उमामहेश्वराङ्गपूजावर्णनम् Rishigautamaproktam Umamaheshvarangapujavarnanam

(शिवरहस्यान्तर्गते उग्राख्ये)गौतम उवाचततोऽङ्गपूजा कर्तव्या शिवयोर्यत्नपूर्वकम् ।मूलमन्त्रेण कर्तव्यं पूर्वोक्तमपि पूजनम् ॥ २४९॥

(śivarahasyāntargate ugrākhye)gautama uvācatato'ṅgapūjā kartavyā śivayoryatnapūrvakam |mūlamantreṇa kartavyaṃ pūrvoktamapi pūjanam || 249||

उक्तमन्त्रं समुच्चार्य यथापूर्वं यथाक्रमम् ।शिवस्य मूलमन्त्रस्तु श्रीमत्पञ्चाक्षरःस्मृतः ॥ २५०॥

uktamantraṃ samuccārya yathāpūrvaṃ yathākramam |śivasya mūlamantrastu śrīmatpañcākṣaraḥsmṛtaḥ || 250||

आवहन्तीति मन्त्रस्तु भवान्यः परिकीर्तितः ।शिवाय नमः शिरः पूजयामि ।कपर्दिने नमः कपर्दं पूजयामि ।भाललोचनाय नमः भालं पूजयामि ।सोमसूर्याग्निलोचनाय नमः नेत्राणि पूजयामि ।वेदवक्त्राय नमः वक्त्रं पूजयामि ।श्रुतिश्रोत्राय नमः श्रोत्राणि(त्रे) पूजयामि ।घ्रातगन्धाय नमः घ्राणानि(णं) पूजयामि ।स्मृतिदन्ताय नमः दन्तान् पूजयामि ।श्रुतिजिह्वाय नमः जिह्वाः(म्) पूजयामि ।वेदकपोलाय नमः कपोलानि(ले) पूजयामि ।ज्ञानोष्ठाय नमः ओष्ठान्(ष्ठौ) पूजयामि ।नीलकण्ठाय नमः कण्ठान्(ठम्) पूजयामि ।भूरिवक्षसे नमः वक्षांसि(क्षः) पूजयामि ।हिरण्यबाहवे नमः बाहून् पूजयामि ।विश्वोदराय नमः उदराणि(रं) पूजयामि ।विश्वपार्श्वाय नमः पार्श्वान्(श्वौ) पूजयामि ।विश्वकटये नमः कटीन्(टिं) पूजयामि ।विश्वोरवे नमः ऊरून्(रू) पूजयामि ।विश्वजङ्घाय नमः जङ्घान्(ङ्घे) पूजयामि ।विश्वपदे नमः पादान्(दौ) पूजयामि ।विश्वनखाय नमः नखान् पूजयामि ।सर्वात्मकाय नमः सर्वाङ्गं पूजयामि ।शिवायै नमः शिरः पूजयामि ।पृथुवेण्यै नमः वेणीं पूजयामि ।सीमन्तविराजितायै नमः सीमन्तं पूजयामि ।कुङ्कुमभालायै नमः भालं पूजयामि ।सोमसूर्याग्निनेत्रायै नमः नेत्राणि पूजयामि ।श्रुतिश्रोत्रायै नमः श्रोत्रे पूजयामि ।गन्धप्रियायै नमः घ्राणं पूजयामि ।सुभगकपोलायै नमः कपोले पूजयामि ।कुड्मलदन्तायै नमः दन्तान् पूजयामि ।विद्याजिह्वायै नमः जिह्वां पूजयामि ।बिम्बोष्ठ्यै नमः ओष्ठौ पूजयामि ।वृत्तकण्ठायै नमः कण्ठं पूजयामि ।पृथुकुचायै नमः कुचौ पूजयामि ।विश्वगर्भायै नमः उदरं पूजयामि ।शुभकट्यै नमः कटिं पूजयामि ।दिव्योरुदेशायै नमः ऊरू पूजयामि ।सुजङ्घायै नमः जङ्घे पूजयामि ।लक्ष्मीसेवितपादुकायै नमः पादौ पूजयामि ।महेश्वरप्रियायै नमः नखान् पूजयामि ।शोभनविग्रहायै नमः सर्वाङ्गं पूजयामि ।अङ्गपूजां समाप्यैवं दोरकं च समर्पयेत् ॥ २५१॥

