ललितासहस्रनामस्तोत्रम् ३ शैलपुत्री काली च सहस्रनामस्तोत्रम् Shrilalitasahasranamastotram

श्रीमहादेव उवाचहरनेत्रसमुद्भूतः स वह्निर्न महेश्वरम् ।पुनर्गन्तुं शशाकाथ कदाचिदपि नारद ॥ १॥

śrīmahādeva uvācaharanetrasamudbhūtaḥ sa vahnirna maheśvaram |punargantuṃ śaśākātha kadācidapi nārada || 1||

बभूव वडवारूपस्तापयामास मेदिनीम् ।ततो ब्रह्मा समागत्य वडवारूपिणं च तम् ॥ २॥

babhūva vaḍavārūpastāpayāmāsa medinīm |tato brahmā samāgatya vaḍavārūpiṇaṃ ca tam || 2||

नीत्वा समुद्रं सम्प्रार्थ्यं तत्तोयेऽस्थापयन्मुने ।ययुर्देवा निजं स्थानं कामशोकेन मोहिताः ॥ ३॥

nītvā samudraṃ samprārthyaṃ tattoye'sthāpayanmune |yayurdevā nijaṃ sthānaṃ kāmaśokena mohitāḥ || 3||

समाश्वस्य रतिं स्वामी पुनस्ते जीवितो भवेत् ॥ ४॥

samāśvasya ratiṃ svāmī punaste jīvito bhavet || 4||

श्रथ प्राह महादेवं पार्वती रुचिरानना ।त्रिजगज्जननी स्मित्वा निर्जने तत्र कानने ॥ ५॥

śratha prāha mahādevaṃ pārvatī rucirānanā |trijagajjananī smitvā nirjane tatra kānane || 5||

श्रीदेव्युवाचमामाद्यां प्रकृतिं देव लब्धुं पत्नीं महत्त्तपः ।चिरं करोषि तत्कस्मात्कामोऽयं नाशितस्त्वया ॥ ६॥

śrīdevyuvācamāmādyāṃ prakṛtiṃ deva labdhuṃ patnīṃ mahatttapaḥ |ciraṃ karoṣi tatkasmātkāmo'yaṃ nāśitastvayā || 6||

कामे विनष्टे पत्न्याः किं विद्यते ते प्रयोजनम् ।योगिनामेष धर्मो वै यत्कामस्य विनाशनम् ॥ ७॥

kāme vinaṣṭe patnyāḥ kiṃ vidyate te prayojanam |yogināmeṣa dharmo vai yatkāmasya vināśanam || 7||

इति श्रुत्वा वचस्तस्याः शङ्करश्चकितस्तदा ।सन्ध्यायन् ज्ञातवानाद्यां प्रकृतिं पर्वतात्मजाम् ॥ ८॥

iti śrutvā vacastasyāḥ śaṅkaraścakitastadā |sandhyāyan jñātavānādyāṃ prakṛtiṃ parvatātmajām || 8||

ततो निमील्य नेत्राणि प्रहर्षपुलकान्वितः ।निरीक्ष्य पार्वतीं प्राह सर्वलोकैकसुन्दरीम् ॥ ९॥

tato nimīlya netrāṇi praharṣapulakānvitaḥ |nirīkṣya pārvatīṃ prāha sarvalokaikasundarīm || 9||

जाने त्वां प्रकृतिं पूर्णामाविर्भूतां स्वलीलया ।त्वामेव लब्धुं ध्यानस्थश्चिरं तिष्ठामि कानने ॥ १०॥

jāne tvāṃ prakṛtiṃ pūrṇāmāvirbhūtāṃ svalīlayā |tvāmeva labdhuṃ dhyānasthaściraṃ tiṣṭhāmi kānane || 10||

अद्याहं कृतकृत्योऽस्मि यत्त्वां साक्षात्परात्पराम् ।पुरः पश्यामि चार्वङ्गीं सतीमिव मम प्रियाम् ॥ ११॥

adyāhaṃ kṛtakṛtyo'smi yattvāṃ sākṣātparātparām |puraḥ paśyāmi cārvaṅgīṃ satīmiva mama priyām || 11||

श्रीदेव्युवाचतव भावेन तुष्टाऽहं सम्भूय हिमवद्गृहे ।त्वामेव च पतिं लब्धुं समायाता तवान्तिकम् ॥ १२॥

