रुद्रोपनिषत् Rudra Upanishad

विश्वमयो ब्राह्मणः शिवं व्रजति । ब्राह्मणः पञ्चाक्षरमनुभवति ।ब्राह्मणः शिवपूजारतः । शिवभक्तिविहीनश्चेत् स चण्डालउपचण्डालः । चतुर्वेदज्ञोऽपि शिवभक्त्यान्तर्भवतीति स एवब्राह्मणः । अधमश्चाण्डालोऽपि शिवभक्तोऽपि ब्राह्मणाच्छ्रेष्ठतरः ।ब्राह्मणस्त्रिपुण्ड्रधृतः । अत एव ब्राह्मणः । शिवभक्तेरेवब्राह्मणः । शिवलिङ्गार्चनयुतश्चाण्डालोऽपि स एव ब्राह्मणाधिकोवति ।अग्निहोत्रभसिताच्छिवभक्तचाण्डालहस्तविभूतिः शुद्धा ।कपिशा वा श्वेतजापि धूम्रवर्णा वा । विरक्तानां तपस्विनां शुद्धा ।गृहस्थानां निर्मलविभूतिः । तपस्विभिः सर्वभस्म धार्यम् । यद्वाशिवभक्तिसम्पुष्टं सदापि तद्भसितं देवताधार्यम् ॥

viśvamayo brāhmaṇaḥ śivaṃ vrajati | brāhmaṇaḥ pañcākṣaramanubhavati |brāhmaṇaḥ śivapūjārataḥ | śivabhaktivihīnaścet sa caṇḍālaupacaṇḍālaḥ | caturvedajño'pi śivabhaktyāntarbhavatīti sa evabrāhmaṇaḥ | adhamaścāṇḍālo'pi śivabhakto'pi brāhmaṇācchreṣṭhataraḥ |brāhmaṇastripuṇḍradhṛtaḥ | ata eva brāhmaṇaḥ | śivabhakterevabrāhmaṇaḥ | śivaliṅgārcanayutaścāṇḍālo'pi sa eva brāhmaṇādhikovati |agnihotrabhasitācchivabhaktacāṇḍālahastavibhūtiḥ śuddhā |kapiśā vā śvetajāpi dhūmravarṇā vā | viraktānāṃ tapasvināṃ śuddhā |gṛhasthānāṃ nirmalavibhūtiḥ | tapasvibhiḥ sarvabhasma dhāryam | yadvāśivabhaktisampuṣṭaṃ sadāpi tadbhasitaṃ devatādhāryam ||

ॐ अग्निरिति भस्म । वायुरिति भस्म । स्थलमिति भस्म । जलमितिभस्म । व्योमेति भस्म इत्याद्युपनिषत्कारणात् तत् कार्यम् । अन्यत्रविश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोहस्त उत विश्वतस्पात् ।सं बाहुभ्यां नमति सं पतत्रैर्द्यावापृथिवी जनयन् देव एकः ।तस्मात्प्राणलिङ्गी शिवः । शिव एव प्राणलिङ्गी । जटाभस्मधारोऽपिप्राणजलिङ्गी हि श्रेष्ठः । प्राणलिङ्गी शिवरूपः । शिवरूपःप्राणलिङ्गी । जङ्गमरूपः शिवः । शिव एव जङ्गमरूपः ।प्राणलिङ्गिनां शुद्धसिद्धिर्न भवति । प्राणलिङ्गिनां जङ्गमपूज्यानांपूज्यतपस्विनामधिकश्चण्डालोऽपि प्राणलिङ्गी । तस्मात्प्राणलिङ्गीविशेष इत्याह । य एवं वेद स शिवः । शिव एव रुद्रः प्राणलिङ्गीनान्यो भवति ॥

