विश्वकर्मोपनिषत् Vishvakarmopanishat

अथ विश्वाकर्मोपनिषत् ।ज्योतिर्मयं शान्तमयं प्रदीप्तं\, विश्वात्मकं विश्वजितन्निरीशम् ।अद्यन्तशून्यं सकलैकनाथं\, श्रीविश्वकर्माणमहं नमामि ॥ॐ विश्वकर्मा दिशां पतिः स नः पशून्पातु सोऽस्मान्पातु तस्मै नमः ।

atha viśvākarmopaniṣat |jyotirmayaṃ śāntamayaṃ pradīptaṃ\, viśvātmakaṃ viśvajitannirīśam |adyantaśūnyaṃ sakalaikanāthaṃ\, śrīviśvakarmāṇamahaṃ namāmi ||oṃ viśvakarmā diśāṃ patiḥ sa naḥ paśūnpātu so'smānpātu tasmai namaḥ |

प्रजापतिकद्रो वरुणोऽग्निर्दिशाम्पतिः स नःपशून्पातु सोऽस्मान्पातु तस्मै नमः ॥

prajāpatikadro varuṇo'gnirdiśāmpatiḥ sa naḥpaśūnpātu so'smānpātu tasmai namaḥ ||

अथ पुरुषो ह वै विश्वकर्मणो कामयत प्रजाः सृजेयेति ।विश्वकर्मणः प्राणो जायते मनः सर्वेन्द्रियाणि च ।खं वायुर्ज्योतिरापः पृथिवी विश्वस्य धारिणी ॥विश्वकर्मणो ब्रह्मा जायते । विश्वकर्मणो रुद्रो जायते ।विश्वकर्मणो नारायणो जायते । विश्वकर्मणः प्रजापतयः प्रजायन्ते ।

atha puruṣo ha vai viśvakarmaṇo kāmayata prajāḥ sṛjeyeti |viśvakarmaṇaḥ prāṇo jāyate manaḥ sarvendriyāṇi ca |khaṃ vāyurjyotirāpaḥ pṛthivī viśvasya dhāriṇī ||viśvakarmaṇo brahmā jāyate | viśvakarmaṇo rudro jāyate |viśvakarmaṇo nārāyaṇo jāyate | viśvakarmaṇaḥ prajāpatayaḥ prajāyante |

विश्वकर्मणो द्वादशादित्या रुद्रा वसवः सर्वे देवताः सर्वेऋषयः सर्वाणि छन्दांसि सर्वाणि भूतानि वा समुत्पद्यन्ते ।विश्चकर्मणि प्रवर्धन्ते । विश्वकर्मणि प्रलीयन्ते ।

viśvakarmaṇo dvādaśādityā rudrā vasavaḥ sarve devatāḥ sarveṛṣayaḥ sarvāṇi chandāṃsi sarvāṇi bhūtāni vā samutpadyante |viścakarmaṇi pravardhante | viśvakarmaṇi pralīyante |

ॐ अथ नित्यो देवो एको विश्वकर्मा । यो देवानां नामधारीएक एव विश्वकर्मा । विराट विश्वकर्मा । स्वराड्विश्वकर्मा ।सम्राड्विश्वकर्मा ।

oṃ atha nityo devo eko viśvakarmā | yo devānāṃ nāmadhārīeka eva viśvakarmā | virāṭa viśvakarmā | svarāḍviśvakarmā |samrāḍviśvakarmā |

अथ रुद्रो विश्वकर्मा । ब्रह्मा विश्वकर्मा । शिवश्चविश्वकर्मा । विष्णुश्च विश्वकर्मा । शक्रश्च विश्वकर्मा ।द्यावापृथिव्यौ च विश्वकर्मा । कालश्च विश्वकर्मा ।दिशश्च विश्वकर्मा । दिक्चक्रश्च विश्वकर्मा । अग्निश्च विश्वकर्मा ।ऊर्ध्वश्च विश्वकर्मा । अधश्च विश्वकर्मा । अवान्तरश्च विश्वकर्मा ।अन्तर्बहिश्च विश्वकर्मा । विश्वकर्मणो निराकृतिः ।विश्वकर्मण एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भव्यम् ।निष्कलङ्को निरञ्जनो निर्विकल्पो निराख्यातः ॥शुद्धाद्वैतैको विश्वकर्मा\, न द्वितीयोऽस्ति कश्चित् ।य एवं वेद स विश्वकर्मारो भवति ॥

