कामाक्षीस्तवः Kamakshi Stava

कण्डूलगण्डविगळन्मदवारिधारागण्डूषपण्डितमधुव्रतमण्डिताय ।शुण्डालबन्धुरमुखाय तुषारभानुखण्डावतंसकलिताय नमः शिवाय ॥ १॥

kaṇḍūlagaṇḍavigaḷanmadavāridhārāgaṇḍūṣapaṇḍitamadhuvratamaṇḍitāya |śuṇḍālabandhuramukhāya tuṣārabhānukhaṇḍāvataṃsakalitāya namaḥ śivāya || 1||

रसाळतलभूषितं रजनिबन्धुना भूषितंसमग्रमनुकम्पया सविधसेवितं कम्पया ।नमत्सुमनसं पदे नमत सन्ततं सम्पदेगिरीशमधिकाञ्चि तं गिरिसुताकुचाङ्काञ्चितम् ॥ २॥

rasāḷatalabhūṣitaṃ rajanibandhunā bhūṣitaṃsamagramanukampayā savidhasevitaṃ kampayā |namatsumanasaṃ pade namata santataṃ sampadegirīśamadhikāñci taṃ girisutākucāṅkāñcitam || 2||

जयन्ति श्रीमन्तो जडिमहिमसंहारमिहिरामनीषामाकन्दप्रसवनववासन्तदिवसाः ।गिरां नाथे! नानारसभणितियोषाभिसरणप्रदोषा निर्दोषास्तव चरण सन्नामविधयः ॥ ३॥

jayanti śrīmanto jaḍimahimasaṃhāramihirāmanīṣāmākandaprasavanavavāsantadivasāḥ |girāṃ nāthe! nānārasabhaṇitiyoṣābhisaraṇapradoṣā nirdoṣāstava caraṇa sannāmavidhayaḥ || 3||

क एष प्रस्तावस्तव नवनसन्नाहपदवीदवीयो देवीदं धिषणधिषणानैपुणमपि ।तदास्तामुद्योगः स्तुतिवचसि याचे पुनरिदंसमस्तोऽत्र स्तोत्रीभवतु मम सञ्जल्पनविधिः ॥ ४॥

ka eṣa prastāvastava navanasannāhapadavīdavīyo devīdaṃ dhiṣaṇadhiṣaṇānaipuṇamapi |tadāstāmudyogaḥ stutivacasi yāce punaridaṃsamasto'tra stotrībhavatu mama sañjalpanavidhiḥ || 4||

सदा याचं याचं कथितबहुवाचं जनमिमंप्रति क्रोधो वेधोरमणि! करणीयो न कलया ।न योगप्रावीण्यं न च बहुविधस्तोत्रपटिमान वा सेवादाक्ष्यं किमिह विदधे याचनमृते ॥ ५॥

sadā yācaṃ yācaṃ kathitabahuvācaṃ janamimaṃprati krodho vedhoramaṇi! karaṇīyo na kalayā |na yogaprāvīṇyaṃ na ca bahuvidhastotrapaṭimāna vā sevādākṣyaṃ kimiha vidadhe yācanamṛte || 5||

जतुद्रावं देवि! द्रवतु जवतश्चित्तजडिमाशरत्पद्मोन्मीलं मम विललमुन्मीलतु मनः ।मुखाद्वीची वाचां त्रिदिवविगळन्निर्जरधुनीतरङ्गाळीगाळं गळतु मधुनिष्यन्दमधुरा ॥ ६॥

jatudrāvaṃ devi! dravatu javataścittajaḍimāśaratpadmonmīlaṃ mama vilalamunmīlatu manaḥ |mukhādvīcī vācāṃ tridivavigaḷannirjaradhunītaraṅgāḷīgāḷaṃ gaḷatu madhuniṣyandamadhurā || 6||

