शिवस्तुतिः दक्षकृता Dakshakrita Shivastutih

दक्ष उवाच ।नमस्ते देवदेवेश सुरासुरनमस्कृत ।विश्वभावन विश्वेश तुभ्यं भगवते नमः ॥ १॥

dakṣa uvāca |namaste devadeveśa surāsuranamaskṛta |viśvabhāvana viśveśa tubhyaṃ bhagavate namaḥ || 1||

त्वामादिमादिकर्तारं विश्वाद्यं विश्वरक्षकम् ।पशवः किं नु जानन्ति दक्षाख्योऽहं पशुः परः ॥ २॥

tvāmādimādikartāraṃ viśvādyaṃ viśvarakṣakam |paśavaḥ kiṃ nu jānanti dakṣākhyo'haṃ paśuḥ paraḥ || 2||

किं मे दैवं पर जातं जन्म वै व्यर्थमाहितम् ।भगवन्तं महादेवं भवन्तं वै त्वजानतः ॥ ३॥

kiṃ me daivaṃ para jātaṃ janma vai vyarthamāhitam |bhagavantaṃ mahādevaṃ bhavantaṃ vai tvajānataḥ || 3||

त्वमात्मा सर्वभूतानां त्वं गतिः परमा ततः ।त्वं भवो भगवानादिस्त्वमनन्तो भवापहः ॥ ४॥

tvamātmā sarvabhūtānāṃ tvaṃ gatiḥ paramā tataḥ |tvaṃ bhavo bhagavānādistvamananto bhavāpahaḥ || 4||

त्वं शिवाख्यो महाभागः परमेशः पुरातनः ।हरः सनातनो देवः परमात्मा परेक्षितः ॥ ५॥

tvaṃ śivākhyo mahābhāgaḥ parameśaḥ purātanaḥ |haraḥ sanātano devaḥ paramātmā parekṣitaḥ || 5||

क्षमाशीलश्चाशुतोषः सन्तोषश्च प्रतोषकः ।करुणासागरः शान्तः कमनीयः प्रजापतिः ॥ ६॥

kṣamāśīlaścāśutoṣaḥ santoṣaśca pratoṣakaḥ |karuṇāsāgaraḥ śāntaḥ kamanīyaḥ prajāpatiḥ || 6||

विश्वेश्वरो विश्वबन्धुः पूर्णानन्दो विखण्डधीः ।केवलानुभवानन्दस्वरूपः परमेश्वरः ॥ ७॥

viśveśvaro viśvabandhuḥ pūrṇānando vikhaṇḍadhīḥ |kevalānubhavānandasvarūpaḥ parameśvaraḥ || 7||

विरूपो विश्वरूपश्च कालः कालीपतिः पतिः ।सतीनाथः सतीबन्धुः सबन्धुर्बन्धुरूपवान् ॥ ८॥

virūpo viśvarūpaśca kālaḥ kālīpatiḥ patiḥ |satīnāthaḥ satībandhuḥ sabandhurbandhurūpavān || 8||

भगवान् भगहा नन्दी महानन्दो महामनाः ।विश्वोद्भवः प्रसन्नात्मा कामरूपः प्रतापवान् ॥ ९॥

bhagavān bhagahā nandī mahānando mahāmanāḥ |viśvodbhavaḥ prasannātmā kāmarūpaḥ pratāpavān || 9||

कालानलः कालकर्ता कालरूपी कलानिधिः ।कामिनीनायकः कामी कौतुकी कामलालसः ॥ १०॥

kālānalaḥ kālakartā kālarūpī kalānidhiḥ |kāminīnāyakaḥ kāmī kautukī kāmalālasaḥ || 10||

कामः कालाग्निरुद्रात्मा कौषेयाम्बरभूषणः ।कपर्द्दी कूटकङ्कालः कूटस्थः केवलात्मकः ॥ ११॥

kāmaḥ kālāgnirudrātmā kauṣeyāmbarabhūṣaṇaḥ |kaparddī kūṭakaṅkālaḥ kūṭasthaḥ kevalātmakaḥ || 11||

कोङ्कारः कोङ्करीकारः कोङ्कवेङ्कटवासकः ।क्रीडात्रयपरिश्रान्तः क्रीडाकारी कलिः कलः ॥ १२॥

koṅkāraḥ koṅkarīkāraḥ koṅkaveṅkaṭavāsakaḥ |krīḍātrayapariśrāntaḥ krīḍākārī kaliḥ kalaḥ || 12||

कायी केयी केयकेयी केकयीशोकयध्वनः ।कालीपरः कपाली च करपालीविभूषणः ॥ १३॥

kāyī keyī keyakeyī kekayīśokayadhvanaḥ |kālīparaḥ kapālī ca karapālīvibhūṣaṇaḥ || 13||

कपालभूषणो भव्यो योगविद्योगरूपवान् ।यज्ञरूपो यज्ञकर्ता यजनीयो यमः स्वयम् ॥ १४॥

kapālabhūṣaṇo bhavyo yogavidyogarūpavān |yajñarūpo yajñakartā yajanīyo yamaḥ svayam || 14||

