उमामहेश्वरबाह्याप्युपचारपूजावर्णनम् Rishigautamaproktam Umamaheshvarabahyapyupacharapujavarnanam

(शिवरहस्यान्तर्गते उग्राख्ये)गौतम उवाचततः पुष्पाणि सङ्गृह्य शिवमावायेच्छिवाम् ।महादेव कृपासिन्धो विश्ववन्द्यपदाम्बुज ॥ २०८॥

(śivarahasyāntargate ugrākhye)gautama uvācatataḥ puṣpāṇi saṅgṛhya śivamāvāyecchivām |mahādeva kṛpāsindho viśvavandyapadāmbuja || 208||

आवाहयामि देवेश प्रसीद परमेश्वर ।लक्ष्म्यादिदेववनितापरिषेवितपादुके ॥ २०९॥

āvāhayāmi deveśa prasīda parameśvara |lakṣmyādidevavanitāpariṣevitapāduke || 209||

आवाहयामि देवेशि प्रसीद परमेश्वरि ।गृहाण सोम विश्वात्मन्नासनं रत्ननिर्मितम् ॥ २१०॥

āvāhayāmi deveśi prasīda parameśvari |gṛhāṇa soma viśvātmannāsanaṃ ratnanirmitam || 210||

अनन्तासन विश्वेश करुणासागर प्रभो ।उमे सोमसमाश्लिष्टे सोमार्धकृतशेखरे ॥ २११॥

anantāsana viśveśa karuṇāsāgara prabho |ume somasamāśliṣṭe somārdhakṛtaśekhare || 211||

नानारत्नसमाकीर्णमासनं प्रतिगृह्यताम् ।अर्घ्यं गृहाणदेवेश सपुष्पं गन्धसंयुतम् ॥ २१२॥

nānāratnasamākīrṇamāsanaṃ pratigṛhyatām |arghyaṃ gṛhāṇadeveśa sapuṣpaṃ gandhasaṃyutam || 212||

शिवानन्तगुणग्राम सर्वाभीष्टप्रदायक ।गृहाणार्घ्यं शिवे नित्यं सर्वावयवशोभिनि ॥ २१३॥

śivānantaguṇagrāma sarvābhīṣṭapradāyaka |gṛhāṇārghyaṃ śive nityaṃ sarvāvayavaśobhini || 213||

शिवप्रिये शिवाकारे नित्यं भक्तवरप्रदे ।पाद्यं गृहाण गौरीश हेमपात्रस्थितं नवम् ॥ २१४॥

śivapriye śivākāre nityaṃ bhaktavaraprade |pādyaṃ gṛhāṇa gaurīśa hemapātrasthitaṃ navam || 214||

गृहाण देवि पाद्यं त्वं वेदवेदान्तसंस्तुते ।गृहाणाचमनं शम्भो कल्पितं निर्मल प्रभो ॥ २१५॥

gṛhāṇa devi pādyaṃ tvaṃ vedavedāntasaṃstute |gṛhāṇācamanaṃ śambho kalpitaṃ nirmala prabho || 215||

निर्मले निर्मलाकारे गृहाणाचमनीयकम् ।मधुपर्कं गृहाणेश सच्चिदानन्दविग्रह ॥ २१६॥

nirmale nirmalākāre gṛhāṇācamanīyakam |madhuparkaṃ gṛhāṇeśa saccidānandavigraha || 216||

मधुपर्कप्रदानेन प्रीतो भव महेश्वर ।मधुपर्कमिदं देवि स्वीकुरु प्रियशङ्करे ॥ २१७॥

madhuparkapradānena prīto bhava maheśvara |madhuparkamidaṃ devi svīkuru priyaśaṅkare || 217||

मधुपर्कप्रदानेन प्रीता भव सुशोभने ।शिव शम्भोऽमृतस्नानं स्वीकुरुष्व कृपानिधे ॥ २१८॥

madhuparkapradānena prītā bhava suśobhane |śiva śambho'mṛtasnānaṃ svīkuruṣva kṛpānidhe || 218||

सर्वतीर्थमय स्वामिन् सर्वपावनपावन ।शिवे पञ्चामृतस्नानं स्वीकृरुष्व शिवप्रिये ॥ २१९॥

sarvatīrthamaya svāmin sarvapāvanapāvana |śive pañcāmṛtasnānaṃ svīkṛruṣva śivapriye || 219||

सृष्टतीर्थोत्तमे शुद्धे तीर्थराजनिषेविते ।शम्भो शुद्धोदकस्नानं स्वीकुरुष्व सुरोत्तम ॥ २२०॥

sṛṣṭatīrthottame śuddhe tīrtharājaniṣevite |śambho śuddhodakasnānaṃ svīkuruṣva surottama || 220||

प्रसीद कृपया भक्तं पाहि मां पार्वतीपते ।शिवे शुद्धोदकस्नानं गृह्यतां मीनलोचने ॥ २२१॥

prasīda kṛpayā bhaktaṃ pāhi māṃ pārvatīpate |śive śuddhodakasnānaṃ gṛhyatāṃ mīnalocane || 221||

