājñāṃ sabhāsvātanvanti jayaṃ samaṃ budhagaṇairvidyāvivādeṣvapi |ākiñcanyamapānudanti hṛdayaṃ kurvantyaho nirmalaṃbhadrādrīśvara rāmabhadra karuṇāphullatkaṭākṣāṅkurāḥ || 36||

चाञ्चल्यं परिहर्तुमब्धिपयसो नाथेशिषे स्वेच्छयाचेतो मे चपलं विधातुमचलं शक्ते न किं त्वत्पदे ।ईशस्त्वं वरभद्रशैलनिलय स्थाणोर्धनुर्भञ्जनेमत्कर्माङ्कुरमीश्वरो दलयितुं किं नेति विज्ञापये ॥ ३७॥

cāñcalyaṃ parihartumabdhipayaso nātheśiṣe svecchayāceto me capalaṃ vidhātumacalaṃ śakte na kiṃ tvatpade |īśastvaṃ varabhadraśailanilaya sthāṇordhanurbhañjanematkarmāṅkuramīśvaro dalayituṃ kiṃ neti vijñāpaye || 37||

सेव्यस्त्वं श्रुतिशीर्षवार्धितलगैर्नित्यं मुनीनां गणैःमूढेषु प्रथमासनं प्रथयता सेव्यो मयाऽपि स्वयम् ।नानानन्दमयं स्वधाम नयसे मामप्यसन्देहतोयुक्तं किं नु बुधाबुधौ समतया भद्राद्रिनाथेक्षसे ॥ ३८॥

sevyastvaṃ śrutiśīrṣavārdhitalagairnityaṃ munīnāṃ gaṇaiḥmūḍheṣu prathamāsanaṃ prathayatā sevyo mayā'pi svayam |nānānandamayaṃ svadhāma nayase māmapyasandehatoyuktaṃ kiṃ nu budhābudhau samatayā bhadrādrināthekṣase || 38||

कीर्त्यर्थं न तु भक्तितो रघुपते गुम्भन्ति ये त्वत्कथांवाचा माक्षिकधुर्यया तव कृपापात्रत्वमायान्ति ते ।जिह्वाचापलतो रसायनवरं ये भुञ्जते तेऽपि किंनारोग्यं महदाप्नुवन्ति भुवने भद्राचलेश प्रभो ॥ ३९॥

kīrtyarthaṃ na tu bhaktito raghupate gumbhanti ye tvatkathāṃvācā mākṣikadhuryayā tava kṛpāpātratvamāyānti te |jihvācāpalato rasāyanavaraṃ ye bhuñjate te'pi kiṃnārogyaṃ mahadāpnuvanti bhuvane bhadrācaleśa prabho || 39||

त्वद्बाणेन निमज्जितो जलनिधौ मारीचनामाऽशरःपश्यन् राममयं जगन्मुनिततीर्भीतेर्भरादत्यगात् ।पापोऽमूं गतिमानशे यदि तवाधायापराधं परंकिं वाच्यं वरभद्रशैलनिलय त्वत्पादपद्मार्चिषु ॥ ४०॥

tvadbāṇena nimajjito jalanidhau mārīcanāmā'śaraḥpaśyan rāmamayaṃ jaganmunitatīrbhīterbharādatyagāt |pāpo'mūṃ gatimānaśe yadi tavādhāyāparādhaṃ paraṃkiṃ vācyaṃ varabhadraśailanilaya tvatpādapadmārciṣu || 40||

राम त्वत्पदपद्मयोर्नखरुचिर्हार्दं तमो मे हरेत्उद्भूता चरणाम्बुजात्तव पुरा स्रोतस्विनी द्योसदाम् ।सोढ्वा ते जलधिप्रयुक्त शरसंसक्ताग्नितापं परंपत्यर्थं शरणागतेव लसति श्रीभद्रशैलेश या ॥ ४१॥

rāma tvatpadapadmayornakharucirhārdaṃ tamo me haretudbhūtā caraṇāmbujāttava purā srotasvinī dyosadām |soḍhvā te jaladhiprayukta śarasaṃsaktāgnitāpaṃ paraṃpatyarthaṃ śaraṇāgateva lasati śrībhadraśaileśa yā || 41||

कृत्वाऽऽगांसि बहून्यपि प्रतिदिनं त्वत्तो भयं नाप्नुयांकृत्वाऽऽगो वधदण्डनं स बलिभुक् किं न त्वया रक्षितः ।त्वां यातः शरणं तथाऽहमपि किं त्वां रक्षकं नाप्तवान्भद्राद्रीश्वर वर्ष मय्यपि कृपापूर्णान् कटाक्षाङ्कुरान् ॥ ४२॥

kṛtvā''gāṃsi bahūnyapi pratidinaṃ tvatto bhayaṃ nāpnuyāṃkṛtvā''go vadhadaṇḍanaṃ sa balibhuk kiṃ na tvayā rakṣitaḥ |tvāṃ yātaḥ śaraṇaṃ tathā'hamapi kiṃ tvāṃ rakṣakaṃ nāptavānbhadrādrīśvara varṣa mayyapi kṛpāpūrṇān kaṭākṣāṅkurān || 42||

कुर्वन्कर्म मदर्थमेष्यति ततः सिद्धिं भवानित्यमुंपार्थायार्थमुपादिशो न खलु तद्वाक्यं मृषाऽवोचथाः ।धुत्वा रावणमाहरन्तमवनीपुत्रीं रथात्पातयन्पक्षच्छेदमवाप्य भद्रगिरिराट् ! गृध्रः पदं तेऽगमत् ॥ ४३॥

kurvankarma madarthameṣyati tataḥ siddhiṃ bhavānityamuṃpārthāyārthamupādiśo na khalu tadvākyaṃ mṛṣā'vocathāḥ |dhutvā rāvaṇamāharantamavanīputrīṃ rathātpātayanpakṣacchedamavāpya bhadragirirāṭ ! gṛdhraḥ padaṃ te'gamat || 43||

माहात्म्यं तव वेदितुं रघुपते नालं विरिञ्चादयोवाल्मीकिस्तदवेत्तवैव कृपया लेशस्य लेशात्मना ।सत्येवं तव वैभवं भुवि कविः को वर्णयेत्कृत्स्नशःत्वद्दत्तां कवितां तवैव पदयोर्भद्राचलेशार्पये ॥ ४४॥

māhātmyaṃ tava vedituṃ raghupate nālaṃ viriñcādayovālmīkistadavettavaiva kṛpayā leśasya leśātmanā |satyevaṃ tava vaibhavaṃ bhuvi kaviḥ ko varṇayetkṛtsnaśaḥtvaddattāṃ kavitāṃ tavaiva padayorbhadrācaleśārpaye || 44||