atha rudro viśvakarmā | brahmā viśvakarmā | śivaścaviśvakarmā | viṣṇuśca viśvakarmā | śakraśca viśvakarmā |dyāvāpṛthivyau ca viśvakarmā | kālaśca viśvakarmā |diśaśca viśvakarmā | dikcakraśca viśvakarmā | agniśca viśvakarmā |ūrdhvaśca viśvakarmā | adhaśca viśvakarmā | avāntaraśca viśvakarmā |antarbahiśca viśvakarmā | viśvakarmaṇo nirākṛtiḥ |viśvakarmaṇa evedaṃ sarvaṃ yadbhūtaṃ yacca bhavyam |niṣkalaṅko nirañjano nirvikalpo nirākhyātaḥ ||śuddhādvaitaiko viśvakarmā\, na dvitīyo'sti kaścit |ya evaṃ veda sa viśvakarmāro bhavati ||

ॐ इत्यग्रे व्याहरेत् । नमेति पश्चात् । विश्वकर्मणेः इति उपरिष्ठात् ।ॐ इत्येकाक्षरं नम इति द्वे अक्षरे विश्वकर्मण इति पञ्चाक्षराणि ॥ ॐ॥

oṃ ityagre vyāharet | nameti paścāt | viśvakarmaṇeḥ iti upariṣṭhāt |oṃ ityekākṣaraṃ nama iti dve akṣare viśvakarmaṇa iti pañcākṣarāṇi || oṃ||

विश्वकर्मण इति षडक्षराणि ।ॐ नमो विश्वकर्मण इत्यष्टाक्षरं पदं ध्यायेति ।अन प्रब्रवस्सर्व आयुरोत ।विन्दते प्राजापत्यं रायस्पोषकं गौपत्यम् ॥ततो अमृतत्त्वमश्नुते । इति एवं वेद ।

viśvakarmaṇa iti ṣaḍakṣarāṇi |oṃ namo viśvakarmaṇa ityaṣṭākṣaraṃ padaṃ dhyāyeti |ana prabravassarva āyurota |vindate prājāpatyaṃ rāyaspoṣakaṃ gaupatyam ||tato amṛtattvamaśnute | iti evaṃ veda |

प्रत्यगानन्द ब्रह्म पुरुषं प्रणवस्वरूपम् ।अकार\, उकारो\, मकार इति । तानेकधारममरत्तदेतद्गोमिति ।यमुक्त्वा मुच्यते योगी जन्मसंसारबन्धनात् ॥ॐ नमो विश्वकर्मण इति ममोपासकः सायुज्ये गमिष्यति ।तदिदं परं पुण्डरीकं विज्ञान धनम् ।तस्मात् तदिदावन्मात्रं ब्रह्मण्यो विश्वकर्मोम् ।सर्वभूतस्थमेकं विश्वकर्माणं कारणरूपं मकारपरविश्वब्रह्मोम् । पदं विष्टावाख्यमिति तेऽपिविश्वकर्माख्योपनिषदम् । यो ह वै विश्वकर्मण्योपनिषदमधीते ।सर्वेभ्यो पापेभ्यो विमुक्तो भवति । स सर्वेभ्यः विमुक्तःसर्वान्कामानवाप्नोति । ब्रह्मत्वं च गच्छति । इत्युपनिषत् ॥ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

pratyagānanda brahma puruṣaṃ praṇavasvarūpam |akāra\, ukāro\, makāra iti | tānekadhāramamarattadetadgomiti |yamuktvā mucyate yogī janmasaṃsārabandhanāt ||oṃ namo viśvakarmaṇa iti mamopāsakaḥ sāyujye gamiṣyati |tadidaṃ paraṃ puṇḍarīkaṃ vijñāna dhanam |tasmāt tadidāvanmātraṃ brahmaṇyo viśvakarmom |sarvabhūtasthamekaṃ viśvakarmāṇaṃ kāraṇarūpaṃ makāraparaviśvabrahmom | padaṃ viṣṭāvākhyamiti te'piviśvakarmākhyopaniṣadam | yo ha vai viśvakarmaṇyopaniṣadamadhīte |sarvebhyo pāpebhyo vimukto bhavati | sa sarvebhyaḥ vimuktaḥsarvānkāmānavāpnoti | brahmatvaṃ ca gacchati | ityupaniṣat ||oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||