śrīdevyuvācatava bhāvena tuṣṭā'haṃ sambhūya himavadgṛhe |tvāmeva ca patiṃ labdhuṃ samāyātā tavāntikam || 12||

यो मां यादृशभावेन सम्प्रार्थयति भक्तितः ।तस्य तेनैव भावेन पूरयामि मनोरथान् ॥ १३॥

yo māṃ yādṛśabhāvena samprārthayati bhaktitaḥ |tasya tenaiva bhāvena pūrayāmi manorathān || 13||

अहं सैव सती शम्भो दक्षस्य च महाध्वरे ।विहाय त्वां गता काली भीमा त्रैलोक्यमोहिनी ॥ १४॥

ahaṃ saiva satī śambho dakṣasya ca mahādhvare |vihāya tvāṃ gatā kālī bhīmā trailokyamohinī || 14||

शिव उवाचयदि मे प्राणतुल्यासि सती त्वं चारुलोचना ।तदा यथा महामेघप्रभा सा भीमरूपिणी ॥ १५॥

śiva uvācayadi me prāṇatulyāsi satī tvaṃ cārulocanā |tadā yathā mahāmeghaprabhā sā bhīmarūpiṇī || 15||

बभूव दक्षयज्ञस्य विनाशाय दिगम्बरी ।काली तथा स्वरूपेण चात्मानं दर्शयस्व माम् ॥ १६॥

babhūva dakṣayajñasya vināśāya digambarī |kālī tathā svarūpeṇa cātmānaṃ darśayasva mām || 16||

इत्युक्ता सा हिमसुता शम्भुना मुनिसत्तमम् ।बभूव पूर्ववत्काली स्निग्धाञ्जनचयप्रभा ॥ १७॥

ityuktā sā himasutā śambhunā munisattamam |babhūva pūrvavatkālī snigdhāñjanacayaprabhā || 17||

दिगम्बरी क्षरद्रक्ता भीमायतविलोचना ।पीनोन्नतकुचद्वन्द्वचारुशोभितवक्षसा ॥ १८॥

digambarī kṣaradraktā bhīmāyatavilocanā |pīnonnatakucadvandvacāruśobhitavakṣasā || 18||

गलदापादसंलम्बिकेशपुञ्जभयानका ।ललज्जिह्वा ज्वलद्दन्तनखरैरूपशोभिता ॥ १९॥

galadāpādasaṃlambikeśapuñjabhayānakā |lalajjihvā jvaladdantanakharairūpaśobhitā || 19||

उद्यच्छशाङ्कनिचयैर्मेघपङ्क्तिरिवाम्बरे ।आजानुलम्बिमुण्डालिमालयाऽतिविशालया ॥ २०॥

udyacchaśāṅkanicayairmeghapaṅktirivāmbare |ājānulambimuṇḍālimālayā'tiviśālayā || 20||

राजमाना महामेघपङ्क्तिश्चञ्चलया यथा ।भुजैश्चतुर्भिर्भूयोच्चैः शोभमाना महाप्रभा ॥ २१॥

rājamānā mahāmeghapaṅktiścañcalayā yathā |bhujaiścaturbhirbhūyoccaiḥ śobhamānā mahāprabhā || 21||

विचित्ररत्नविभ्राजन्मुकुटोज्ज्वलमस्तका ।तां विलोक्य महादेवः प्राह गद्गदया गिरा ॥ २२॥

vicitraratnavibhrājanmukuṭojjvalamastakā |tāṃ vilokya mahādevaḥ prāha gadgadayā girā || 22||

रोमाञ्चिततनुर्भक्त्या प्रहृष्टात्मा महामुने ।चिरं त्वद्विरहेनेदं निर्दग्धं हृदयं मम ॥ २३॥

romāñcitatanurbhaktyā prahṛṣṭātmā mahāmune |ciraṃ tvadvirahenedaṃ nirdagdhaṃ hṛdayaṃ mama || 23||

त्वमन्तर्यामिनी शक्तिर्हृदयस्था महेश्वरी ।आराध्य त्वत्पदाम्भोजं धृत्वा हृदयपङ्कजे ॥ २४॥

tvamantaryāminī śaktirhṛdayasthā maheśvarī |ārādhya tvatpadāmbhojaṃ dhṛtvā hṛdayapaṅkaje || 24||

