षोडशीहृदयम् अथवा ललितात्रिपुरसुन्दरीह्रिदयस्तोत्रम् Shri Shodashi Hridaya

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥॥ श्रीउमामहेश्वराभ्यां नमः ॥॥ अथ श्रीषोडशीहृदयप्रारम्भः ॥कैलासे करुणाक्रान्ता परोपकृतिमानसा ।पप्रच्छ करुणासिन्धुं सुप्रसन्नं महेश्वरम् ॥ १॥

|| śrīgaṇeśāya namaḥ |||| śrīumāmaheśvarābhyāṃ namaḥ |||| atha śrīṣoḍaśīhṛdayaprārambhaḥ ||kailāse karuṇākrāntā paropakṛtimānasā |papraccha karuṇāsindhuṃ suprasannaṃ maheśvaram || 1||

श्रीपार्वत्युवाच ॥आगामिनि कलौ ब्रह्मन् धर्मकर्मविवर्जिताः ।भविष्यन्ति जनास्तेषां कथं श्रेयो भविष्यति ॥ २॥

śrīpārvatyuvāca ||āgāmini kalau brahman dharmakarmavivarjitāḥ |bhaviṣyanti janāsteṣāṃ kathaṃ śreyo bhaviṣyati || 2||

श्रीशिव उवाच ॥शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तव स्नेहान्महेश्वरि ।दुर्लभं त्रिषु लोकेषु सुन्दरीहृदयस्तवम् ॥ ३॥

śrīśiva uvāca ||śṛṇu devi pravakṣyāmi tava snehānmaheśvari |durlabhaṃ triṣu lokeṣu sundarīhṛdayastavam || 3||

ये नरा दुःखसन्तप्ता दारिद्र्यहतमानसाः ।अस्यैव पाठमात्रेण तेषां श्रेयो भविष्यति ॥ ४॥

ye narā duḥkhasantaptā dāridryahatamānasāḥ |asyaiva pāṭhamātreṇa teṣāṃ śreyo bhaviṣyati || 4||

विनियोगःॐ अस्य श्रीमहाषोडशीहृदयस्तोत्रमन्त्रस्य आनन्दभैरव ऋषिः ।देवी गायत्री छन्दः । श्रीमहात्रिपुरसुन्दरी देवता ।ऐं बीजम् । सौः शक्तिः । क्लीं कीलकम् ।धर्मार्थकाममोक्षार्थे जपे (पाठे) विनियोगः ।॥ अथ ऋष्यादिन्यासः ॥ॐ आनन्दभैरवऋषये नमः शिरसि ।देवी गायत्री छन्दसे नमः मुखे ।श्रीमहात्रिपुरसुन्दरीदेवतायै नमः हृदये ।ऐं बीजाय नमः नाभौ ।सौः शक्तये नमः स्वाधिष्ठाने ।क्लीं कीलकाय नमः मूलाधारे ।विनियोगाय नमः पादयोः ॥॥ इति ऋष्यादिन्यासः ॥॥ अथ करन्यासः ॥ऐं ह्रीं क्लीं अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।क्लीं श्रीं सौः ऐं तर्जनीभ्यां नमः ।सौः ॐ ह्रीं श्रीं मध्यमाभ्यां नमः ।ऐं कएलह्रीं हसकलह्रीं अनामिकाभ्यां नमः ।क्लीं सकल कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।सौः सौः ऐं क्लीं ह्रीं श्रीं करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ।॥ इतिकरन्यास ॥॥ अथ हृदयादिषडङ्गन्यासः ॥ऐं ह्रीं क्लीं हदयाय नमः ।क्लीं श्रीं सौः ऐं शिरसे स्वाहा ।सौः ॐ ह्रीं श्रीं शिखायै वषट् ।ऐं कएलह्रीं हसकलह्रीं कवचाय हुम् ।क्लीं सकल नेत्रत्रयाय वौषट् ।सौः सौः ऐं क्लीं ह्रीं श्रीं अस्त्राय फट् ॥॥ इति हृदयादिषडङ्गन्यासः ॥॥ अथ ध्यानम् ॥बालव्यक्तविभाकरामितनिभां भव्यप्रदां भारतीमीषत्फुल्लमुखाम्बुजस्मितकरैराशाभवान्धापहाम् ।पाशं साभयमङ्कुशं च वरदं सम्बिभ्रतीं भूतिदांभ्राजन्तीं चतुरम्बुजाकृतकरैर्भक्त्या भजे षोडशीम् ॥ ५॥

