शिवप्रसादपात्रतालक्षणम् Rishikashyapaproktam Shivaprasadapatratalakshanam

(शिवरहस्यान्तर्गते भीमाख्ये)काश्यप उवाच ।शिवप्रसाद योग्यं हि पात्रं श्रीशाम्भः स्वयम् ।(शिवप्रसादजं पात्रं श्रीशाम्भवः केवलं भवे ।)शाम्भवा शम्भुभक्ता ये भस्मरुद्राक्षधारिणः ॥ १४\।१॥शिवलिङ्गार्चकाः शैवाः शिवैकपरदेवताः ।शिवलिङ्गैकशरणा मरणेऽपि प्रतिक्षणम् ॥ १४\।२॥नान्ये सुरार्चनरताः शाम्भवा एव केवलम् ।शिवैकशरणा एव मनोवाक्कायकर्मभिः ॥ १४\।३॥शाम्भवा न विधातारं न विष्णुं नामरान्परान् ।मनसापि न मन्यन्ते मन्यन्ते तृणतुल्यताम् ॥ १४\।४॥शिवभक्तिसमापन्नाः सम्पन्ना एव ते सदा ।दुर्लभा शाम्भवी भक्तिः प्रसादादेव सा भवेत् ॥ १४\।५॥प्रसादः शाङ्करः श्रेष्ठो भविष्यति शिवाज्ञया ।भावानां भावनां दृष्ट्वा भवः प्रीतो भविष्यति ॥ १४\।६॥नो भावो विद्यते तस्य सदा संसारवर्तिनाम् ।संसारोत्तारका एव शाम्भवाः शङ्कराज्ञया ॥ १४\।७॥विष्णुब्रह्मादयो देवा मुनयो मनवस्तथा ।असुराः किन्नरा वापि सुधाकरधरार्चकाः ॥ १४\।८॥ते सर्वे शाम्भवा एव भस्मरुद्राक्षधारिणः ।शिवैकपरदेवास्ते ते सर्वे शिवचेतसः ॥ १४\।९॥शिवप्रणामपरमा भक्ता मुक्तिपथे स्थिताः ।पञ्चाक्षरपरा एव श्रीरुद्राध्यायजापकाः ॥ १४\।१०॥शिवलिङ्गार्चकाः शैवाः सततं भवपूजकाः ।भावेन भगवत्प्रीता भवोद्भवपदार्चकाः ॥ १४\।११॥भगवान्भव एवेति ये विज्ञायार्चयन्ति ते ।त्रिपुण्ड्रभस्मनिटिलाः सदाबिल्वादिपल्लवैः ॥ १४\।१२॥अभिषिच्य सदा नीरैः सायं प्रातर्विशेषतः ।प्रदोषे सोमवारे च चतुर्दश्यष्टमीषु च ॥ १४\।१३॥नक्तं नैवेद्यभोक्तारो नियमाच्छङ्करार्चकाः ।नित्यं प्रदोषनियता मिताहाराः शिवार्चकाः ॥ १४\।१४॥भक्ताः शैवा द्विजा एवमन्ये वर्णा अपि क्रमात् ।स्त्रियो वा सङ्करा वापि पूज्य लिङ्गं पिनाकिनः ॥ १४\।१५॥शाङ्करा एव ते सर्वे शिवलिङ्गार्चनोद्यताः ।पञ्चास्यलिङ्गं पञ्चास्य ध्यानपूर्वं यजन्ति ते ॥ १४\।१६॥बिल्वाम्बुजैः समभ्यर्च्य प्रातः सायं विशेषतः ।हारा दारितपापौघा अमोघाः शङ्करार्चकाः ॥ १४\।१७॥पञ्चाक्षरेण यो लिङ्गं बिल्वैरभ्यर्च्य शूलिनः ।पञ्चेन्द्रियकृतैः पापैः पञ्चपापैश्च मुच्यते ॥ १४\।१८॥शम्भवा एव सम्पूज्याः शिवार्चन परायणाः ।अनभ्यर्च्य महादेवं मरणेऽपि प्रतिक्षणम् ॥ १४\।१९॥नान्यत्फलं च गृह्णन्ति नियमामितभाषिणः ।त एव साङ्गा विज्ञेयाः शिवलिङ्गैकपूजकाः ॥ १४\।२०॥तदङ्गसङ्गतः सद्यः पापभङ्गः प्रजायते ।मातङ्गकृत्तिवसन पादपूजाप्रभावतः ॥ १४\।२१॥तेषु दत्तं तथा शम्भुः स्वयं गृह्णाति शङ्करः ।शिवक्षेत्रै भोजनीयाः पूज्याश्च शिवयोगिनः ॥ १४\।२२॥अन्यवर्णेष्वपि तथा भस्मरुद्राक्षधारिणः ।शिवलिङ्गासक्तकण्ठा नीलकण्ठपदार्चकाः ॥ १४\।२३॥अविमुक्ते च केदारे रुद्रकोटौ मरेश्वरे ।भृगुतुन्दे नर्मदायां ओङ्कारे च प्रभासके ॥ १४\।२४॥पुष्करे नैमिशारण्ये महाकाले त्रियम्बके ।गोकर्णे च कुरुक्षेत्रे श्रीशैले पुण्डरीकके ॥ १४\।२५॥