त्वद्विच्छेदसमुत्तप्तं हृत्करोमि सुशीतलम् ॥ २५॥

tvadvicchedasamuttaptaṃ hṛtkaromi suśītalam || 25||

इत्युक्त्वा स महादेवो योगं परममास्थितः ।शयितस्तत्पदाम्भोजं दधार हृदये तदा ॥ २६॥

ityuktvā sa mahādevo yogaṃ paramamāsthitaḥ |śayitastatpadāmbhojaṃ dadhāra hṛdaye tadā || 26||

ध्यानानन्देन निष्पन्दशवरूपधरः स्थितः ।व्याघूर्णमाननेत्रस्तां ददर्श परमादरः ॥ २७॥

dhyānānandena niṣpandaśavarūpadharaḥ sthitaḥ |vyāghūrṇamānanetrastāṃ dadarśa paramādaraḥ || 27||

अंशतः पुरतः स्थित्वा पञ्चवक्त्रः कृताञ्जलिः ।सहस्रनामभिः कालीं तुष्टाव परमेश्वरीम् ॥ २८॥

aṃśataḥ purataḥ sthitvā pañcavaktraḥ kṛtāñjaliḥ |sahasranāmabhiḥ kālīṃ tuṣṭāva parameśvarīm || 28||

(अथ नामावलिः ।)शिव उवाचॐ अनाद्या परमा विद्या प्रधाना प्रकृतिः परा ।प्रधानपुरुषाराध्या प्रधानपुरुषेश्वरी ॥ २९॥

(atha nāmāvaliḥ |)śiva uvācaoṃ anādyā paramā vidyā pradhānā prakṛtiḥ parā |pradhānapuruṣārādhyā pradhānapuruṣeśvarī || 29||

प्राणात्मिका प्राणशक्तिः सर्वप्राणहितैषिणी ।उमा चोत्तमकेशिन्युत्तमा चोन्मत्तभैरवी ॥ ३०॥

prāṇātmikā prāṇaśaktiḥ sarvaprāṇahitaiṣiṇī |umā cottamakeśinyuttamā conmattabhairavī || 30||

उर्वशी चोन्नता चोग्रा महोग्रा चोन्नतस्तनी ।उग्रचण्डोग्रनयना महोग्रा दैत्यनाशिनी ॥ ३१॥

urvaśī connatā cogrā mahogrā connatastanī |ugracaṇḍogranayanā mahogrā daityanāśinī || 31||

उग्रप्रभावती चोग्रवेगाऽनुग्राऽप्रमर्दिनी ।उग्रतारोग्रनयना चोर्ध्वस्थाननिवासिनी ॥ ३२॥

ugraprabhāvatī cogravegā'nugrā'pramardinī |ugratārogranayanā cordhvasthānanivāsinī || 32||

उन्मत्तनयनाऽत्युग्रदन्तोत्तुङ्गस्थलालया ।उल्लासिन्युल्लासचित्ता चोत्फुल्लनयनोज्ज्वला ॥ ३३॥

unmattanayanā'tyugradantottuṅgasthalālayā |ullāsinyullāsacittā cotphullanayanojjvalā || 33||

उत्फुल्लकमलारूढा कमला कामिनी कला ।काली करालवदना कामिनी मुखकामिनी ॥ ३४॥

utphullakamalārūḍhā kamalā kāminī kalā |kālī karālavadanā kāminī mukhakāminī || 34||

कोमलाङ्गी कृशाङ्गी च कैटभासुरमर्दिनी ।कालिन्दी कमलस्था च कान्ता काननवासिनी ॥ ३५॥

komalāṅgī kṛśāṅgī ca kaiṭabhāsuramardinī |kālindī kamalasthā ca kāntā kānanavāsinī || 35||

कुलीना निष्कला कृष्णा कालरात्रिस्वरूपिणी ।कुमारी कामरूपा च कामिनी कृष्णपिङ्गला ॥ ३६॥

kulīnā niṣkalā kṛṣṇā kālarātrisvarūpiṇī |kumārī kāmarūpā ca kāminī kṛṣṇapiṅgalā || 36||

कपिला शान्तिदा शुद्धा शङ्करार्धशरीरिणी ।कौमारी कार्त्तिकी दुर्गा कौशिकी कुण्डलोज्जवला ॥ ३७॥

kapilā śāntidā śuddhā śaṅkarārdhaśarīriṇī |kaumārī kārttikī durgā kauśikī kuṇḍalojjavalā || 37||

कुलेश्वरी कुलश्रेष्ठा कुण्डलोज्ज्वलमस्तका ।भवानी भाविनी वाणी शिवा च शिवमोहिनी ॥ ३८॥

kuleśvarī kulaśreṣṭhā kuṇḍalojjvalamastakā |bhavānī bhāvinī vāṇī śivā ca śivamohinī || 38||

