गुरुमहिमास्वमहिमा Gurumahimasvamahima

गुरुर्मूलं हि मन्त्राणां गुरुर्मूलं परन्तपः ॥ ११८८॥

gururmūlaṃ hi mantrāṇāṃ gururmūlaṃ parantapaḥ || 1188||

गुरोः प्रसादमात्रेण सिद्धिरेव न संशयः ।अहं गुरुरहं देवो मन्त्रार्थोऽस्मि न संशयः ॥ ११८९॥

guroḥ prasādamātreṇa siddhireva na saṃśayaḥ |ahaṃ gururahaṃ devo mantrārtho'smi na saṃśayaḥ || 1189||

भेदका नरकं यान्ति नानाशास्त्रार्थवर्जिताः ।सर्वासामेव विद्यानां दीक्षा मूलं यथा प्रभो ॥ ११९०॥

bhedakā narakaṃ yānti nānāśāstrārthavarjitāḥ |sarvāsāmeva vidyānāṃ dīkṣā mūlaṃ yathā prabho || 1190||

गुरुमूलस्वतन्त्रस्य गुरुरात्मा न संशयः ।आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ ११९१॥

gurumūlasvatantrasya gururātmā na saṃśayaḥ |ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ || 1191||

आत्मना क्रियते कर्म भावसिद्धिस्तदा भवेत् ।हीनाङ्गी कपटी रोगी बह्वाशी शीलवर्जितः ॥ ११९२॥

ātmanā kriyate karma bhāvasiddhistadā bhavet |hīnāṅgī kapaṭī rogī bahvāśī śīlavarjitaḥ || 1192||

मय्युपासनमास्थाय उपविद्यां सदाभ्यसेत् ।धनं धान्यं सुतं वित्तं राज्यं ब्राह्मणभोजनम् ॥ ११९३॥

mayyupāsanamāsthāya upavidyāṃ sadābhyaset |dhanaṃ dhānyaṃ sutaṃ vittaṃ rājyaṃ brāhmaṇabhojanam || 1193||

शुभार्थं संप्रयोक्तव्यं नान्यचिन्ता वृथाफलम् ।नित्यश्राद्धरतो मर्त्यो धर्मशीलो नरोत्तमः ॥ ११९४॥

śubhārthaṃ saṃprayoktavyaṃ nānyacintā vṛthāphalam |nityaśrāddharato martyo dharmaśīlo narottamaḥ || 1194||

महीपालः प्रियाचारः पीठभ्रमणतत्परः ।पीठे पीठे महाविद्यादर्शनं यदि लभ्यते ॥ ११९५॥

mahīpālaḥ priyācāraḥ pīṭhabhramaṇatatparaḥ |pīṭhe pīṭhe mahāvidyādarśanaṃ yadi labhyate || 1195||

तदा तस्य करे सर्वाः सिद्धयोऽव्यक्तमण्डलाः ।अकस्माज्जायते सिद्धिर्महामायाप्रसादतः ॥ ११९६॥

tadā tasya kare sarvāḥ siddhayo'vyaktamaṇḍalāḥ |akasmājjāyate siddhirmahāmāyāprasādataḥ || 1196||

महावीरो महाधीरो दिव्यभावस्थितोऽपि वा ।अथवा पशुभावस्थो मन्त्रपीठं विवासयेत् ॥ ११९७॥

mahāvīro mahādhīro divyabhāvasthito'pi vā |athavā paśubhāvastho mantrapīṭhaṃ vivāsayet || 1197||

क्रियायाः फलदं प्रोक्तं भावत्रयमनोरमम् ।तथा च युगभावेन दिव्यवीरेण भैरव ॥ ११९८॥

kriyāyāḥ phaladaṃ proktaṃ bhāvatrayamanoramam |tathā ca yugabhāvena divyavīreṇa bhairava || 1198||

प्रपश्यन्ति महावीराः पशवो हीनजातयः ।न पश्यन्ति कलियुगे शास्त्राभिभूतचेतसः ॥ ११९९॥

prapaśyanti mahāvīrāḥ paśavo hīnajātayaḥ |na paśyanti kaliyuge śāstrābhibhūtacetasaḥ || 1199||