दक्षिणे तत्र कैलासे वृद्धाद्रावरुणाचले ।गोपर्वते सह्यमूले श्रीकण्ठे रत्नपर्वते ॥ १४\।२६॥श्रीमातृशिखरे चैव गजारण्येऽथ जाप्यके ।कुम्भघोणेऽर्जुने चैव मायूरे श्वेतकानने ॥ १४\।२७॥कमलालयसंज्ञे च वेदारण्योरुसेतुके ।हालास्य वेणुविपिने ताम्रपर्ण्यास्तटद्वये ॥ १४\।२८॥सह्यापगारोधसी च क्षेत्रनिष्ठाश्च शाम्भवाः ।पूजनीयाः प्रयत्नेन शिवप्रीत्यर्थमेव हि ॥ १४\।२९॥यत्र भुङ्क्ते शाम्भवस्तु शिवो भुङ्क्ते च तत्र हि ।पूज्याः सदा दानमानैस्तेन प्रीतो भवेच्छिवः ॥ १४\।३०॥शिवभक्ता महोत्साहाः शिवार्चनपरायणाः ।शान्ता दान्ता जितक्रोधाः शिवनामजपादराः ॥ १४\।३१॥भस्मरुद्राक्षसम्पन्नाः शिवोत्कर्षैकवादिनः ।वेदिनो हरतत्वस्य शिवक्षेत्रनिवासिनः ॥ १४\।३२॥अन्यक्षेत्रप्रत्यभिज्ञारहिता भूतिभाविनः ।शिवमेव यजन्त्येव सर्वकार्येषु सादरम् ॥ १४\।३३॥त एव वैदिका ज्ञेयाः श्रौतपुण्ड्रादिधारिणः ।श्रौतलिङ्गमिदं प्रोक्तं भस्मरुद्राक्षधारणम् ॥ १४\।३४॥रुद्राध्यायजपः श्रौतः श्रौतः पञ्चाक्षरीजपः ।रुद्रालिङ्गार्चनं श्रौतं श्रौती शिजपस्मृतिः ॥ १४\।३५॥श्रौतधर्मार्थनिरताः शाम्भवा एव केवलम् ।अश्रौतमूर्ध्वपुण्ड्रं तु नैव धार्यं शिवार्चकैः ॥ १४\।३६॥नान्यक्षेत्रे वसेन्नित्यं शाम्भवः शम्भुतत्परः ।नान्यं सुरं वापि नरं किन्नरं वा भजेत्स हि ॥ १४\।३७॥एवं ये शिवभक्तिभावनिरतास्ते शाम्भवाः केवलंदारोदारकुमारवृन्दसहिताः श्रीशङ्करार्चारताः ।मारापारशराभिघातरहिता वेदान्तसारादरामोहापारमहाघसंसृतिभरं हारास्त्यजन्त्येव ते ॥ १४\।३८॥शाङ्करा एव देवेशं स्तुवन्ति भवभाविताः ।भावनामात्रसुलभो दुर्लभो ह्यकृतात्मनाम् ॥ १५\।१॥शिव एव हि सर्वेषां शासकस्तारकः सताम् ।स एव भक्तिभावेन पूजितो भुक्तिमुक्तिदः ॥ १५\।२॥शिवनैवेद्यतुष्टाङ्गाः सन्तुष्टा ज्येष्ठपूजकाः ।निष्ठावन्तः कृपावन्तः शिपिविष्टपदाश्रयाः ॥ १५\।३॥तुष्टाः पुष्टाः सदा भक्तास्तेजिष्ठाः शिवपूजकाः ।स्तुवन्ति स्तोत्रवर्येण नृत्यन्त्युग्राग्रतो मुदा ॥ १५\।४॥भस्मरुद्राक्षकवचा जटामकुटभूषणाः ।रुद्राक्षवरकोटीरा रुद्राक्षाङ्गदकङ्कणाः ॥ १५\।५॥साश्रुनेत्राः स्खलज्जिह्वास्ते नृत्यन्ति शिवाग्रतः ।सोत्साहकरताळैश्च शाम्भाः लिङ्गप्रपूजकाः ॥ १५\।६॥शिवलिङ्गप्रभासङ्गकृपापाङ्गावलोककाः ।अनङ्गवरमातङ्गभङ्गसङ्गान्तरङ्गकाः ॥ १५\।७॥

(śivarahasyāntargate bhīmākhye)kāśyapa uvāca |śivaprasāda yogyaṃ hi pātraṃ śrīśāmbhaḥ svayam |(śivaprasādajaṃ pātraṃ śrīśāmbhavaḥ kevalaṃ bhave |)śāmbhavā śambhubhaktā ye bhasmarudrākṣadhāriṇaḥ || 14\|1||śivaliṅgārcakāḥ śaivāḥ śivaikaparadevatāḥ |śivaliṅgaikaśaraṇā maraṇe'pi pratikṣaṇam || 14\|2||nānye surārcanaratāḥ śāmbhavā eva kevalam |śivaikaśaraṇā eva manovākkāyakarmabhiḥ || 14\|3||śāmbhavā na vidhātāraṃ na viṣṇuṃ nāmarānparān |manasāpi na manyante manyante tṛṇatulyatām || 