वीक्षा ते रघुनाथ हन्त शबरीमोक्षाय सङ्कल्पतेवीर्यं शङ्करचापभञ्जनकृते प्रौढिं समालम्बते ।क्रोधो राक्षसराट्शिरोदशशतीं भूमौ क्षिपत्यञ्जसाश्रीभद्राचलनाथ ते स्तुतिविधौ के वा वराका वयम् ॥ ४५॥

vīkṣā te raghunātha hanta śabarīmokṣāya saṅkalpatevīryaṃ śaṅkaracāpabhañjanakṛte prauḍhiṃ samālambate |krodho rākṣasarāṭśirodaśaśatīṃ bhūmau kṣipatyañjasāśrībhadrācalanātha te stutividhau ke vā varākā vayam || 45||

किं ते मे वरिवस्यया विहितया नूनं न मामीक्षसेरक्षोवानरनायकावभवतां ते चामरग्राहिणौ ।दासस्ते नयने गिरेरपि महादक्षो हनूमानभूत्सर्वोर्वीपतितां स्वयं च वहसे भद्राद्रिनाथ प्रभो ॥ ४६॥

kiṃ te me varivasyayā vihitayā nūnaṃ na māmīkṣaserakṣovānaranāyakāvabhavatāṃ te cāmaragrāhiṇau |dāsaste nayane girerapi mahādakṣo hanūmānabhūtsarvorvīpatitāṃ svayaṃ ca vahase bhadrādrinātha prabho || 46||

भद्राद्रीश तवेडितानि चरितान्यत्यद्भुतानि प्रभोपाषाणप्लवनं तृणस्य च तथा ब्रह्मास्त्रतापादनम् ।स्त्रीत्वप्रापणमश्मनश्च धनुषः शम्भोस्तथा भञ्जनंदृश्यन्ते क्व नु नाम कङ्कशबरीमोक्षप्रदानं तथा ॥ ४७॥

bhadrādrīśa taveḍitāni caritānyatyadbhutāni prabhopāṣāṇaplavanaṃ tṛṇasya ca tathā brahmāstratāpādanam |strītvaprāpaṇamaśmanaśca dhanuṣaḥ śambhostathā bhañjanaṃdṛśyante kva nu nāma kaṅkaśabarīmokṣapradānaṃ tathā || 47||

कोपस्ते विशदः पयोधिपयसां क्वाथक्रियादानतःशक्तिस्ते परमेशबाहुविधृतेष्वासद्विधाभञ्जनात् ।प्रीतिस्ते च रजस्तमोतिगपदादेशात्तिरश्चस्तथावात्सल्यं मम भद्रभूधरपते निर्हेतुकं रक्षणात् ॥ ४८॥

kopaste viśadaḥ payodhipayasāṃ kvāthakriyādānataḥśaktiste parameśabāhuvidhṛteṣvāsadvidhābhañjanāt |prītiste ca rajastamotigapadādeśāttiraścastathāvātsalyaṃ mama bhadrabhūdharapate nirhetukaṃ rakṣaṇāt || 48||

गाधाभिः स्वकपोलकल्पित पदोन्निष्यन्दि माध्वीरसास्वादानन्दित सज्जनाभिरनिशं गायन्ति हि त्वां बुधाः ।जीवन्मुक्ततया स्थिता अपि च ते यद्येवमर्हत्तमाःजोषं भावमवाप्नुयां कथमहं भद्राद्रिनाथ प्रभो ॥ ४९॥

gādhābhiḥ svakapolakalpita padonniṣyandi mādhvīrasāsvādānandita sajjanābhiraniśaṃ gāyanti hi tvāṃ budhāḥ |jīvanmuktatayā sthitā api ca te yadyevamarhattamāḥjoṣaṃ bhāvamavāpnuyāṃ kathamahaṃ bhadrādrinātha prabho || 49||

कल्याणं कलयस्व मे कलिमलं संसक्तमुन्मूलयभ्रान्तिं वारय भोगजालजसुखे कामादिकान्संहर ।चित्तं निर्मलय प्रमोहभरितं स्वात्मानमादर्शयक्लान्तं मां भवदावतः शिशिरय श्रीभद्रशैलेश्वर ॥ ५०॥

kalyāṇaṃ kalayasva me kalimalaṃ saṃsaktamunmūlayabhrāntiṃ vāraya bhogajālajasukhe kāmādikānsaṃhara |cittaṃ nirmalaya pramohabharitaṃ svātmānamādarśayaklāntaṃ māṃ bhavadāvataḥ śiśiraya śrībhadraśaileśvara || 50||

चन्द्रोऽभून्मनसस्तवेति वचनं वक्ति श्रुतिः सोऽप्यसौआह्लादं वितनोति शीतलरुचिः सन्मार्गगामी सदा ।कार्यं कारणतो गुणान् लभत इत्याहुर्मनस्ते तथाभद्राद्रीश्वर तान्गुणांस्तव समान् सङ्क्रामयास्मास्वपि ॥ ५१॥

candro'bhūnmanasastaveti vacanaṃ vakti śrutiḥ so'pyasauāhlādaṃ vitanoti śītalaruciḥ sanmārgagāmī sadā |kāryaṃ kāraṇato guṇān labhata ityāhurmanaste tathābhadrādrīśvara tānguṇāṃstava samān saṅkrāmayāsmāsvapi || 51||

दुष्टस्यापि विनिन्दतोऽपि दयसे त्वं वालिनः स्म स्फुटंभार्याहर्तरि रावणे युधि जिते न घ्नन्गृहं प्रैषयः ।सीतावक्षसि दारणं कृतवतः काकस्य रक्षामधाःभद्राद्रीश्वर मां परं दुरितिनं त्वं शिक्षसे प्रत्यहम् ॥ ५२॥

duṣṭasyāpi vinindato'pi dayase tvaṃ vālinaḥ sma sphuṭaṃbhāryāhartari rāvaṇe yudhi jite na ghnangṛhaṃ praiṣayaḥ |sītāvakṣasi dāraṇaṃ kṛtavataḥ kākasya rakṣāmadhāḥbhadrādrīśvara māṃ paraṃ duritinaṃ tvaṃ śikṣase pratyaham || 52||