अपि वर्षसहस्रेण शास्त्रान्तं नैव गच्छति ।तर्काद्यनेकशास्त्राणि अल्पायुर्विघ्नकोटयः ॥ १२००॥

api varṣasahasreṇa śāstrāntaṃ naiva gacchati |tarkādyanekaśāstrāṇi alpāyurvighnakoṭayaḥ || 1200||

तस्मात् सारं विजानीयात् क्षीरं हंस इवाम्भसि ।कलौ च दिव्यवीराभ्यां नित्यं तद्गतचेतसः ॥ १२०१॥

tasmāt sāraṃ vijānīyāt kṣīraṃ haṃsa ivāmbhasi |kalau ca divyavīrābhyāṃ nityaṃ tadgatacetasaḥ || 1201||

महाभक्ताः प्रपश्यन्ति महाविद्यापरं पदम् ।साधवो मौनशीलाश्च सदा साधनतत्पराः ॥ १२०२॥

mahābhaktāḥ prapaśyanti mahāvidyāparaṃ padam |sādhavo maunaśīlāśca sadā sādhanatatparāḥ || 1202||

दिव्यवीरस्वभावेन पश्यन्ति मत्पदाम्बुजम् ।भावद्वयं ब्राह्मणानां महासत्फलकाङ्क्षिणाम् ॥ १२०३॥

divyavīrasvabhāvena paśyanti matpadāmbujam |bhāvadvayaṃ brāhmaṇānāṃ mahāsatphalakāṅkṣiṇām || 1203||

अथवा चावधूतानां भावद्वयमुदाहृतम् ।भावद्वयप्रभावेण महायोगी भवेन्नरः ॥ १२०४॥

athavā cāvadhūtānāṃ bhāvadvayamudāhṛtam |bhāvadvayaprabhāveṇa mahāyogī bhavennaraḥ || 1204||

मूर्खोऽपि वाक्पतिः श्रेष्ठो भावद्वयप्रसादतः ।ये जानन्ति महादेव मम तन्त्रार्थसाधनम् ॥ १२०५॥

mūrkho'pi vākpatiḥ śreṣṭho bhāvadvayaprasādataḥ |ye jānanti mahādeva mama tantrārthasādhanam || 1205||

भावद्वयं हि वर्णानां ते रुद्रा नात्र संशयः ।भावुको भक्तियोगेन्द्रः सर्वभावज्ञसाधनः ॥ १२०६॥

bhāvadvayaṃ hi varṇānāṃ te rudrā nātra saṃśayaḥ |bhāvuko bhaktiyogendraḥ sarvabhāvajñasādhanaḥ || 1206||

उन्मत्तजडवन्नित्यं निजतन्त्रार्थपारगः ।वृक्षो वहति पुष्पाणि गन्धं जानाति नासिका ॥ १२०७॥

unmattajaḍavannityaṃ nijatantrārthapāragaḥ |vṛkṣo vahati puṣpāṇi gandhaṃ jānāti nāsikā || 1207||

पठन्ति सर्वशास्त्राणि दुर्लभा भावबोधकाः ।प्रज्ञाहीनस्य पठनमन्धस्यादर्शदर्शनम् ॥ १२०८॥

paṭhanti sarvaśāstrāṇi durlabhā bhāvabodhakāḥ |prajñāhīnasya paṭhanamandhasyādarśadarśanam || 1208||

प्रज्ञावतो धर्मशास्त्रं बन्धनायोपकल्पते ।तत्त्वमीदृगिति भवेदिति शास्त्रार्थनिश्चयः ॥ १२०९॥

prajñāvato dharmaśāstraṃ bandhanāyopakalpate |tattvamīdṛgiti bhavediti śāstrārthaniścayaḥ || 1209||

अहं कर्ताऽहमात्मा च सर्वव्यापी निराकुलः ।मनसेति स्वभावञ्च चिन्तयत्यपि वाक्पतिः ॥ १२१०॥

ahaṃ kartā'hamātmā ca sarvavyāpī nirākulaḥ |manaseti svabhāvañca cintayatyapi vākpatiḥ || 1210||

सौदामिनीतेजसो वा सहस्रवर्षकं यदा ।प्रपश्यति महाज्ञानी एकचन्द्रं सहस्रकम् ॥ १२११॥

saudāminītejaso vā sahasravarṣakaṃ yadā |prapaśyati mahājñānī ekacandraṃ sahasrakam || 1211||