जगन्नाथे ! जाल्मं निबिडजडिभग्रन्थिजटिलंजनं दीनं मैनं जननि ! मनुथाः स्मान्यशरणम् ।प्रमीळाप्रभ्लानं पदयुगळनाळीकविगळन्मधूळीपाळीभिर्मम सरजसं क्षाळय मनः ॥ ७॥

jagannāthe ! jālmaṃ nibiḍajaḍibhagranthijaṭilaṃjanaṃ dīnaṃ mainaṃ janani ! manuthāḥ smānyaśaraṇam |pramīḷāprabhlānaṃ padayugaḷanāḷīkavigaḷanmadhūḷīpāḷībhirmama sarajasaṃ kṣāḷaya manaḥ || 7||

जगन्मातर्जातप्रथिमनि मनीषाजडिमनिस्तृणाने खिन्दानः किमिव मनवै किं वितनवै ।प्रसीदासीदात्मन्यखिलदुरितोत्सादिनि ! दिनेदिने दीनेऽदीने! मयि वितर कारुण्यकणिकाम् ॥ ८॥

jaganmātarjātaprathimani manīṣājaḍimanistṛṇāne khindānaḥ kimiva manavai kiṃ vitanavai |prasīdāsīdātmanyakhiladuritotsādini ! dinedine dīne'dīne! mayi vitara kāruṇyakaṇikām || 8||

करे वामे वामे ! कमलमृदुळे पुस्तकधरंपरस्मिन् साक्षस्रक्स्फटिकनिभमत्रासवरदम् ।भवत्वन्तः साक्षादकृपणकृपाकन्दळमिळत्कटाक्षव्यापारं वपुरुपनिषज्जीवितमिदम् ॥ ९॥

kare vāme vāme ! kamalamṛduḷe pustakadharaṃparasmin sākṣasraksphaṭikanibhamatrāsavaradam |bhavatvantaḥ sākṣādakṛpaṇakṛpākandaḷamiḷatkaṭākṣavyāpāraṃ vapurupaniṣajjīvitamidam || 9||

कृपाकोपाटोपस्फुरितपदपञ्चास्यदळिताद्धनस्वान्तध्वान्तप्रकरकरिसन्दोहशिरसः ।समुन्मुक्ता मुक्तामणय इव शुद्धा भणितयोसभवद्भक्तास्येभ्यो भगवति! विसर्पन्ति परितः ॥ १०॥

kṛpākopāṭopasphuritapadapañcāsyadaḷitāddhanasvāntadhvāntaprakarakarisandohaśirasaḥ |samunmuktā muktāmaṇaya iva śuddhā bhaṇitayosabhavadbhaktāsyebhyo bhagavati! visarpanti paritaḥ || 10||

ममान्तर्वाणि ! त्वं हर तिमिरमित्यर्थनविधांविधास्यन् यस्तस्मै पदयुगळमात्रं कथयते ।असौ शास्त्रज्ञत्वं वरयितुमुपक्रान्त इति तद्ददानः सद्यस्ते जयति सदयासम्भ्रमरसः ॥ ११॥

mamāntarvāṇi ! tvaṃ hara timiramityarthanavidhāṃvidhāsyan yastasmai padayugaḷamātraṃ kathayate |asau śāstrajñatvaṃ varayitumupakrānta iti taddadānaḥ sadyaste jayati sadayāsambhramarasaḥ || 11||

असौ सेवा दावे रुदितमियमिज्या जललिपिर्गजस्नानं ध्यानं तदपि स जपो भस्मनि हुतम् ।प्रणामो नामष प्रकृतिजळमूकाङ्घ्रिपतनंयदम्बालम्ब्येत प्रतिदिनमनुद्दिश्य भवतीम् ॥ १२॥

asau sevā dāve ruditamiyamijyā jalalipirgajasnānaṃ dhyānaṃ tadapi sa japo bhasmani hutam |praṇāmo nāmaṣa prakṛtijaḷamūkāṅghripatanaṃyadambālambyeta pratidinamanuddiśya bhavatīm || 12||