वन्दित्वा तव पादपद्मयुगलं वन्देय नान्यं क्वचित्प्रार्थ्य त्वं स्वमभीप्सितं न च परं तत्प्रार्थयेयं पुनः ।एवं चेत्क्रियते यशोऽकलुषितं स्यात्ते ममैतत्प्रियंभावं तं मम पालयस्व दयया भद्राचलाधीश्वर ॥ ५३॥

vanditvā tava pādapadmayugalaṃ vandeya nānyaṃ kvacitprārthya tvaṃ svamabhīpsitaṃ na ca paraṃ tatprārthayeyaṃ punaḥ |evaṃ cetkriyate yaśo'kaluṣitaṃ syātte mamaitatpriyaṃbhāvaṃ taṃ mama pālayasva dayayā bhadrācalādhīśvara || 53||

गङ्गाया अपि चोत्तरे जनपदे जन्माप्तवान् स्वेच्छयापातुं दक्षिणदेशजानपि जनान् सन्दर्शनानुग्रहैः ।नुन्नस्त्वं दययाऽतिपुण्यतटिनी गोदावरीरोधसिप्राप्तो भद्रगिरिं रघूत्तम विभो रक्षञ्जनान् मादृशान् ॥ ५४॥

gaṅgāyā api cottare janapade janmāptavān svecchayāpātuṃ dakṣiṇadeśajānapi janān sandarśanānugrahaiḥ |nunnastvaṃ dayayā'tipuṇyataṭinī godāvarīrodhasiprāpto bhadragiriṃ raghūttama vibho rakṣañjanān mādṛśān || 54||

कल्पद्रुर्मधुपाश्रितस्तृणमुखी सा कामधेनुः श्रुताचिन्तामण्यभिधो मणिश्च कठिनः किञ्च स्थितास्ते दिवि ।सत्सेव्यो विजयी रणे सदयहृद्भद्राचले भूतलेनिर्दोषो रघुनन्दनो विजयते देवो वदान्योत्तमः ॥ ५५॥

kalpadrurmadhupāśritastṛṇamukhī sā kāmadhenuḥ śrutācintāmaṇyabhidho maṇiśca kaṭhinaḥ kiñca sthitāste divi |satsevyo vijayī raṇe sadayahṛdbhadrācale bhūtalenirdoṣo raghunandano vijayate devo vadānyottamaḥ || 55||

कयाऽद्य विधया ब्रुवे कलियुगस्य दोषं जनाःक्षिपन्ति बहु वत्सरान् क्षणमिवारसैर्भाषणैः ।अरुन्तुदनरस्तुतीर्विदधते सदा पण्डिताःस्मरन्ति न कदाचन स्वपनतोऽपि भद्राचलम् ॥ ५६॥

kayā'dya vidhayā bruve kaliyugasya doṣaṃ janāḥkṣipanti bahu vatsarān kṣaṇamivārasairbhāṣaṇaiḥ |aruntudanarastutīrvidadhate sadā paṇḍitāḥsmaranti na kadācana svapanato'pi bhadrācalam || 56||

विचित्रतरवेदिकं विमलहेमतः कल्पितंविमानवरमग्रतोऽस्य च सुदर्शनं काञ्चनम् ।प्रदक्षिणपथं बुधैः पठितदिव्यरामायणंप्रपश्यत वरालये रघुवरस्य भद्राचले ॥ ५७॥

vicitrataravedikaṃ vimalahemataḥ kalpitaṃvimānavaramagrato'sya ca sudarśanaṃ kāñcanam |pradakṣiṇapathaṃ budhaiḥ paṭhitadivyarāmāyaṇaṃprapaśyata varālaye raghuvarasya bhadrācale || 57||

करीन्द्रकरबाहवे करधृताशुगासेषवेप्रशस्तगुण सिन्धवे प्रणतजन्मिनां बन्धवे ।कलीरिततमोमुषे कलितपुण्यहृज्जग्मुषेनमांसि च समर्पये नगरितोरुभद्राद्रये ॥ ५८॥

karīndrakarabāhave karadhṛtāśugāseṣavepraśastaguṇa sindhave praṇatajanmināṃ bandhave |kalīritatamomuṣe kalitapuṇyahṛjjagmuṣenamāṃsi ca samarpaye nagaritorubhadrādraye || 58||

मुनीन्द्रवरमोहने मुषितचक्षुषीक्षावतांविदेहतनयादृशोर्विरचितामृताग्र्याञ्जने ।स्वसुर्निशिचरप्रभोः स्मरशरार्तिसन्दायकेशरीरमहसि प्रभोर्विशति हृत्तु भद्राचले ॥ ५९॥

munīndravaramohane muṣitacakṣuṣīkṣāvatāṃvidehatanayādṛśorviracitāmṛtāgryāñjane |svasurniśicaraprabhoḥ smaraśarārtisandāyakeśarīramahasi prabhorviśati hṛttu bhadrācale || 59||

चराचरविधायिनीं चरणनम्रधीदायिनींकविस्तुतिरसादिनीं करुणयाऽऽर्तसंरक्षिणीम् ।दिलीपकुलनन्दिनीं दिविषदार्तिसंहारिणींभजामि परदेवतां भवनितोरुभद्राचलाम् ॥ ६०॥

carācaravidhāyinīṃ caraṇanamradhīdāyinīṃkavistutirasādinīṃ karuṇayā''rtasaṃrakṣiṇīm |dilīpakulanandinīṃ diviṣadārtisaṃhāriṇīṃbhajāmi paradevatāṃ bhavanitorubhadrācalām || 60||

अतीतभवसञ्चितैरगणितैश्च पुण्यव्रजैःअवाप्य रघुनायकेऽभ्यधिकभक्तिमद्वैतिनीम् ।तया जिगमिषेत्पदं सुखमयं जनश्चेत्तदाप्रयातु बुधसङ्कुलं प्रभुसनाथभद्राचलम् ॥ ६१॥

atītabhavasañcitairagaṇitaiśca puṇyavrajaiḥavāpya raghunāyake'bhyadhikabhaktimadvaitinīm |tayā jigamiṣetpadaṃ sukhamayaṃ janaścettadāprayātu budhasaṅkulaṃ prabhusanāthabhadrācalam || 61||

कलिः कलयते बलात्कलुषचित्तसंवासनंप्रभो षडरयो मनः प्राचयन्ति वासोगृहम् ।बिभेमि च यमादहं बत तवापि दासो भवन्अतोऽत्र तव दृष्टये वसतिमेमि भद्राचले ॥ ६२॥

kaliḥ kalayate balātkaluṣacittasaṃvāsanaṃprabho ṣaḍarayo manaḥ prācayanti vāsogṛham |bibhemi ca yamādahaṃ bata tavāpi dāso bhavanato'tra tava dṛṣṭaye vasatimemi bhadrācale || 62||