viniyogaḥoṃ asya śrīmahāṣoḍaśīhṛdayastotramantrasya ānandabhairava ṛṣiḥ |devī gāyatrī chandaḥ | śrīmahātripurasundarī devatā |aiṃ bījam | sauḥ śaktiḥ | klīṃ kīlakam |dharmārthakāmamokṣārthe jape (pāṭhe) viniyogaḥ ||| atha ṛṣyādinyāsaḥ ||oṃ ānandabhairavaṛṣaye namaḥ śirasi |devī gāyatrī chandase namaḥ mukhe |śrīmahātripurasundarīdevatāyai namaḥ hṛdaye |aiṃ bījāya namaḥ nābhau |sauḥ śaktaye namaḥ svādhiṣṭhāne |klīṃ kīlakāya namaḥ mūlādhāre |viniyogāya namaḥ pādayoḥ |||| iti ṛṣyādinyāsaḥ |||| atha karanyāsaḥ ||aiṃ hrīṃ klīṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |klīṃ śrīṃ sauḥ aiṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |sauḥ oṃ hrīṃ śrīṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |aiṃ kaelahrīṃ hasakalahrīṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |klīṃ sakala kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |sauḥ sauḥ aiṃ klīṃ hrīṃ śrīṃ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||| itikaranyāsa |||| atha hṛdayādiṣaḍaṅganyāsaḥ ||aiṃ hrīṃ klīṃ hadayāya namaḥ |klīṃ śrīṃ sauḥ aiṃ śirase svāhā |sauḥ oṃ hrīṃ śrīṃ śikhāyai vaṣaṭ |aiṃ kaelahrīṃ hasakalahrīṃ kavacāya hum |klīṃ sakala netratrayāya vauṣaṭ |sauḥ sauḥ aiṃ klīṃ hrīṃ śrīṃ astrāya phaṭ |||| iti hṛdayādiṣaḍaṅganyāsaḥ |||| atha dhyānam ||bālavyaktavibhākarāmitanibhāṃ bhavyapradāṃ bhāratīmīṣatphullamukhāmbujasmitakarairāśābhavāndhāpahām |pāśaṃ sābhayamaṅkuśaṃ ca varadaṃ sambibhratīṃ bhūtidāṃbhrājantīṃ caturambujākṛtakarairbhaktyā bhaje ṣoḍaśīm || 5||

॥ इति ध्यानम् ॥सुन्दरी सकलकल्मषापहा कोटिकञ्जकमनीयकान्तिभृत् ।कोटिकल्पकृतपुण्यकर्मणा पूजनीयपदपुण्यपुष्करा ॥ ६॥

|| iti dhyānam ||sundarī sakalakalmaṣāpahā koṭikañjakamanīyakāntibhṛt |koṭikalpakṛtapuṇyakarmaṇā pūjanīyapadapuṇyapuṣkarā || 6||

शर्वरीशसमसुन्दरानना श्रीशशक्तिसुकृताश्रयाश्रिता ।सज्जनानुशरणीयसत्पदा सङ्कटे सुरगणैः सुवन्दिता ॥ ७॥

śarvarīśasamasundarānanā śrīśaśaktisukṛtāśrayāśritā |sajjanānuśaraṇīyasatpadā saṅkaṭe suragaṇaiḥ suvanditā || 7||

या सुरासुररणे जवान्विता आजघान जगदम्बिकाऽजिता । सञ्जघानतां भजामि जननीं जगज्जनिं युद्धयुक्तदितिजान्सुदुर्जयान् ॥ ८॥

yā surāsuraraṇe javānvitā ājaghāna jagadambikā'jitā | sañjaghānatāṃ bhajāmi jananīṃ jagajjaniṃ yuddhayuktaditijānsudurjayān || 8||

योगिनां हृदयसङ्गतां शिवां योगयुक्तमनसां यतात्मनाम् ।जाग्रतीं जगति यत्नतो द्विजा यां जपन्ति हृदि तां भजाम्यहम् ॥ ९॥

yogināṃ hṛdayasaṅgatāṃ śivāṃ yogayuktamanasāṃ yatātmanām |jāgratīṃ jagati yatnato dvijā yāṃ japanti hṛdi tāṃ bhajāmyaham || 9||

कल्पकास्तु कलयन्ति कालिकां यत्कला कलिजनोपकारिका ।कौलिकालिकलितान्घ्रिपङ्कजां तां भजामि कलिकल्मषापहाम् ॥ १०॥

kalpakāstu kalayanti kālikāṃ yatkalā kalijanopakārikā |kaulikālikalitānghripaṅkajāṃ tāṃ bhajāmi kalikalmaṣāpahām || 10||

बालार्कानन्तशोचिर्न्निजतनुकिरणैर्द्दीपयन्तीं दिगन्तान्दीप्तैर्द्देदीप्तमानां दनुजदलवनानल्पदावानलाभाम् ।दान्तोदन्तोग्रचितां दलितदितिसुतां दर्शनीयां दुरन्तांदेवीं दीनार्द्रचित्तां हृदि मुदितमनाः षोडशीं संस्मरामि ॥ ११॥

bālārkānantaśocirnnijatanukiraṇairddīpayantīṃ digantāndīptairddedīptamānāṃ danujadalavanānalpadāvānalābhām |dāntodantogracitāṃ dalitaditisutāṃ darśanīyāṃ durantāṃdevīṃ dīnārdracittāṃ hṛdi muditamanāḥ ṣoḍaśīṃ saṃsmarāmi || 11||