कोटिवर्षशतेनापि यत्फलं लभते नरः ।एकक्षणमङ्घ्रिरजो ध्यात्वा तत्फलमश्नुते ॥ १२१२॥

koṭivarṣaśatenāpi yatphalaṃ labhate naraḥ |ekakṣaṇamaṅghrirajo dhyātvā tatphalamaśnute || 1212||

विचरेद्यदि सर्वत्र केवलानन्दवर्धनम् ।कामरूपं महापीठं त्रिकोणाधारतैजसम् ॥ १२१३॥

vicaredyadi sarvatra kevalānandavardhanam |kāmarūpaṃ mahāpīṭhaṃ trikoṇādhārataijasam || 1213||

जलबुद्बुद्शब्दान्तमनन्तमङ्गलात्मकम् ।स भवेन्मम दासेन्द्रो गणेशगुहवत्प्रियः ॥ १२१४॥

jalabudbudśabdāntamanantamaṅgalātmakam |sa bhavenmama dāsendro gaṇeśaguhavatpriyaḥ || 1214||

कङ्कालाख्यासाट्टहासाविकटाक्षोपपीठकम् ।विचरेत् साधकश्रेष्ठो मत्पादाब्जं यदीच्छति ॥ १२१५॥

kaṅkālākhyāsāṭṭahāsāvikaṭākṣopapīṭhakam |vicaret sādhakaśreṣṭho matpādābjaṃ yadīcchati || 1215||

ज्वालामुखीमहापीठं मम प्रियमतर्कवित् ।यो भ्रमेन्मम तुष्ट्यर्थं स योगी भवति ध्रुवम् ॥ १२१६॥

jvālāmukhīmahāpīṭhaṃ mama priyamatarkavit |yo bhramenmama tuṣṭyarthaṃ sa yogī bhavati dhruvam || 1216||

भावद्वयादिनिकरं ज्वालामुख्यादिपीठकम् ।भ्रमन्ति ये साधकेन्द्रास्ते सिद्धा नात्र संशयः ॥ १२१७॥

bhāvadvayādinikaraṃ jvālāmukhyādipīṭhakam |bhramanti ye sādhakendrāste siddhā nātra saṃśayaḥ || 1217||

भावात् परतरं नास्ति त्रैलोक्यसिद्धिमिच्छताम् ।भावो हि परमं ज्ञानं ब्रह्मज्ञानमनुत्तमम् ॥ १२१८॥

bhāvāt parataraṃ nāsti trailokyasiddhimicchatām |bhāvo hi paramaṃ jñānaṃ brahmajñānamanuttamam || 1218||

कोटिकन्याप्रदानेन वाराणस्यां शताटनैः ।किं कुरुक्षेत्रगमने यदि भावो न लभ्यते ॥ १२१९॥

koṭikanyāpradānena vārāṇasyāṃ śatāṭanaiḥ |kiṃ kurukṣetragamane yadi bhāvo na labhyate || 1219||

गयायां श्राद्धदानेन नानापीठाटनेन किम् ।नानाहोमैः क्रियाभिः किं यदि भावो न लभ्यते ॥ १२२०॥

gayāyāṃ śrāddhadānena nānāpīṭhāṭanena kim |nānāhomaiḥ kriyābhiḥ kiṃ yadi bhāvo na labhyate || 1220||

भावेन ज्ञानमुत्पन्नं ज्ञानान्मोक्षमवाप्नुयात् ।आत्मनो मनसा देव्या गुरोरीश्वरमुच्यते ॥ १२२१॥

bhāvena jñānamutpannaṃ jñānānmokṣamavāpnuyāt |ātmano manasā devyā gurorīśvaramucyate || 1221||

ध्यानं संयोजनं प्रोक्तं मोक्षमात्ममनोलयम् ।गुरोः प्रसादमात्रेण शक्तितोषो महान् भवेत् ॥ १२२२॥

dhyānaṃ saṃyojanaṃ proktaṃ mokṣamātmamanolayam |guroḥ prasādamātreṇa śaktitoṣo mahān bhavet || 1222||

शक्तिसन्तोषमात्रेण मोक्षमाप्नोति साधकः ।गुरुमूलं जगत्सर्वं गुरुमूलं परन्तपः ॥ १२२३॥