यस्यैवाख्या मरणसमये मुक्तये देहभाजांवाराणस्यां मदनरिपुणा प्रोच्यते कर्णमूले ।यस्यैवाज्ञा जलनिधिजलस्तम्भनप्रौढिरासीत्सोऽयं भद्राचलशिखरगः शोषयेच्छोकमोहौ ॥ ६३॥

yasyaivākhyā maraṇasamaye muktaye dehabhājāṃvārāṇasyāṃ madanaripuṇā procyate karṇamūle |yasyaivājñā jalanidhijalastambhanaprauḍhirāsītso'yaṃ bhadrācalaśikharagaḥ śoṣayecchokamohau || 63||

आशापाशाभिहतमनसामामयैः पीडितानांज्ञातुं शक्त्या विरहितधियां ब्रह्म वेदान्तवेद्यम् ।प्राप्तुं यावत्तनु सुखमलं काङ्क्षतां मुक्तिमन्तेका वाऽस्त्यन्या गतिरिह विना भद्रशैलाधिनाथम् ॥ ६४॥

āśāpāśābhihatamanasāmāmayaiḥ pīḍitānāṃjñātuṃ śaktyā virahitadhiyāṃ brahma vedāntavedyam |prāptuṃ yāvattanu sukhamalaṃ kāṅkṣatāṃ muktimantekā vā'styanyā gatiriha vinā bhadraśailādhinātham || 64||

जन्म प्राप्तं धनपतिगृहे लोकमान्ये ततः किंविद्या लब्धा विनयमहिता विश्वहृद्या ततः किम् ।वीर्योद्रेको भवति विजयप्राप्तिहेतुस्ततः किंसौख्यं लभ्यं त्विह च परतो भद्रशैलाधिनेतुः ॥ ६५॥

janma prāptaṃ dhanapatigṛhe lokamānye tataḥ kiṃvidyā labdhā vinayamahitā viśvahṛdyā tataḥ kim |vīryodreko bhavati vijayaprāptihetustataḥ kiṃsaukhyaṃ labhyaṃ tviha ca parato bhadraśailādhinetuḥ || 65||

मृत्योर्मृत्युं सततमयतां जातितो ज्ञानतो वाऽजानानां निजमवरतादोषमप्युत्सुकानाम् ।प्राप्तुं लोकानथ च पुनरावृत्तिशून्यान्सुखार्थंभद्रोर्वीध्रे लसति शबरीमोक्षदः कोऽपि देवः ॥ ६६॥

mṛtyormṛtyuṃ satatamayatāṃ jātito jñānato vā'jānānāṃ nijamavaratādoṣamapyutsukānām |prāptuṃ lokānatha ca punarāvṛttiśūnyānsukhārthaṃbhadrorvīdhre lasati śabarīmokṣadaḥ ko'pi devaḥ || 66||

सद्वाऽसद्वा कवयति कविः किञ्चिदाधाय चित्तेक्षुद्रैरर्थैः सफलयति तां वाचमल्पैरबुद्धिः ।वाल्मीकिस्ते चरितमभिधायैव वैधेषु लोकेष्वद्याप्यास्ते सुखमनुभवन् राम भद्राद्रिनाथ ॥ ६७॥

sadvā'sadvā kavayati kaviḥ kiñcidādhāya cittekṣudrairarthaiḥ saphalayati tāṃ vācamalpairabuddhiḥ |vālmīkiste caritamabhidhāyaiva vaidheṣu lokeṣvadyāpyāste sukhamanubhavan rāma bhadrādrinātha || 67||

यस्या लाभाज्जनकनृपतेर्वृद्धिरासीदनल्पायस्याः क्रोधो न भवति महामन्तुकृद्राक्षसीषु ।सैवानन्या यदि जनकजारूपिणी पद्मगेहाकिं त्वां न स्यात्सुखमुपयतां तं च भद्राद्रिनाथ ॥ ६८॥

yasyā lābhājjanakanṛpatervṛddhirāsīdanalpāyasyāḥ krodho na bhavati mahāmantukṛdrākṣasīṣu |saivānanyā yadi janakajārūpiṇī padmagehākiṃ tvāṃ na syātsukhamupayatāṃ taṃ ca bhadrādrinātha || 68||

नष्टं किं ते भवति नयनानन्दिमूर्ते वदादौमग्नोन्मग्नं भवजलनिधौ भावनाशून्यबुद्धिम् ।कामक्रोधाद्यभिधमकरैस्तुद्यमानं समन्तात्मां मा भैषीरिति वदसि चेद्भद्रशैलेश वाचा ॥ ६९॥

naṣṭaṃ kiṃ te bhavati nayanānandimūrte vadādaumagnonmagnaṃ bhavajalanidhau bhāvanāśūnyabuddhim |kāmakrodhādyabhidhamakaraistudyamānaṃ samantātmāṃ mā bhaiṣīriti vadasi cedbhadraśaileśa vācā || 69||

देहो भास्वांस्तव सितरुची राम ते मन्दहासःलोकार्तीनां शमकर विभो लोहितो लोचनान्तः ।भावः सौम्यो गुरुरपि कृपा विद्वदर्च्यः कविस्त्वंमन्दो रोषः शिरसि च तमो भासि भद्राद्रिकेतुः ॥ ७०॥

deho bhāsvāṃstava sitarucī rāma te mandahāsaḥlokārtīnāṃ śamakara vibho lohito locanāntaḥ |bhāvaḥ saumyo gururapi kṛpā vidvadarcyaḥ kavistvaṃmando roṣaḥ śirasi ca tamo bhāsi bhadrādriketuḥ || 70||

सारं वेदागमगतगिरां सारसासूयि नेत्रंभारं पादप्रणतजनताभूतिरूपं वहन्तम् ।पारं दूरं भवजलनिधेः प्रापयन्तं प्रपन्नान्वारं वारं विरचितनतिर्नौमि भद्राचलेशम् ॥ ७१॥

sāraṃ vedāgamagatagirāṃ sārasāsūyi netraṃbhāraṃ pādapraṇatajanatābhūtirūpaṃ vahantam |pāraṃ dūraṃ bhavajalanidheḥ prāpayantaṃ prapannānvāraṃ vāraṃ viracitanatirnaumi bhadrācaleśam || 71||