धीरान्धन्यान्धरित्रीधवविधृतशिरो धूतधूल्यब्जपादांघृष्टान्धाराधराधो विनिधृतचपलाचारुचन्दप्रभाभाम् ।धर्म्यान्धूतोपहारान्धरणिसुरधवोद्धारिणीं ध्येयरूपांधीमद्धन्यातिधन्यान्धनदधनवृतां सुन्दरीं चिन्तयामि ॥ १२॥

dhīrāndhanyāndharitrīdhavavidhṛtaśiro dhūtadhūlyabjapādāṃghṛṣṭāndhārādharādho vinidhṛtacapalācārucandaprabhābhām |dharmyāndhūtopahārāndharaṇisuradhavoddhāriṇīṃ dhyeyarūpāṃdhīmaddhanyātidhanyāndhanadadhanavṛtāṃ sundarīṃ cintayāmi || 12||

जयतु जयतु जल्पा योगिनी योगयुक्ताजयतु जयतु सौम्या सुन्दरी सुन्दरास्या ।जयतु जयतु पद्मा पद्मिनी केशवस्यजयतु जयतु काली कालिनी कालकान्ता ॥ १३॥

jayatu jayatu jalpā yoginī yogayuktājayatu jayatu saumyā sundarī sundarāsyā |jayatu jayatu padmā padminī keśavasyajayatu jayatu kālī kālinī kālakāntā || 13||

जयतु जयतु खर्वा षोडशी वेदहस्ताजयतु जयतु धात्री धर्मिणी धातृशान्तिः ।जयतु जयतु वाणी ब्रह्मणो ब्रह्मवन्द्याजयतु जयतु दुर्गा दारिणी देवशत्रोः ॥ १४॥

jayatu jayatu kharvā ṣoḍaśī vedahastājayatu jayatu dhātrī dharmiṇī dhātṛśāntiḥ |jayatu jayatu vāṇī brahmaṇo brahmavandyājayatu jayatu durgā dāriṇī devaśatroḥ || 14||

देवि त्वं सृष्टिकाले कमलभवभृता राजसी रक्तरूपारक्षाकाले त्वमम्बा हरिहृदयधृता सात्विकी श्वेतरूपा ।भूरिक्रोधा भवान्ते भवभवनगता तामसी कृष्णरूपाएताश्चान्यास्त्वमेव क्षितमनुजमला सुन्दरी केवलाद्या ॥ १५॥

devi tvaṃ sṛṣṭikāle kamalabhavabhṛtā rājasī raktarūpārakṣākāle tvamambā harihṛdayadhṛtā sātvikī śvetarūpā |bhūrikrodhā bhavānte bhavabhavanagatā tāmasī kṛṣṇarūpāetāścānyāstvameva kṣitamanujamalā sundarī kevalādyā || 15||

सुमलशमनमेतद्देवि गोप्यं गुणज्ञेग्रहणमननयोग्यं षोडशीयं खलघ्नम् ।सुरतरुसमशीलं सम्प्रदं पाठकानांप्रभवति हृदयाख्यं स्तोत्रमत्यन्तमान्यम् ॥ १६॥

sumalaśamanametaddevi gopyaṃ guṇajñegrahaṇamananayogyaṃ ṣoḍaśīyaṃ khalaghnam |suratarusamaśīlaṃ sampradaṃ pāṭhakānāṃprabhavati hṛdayākhyaṃ stotramatyantamānyam || 16||

इदं त्रिपुरसुन्दर्याः षोडश्याः परमाद्भुतम् ।यः शृणोति नरः स्तोत्रं स सदा सुखमश्नुते ॥ १७॥

idaṃ tripurasundaryāḥ ṣoḍaśyāḥ paramādbhutam |yaḥ śṛṇoti naraḥ stotraṃ sa sadā sukhamaśnute || 17||

न शूद्राय प्रदातव्यं शठाय मलिनात्मने । समलात्मनेदेयं दान्ताय भक्ताय ब्राह्मणाय विशेषतः ॥ १८॥

na śūdrāya pradātavyaṃ śaṭhāya malinātmane | samalātmanedeyaṃ dāntāya bhaktāya brāhmaṇāya viśeṣataḥ || 18||

इति श्रीषोडशीहृदयस्तोत्रं अथवा श्रीललितात्रिपुरसुन्दरीह्रिदयस्तोत्रं समाप्तम् ।

iti śrīṣoḍaśīhṛdayastotraṃ athavā śrīlalitātripurasundarīhridayastotraṃ samāptam |