शिवप्रिया शिवाराध्या शिवप्राणैकवल्लभा ।शिवपत्नी शिवस्तुत्या शिवानन्दप्रदायिनी ॥ ३९॥

śivapriyā śivārādhyā śivaprāṇaikavallabhā |śivapatnī śivastutyā śivānandapradāyinī || 39||

नित्यानन्दमयी नित्या सच्चिदानन्दविग्रहा ।त्रैलोक्यजननी शम्भुहृदयस्था सनातनी ॥ ४०॥

nityānandamayī nityā saccidānandavigrahā |trailokyajananī śambhuhṛdayasthā sanātanī || 40||

सदया निर्दया माया शिवा त्रैलोक्यमोहिनी ।ब्रह्मादित्रिदशाराध्या सर्वाभीष्टप्रदायिनी ॥ ४१॥

sadayā nirdayā māyā śivā trailokyamohinī |brahmāditridaśārādhyā sarvābhīṣṭapradāyinī || 41||

ब्रह्माणी ब्रह्म गायत्री सावित्री ब्रह्मसंस्तुता ।ब्रह्मोपास्या ब्रह्मशक्तिर्ब्रह्मसृष्टिविधायिनी ॥ ४२॥

brahmāṇī brahma gāyatrī sāvitrī brahmasaṃstutā |brahmopāsyā brahmaśaktirbrahmasṛṣṭividhāyinī || 42||

कमण्डलुकरा सृष्टिकर्त्री ब्रह्मस्वरूपिणी ।चतुर्भुजात्मिका यज्ञसूत्ररूपा दृढव्रता ॥ ४३॥

kamaṇḍalukarā sṛṣṭikartrī brahmasvarūpiṇī |caturbhujātmikā yajñasūtrarūpā dṛḍhavratā || 43||

हंसारूढा चतुर्वक्त्रा चतुर्वेदाभिसंस्तुता ।वैष्णवी पालनकारी महालक्ष्मीर्हरिप्रिया ॥ ४४॥

haṃsārūḍhā caturvaktrā caturvedābhisaṃstutā |vaiṣṇavī pālanakārī mahālakṣmīrharipriyā || 44||

शङ्खचक्रधरा विष्णुशक्तिर्विष्णुस्वरूपिणी ।विष्णुप्रिया विष्णुमाया विष्णुप्राणैकवल्लभा ॥ ४५॥

śaṅkhacakradharā viṣṇuśaktirviṣṇusvarūpiṇī |viṣṇupriyā viṣṇumāyā viṣṇuprāṇaikavallabhā || 45||

योगनिद्राऽक्षरा विष्णुमोहिनी विष्णुसंस्तुता ।विष्णुसम्मोहनकरी त्रैलोक्यपरिपालिनी ॥ ४६॥

yoganidrā'kṣarā viṣṇumohinī viṣṇusaṃstutā |viṣṇusammohanakarī trailokyaparipālinī || 46||

शङ्खिनी चक्रिणी पद्मा पद्मिनी मुसलायुधा ।पद्मालया पद्महस्ता पद्ममालादिभूषिता ॥ ४७॥

śaṅkhinī cakriṇī padmā padminī musalāyudhā |padmālayā padmahastā padmamālādibhūṣitā || 47||

गरुडस्था चारुरूपा सम्पद्रूपा सरस्वती ।विष्णुपार्श्वस्थिता विष्णुपरमाऽऽह्लाददायिनी ॥ ४८॥

garuḍasthā cārurūpā sampadrūpā sarasvatī |viṣṇupārśvasthitā viṣṇuparamā''hlādadāyinī || 48||

सम्पत्तिः सम्पदाधारा सर्वसम्पत्प्रदायिनी ।श्रीर्विद्या सुखदा सौख्यदायिनी दुःखनाशिनी ॥ ४९॥

sampattiḥ sampadādhārā sarvasampatpradāyinī |śrīrvidyā sukhadā saukhyadāyinī duḥkhanāśinī || 49||

दुःखहन्त्री सुखकरी सुखासीना सुखप्रदा ।सुखप्रसन्नवदना नारायणमनोरमा ॥ ५०॥

duḥkhahantrī sukhakarī sukhāsīnā sukhapradā |sukhaprasannavadanā nārāyaṇamanoramā || 50||