प्रसीद देवि दीनं त्वं पाहि मां शरणागतम् ।सोत्तरींयं सङ्ग्रहाण दुकूलमिदमुत्तमम् ॥ २२२॥

prasīda devi dīnaṃ tvaṃ pāhi māṃ śaraṇāgatam |sottarīṃyaṃ saṅgrahāṇa dukūlamidamuttamam || 222||

पाहि पाहि कृपासिन्धो करुणावरुणालय ।सोत्तरीयं गृहाणेदं दुकूलं शङ्करप्रिये ॥ २२३॥

pāhi pāhi kṛpāsindho karuṇāvaruṇālaya |sottarīyaṃ gṛhāṇedaṃ dukūlaṃ śaṅkarapriye || 223||

प्रसीद पाहि मां दीनमनन्यशरणं शिवे ।उपवीतं गृहाणेश शम्भो चन्द्रार्धशेखर ॥ २२४॥

prasīda pāhi māṃ dīnamananyaśaraṇaṃ śive |upavītaṃ gṛhāṇeśa śambho candrārdhaśekhara || 224||

गृह्यतामुपवीतं यन्नवतन्तुविनिर्मितम् ।देवि देवाधिदेवेशि यथाशक्त्युपकल्पितम् ॥ २२५॥

gṛhyatāmupavītaṃ yannavatantuvinirmitam |devi devādhideveśi yathāśaktyupakalpitam || 225||

गृहाण चन्दनं देव नानागन्धोपकल्पितम् ।प्रसीद पार्वतीनाथ शरणागतवत्सल ॥ २२६॥

gṛhāṇa candanaṃ deva nānāgandhopakalpitam |prasīda pārvatīnātha śaraṇāgatavatsala || 226||

गृहाण चन्दनं देवि कस्तूरीकुङ्कुमाञ्चितम् ।विश्वं विश्वात्मिके पाहि विश्वनाथप्रिये सदा ॥ २२७॥

gṛhāṇa candanaṃ devi kastūrīkuṅkumāñcitam |viśvaṃ viśvātmike pāhi viśvanāthapriye sadā || 227||

गृहाणाभरणानीश निरीश निगमाश्रय ।विश्वाभरण विश्वेश रत्नाभरणभूषित ॥ २२८॥

gṛhāṇābharaṇānīśa nirīśa nigamāśraya |viśvābharaṇa viśveśa ratnābharaṇabhūṣita || 228||

गृहाणाभरणान्यम्ब सर्वाभरणभूषिते ।सर्वप्रिये जगद्वन्द्ये जगदानन्ददे शिवे ॥ २२९॥

gṛhāṇābharaṇānyamba sarvābharaṇabhūṣite |sarvapriye jagadvandye jagadānandade śive || 229||

गृहाण बिल्वपत्राणि पुष्पाणि च महेश्वर ।सुगन्धीनि नवानीश सबिल्वकुसुमप्रिय ॥ २३०॥

gṛhāṇa bilvapatrāṇi puṣpāṇi ca maheśvara |sugandhīni navānīśa sabilvakusumapriya || 230||

गृहाण बिल्वपत्राणि नूतनानि शिवप्रिये ।नागपुन्नागमन्दारमालिकासमलङ्कृते ॥ २३१॥

gṛhāṇa bilvapatrāṇi nūtanāni śivapriye |nāgapunnāgamandāramālikāsamalaṅkṛte || 231||

दशाङ्गं गुग्गुलुं धूपं सगोघृतमनुत्तमम् ।गृहाण पार्वतीनाथ घ्राणतर्पणमादरात् ॥ २३२॥

daśāṅgaṃ gugguluṃ dhūpaṃ sagoghṛtamanuttamam |gṛhāṇa pārvatīnātha ghrāṇatarpaṇamādarāt || 232||

दशाङ्गं गुग्गुलुं धूपं सगोघृतमनुत्तमम् ।गृहाण भक्तवरदे लक्ष्मीवाण्यादिसेविते ॥ २३३॥

daśāṅgaṃ gugguluṃ dhūpaṃ sagoghṛtamanuttamam |gṛhāṇa bhaktavarade lakṣmīvāṇyādisevite || 233||

साज्यं त्रिवर्तिविस्फूर्जद्दीपं शिव शिवापते ।गृहाणानन्तसूर्याग्निचन्द्रप्रभ नमोऽस्तु ते ॥ २३४॥

sājyaṃ trivartivisphūrjaddīpaṃ śiva śivāpate |gṛhāṇānantasūryāgnicandraprabha namo'stu te || 234||

साज्यं त्रिवर्तिविस्पूर्जद्दीपमीशानवल्लभे ।गृहाण चन्द्रसूर्याग्निमण्डलाधिकसुप्रभे ॥ २३५॥

sājyaṃ trivartivispūrjaddīpamīśānavallabhe |gṛhāṇa candrasūryāgnimaṇḍalādhikasuprabhe || 235||