śaktisantoṣamātreṇa mokṣamāpnoti sādhakaḥ |gurumūlaṃ jagatsarvaṃ gurumūlaṃ parantapaḥ || 1223||

गुरोः प्रसादमात्रेण मोक्षमाप्नोति सद्वशी ।न लङ्घयेद् गुरोराज्ञामुत्तरं न वदेत् तथा ॥ १२२४॥

guroḥ prasādamātreṇa mokṣamāpnoti sadvaśī |na laṅghayed gurorājñāmuttaraṃ na vadet tathā || 1224||

दिवारात्रौ गुरोराज्ञां दासवत् परिपालयेत् ।उक्तानुक्तेषु कार्येषु नोपेक्षां कारयेद् बुधः ॥ १२२५॥

divārātrau gurorājñāṃ dāsavat paripālayet |uktānukteṣu kāryeṣu nopekṣāṃ kārayed budhaḥ || 1225||

गच्छतः प्रयतो गच्छेद् गुरोराज्ञां न लङ्घयेत् ।न शृणोति गुरोर्वाक्यं शृणुयाद् वा पराङ्मुखः ॥ १२२६॥

gacchataḥ prayato gacched gurorājñāṃ na laṅghayet |na śṛṇoti gurorvākyaṃ śṛṇuyād vā parāṅmukhaḥ || 1226||

अहितं वा हितं वापि रौरवं नरकं व्रजेत् ।आज्ञाभङ्गं गुरोर्दैवाद् यः करोति विबुद्धिमान् ॥ १२२७॥

ahitaṃ vā hitaṃ vāpi rauravaṃ narakaṃ vrajet |ājñābhaṅgaṃ gurordaivād yaḥ karoti vibuddhimān || 1227||

प्रयाति नरकं घोरं शूकरत्वमवाप्नुयात् ।आज्ञाभङ्गं तथा निन्दां गुरोरप्रियवर्तनम् ॥ १२२८॥

prayāti narakaṃ ghoraṃ śūkaratvamavāpnuyāt |ājñābhaṅgaṃ tathā nindāṃ gurorapriyavartanam || 1228||

गुरुद्रोहञ्च यः कुर्यात् तत्संसर्गं न कारयेत् ।गुरुद्रव्याभिलाषी च गुरुस्त्रीगमनानि च ॥ १२२९॥

gurudrohañca yaḥ kuryāt tatsaṃsargaṃ na kārayet |gurudravyābhilāṣī ca gurustrīgamanāni ca || 1229||

पातकञ्च भवेत् तस्य प्रायश्चित्तं न कारयेत् ।गुरुं दुष्कृत्य रिपुवन्निर्हरेत् परिवादतः ॥ १२३०॥

pātakañca bhavet tasya prāyaścittaṃ na kārayet |guruṃ duṣkṛtya ripuvannirharet parivādataḥ || 1230||

अरण्ये निर्जने देशे स भवेद् ब्रह्मराक्षसः ।पादुकां आसनं वस्त्रं शयनं भूषणानि च ॥ १२३१॥

araṇye nirjane deśe sa bhaved brahmarākṣasaḥ |pādukāṃ āsanaṃ vastraṃ śayanaṃ bhūṣaṇāni ca || 1231||

दृष्ट्वा गुरुं नमस्कृत्य आत्मभोगं न कारयेत् ।सदा च पादुकामन्त्रं जिह्वाग्रे यस्य वर्तते ॥ १२३२॥

dṛṣṭvā guruṃ namaskṛtya ātmabhogaṃ na kārayet |sadā ca pādukāmantraṃ jihvāgre yasya vartate || 1232||

अनायासेन धर्मार्थकाममोक्षं लभेन्नरः ।श्रीगुरोश्चरणाम्भोजं ध्यायेच्चैव सदैव तम् ॥ १२३३॥

anāyāsena dharmārthakāmamokṣaṃ labhennaraḥ |śrīguroścaraṇāmbhojaṃ dhyāyeccaiva sadaiva tam || 1233||

भक्तये मुक्तये वीरं नान्यभक्तं ततोऽधिकम् ।एकग्रामे स्थितः शिष्यो गत्वा तत्सन्निधिं सदा ॥ १२३४॥

bhaktaye muktaye vīraṃ nānyabhaktaṃ tato'dhikam |ekagrāme sthitaḥ śiṣyo gatvā tatsannidhiṃ sadā || 1234||