14\|4||śivabhaktisamāpannāḥ sampannā eva te sadā |durlabhā śāmbhavī bhaktiḥ prasādādeva sā bhavet || 14\|5||prasādaḥ śāṅkaraḥ śreṣṭho bhaviṣyati śivājñayā |bhāvānāṃ bhāvanāṃ dṛṣṭvā bhavaḥ prīto bhaviṣyati || 14\|6||no bhāvo vidyate tasya sadā saṃsāravartinām |saṃsārottārakā eva śāmbhavāḥ śaṅkarājñayā || 14\|7||viṣṇubrahmādayo devā munayo manavastathā |asurāḥ kinnarā vāpi sudhākaradharārcakāḥ || 14\|8||te sarve śāmbhavā eva bhasmarudrākṣadhāriṇaḥ |śivaikaparadevāste te sarve śivacetasaḥ || 14\|9||śivapraṇāmaparamā bhaktā muktipathe sthitāḥ |pañcākṣaraparā eva śrīrudrādhyāyajāpakāḥ || 14\|10||śivaliṅgārcakāḥ śaivāḥ satataṃ bhavapūjakāḥ |bhāvena bhagavatprītā bhavodbhavapadārcakāḥ || 14\|11||bhagavānbhava eveti ye vijñāyārcayanti te |tripuṇḍrabhasmaniṭilāḥ sadābilvādipallavaiḥ || 14\|12||abhiṣicya sadā nīraiḥ sāyaṃ prātarviśeṣataḥ |pradoṣe somavāre ca caturdaśyaṣṭamīṣu ca || 14\|13||naktaṃ naivedyabhoktāro niyamācchaṅkarārcakāḥ |nityaṃ pradoṣaniyatā mitāhārāḥ śivārcakāḥ || 14\|14||bhaktāḥ śaivā dvijā evamanye varṇā api kramāt |striyo vā saṅkarā vāpi pūjya liṅgaṃ pinākinaḥ || 14\|15||śāṅkarā eva te sarve śivaliṅgārcanodyatāḥ |pañcāsyaliṅgaṃ pañcāsya dhyānapūrvaṃ yajanti te || 14\|16||bilvāmbujaiḥ samabhyarcya prātaḥ sāyaṃ viśeṣataḥ |hārā dāritapāpaughā amoghāḥ śaṅkarārcakāḥ || 14\|17||pañcākṣareṇa yo liṅgaṃ bilvairabhyarcya śūlinaḥ |pañcendriyakṛtaiḥ pāpaiḥ pañcapāpaiśca mucyate || 14\|18||śambhavā eva sampūjyāḥ śivārcana parāyaṇāḥ |anabhyarcya mahādevaṃ maraṇe'pi pratikṣaṇam || 14\|19||nānyatphalaṃ ca gṛhṇanti niyamāmitabhāṣiṇaḥ |ta eva sāṅgā vijñeyāḥ śivaliṅgaikapūjakāḥ || 14\|20||tadaṅgasaṅgataḥ sadyaḥ pāpabhaṅgaḥ prajāyate |mātaṅgakṛttivasana pādapūjāprabhāvataḥ || 14\|21||teṣu dattaṃ tathā śambhuḥ svayaṃ gṛhṇāti śaṅkaraḥ |śivakṣetrai bhojanīyāḥ pūjyāśca śivayoginaḥ || 14\|22||anyavarṇeṣvapi tathā bhasmarudrākṣadhāriṇaḥ |śivaliṅgāsaktakaṇṭhā nīlakaṇṭhapadārcakāḥ || 14\|23||avimukte ca kedāre rudrakoṭau mareśvare |bhṛgutunde narmadāyāṃ oṅkāre ca prabhāsake || 14\|24||puṣkare naimiśāraṇye mahākāle triyambake |gokarṇe ca kurukṣetre śrīśaile puṇḍarīkake || 14\|25||dakṣiṇe tatra kailāse vṛddhādrāvaruṇācale |goparvate sahyamūle śrīkaṇṭhe ratnaparvate || 14\|26||śrīmātṛśikhare caiva gajāraṇye'tha jāpyake |kumbhaghoṇe'rjune caiva māyūre śvetakānane || 14\|27||kamalālayasaṃjñe ca vedāraṇyorusetuke |hālāsya veṇuvipine tāmraparṇyāstaṭadvaye || 14\|28||sahyāpagārodhasī ca