गोदावर्याः सलिलशिशिरैः सेव्यमानं समीरैःगोदानानामयुतजफलं सेविनां सन्दिशन्तम् ।गोपायन्तं चरणपतितान् नारकाद् घोररूपात्गोपत्युद्यत्सुकुलतिलकं नौमि भद्राचलेशम् ॥ ७२॥

godāvaryāḥ salilaśiśiraiḥ sevyamānaṃ samīraiḥgodānānāmayutajaphalaṃ sevināṃ sandiśantam |gopāyantaṃ caraṇapatitān nārakād ghorarūpātgopatyudyatsukulatilakaṃ naumi bhadrācaleśam || 72||

कर्माराध्यं सकलजगतां साधकं काङ्क्षितानांकाव्यारम्भे कविपरिषदा स्वीकृतं नायकत्वे ।उच्छेत्तारं सकलविपदामुन्मुखं श्रीप्रदानेभद्राद्रीश श्रयतु कतमं त्वां विनाऽयं विवेकी ॥ ७३॥

karmārādhyaṃ sakalajagatāṃ sādhakaṃ kāṅkṣitānāṃkāvyārambhe kavipariṣadā svīkṛtaṃ nāyakatve |ucchettāraṃ sakalavipadāmunmukhaṃ śrīpradānebhadrādrīśa śrayatu katamaṃ tvāṃ vinā'yaṃ vivekī || 73||

प्रेमावेशस्त्वयि समभवद्धन्त वाल्मीकिवाक्यैःनो शक्योऽयं व्यपगमयितुं वाङ्मुखैर्नास्तिकानाम् ।दुःखं वा स्यात्सुखमपि च वा तेन सर्वं सहोऽहंभद्राद्रीश त्वयि सुखमियां राम विन्यस्य भारम् ॥ ७४॥

premāveśastvayi samabhavaddhanta vālmīkivākyaiḥno śakyo'yaṃ vyapagamayituṃ vāṅmukhairnāstikānām |duḥkhaṃ vā syātsukhamapi ca vā tena sarvaṃ saho'haṃbhadrādrīśa tvayi sukhamiyāṃ rāma vinyasya bhāram || 74||

भद्राद्रीश प्रभुवर न ते रक्षकः शिक्षको वापापिष्ठं मामपि यदि करोष्यात्मदासं क्षतिः का ।भ्रातृद्रोहिद्वयमपि कृतं राज्यदानैकपात्रंदुष्प्रापं यत्त्रिदशभुवनं तत्कबन्धेन जग्मे ॥ ७५॥

bhadrādrīśa prabhuvara na te rakṣakaḥ śikṣako vāpāpiṣṭhaṃ māmapi yadi karoṣyātmadāsaṃ kṣatiḥ kā |bhrātṛdrohidvayamapi kṛtaṃ rājyadānaikapātraṃduṣprāpaṃ yattridaśabhuvanaṃ tatkabandhena jagme || 75||

मरकतमणिश्यामा कामार्पणोद्यतमानसासततकरुणासार श्रीमत्कटाक्ष चमत्कृता ।सुकृतिजनतासेव्या स्तव्या सुधामयवाग्झरीवितरणचणा भद्राद्रिस्था विभाति हि देवता ॥ ७६॥

marakatamaṇiśyāmā kāmārpaṇodyatamānasāsatatakaruṇāsāra śrīmatkaṭākṣa camatkṛtā |sukṛtijanatāsevyā stavyā sudhāmayavāgjharīvitaraṇacaṇā bhadrādristhā vibhāti hi devatā || 76||

अरुणचरणैराताम्राक्षैरपुण्यसुदुर्लभैःविनतभरणैर्विश्वातीतैः वियत्समवैभवैः ।दशरथतपःपुञैः दीनावनैकधुरन्धरैःभरतविनतैर्भद्राद्रिस्थैः भजे परतन्त्रताम् ॥ ७७॥

aruṇacaraṇairātāmrākṣairapuṇyasudurlabhaiḥvinatabharaṇairviśvātītaiḥ viyatsamavaibhavaiḥ |daśarathatapaḥpuñaiḥ dīnāvanaikadhurandharaiḥbharatavinatairbhadrādristhaiḥ bhaje paratantratām || 77||

मलिनमलिनं मन्दप्रज्ञं मदीयमनोऽधुनाविमलविमलां बुद्धिं प्राप्तैर्विमृश्य विमृश्य च ।श्रुतिशिखरगं त्वत्कं तत्त्वं चिरेण च गृह्यतेकथमहमियां भद्राद्रीश त्वदीयकृपारसम् ॥ ७८॥

malinamalinaṃ mandaprajñaṃ madīyamano'dhunāvimalavimalāṃ buddhiṃ prāptairvimṛśya vimṛśya ca |śrutiśikharagaṃ tvatkaṃ tattvaṃ cireṇa ca gṛhyatekathamahamiyāṃ bhadrādrīśa tvadīyakṛpārasam || 78||

श्रुतिशिरसि मे नास्ति प्रज्ञा श्रये न सतः क्वचित्विहितचरणं त्यक्त्वा नित्यं निषिद्धमुपाश्रये ।तदपि धिषणा मुक्तेः प्राप्तावतीव समुत्सुकासति मनसि मे भद्राद्रीशे किमस्ति हि दुर्लभम् ॥ ७९॥

śrutiśirasi me nāsti prajñā śraye na sataḥ kvacitvihitacaraṇaṃ tyaktvā nityaṃ niṣiddhamupāśraye |tadapi dhiṣaṇā mukteḥ prāptāvatīva samutsukāsati manasi me bhadrādrīśe kimasti hi durlabham || 79||

नगरमटवीं कर्तुं नेतः पुरं च महावनंतव वनगतौ पौरो लोकस्तदा यतते स्म हि ।तदभिलषितं तैर्नो लब्धं तवैव हि वञ्चनात्इति किल कृपानुन्नो भद्राचलं नगरं व्यधाः ॥ ८०॥

nagaramaṭavīṃ kartuṃ netaḥ puraṃ ca mahāvanaṃtava vanagatau pauro lokastadā yatate sma hi |tadabhilaṣitaṃ tairno labdhaṃ tavaiva hi vañcanātiti kila kṛpānunno bhadrācalaṃ nagaraṃ vyadhāḥ || 80||