एकदेशे स्थितः शिष्यो गत्वा तत्सन्निधिं सदा ।सप्तयोजनविस्तीर्णं मासैकं प्रणमेद् गुरुम् ॥ १२३५॥

ekadeśe sthitaḥ śiṣyo gatvā tatsannidhiṃ sadā |saptayojanavistīrṇaṃ māsaikaṃ praṇamed gurum || 1235||

श्रीगुरोश्चरणाम्भोजं यस्यां दिशि विराजते ।तस्यां दिशि नमस्कुर्यात् कायेन मनसा धिया ॥ १२३६॥

śrīguroścaraṇāmbhojaṃ yasyāṃ diśi virājate |tasyāṃ diśi namaskuryāt kāyena manasā dhiyā || 1236||

विद्याङ्गमासनं मन्त्रं मुद्रां तन्त्रादिकं प्रभो ।सर्वं गुरुमुखाल्लब्ध्वा सफलं नान्यथा भवेत् ॥ १२३७॥

vidyāṅgamāsanaṃ mantraṃ mudrāṃ tantrādikaṃ prabho |sarvaṃ gurumukhāllabdhvā saphalaṃ nānyathā bhavet || 1237||

कम्बले कोमले वापि प्रसादे संस्थिते तथा ।दीर्घकाष्ठेऽथवा पृष्ठे गुरुञ्चैकासनं त्यजेत् ॥ १२३८॥

kambale komale vāpi prasāde saṃsthite tathā |dīrghakāṣṭhe'thavā pṛṣṭhe guruñcaikāsanaṃ tyajet || 1238||

श्रीगुरोः पादुकामन्त्रं मूलमन्त्रं स्वपादुकाम् ।शिष्याय नैव देवेश प्रवदेद् यस्य कस्यचित् ॥ १२३९॥

śrīguroḥ pādukāmantraṃ mūlamantraṃ svapādukām |śiṣyāya naiva deveśa pravaded yasya kasyacit || 1239||

यद् यदात्महितं वस्तु तद्द्रव्यं नैव वञ्चयेत् ।गुरोर्लब्ध्वा एकवर्णं तस्य तस्यापि सुव्रत ॥ १२४०॥

yad yadātmahitaṃ vastu taddravyaṃ naiva vañcayet |gurorlabdhvā ekavarṇaṃ tasya tasyāpi suvrata || 1240||

भक्ष्यं वित्तानुसारेण गुरुमुद्दिश्य यत्कृतम् ।स्वल्पैरपि महत्तुल्यं भुवनाद्यं दरिद्रताम् ॥ १२४१॥

bhakṣyaṃ vittānusāreṇa gurumuddiśya yatkṛtam |svalpairapi mahattulyaṃ bhuvanādyaṃ daridratām || 1241||

सर्वस्वमपि यो दद्याद् गुरुभक्तिविवर्जितः ।नरकान्तमवाप्नोति भक्तिरेव हि कारणम् ॥ १२४२॥

sarvasvamapi yo dadyād gurubhaktivivarjitaḥ |narakāntamavāpnoti bhaktireva hi kāraṇam || 1242||

गुरुभक्त्या च शक्रत्वमभक्त्या शूकरो भवेत् ।गुरुभक्तः परं नास्ति भक्तिशास्त्रेषु सर्वतः ॥ १२४३॥

gurubhaktyā ca śakratvamabhaktyā śūkaro bhavet |gurubhaktaḥ paraṃ nāsti bhaktiśāstreṣu sarvataḥ || 1243||

गुरुपूजां विना नाथ कोटिपुण्यं वृथा भवेत् ॥ १२४४॥

gurupūjāṃ vinā nātha koṭipuṇyaṃ vṛthā bhavet || 1244||

इति श्रीरुद्रयामले उत्तरतन्त्रे महातन्त्रोद्दीपने सर्वविद्यानुष्ठानेसिद्धिमन्त्रप्रकरणे भैरवीभैरवसंवादे प्रथमः पटलः ॥ १॥

iti śrīrudrayāmale uttaratantre mahātantroddīpane sarvavidyānuṣṭhānesiddhimantraprakaraṇe bhairavībhairavasaṃvāde prathamaḥ paṭalaḥ || 1||

ऱुद्रयमल उत्तरतन्त्र।

rudrayamala uttaratantra|