kṣetraniṣṭhāśca śāmbhavāḥ |pūjanīyāḥ prayatnena śivaprītyarthameva hi || 14\|29||yatra bhuṅkte śāmbhavastu śivo bhuṅkte ca tatra hi |pūjyāḥ sadā dānamānaistena prīto bhavecchivaḥ || 14\|30||śivabhaktā mahotsāhāḥ śivārcanaparāyaṇāḥ |śāntā dāntā jitakrodhāḥ śivanāmajapādarāḥ || 14\|31||bhasmarudrākṣasampannāḥ śivotkarṣaikavādinaḥ |vedino haratatvasya śivakṣetranivāsinaḥ || 14\|32||anyakṣetrapratyabhijñārahitā bhūtibhāvinaḥ |śivameva yajantyeva sarvakāryeṣu sādaram || 14\|33||ta eva vaidikā jñeyāḥ śrautapuṇḍrādidhāriṇaḥ |śrautaliṅgamidaṃ proktaṃ bhasmarudrākṣadhāraṇam || 14\|34||rudrādhyāyajapaḥ śrautaḥ śrautaḥ pañcākṣarījapaḥ |rudrāliṅgārcanaṃ śrautaṃ śrautī śijapasmṛtiḥ || 14\|35||śrautadharmārthaniratāḥ śāmbhavā eva kevalam |aśrautamūrdhvapuṇḍraṃ tu naiva dhāryaṃ śivārcakaiḥ || 14\|36||nānyakṣetre vasennityaṃ śāmbhavaḥ śambhutatparaḥ |nānyaṃ suraṃ vāpi naraṃ kinnaraṃ vā bhajetsa hi || 14\|37||evaṃ ye śivabhaktibhāvaniratāste śāmbhavāḥ kevalaṃdārodārakumāravṛndasahitāḥ śrīśaṅkarārcāratāḥ |mārāpāraśarābhighātarahitā vedāntasārādarāmohāpāramahāghasaṃsṛtibharaṃ hārāstyajantyeva te || 14\|38||śāṅkarā eva deveśaṃ stuvanti bhavabhāvitāḥ |bhāvanāmātrasulabho durlabho hyakṛtātmanām || 15\|1||śiva eva hi sarveṣāṃ śāsakastārakaḥ satām |sa eva bhaktibhāvena pūjito bhuktimuktidaḥ || 15\|2||śivanaivedyatuṣṭāṅgāḥ santuṣṭā jyeṣṭhapūjakāḥ |niṣṭhāvantaḥ kṛpāvantaḥ śipiviṣṭapadāśrayāḥ || 15\|3||tuṣṭāḥ puṣṭāḥ sadā bhaktāstejiṣṭhāḥ śivapūjakāḥ |stuvanti stotravaryeṇa nṛtyantyugrāgrato mudā || 15\|4||bhasmarudrākṣakavacā jaṭāmakuṭabhūṣaṇāḥ |rudrākṣavarakoṭīrā rudrākṣāṅgadakaṅkaṇāḥ || 15\|5||sāśrunetrāḥ skhalajjihvāste nṛtyanti śivāgrataḥ |sotsāhakaratāḷaiśca śāmbhāḥ liṅgaprapūjakāḥ || 15\|6||śivaliṅgaprabhāsaṅgakṛpāpāṅgāvalokakāḥ |anaṅgavaramātaṅgabhaṅgasaṅgāntaraṅgakāḥ || 15\|7||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ऋषिकश्यपप्रोक्तं शिवप्रसादपात्रतालक्षणं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śivarahasyāntargate ṛṣikaśyapaproktaṃ śivaprasādapātratālakṣaṇaṃ sampūrṇam ||

॥ श्रीशिवरहस्यम् ।भीमाख्यः अष्टमांशः ।अध्यायः १४१५ ।वावृत्तश्लोकाः ॥

|| śrīśivarahasyam |bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 1415 |vāvṛttaślokāḥ ||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।भीमाख्यः अष्टमांशः ।अध्यायः १४-१५ ।वावृत्तश्लोकाः ॥

– || śrīśivarahasyam |bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 14-15 |vāvṛttaślokāḥ ||