यङ्कारशोषको याता यम्भनो यम्भयम्भकः ।योनिदेवो योनिमाली यशस्वी यत्नवान् परः ॥ १५॥

yaṅkāraśoṣako yātā yambhano yambhayambhakaḥ |yonidevo yonimālī yaśasvī yatnavān paraḥ || 15||

यक्षनाथो यक्षराजो यक्षराजेश्वरो यमी ।पुण्यः पवित्ररूपी च परमानन्दविग्रहः ॥ १६॥

yakṣanātho yakṣarājo yakṣarājeśvaro yamī |puṇyaḥ pavitrarūpī ca paramānandavigrahaḥ || 16||

पूर्णः पूरयिता पाता पुण्यश्रवणकीर्तनः ।पद्मगन्धः पद्महस्तः पद्ममुद्रापदाम्बुजः ॥ १७॥

pūrṇaḥ pūrayitā pātā puṇyaśravaṇakīrtanaḥ |padmagandhaḥ padmahastaḥ padmamudrāpadāmbujaḥ || 17||

पटुः पटीयान् पवनः पण्डितः परमार्थवान् ।गोपनीयो गोपनाथो गोपालो गगनस्थितः ॥ १८॥

paṭuḥ paṭīyān pavanaḥ paṇḍitaḥ paramārthavān |gopanīyo gopanātho gopālo gaganasthitaḥ || 18||

गुरुर्गगनवासी च गौराङ्गो गौरमस्तकः ।गोलोकवासी गतिमान् गेयो गानकृती गदी ॥ १९॥

gururgaganavāsī ca gaurāṅgo gauramastakaḥ |golokavāsī gatimān geyo gānakṛtī gadī || 19||

गणाध्यक्षो गयारिश्च पिता माता पितामहः ।सद्बुद्धिदाता सद्बुद्धिः सात्विकः सत्वरूपवान् ॥ २०॥

gaṇādhyakṣo gayāriśca pitā mātā pitāmahaḥ |sadbuddhidātā sadbuddhiḥ sātvikaḥ satvarūpavān || 20||

साक्षी त्र्यक्षो दयासारो दिव्यभावी दिविस्थितः ।प्रेतभूमीप्रियो भूतिप्रतिभूषित एव यः ॥ २१॥

sākṣī tryakṣo dayāsāro divyabhāvī divisthitaḥ |pretabhūmīpriyo bhūtipratibhūṣita eva yaḥ || 21||

त्वं प्रेतस्त्वं जीवरूपो निन्द्यस्त्वं पूजितो भवान् ।यदुक्तं भवते पूर्वं निन्दावाक्येन भूतिद ॥ २२॥

tvaṃ pretastvaṃ jīvarūpo nindyastvaṃ pūjito bhavān |yaduktaṃ bhavate pūrvaṃ nindāvākyena bhūtida || 22||

तैश्च त्वं प्रतिपाद्योऽसि निन्द्यरूपः स्वरूपवान् ।वेदागम्यो वेदकर्ता वेदवेद्यो विदाम्बरः(विदां वरः) ॥ २३॥

taiśca tvaṃ pratipādyo'si nindyarūpaḥ svarūpavān |vedāgamyo vedakartā vedavedyo vidāmbaraḥ(vidāṃ varaḥ) || 23||

दक्षस्त्वं कश्यपस्त्वञ्च चन्द्रः सूर्यो भवानपि ।त्वं विष्णुस्त्वञ्च वै ब्रह्मा राजसस्तामसो भवान् ॥ २४॥

dakṣastvaṃ kaśyapastvañca candraḥ sūryo bhavānapi |tvaṃ viṣṇustvañca vai brahmā rājasastāmaso bhavān || 24||

सुमतिः कुमतिस्त्वञ्च शास्त्रकर्ता प्रकर्षणः ।जृम्भणो मोहनस्त्वं वै द्रावणः क्षोभणो भवान् ॥ २५॥

sumatiḥ kumatistvañca śāstrakartā prakarṣaṇaḥ |jṛmbhaṇo mohanastvaṃ vai drāvaṇaḥ kṣobhaṇo bhavān || 25||

एकादशात्मा रुद्रस्त्वं जगद्ग्रासकरः परः ।कोऽहमेकः पशुर्दक्षस्त्वां जाने परमेश्वरम् ।यस्योदर इदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २६॥

ekādaśātmā rudrastvaṃ jagadgrāsakaraḥ paraḥ |ko'hamekaḥ paśurdakṣastvāṃ jāne parameśvaram |yasyodara idaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam || 26||

॥ इति बृहद्धर्मपुराणे दक्षकृता शिवस्तुतिः सम्पूर्णा ॥॥ बृहद्धर्मपुराणम् । मध्यखण्डः । अध्यायः ३९। १२६ ॥

|| iti bṛhaddharmapurāṇe dakṣakṛtā śivastutiḥ sampūrṇā |||| bṛhaddharmapurāṇam | madhyakhaṇḍaḥ | adhyāyaḥ 39| 126 ||