रुद्राक्षमहिमावर्णनम् Rishikashyapaproktam Rudrakshamahimavarnanam

(शिवरहस्यान्तर्गते भीमाख्ये)काश्यप उवाच ।रुद्राक्षधारणं पुण्यं शिवप्रीतिकरं सदा ।प्रसादजनकं साक्षात् शम्भोर्नित्यं पिनाकिनः ॥ १॥

(śivarahasyāntargate bhīmākhye)kāśyapa uvāca |rudrākṣadhāraṇaṃ puṇyaṃ śivaprītikaraṃ sadā |prasādajanakaṃ sākṣāt śambhornityaṃ pinākinaḥ || 1||

रुद्रनेत्रसमुद्भूता रुद्राक्षतरवोऽभवन् ।बिन्दवस्त्रैपुरे युद्धे मीलिताक्षेण शम्भुना ॥ २॥

rudranetrasamudbhūtā rudrākṣataravo'bhavan |bindavastraipure yuddhe mīlitākṣeṇa śambhunā || 2||

पतिता भूतले वत्स ते भूमौ तरवोऽभवन् ।द्वात्रिंशदक्षजातीयाः सकण्टाः सुषिरावृताः ॥ ३॥

patitā bhūtale vatsa te bhūmau taravo'bhavan |dvātriṃśadakṣajātīyāḥ sakaṇṭāḥ suṣirāvṛtāḥ || 3||

रत्नैः स्वर्णैश्च धार्यास्ते राजतेनाथवा सदा ।सूत्रेण क्षौमजेनापि सर्वैर्धाया यथारुचि ॥ ११॥

ratnaiḥ svarṇaiśca dhāryāste rājatenāthavā sadā |sūtreṇa kṣaumajenāpi sarvairdhāyā yathāruci || 11||

अशुचिर्वा शुचिर्वापि सर्वावस्थां गतोऽपि वा ।रुद्राक्षमालाभरणः पवित्रो नात्र संशयः ॥ १२॥

aśucirvā śucirvāpi sarvāvasthāṃ gato'pi vā |rudrākṣamālābharaṇaḥ pavitro nātra saṃśayaḥ || 12||

त्रिणेत्रप्रियपात्रं स इति शास्त्रविदां मतम् ।एकाननः शिवः साक्षात्तं धृत्वा शिवसाद्भवेत् ॥ १३॥

triṇetrapriyapātraṃ sa iti śāstravidāṃ matam |ekānanaḥ śivaḥ sākṣāttaṃ dhṛtvā śivasādbhavet || 13||

द्विमुखं पार्वती शुम्भुस्तं धृत्वा पापमोचितः ।त्रिमुखं वह्निरूपात्मा तं धृत्वाऽभक्ष्य पापभुक्(तं त्रिमुखं धृत्वा अभक्ष्यभुक् पापभुक् च पूयते) ॥ १४॥

dvimukhaṃ pārvatī śumbhustaṃ dhṛtvā pāpamocitaḥ |trimukhaṃ vahnirūpātmā taṃ dhṛtvā'bhakṣya pāpabhuk(taṃ trimukhaṃ dhṛtvā abhakṣyabhuk pāpabhuk ca pūyate) || 14||

चतुर्वक्त्रस्स्वयं ब्रह्मा तं धृत्वा ब्रह्मलोकगः ।पञ्चवक्त्रः स्वयं शम्भुस्तं धृत्वा पञ्चपातकैः ॥ १५॥

caturvaktrassvayaṃ brahmā taṃ dhṛtvā brahmalokagaḥ |pañcavaktraḥ svayaṃ śambhustaṃ dhṛtvā pañcapātakaiḥ || 15||

विमुच्यते क्षणेनैव साक्षात् त्र्यक्षप्रसादभाक् ।षड्वक्त्रं स्कन्ददैवत्यं धृत्वा स्कन्दसलोकगः ॥ १६॥

vimucyate kṣaṇenaiva sākṣāt tryakṣaprasādabhāk |ṣaḍvaktraṃ skandadaivatyaṃ dhṛtvā skandasalokagaḥ || 16||

सप्ताननं स्वयं देवी तं धृत्वा वह्निलोकगः ।अष्टाननं तु रुद्राक्षमष्टमूर्तेः प्रियं सदा ॥ १७॥

saptānanaṃ svayaṃ devī taṃ dhṛtvā vahnilokagaḥ |aṣṭānanaṃ tu rudrākṣamaṣṭamūrteḥ priyaṃ sadā || 17||