परिहरतु मे पाणिद्वन्द्वे शरासशराङ्कितापरमपुरुषाभिख्या पापं पुरातनदेवता ।मुनिविततयो नायोध्यायां न वा परमे पदेविहितरतयो भद्राद्रौ यामुशन्ति निषेवितुम् ॥ ८१॥

pariharatu me pāṇidvandve śarāsaśarāṅkitāparamapuruṣābhikhyā pāpaṃ purātanadevatā |munivitatayo nāyodhyāyāṃ na vā parame padevihitaratayo bhadrādrau yāmuśanti niṣevitum || 81||

कमलनयने कारुण्याब्धौ कपालिकृतादरेविधिनुतपदे विश्वातीते विपत्तितमोरवौ ।भवभयमहाभाराक्रान्ताशयस्य भृशाधिनोभवतु हृदयं भद्राद्रीशे ममानिशमर्पितम् ॥ ८२॥

kamalanayane kāruṇyābdhau kapālikṛtādarevidhinutapade viśvātīte vipattitamoravau |bhavabhayamahābhārākrāntāśayasya bhṛśādhinobhavatu hṛdayaṃ bhadrādrīśe mamāniśamarpitam || 82||

कलितभुवनैः कालावश्यैः करात्तशरासनैःकविकुलगिरां भाग्यैर्भोग्यैः कदाप्यकृतैनसाम् ।जनकतनयानेत्रानन्दैर्जगत्त्रयपावनैःभवहरपदैर्भद्राद्रिस्थैर्भवानि सुरक्षितः ॥ ८३॥

kalitabhuvanaiḥ kālāvaśyaiḥ karāttaśarāsanaiḥkavikulagirāṃ bhāgyairbhogyaiḥ kadāpyakṛtainasām |janakatanayānetrānandairjagattrayapāvanaiḥbhavaharapadairbhadrādristhairbhavāni surakṣitaḥ || 83||

अयोध्यां गत्वा त्वामवनितनयावल्लभ विभोन सन्द्रष्टुं शक्ता इति किल वयं मानसतले ।मतिं गोदावर्यां महितसरयूरित्यविकलांप्रयामो भद्राद्रिं गृहमिति च साकेतनिलयम् ॥ ८४॥

ayodhyāṃ gatvā tvāmavanitanayāvallabha vibhona sandraṣṭuṃ śaktā iti kila vayaṃ mānasatale |matiṃ godāvaryāṃ mahitasarayūrityavikalāṃprayāmo bhadrādriṃ gṛhamiti ca sāketanilayam || 84||

कृतघ्नत्वादीनां स्वकृतदुरितानां फलतयाभवेऽस्मिन्दारिद्र्यं भरतनुतपादानुभवताम् ।इदानीं त्वत्पादानतिपरधियां जन्ममरणेविनिघ्नन् भद्राद्रौ वससि ददसे चाधिकधनम् ॥ ८५॥

kṛtaghnatvādīnāṃ svakṛtaduritānāṃ phalatayābhave'smindāridryaṃ bharatanutapādānubhavatām |idānīṃ tvatpādānatiparadhiyāṃ janmamaraṇevinighnan bhadrādrau vasasi dadase cādhikadhanam || 85||

कवीन्द्राणां वाचं मुकुलयति ते दानमहिमागृहीत्वा षड्लक्षीमितकनकनिष्काणि रजनौ ।वितीर्य स्वं दासं यवननृपतेर्मोचितवतःकृपासिन्धो भद्राचलकृतगृहप्रेमनिलय ॥ ८६॥

kavīndrāṇāṃ vācaṃ mukulayati te dānamahimāgṛhītvā ṣaḍlakṣīmitakanakaniṣkāṇi rajanau |vitīrya svaṃ dāsaṃ yavananṛpatermocitavataḥkṛpāsindho bhadrācalakṛtagṛhapremanilaya || 86||

धुनानं भक्तानां दुरितनिकुरुम्बं शुभदृशाक्रियाणां कर्तॄणां फलमुचितरूपं च ददतम् ।कलानामास्थानं कलितसुकृतानां च सुलभंभयं त्यक्त्वा चित्तं भजति मम भद्राचलपतिम् ॥ ८७॥

dhunānaṃ bhaktānāṃ duritanikurumbaṃ śubhadṛśākriyāṇāṃ kartṝṇāṃ phalamucitarūpaṃ ca dadatam |kalānāmāsthānaṃ kalitasukṛtānāṃ ca sulabhaṃbhayaṃ tyaktvā cittaṃ bhajati mama bhadrācalapatim || 87||

स्फुरन्त्यां शम्पायां सजलजलदं त्वां किल विदुःलतायां सौवर्ण्यां मरकतमणिं प्राहुरपरे ।वदन्त्यन्ये सन्तः कनककमलस्थं पृथुमलिंमहीजाश्लिष्टं त्वां मनुकुलज भद्राचलपते ॥ ८८॥

sphurantyāṃ śampāyāṃ sajalajaladaṃ tvāṃ kila viduḥlatāyāṃ sauvarṇyāṃ marakatamaṇiṃ prāhurapare |vadantyanye santaḥ kanakakamalasthaṃ pṛthumaliṃmahījāśliṣṭaṃ tvāṃ manukulaja bhadrācalapate || 88||

यदीयानां नाम्नां शतमधिकमष्टाभिरतुलंमहेशः शर्वाण्यै श्रुतिनिचयसारं किल पुरा ।उपादिक्षद्यस्याप्युपनिषदि गूढं च चरितंस भाति श्रीभद्राचलशिखरदीपो रघुपतिः ॥ ८९॥

yadīyānāṃ nāmnāṃ śatamadhikamaṣṭābhiratulaṃmaheśaḥ śarvāṇyai śrutinicayasāraṃ kila purā |upādikṣadyasyāpyupaniṣadi gūḍhaṃ ca caritaṃsa bhāti śrībhadrācalaśikharadīpo raghupatiḥ || 89||

शयानं शय्यायां तरुदलकृतायां रघुपतेविलोक्य त्वां विद्वानपि कुशिकजो ब्रह्मकृतधीः ।प्रसूता कौसल्या सुतवरमिह प्राह मुनिराट्नमस्तस्मै भद्राचलनिलय ते देहमहसे ॥ ९०॥

śayānaṃ śayyāyāṃ tarudalakṛtāyāṃ raghupatevilokya tvāṃ vidvānapi kuśikajo brahmakṛtadhīḥ |prasūtā kausalyā sutavaramiha prāha munirāṭnamastasmai bhadrācalanilaya te dehamahase || 90||