शम्भो गोघृतसंयुक्तं परमान्नं मनोहरम् ।सशर्करं गृहाणेश नित्यतृप्त महेश्वर ॥ २३६॥

śambho goghṛtasaṃyuktaṃ paramānnaṃ manoharam |saśarkaraṃ gṛhāṇeśa nityatṛpta maheśvara || 236||

शिवे गोवृतसंयुक्तं परमान्नं मनोहरम् ।सशर्करं गृहाणाम्ब परमान्नप्रदायिनि ॥ २३७॥

śive govṛtasaṃyuktaṃ paramānnaṃ manoharam |saśarkaraṃ gṛhāṇāmba paramānnapradāyini || 237||

शम्भो गृहाण गन्धाढ्यमिदमाचमनीयकम् ।निवेदनान्ते देवेश कल्पितं शुद्धविग्रह ॥ २३८॥

śambho gṛhāṇa gandhāḍhyamidamācamanīyakam |nivedanānte deveśa kalpitaṃ śuddhavigraha || 238||

शिवे गृहाण गन्धाढ्यमिदमाचमनीयकम् ।शुद्धे शुद्धिप्रदे देवि शिववामाङ्गरूपिणि ॥ २३९॥

śive gṛhāṇa gandhāḍhyamidamācamanīyakam |śuddhe śuddhiprade devi śivavāmāṅgarūpiṇi || 239||

नीराजनं गृहाणेश बहुदीपविरजितम् ।स्वप्रकाश प्रकाशात्मन्प्रकाशितदिगन्तर ॥ २४०॥

nīrājanaṃ gṛhāṇeśa bahudīpavirajitam |svaprakāśa prakāśātmanprakāśitadigantara || 240||

नीराजनं गृहाणाम्ब सूर्यचन्द्राग्निलोचने ।प्रभापूरित (सम्पूर्ण) सर्वाङ्गे मङ्गले मङ्गलास्पदे ॥ २४१॥

nīrājanaṃ gṛhāṇāmba sūryacandrāgnilocane |prabhāpūrita (sampūrṇa) sarvāṅge maṅgale maṅgalāspade || 241||

शम्भो गृहाण ताम्बूलमेलाकर्पूरसंयुतम् ।प्रसीद भगवन् शम्भो सर्वज्ञामितविक्रम ॥ २४२॥

śambho gṛhāṇa tāmbūlamelākarpūrasaṃyutam |prasīda bhagavan śambho sarvajñāmitavikrama || 242||

शिवे गृहाण ताम्बूलमेलाकर्पूरसंयुतम् ।प्रसीद सस्मिते देवि शिवालिङ्गितविग्रहे ॥ २४३॥

śive gṛhāṇa tāmbūlamelākarpūrasaṃyutam |prasīda sasmite devi śivāliṅgitavigrahe || 243||

गृहाण परमेशान सरत्ने छत्रचामरे ।दर्पणं व्यजनं चेश सर्वदुःखविनाशक ॥ २४४॥

gṛhāṇa parameśāna saratne chatracāmare |darpaṇaṃ vyajanaṃ ceśa sarvaduḥkhavināśaka || 244||

गृहाणेमे सुराराध्ये सरत्नेछत्रचामरे ।दर्पणं व्यजनं चाद्ये विद्याधारे नमोऽस्तु ते ॥ २४५॥

gṛhāṇeme surārādhye saratnechatracāmare |darpaṇaṃ vyajanaṃ cādye vidyādhāre namo'stu te || 245||

प्रदक्षिणनमस्कारान्गृहाण परमेश्वर ।नर्तनं च महादेव नाट्यप्रिय नमोऽस्तु ते ॥ २४६॥

pradakṣiṇanamaskārāngṛhāṇa parameśvara |nartanaṃ ca mahādeva nāṭyapriya namo'stu te || 246||

प्रदक्षिणनमस्कारान्गृहाण परमेश्वरि ।नर्तनं च महादेवि शिवनाट्यम्प्रिये शिवे ॥ २४७॥

pradakṣiṇanamaskārāngṛhāṇa parameśvari |nartanaṃ ca mahādevi śivanāṭyampriye śive || 247||

एवं प्रयत्नतः कृत्वा शिवयोःपूजनं शिवम् ।शिवं शिवां च यत्नेन पुनः सम्पूजयेत्पुनः ॥ २४८॥

evaṃ prayatnataḥ kṛtvā śivayoḥpūjanaṃ śivam |śivaṃ śivāṃ ca yatnena punaḥ sampūjayetpunaḥ || 248||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ऋषिगौतमप्रोक्तं उमामहेश्वरबाह्याप्युपचारपूजावर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । उग्राख्यः सप्तमांशः । अध्यायः २२। २०८२४८॥

|| iti śivarahasyāntargate ṛṣigautamaproktaṃ umāmaheśvarabāhyāpyupacārapūjāvarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 22| 208248||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।उग्राख्यः सप्तमांशः ।अध्यायः २२ ।२०८-२४८॥

– || śrīśivarahasyam |ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 22 | 208-248||