तद्धारणादष्टवसुलोकेऽसौ मोदते चिरम् ।नवाननं स्वयं भीमो भीमपापैः प्रमुच्यते ॥ १८॥

taddhāraṇādaṣṭavasuloke'sau modate ciram |navānanaṃ svayaṃ bhīmo bhīmapāpaiḥ pramucyate || 18||

दशास्यं च सदा धृत्वा न यामीं याति यातनाम् ।एकादशाननं रौद्रं तल्लोके निवसेच्च धृक् ॥ १९॥

daśāsyaṃ ca sadā dhṛtvā na yāmīṃ yāti yātanām |ekādaśānanaṃ raudraṃ talloke nivasecca dhṛk || 19||

द्वादशास्यं सोमधाम प्रदोषाघविनाशनम् ।त्रयोदशास्यं पापघ्नं धृत्वा विष्णुपदप्रदम् ॥ २०॥

dvādaśāsyaṃ somadhāma pradoṣāghavināśanam |trayodaśāsyaṃ pāpaghnaṃ dhṛtvā viṣṇupadapradam || 20||

चतुर्दशास्यं रुद्राक्षं शिवज्ञानप्रदं शुभम् ।एवं चतुर्दशमुखं रुद्राक्षं धारयेत्क्रमात् ॥ २१॥

caturdaśāsyaṃ rudrākṣaṃ śivajñānapradaṃ śubham |evaṃ caturdaśamukhaṃ rudrākṣaṃ dhārayetkramāt || 21||

सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः पश्चान्मुक्तो भविष्यति ।द्विजो वा श्वपचो वापि यो रुद्राक्षाणि धारयेत् ॥ २२॥

sarvapāpairvinirmuktaḥ paścānmukto bhaviṣyati |dvijo vā śvapaco vāpi yo rudrākṣāṇi dhārayet || 22||

स तरस्वी स मूर्धन्यो वदान्यो मुक्त एव हि ।सदा शिवप्रसादस्य पात्रं नात्र विचारणा ॥ २३॥

sa tarasvī sa mūrdhanyo vadānyo mukta eva hi |sadā śivaprasādasya pātraṃ nātra vicāraṇā || 23||

मुखं मुखेन संयोज्य धार्या रुद्राक्षमालिका ।नो चेत्स्वतपसो हानिर्भविष्यति शिवाज्ञया ॥ २४॥

mukhaṃ mukhena saṃyojya dhāryā rudrākṣamālikā |no cetsvatapaso hānirbhaviṣyati śivājñayā || 24||

द्वात्रिंशत्कण्ठस्थाने तु षट् षट् कर्णयुगे तथा ।बाह्वोः षोडश धार्याणि मणिबन्धे तु द्वादश ॥ २५॥

dvātriṃśatkaṇṭhasthāne tu ṣaṭ ṣaṭ karṇayuge tathā |bāhvoḥ ṣoḍaśa dhāryāṇi maṇibandhe tu dvādaśa || 25||

वक्षस्यष्टाधिकशतं भ्रुवोश्चैकं शिखास्वपि ।द्विचत्वारिंशतिर्मूर्ध्नि सङ्ग्रहोऽयं प्रकीर्तितः ॥ २६॥

vakṣasyaṣṭādhikaśataṃ bhruvoścaikaṃ śikhāsvapi |dvicatvāriṃśatirmūrdhni saṅgraho'yaṃ prakīrtitaḥ || 26||

सहस्रं बिभृयान्नित्यं माला वा यावती भवेत् ।कञ्चुकं वा यथा जोषं मकुटं मूर्ध्नि धारयेत् ॥ २७॥

sahasraṃ bibhṛyānnityaṃ mālā vā yāvatī bhavet |kañcukaṃ vā yathā joṣaṃ makuṭaṃ mūrdhni dhārayet || 27||

सहस्रमधमं प्रोक्तमिन्द्रलोकप्रदायकम् ।दशसाहस्रधृङ्मर्त्यः सोमलोकमवाप्नुयात् ॥ २८॥

sahasramadhamaṃ proktamindralokapradāyakam |daśasāhasradhṛṅmartyaḥ somalokamavāpnuyāt || 28||

अयुतं सूर्यलोकस्य लक्षं तु ब्रह्मलोकगः ।कोटिं बिभर्ति यो दक्षः स च विष्णुमयो भवेत् ॥ २९॥

ayutaṃ sūryalokasya lakṣaṃ tu brahmalokagaḥ |koṭiṃ bibharti yo dakṣaḥ sa ca viṣṇumayo bhavet || 29||

अनन्ताक्षधरो यस्तु शिव एव भविष्यति ।रुद्राक्षमालया जप्तो मन्त्रोऽनन्तफलप्रदः ॥ ३०॥

anantākṣadharo yastu śiva eva bhaviṣyati |rudrākṣamālayā japto mantro'nantaphalapradaḥ || 30||