प्रसादस्ते प्राप्तुं न सुकर इति प्राहुरधियःसुखं प्राप्तो यस्मादरिसहभुवाऽपि द्रुतमयम् ।अहं तु त्वत्पादैकशरणमितोऽपि स्वदुरितैःअलब्ध्वा तं सीदाम्यतिकरुण भद्राद्रिनिलय ॥ ९१॥

prasādaste prāptuṃ na sukara iti prāhuradhiyaḥsukhaṃ prāpto yasmādarisahabhuvā'pi drutamayam |ahaṃ tu tvatpādaikaśaraṇamito'pi svaduritaiḥalabdhvā taṃ sīdāmyatikaruṇa bhadrādrinilaya || 91||

जटालस्त्वं पादे तव निपतितोऽभून्मकुटभृत्वनेऽवात्सीर्नित्यं तव परिजनः सौधनिलयः ।प्रियाहीनस्त्वं ते रमयति वधूः कोऽपि कृपयाऽप्यसक्तस्त्वं भोगान्दिशसि नमतां भद्रगिरिराट् ॥ ९२॥

jaṭālastvaṃ pāde tava nipatito'bhūnmakuṭabhṛtvane'vātsīrnityaṃ tava parijanaḥ saudhanilayaḥ |priyāhīnastvaṃ te ramayati vadhūḥ ko'pi kṛpayā'pyasaktastvaṃ bhogāndiśasi namatāṃ bhadragirirāṭ || 92||

तपोभिर्योगैर्वा तरणिकुलकेतो कतिचनप्रसाद्य त्वच्चित्तं विधिभुवनमीप्सन्ति विबुधाः ।अहं तु त्वद्वक्त्राम्बुजसततवीक्षासुखकृतेवसेयं भद्राद्रौ सतनुरतनुर्वा कुरु तथा ॥ ९३॥

tapobhiryogairvā taraṇikulaketo katicanaprasādya tvaccittaṃ vidhibhuvanamīpsanti vibudhāḥ |ahaṃ tu tvadvaktrāmbujasatatavīkṣāsukhakṛtevaseyaṃ bhadrādrau satanuratanurvā kuru tathā || 93||

विधीन्द्राद्यर्च्येभ्यो विविधसुखदेभ्यः प्रणमतांपुनानेभ्यः पत्नीं पदनयनविप्रस्य पतिताम् ।ददद्भ्यो दारुभ्यां धरणिपदसिंहासनपदंनमः स्ताद्भद्राद्रीश्वरपदरजोभ्यः प्रतिदिनम् ॥ ९४॥

vidhīndrādyarcyebhyo vividhasukhadebhyaḥ praṇamatāṃpunānebhyaḥ patnīṃ padanayanaviprasya patitām |dadadbhyo dārubhyāṃ dharaṇipadasiṃhāsanapadaṃnamaḥ stādbhadrādrīśvarapadarajobhyaḥ pratidinam || 94||

कदा वा भद्राद्रौ तदुदितवने वाऽस्य च तटेनरत्वं कीटत्वं मृगविहगतां वा समुपयन् ।रघूणामीशानं परिचरितुमारादभियतांपदोद्भूतान् पांसून् शिरसि कलयन्निर्वृतिमियाम् ॥ ९५॥

kadā vā bhadrādrau taduditavane vā'sya ca taṭenaratvaṃ kīṭatvaṃ mṛgavihagatāṃ vā samupayan |raghūṇāmīśānaṃ paricaritumārādabhiyatāṃpadodbhūtān pāṃsūn śirasi kalayannirvṛtimiyām || 95||

कदा वा भद्रोर्वीधरनिकटदेशे पुरवरेप्रतोलीषु भ्राम्यत्सकलजन साधारणतया ।स्थितं सीतारामेत्यनिशमपि शब्दं निशमयन्कृतार्थत्वं सृष्टेः श्रवणयुगलस्यापि तनुयाम् ॥ ९६॥

kadā vā bhadrorvīdharanikaṭadeśe puravarepratolīṣu bhrāmyatsakalajana sādhāraṇatayā |sthitaṃ sītārāmetyaniśamapi śabdaṃ niśamayankṛtārthatvaṃ sṛṣṭeḥ śravaṇayugalasyāpi tanuyām || 96||

कदा वा भद्राद्रौ करणनिवहं साधु यमयन्सुषुम्नानाडीतः स्रवदमृतधाराप्लुततले ।हृदम्भोजे रामं शरशरधिबाणासनधरंन जानीयां ध्यायन् गतमपि सहस्रं च शरदाम् ॥ ९७॥

kadā vā bhadrādrau karaṇanivahaṃ sādhu yamayansuṣumnānāḍītaḥ sravadamṛtadhārāplutatale |hṛdambhoje rāmaṃ śaraśaradhibāṇāsanadharaṃna jānīyāṃ dhyāyan gatamapi sahasraṃ ca śaradām || 97||

कदा ब्रह्मक्षत्रं रघुवर तवान्नं श्रुतमतःकृपां कुर्यां भोज्ये कथमिति मतिं साधु विजहत् ।अगस्त्यं मत्वा मामपि शरभङ्गं वाप्यव विभोवसेयं भद्राद्राविति किल वदन् राममनिशम् ॥ ९८॥

kadā brahmakṣatraṃ raghuvara tavānnaṃ śrutamataḥkṛpāṃ kuryāṃ bhojye kathamiti matiṃ sādhu vijahat |agastyaṃ matvā māmapi śarabhaṅgaṃ vāpyava vibhovaseyaṃ bhadrādrāviti kila vadan rāmamaniśam || 98||

कदा गोदावर्या अतिशयितशैत्यात्सुखकरेनिमज्ज्यौघे कृत्वा नियममथ भद्राद्रिनिलयः ।हृदि ध्यायन्मूर्तिं जलदजयिनीं कामपि परांपिपासाक्षुद्बाधामहमनधियन् निर्वृतिमियाम् ॥ ९९॥

kadā godāvaryā atiśayitaśaityātsukhakarenimajjyaughe kṛtvā niyamamatha bhadrādrinilayaḥ |hṛdi dhyāyanmūrtiṃ jaladajayinīṃ kāmapi parāṃpipāsākṣudbādhāmahamanadhiyan nirvṛtimiyām || 99||

कदा वा वेदानां हृदयमिति ब्रह्माक्षरमितिस्मरारातेरग्रे दशरथमहीपालगदितम् ।चिरं चित्ते कुर्वन् रघुकुलसरिन्नायकमणिंवसेयं भद्राद्रावनवरतमानन्दभरितः ॥ १००॥

kadā vā vedānāṃ hṛdayamiti brahmākṣaramitismarārāteragre daśarathamahīpālagaditam |ciraṃ citte kurvan raghukulasarinnāyakamaṇiṃvaseyaṃ bhadrādrāvanavaratamānandabharitaḥ || 100||