āvahantīti mantrastu bhavānyaḥ parikīrtitaḥ |śivāya namaḥ śiraḥ pūjayāmi |kapardine namaḥ kapardaṃ pūjayāmi |bhālalocanāya namaḥ bhālaṃ pūjayāmi |somasūryāgnilocanāya namaḥ netrāṇi pūjayāmi |vedavaktrāya namaḥ vaktraṃ pūjayāmi |śrutiśrotrāya namaḥ śrotrāṇi(tre) pūjayāmi |ghrātagandhāya namaḥ ghrāṇāni(ṇaṃ) pūjayāmi |smṛtidantāya namaḥ dantān pūjayāmi |śrutijihvāya namaḥ jihvāḥ(m) pūjayāmi |vedakapolāya namaḥ kapolāni(le) pūjayāmi |jñānoṣṭhāya namaḥ oṣṭhān(ṣṭhau) pūjayāmi |nīlakaṇṭhāya namaḥ kaṇṭhān(ṭham) pūjayāmi |bhūrivakṣase namaḥ vakṣāṃsi(kṣaḥ) pūjayāmi |hiraṇyabāhave namaḥ bāhūn pūjayāmi |viśvodarāya namaḥ udarāṇi(raṃ) pūjayāmi |viśvapārśvāya namaḥ pārśvān(śvau) pūjayāmi |viśvakaṭaye namaḥ kaṭīn(ṭiṃ) pūjayāmi |viśvorave namaḥ ūrūn(rū) pūjayāmi |viśvajaṅghāya namaḥ jaṅghān(ṅghe) pūjayāmi |viśvapade namaḥ pādān(dau) pūjayāmi |viśvanakhāya namaḥ nakhān pūjayāmi |sarvātmakāya namaḥ sarvāṅgaṃ pūjayāmi |śivāyai namaḥ śiraḥ pūjayāmi |pṛthuveṇyai namaḥ veṇīṃ pūjayāmi |sīmantavirājitāyai namaḥ sīmantaṃ pūjayāmi |kuṅkumabhālāyai namaḥ bhālaṃ pūjayāmi |somasūryāgninetrāyai namaḥ netrāṇi pūjayāmi |śrutiśrotrāyai namaḥ śrotre pūjayāmi |gandhapriyāyai namaḥ ghrāṇaṃ pūjayāmi |subhagakapolāyai namaḥ kapole pūjayāmi |kuḍmaladantāyai namaḥ dantān pūjayāmi |vidyājihvāyai namaḥ jihvāṃ pūjayāmi |bimboṣṭhyai namaḥ oṣṭhau pūjayāmi |vṛttakaṇṭhāyai namaḥ kaṇṭhaṃ pūjayāmi |pṛthukucāyai namaḥ kucau pūjayāmi |viśvagarbhāyai namaḥ udaraṃ pūjayāmi |śubhakaṭyai namaḥ kaṭiṃ pūjayāmi |divyorudeśāyai namaḥ ūrū pūjayāmi |sujaṅghāyai namaḥ jaṅghe pūjayāmi |lakṣmīsevitapādukāyai namaḥ pādau pūjayāmi |maheśvarapriyāyai namaḥ nakhān pūjayāmi |śobhanavigrahāyai namaḥ sarvāṅgaṃ pūjayāmi |aṅgapūjāṃ samāpyaivaṃ dorakaṃ ca samarpayet || 251||

प्रत्येकं ग्रन्थिषु स्वच्छेष्वच्छेबिल्वदलादिभिः ।प्रथमं ग्रन्थिमारभ्य नमः सोमेति मन्त्रतः ॥ २५२॥

pratyekaṃ granthiṣu svaccheṣvacchebilvadalādibhiḥ |prathamaṃ granthimārabhya namaḥ someti mantrataḥ || 252||

यथाक्रमेण सम्पूज्य ततो धार्यं हि दोरकम् ।तत्रोपचारः सर्वोऽपि तेन मन्त्रेण सादरम् ॥ २५३॥

yathākrameṇa sampūjya tato dhāryaṃ hi dorakam |tatropacāraḥ sarvo'pi tena mantreṇa sādaram || 253||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ऋषिगौतमप्रोक्तं उमामहेश्वराङ्गपूजावर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । उग्राख्यः सप्तमांशः । अध्यायः २२। २०८२४८॥

|| iti śivarahasyāntargate ṛṣigautamaproktaṃ umāmaheśvarāṅgapūjāvarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 22| 208248||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।उग्राख्यः सप्तमांशः ।अध्यायः २२ ।२०८-२४८॥

– || śrīśivarahasyam |ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 22 | 208-248||