oṃ agniriti bhasma | vāyuriti bhasma | sthalamiti bhasma | jalamitibhasma | vyometi bhasma ityādyupaniṣatkāraṇāt tat kāryam | anyatraviśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatohasta uta viśvataspāt |saṃ bāhubhyāṃ namati saṃ patatrairdyāvāpṛthivī janayan deva ekaḥ |tasmātprāṇaliṅgī śivaḥ | śiva eva prāṇaliṅgī | jaṭābhasmadhāro'piprāṇajaliṅgī hi śreṣṭhaḥ | prāṇaliṅgī śivarūpaḥ | śivarūpaḥprāṇaliṅgī | jaṅgamarūpaḥ śivaḥ | śiva eva jaṅgamarūpaḥ |prāṇaliṅgināṃ śuddhasiddhirna bhavati | prāṇaliṅgināṃ jaṅgamapūjyānāṃpūjyatapasvināmadhikaścaṇḍālo'pi prāṇaliṅgī | tasmātprāṇaliṅgīviśeṣa ityāha | ya evaṃ veda sa śivaḥ | śiva eva rudraḥ prāṇaliṅgīnānyo bhavati ||

ॐ आत्मा परशिवद्वयो गुरुः शिवः । गुरूणां सर्वविश्वमिदंविश्वमन्त्रेण धार्यम् । दैवाधीनं जगदिदम् । तद्दैवं तन्मन्त्रात्तनुते । तन्मे दैवं गुरुरिति । गुरूणां सर्वज्ञानिनां गुरुणादत्तमेतदन्नं परब्रह्म । ब्रह्म स्वानुभूतिः । गुरुः शिवो देवः ।गुरुः शिव एव लिङ्गम् । उभयोर्मिश्रप्रकाशत्वात् । प्राणवत्त्वात्महेश्वरत्वाच्च शिवस्तदैव गुरुः । यत्र गुरुस्तत्र शिवः ।शिवगुरुस्वरूपो महेश्वरः । भ्रमरकोटकार्येण दीक्षिताः शिवयोगिनःशिवपूजापथे गुरुपूजाविधौ च मश्वरपूजनान्मुक्ताः । लिङ्गाभिषेकंनिर्माल्यं गुरोरभिषेकतीर्थं महेश्वरपादोदकं जन्ममालिन्यंक्षालयन्ति । तेषां प्रीतिः शिवप्रीतिः । तेषां तृप्तिः शिवतृप्तिः ।तैश्च पावनो वासः । तेषां निरसनं शिवनिरसनम् । आनन्दपारायणः ।तस्माच्छिवं व्रजन्तु । गुरुं व्रजन्तु । इत्येव पावनम् ॥(शैवौपनिषदः)

oṃ ātmā paraśivadvayo guruḥ śivaḥ | gurūṇāṃ sarvaviśvamidaṃviśvamantreṇa dhāryam | daivādhīnaṃ jagadidam | taddaivaṃ tanmantrāttanute | tanme daivaṃ gururiti | gurūṇāṃ sarvajñānināṃ guruṇādattametadannaṃ parabrahma | brahma svānubhūtiḥ | guruḥ śivo devaḥ |guruḥ śiva eva liṅgam | ubhayormiśraprakāśatvāt | prāṇavattvātmaheśvaratvācca śivastadaiva guruḥ | yatra gurustatra śivaḥ |śivagurusvarūpo maheśvaraḥ | bhramarakoṭakāryeṇa dīkṣitāḥ śivayoginaḥśivapūjāpathe gurupūjāvidhau ca maśvarapūjanānmuktāḥ | liṅgābhiṣekaṃnirmālyaṃ gurorabhiṣekatīrthaṃ maheśvarapādodakaṃ janmamālinyaṃkṣālayanti | teṣāṃ prītiḥ śivaprītiḥ | teṣāṃ tṛptiḥ śivatṛptiḥ |taiśca pāvano vāsaḥ | teṣāṃ nirasanaṃ śivanirasanam | ānandapārāyaṇaḥ |tasmācchivaṃ vrajantu | guruṃ vrajantu | ityeva pāvanam ||(śaivaupaniṣadaḥ)

इति रुद्रोपनिषत् समाप्ता ।

iti rudropaniṣat samāptā |