कदा भद्राद्रौ सद्गणमुखरितां राघवकथांरघूत्तंसावासं परित ऋषिभिश्चादृततराम् ।द्रुतस्वान्तः शृण्वन् विषयसुखमाधूय सकलंविशेयं कौसल्यासुचरितफले तन्मयतया ॥ १०१॥

kadā bhadrādrau sadgaṇamukharitāṃ rāghavakathāṃraghūttaṃsāvāsaṃ parita ṛṣibhiścādṛtatarām |drutasvāntaḥ śṛṇvan viṣayasukhamādhūya sakalaṃviśeyaṃ kausalyāsucaritaphale tanmayatayā || 101||

कदा गर्भागारे कनकमयभित्त्या विलसितेवसन्तं भद्राद्रौ जनकतनयालक्ष्मणयुतम् ।स्फुरत्तेजः पुञ्जान्तरितमिव बिम्बं दिनरुचेःअनक्षिस्पन्दोऽहं चिरमनुभवेयं सुखपरः ॥ १०२॥

kadā garbhāgāre kanakamayabhittyā vilasitevasantaṃ bhadrādrau janakatanayālakṣmaṇayutam |sphurattejaḥ puñjāntaritamiva bimbaṃ dinaruceḥanakṣispando'haṃ ciramanubhaveyaṃ sukhaparaḥ || 102||

कदा भद्राद्रीशोपरिमणिविमानाग्रनिलयंस्फुरच्चक्रं तेजोमयकनकक्लृप्तं स्फुटरुचि ।प्रपश्यन् सन्ध्यायां दिनकरकराक्रान्तिसुभगंमहानेत्रानन्दं चिरमनुभवेयं परवशः ॥ १०३॥

kadā bhadrādrīśoparimaṇivimānāgranilayaṃsphuraccakraṃ tejomayakanakaklṛptaṃ sphuṭaruci |prapaśyan sandhyāyāṃ dinakarakarākrāntisubhagaṃmahānetrānandaṃ ciramanubhaveyaṃ paravaśaḥ || 103||

कदा मे मोहाब्धावनिशमपि मग्नस्य सुदृढंतदीयैः कामाद्याह्वयमुपगतैर्भङ्गनिचयैः ।चलत्वं नीतस्य प्रसृमरभियो दुःखमधिकंहरेद्भद्राद्रीशो घटभवमुनीन्द्रस्तुतपदः ॥ १०४॥

kadā me mohābdhāvaniśamapi magnasya sudṛḍhaṃtadīyaiḥ kāmādyāhvayamupagatairbhaṅganicayaiḥ |calatvaṃ nītasya prasṛmarabhiyo duḥkhamadhikaṃharedbhadrādrīśo ghaṭabhavamunīndrastutapadaḥ || 104||

सव्ये पाणौ शरासं दधदभयकरे सायकं चापसव्येमेघश्यामं किरीटाङ्गदकटकमुखैर्भूषणैर्भूषिताङ्गम् ।सीतासौमित्रिसेव्यं स्मितलसितमुखं पादमूलाञ्जनेयंकारुण्यस्यन्द्यपाङ्गं किमपि हृदि महो भातु भद्राद्रिवासम् ॥ १०५॥

savye pāṇau śarāsaṃ dadhadabhayakare sāyakaṃ cāpasavyemeghaśyāmaṃ kirīṭāṅgadakaṭakamukhairbhūṣaṇairbhūṣitāṅgam |sītāsaumitrisevyaṃ smitalasitamukhaṃ pādamūlāñjaneyaṃkāruṇyasyandyapāṅgaṃ kimapi hṛdi maho bhātu bhadrādrivāsam || 105||

वेदाश्चेदब्धिघोषा मनुमुखयमिनां सूक्तयो लीलयोक्ताःआचार्या भ्रान्तिहेतु प्रलपनमुखराः शङ्कराद्या महान्तः ।कर्मानुष्ठानमार्यैः कृतमखिलमिदं डम्भमात्रं यदि स्यात्स्वामिन् भद्राचलेश स्तुतिरियमफला त्वां प्रति स्यात्तदानीम् ॥ १०६॥

vedāścedabdhighoṣā manumukhayamināṃ sūktayo līlayoktāḥācāryā bhrāntihetu pralapanamukharāḥ śaṅkarādyā mahāntaḥ |karmānuṣṭhānamāryaiḥ kṛtamakhilamidaṃ ḍambhamātraṃ yadi syātsvāmin bhadrācaleśa stutiriyamaphalā tvāṃ prati syāttadānīm || 106||

इति श्रीचोलदेशभूषणायमान श्रीकुम्भघोणक्षेत्रपरिसरवर्तिवलङ्गैमान् ग्रामाभिजनस्य पण्डितमण्डलीपरिष्टूयमानवैदुष्यश्रीकृष्णसूरितनूजन्मनः, लक्ष्म्यम्बागर्भशुक्तिमुक्ताफलस्य, विष्णुपुराभिजनानां शास्त्ररत्नाकरबिरुदभाजां पण्डितमूर्धन्यतामुपगतानांन्यायवेदान्त शास्त्रपारदृश्वनां श्री स्वामिशास्त्रिणां करुणाकटाक्षसमासादितविद्यावैशद्यस्य कविमणिबिरुदाङ्कितस्य सुब्रह्मण्यशास्त्रिणः कृतिषु भद्राद्रिरामशतकं समाप्तिमगमत् ।

iti śrīcoladeśabhūṣaṇāyamāna śrīkumbhaghoṇakṣetraparisaravartivalaṅgaimān grāmābhijanasya paṇḍitamaṇḍalīpariṣṭūyamānavaiduṣyaśrīkṛṣṇasūritanūjanmanaḥ, lakṣmyambāgarbhaśuktimuktāphalasya, viṣṇupurābhijanānāṃ śāstraratnākarabirudabhājāṃ paṇḍitamūrdhanyatāmupagatānāṃnyāyavedānta śāstrapāradṛśvanāṃ śrī svāmiśāstriṇāṃ karuṇākaṭākṣasamāsāditavidyāvaiśadyasya kavimaṇibirudāṅkitasya subrahmaṇyaśāstriṇaḥ kṛtiṣu bhadrādrirāmaśatakaṃ samāptimagamat |