रुद्राक्षधारणे लज्जा येषामस्ति स्वभावतः ।ते सर्वे दुर्भगा ज्ञेया अब्रह्मण्याः सदैव हि ॥ ३१॥

rudrākṣadhāraṇe lajjā yeṣāmasti svabhāvataḥ |te sarve durbhagā jñeyā abrahmaṇyāḥ sadaiva hi || 31||

रुद्राक्षेति वदन्मर्त्यो दशगोदानजं फलम् ।प्राप्नोति शिवसारूप्यं तेन देहेन मुच्यते ॥ ३२॥

rudrākṣeti vadanmartyo daśagodānajaṃ phalam |prāpnoti śivasārūpyaṃ tena dehena mucyate || 32||

मृण्मयेनापि रुद्राक्षं कृत्वा यत्नेन धारयेत् ।रुद्राक्षधारणाद्रुद्रो भवत्येव न संशयः ॥ ३३॥

mṛṇmayenāpi rudrākṣaṃ kṛtvā yatnena dhārayet |rudrākṣadhāraṇādrudro bhavatyeva na saṃśayaḥ || 33||

तेषामेवात्मविज्ञाने ये वै रुद्राक्षधारिणः ।भिक्षवोऽपि च रुद्राक्षान् धृत्वा मुक्ता भवन्ति हि ॥ ३४॥

teṣāmevātmavijñāne ye vai rudrākṣadhāriṇaḥ |bhikṣavo'pi ca rudrākṣān dhṛtvā muktā bhavanti hi || 34||

रुद्राक्षमालाभरणः शिवलिङ्गं प्रपूजयेत् ।तत्कृतामेव तां पूजां गृह्णाति परमेश्वरः ॥ ३५॥

rudrākṣamālābharaṇaḥ śivaliṅgaṃ prapūjayet |tatkṛtāmeva tāṃ pūjāṃ gṛhṇāti parameśvaraḥ || 35||

अरुद्राक्षकृतां पूजां न गृह्णाति महेश्वरः ।यो भस्मधारी नियतं स रुद्राक्षधरो भवेत् ॥ ३६॥

arudrākṣakṛtāṃ pūjāṃ na gṛhṇāti maheśvaraḥ |yo bhasmadhārī niyataṃ sa rudrākṣadharo bhavet || 36||

यो रुद्राक्षोसहरोसीतभसितमहापुण्ड्रेमस्तोरुबाहुसम्पूज्य प्रमथाधिनाथमजरं(रः) भक्तोऽथ मुक्तिं लभेत् ।भूयाच्छङ्करकिङ्करोऽपि सुमहारुद्राक्षभस्माङ्गकोमारारातिपदाम्बुजार्चनरतः किं किं न विन्देत्स हि ॥ ३९॥

yo rudrākṣosaharosītabhasitamahāpuṇḍremastorubāhusampūjya pramathādhināthamajaraṃ(raḥ) bhakto'tha muktiṃ labhet |bhūyācchaṅkarakiṅkaro'pi sumahārudrākṣabhasmāṅgakomārārātipadāmbujārcanarataḥ kiṃ kiṃ na vindetsa hi || 39||

यो रूद्राक्षोरुवाक्षाः सितभसितलसद्भालबाह्वक्षिमूलोलीलाशीलाहि कालज्वलदनलकुलव्यालमालात्तशूलम् ।ध्यायन्बुद्ध्याऽनिशं ध्यायति गतिदहृदा धन्यमान्योरुमन्युंलोकाध्यक्षानुशिक्षाक्षपितकलुषधीर्मुक्तये शाम्भवो यः ॥॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ऋषिकश्यपप्रोक्तं रुद्राक्षमहिमावर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । भीमाख्यः अष्टमांशः । अध्यायः ११ । वावृत्तश्लोकाः ॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । भीमाख्यः अष्टमांशः । अध्यायः ११ । वावृत्तश्लोकाः ॥

yo rūdrākṣoruvākṣāḥ sitabhasitalasadbhālabāhvakṣimūlolīlāśīlāhi kālajvaladanalakulavyālamālāttaśūlam |dhyāyanbuddhyā'niśaṃ dhyāyati gatidahṛdā dhanyamānyorumanyuṃlokādhyakṣānuśikṣākṣapitakaluṣadhīrmuktaye śāmbhavo yaḥ |||| iti śivarahasyāntargate ṛṣikaśyapaproktaṃ rudrākṣamahimāvarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 11 | vāvṛttaślokāḥ ||– || śrīśivarahasyam | bhīmākhyaḥ aṣṭamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 11 | vāvṛttaślokāḥ ||