सजीवो मा जीवन् भवति बत मा जाग्रदपि माविजानन् मा ध्यायन् जनजननि ! तस्यास्त्वजननिः ।न यस्त्वामाशास्ते न विनमति न स्तौति मनुतेन नोपास्ते नाध्येत्यवति न वृणीते न च सकृत् ॥ १३॥

sajīvo mā jīvan bhavati bata mā jāgradapi māvijānan mā dhyāyan janajanani ! tasyāstvajananiḥ |na yastvāmāśāste na vinamati na stauti manutena nopāste nādhyetyavati na vṛṇīte na ca sakṛt || 13||

गळद्दभ्भां शुभ्भत्पृथुलकुचकुम्भां हृतशशिप्रभाडभ्भां सम्भावितलिखितगुभ्फाजपपटाम् ।मनस्तम्भारभ्भप्रथुमनि(?) भजे त्वां कृतकृपापरीरभ्भाम्मम्भोरुहसदनसम्भोगकलिकाम् ॥ १४॥

gaḷaddabhbhāṃ śubhbhatpṛthulakucakumbhāṃ hṛtaśaśiprabhāḍabhbhāṃ sambhāvitalikhitagubhphājapapaṭām |manastambhārabhbhaprathumani(?) bhaje tvāṃ kṛtakṛpāparīrabhbhāmmambhoruhasadanasambhogakalikām || 14||

भवत्या नित्योत्तंसितसितसुधातिविगळत्सुधासारस्रोतोविसर इव हृत्पङ्कजजुषः ।नृणां त्वद्।ह्ध्यातॄणां नववदननाळीककुहरप्रणाळीनाळेन क्षरति कवितासौरभभरः ॥ १५॥

bhavatyā nityottaṃsitasitasudhātivigaḷatsudhāsārasrotovisara iva hṛtpaṅkajajuṣaḥ |nṛṇāṃ tvad|hdhyātṝṇāṃ navavadananāḷīkakuharapraṇāḷīnāḷena kṣarati kavitāsaurabhabharaḥ || 15||

गतिस्विन्नां वन्यस्तबकनिवहन्यासविलसत्कचां केचित् काचावलिखचितनीचेतरकुचाम् ।हृदि त्वामीक्षन्ते कपटमृगयोः पत्रपटलीदुकूलां कालारेरनुपदचरीं काननचरीम् ॥ १६॥

gatisvinnāṃ vanyastabakanivahanyāsavilasatkacāṃ kecit kācāvalikhacitanīcetarakucām |hṛdi tvāmīkṣante kapaṭamṛgayoḥ patrapaṭalīdukūlāṃ kālāreranupadacarīṃ kānanacarīm || 16||

धरे ! दुर्गां स्वर्गा धिपविमतवर्गापहरणींमहारंहस्सिंहप्रवरपरिविन्यस्तचरणाम् ।करे वल्गत्खड्गप्रविहितजगत्त्राणविभवांभवार्तिव्यावृत्त्यै भगवति ! भजन्ते हि भवतीम् ॥ १७॥

dhare ! durgāṃ svargā dhipavimatavargāpaharaṇīṃmahāraṃhassiṃhapravaraparivinyastacaraṇām |kare valgatkhaḍgapravihitajagattrāṇavibhavāṃbhavārtivyāvṛttyai bhagavati ! bhajante hi bhavatīm || 17||

इदं स्यादेतत् स्यान्मम पुनरदः स्यादिति सदाश्रुतं वा दृष्टं वा सकलमुपयाचे न भवतीम् ।सकृन्मह्यं मुह्यन्मलिनमनसे मातरमलांत्वदीये दीयेत द्युतिमति पदे भारति! रतिम् ॥ १८॥

idaṃ syādetat syānmama punaradaḥ syāditi sadāśrutaṃ vā dṛṣṭaṃ vā sakalamupayāce na bhavatīm |sakṛnmahyaṃ muhyanmalinamanase mātaramalāṃtvadīye dīyeta dyutimati pade bhārati! ratim || 18||

अथो या वा सा वा भव भवरमेशाम्बुजभुवामपीड्ये ! पीड्येऽहं जनजननि ! जाड्येन न यथा ।तथा भ्रूयाद् भूयानिह तव विभूतिस्तवविधिःकथङ्कारं कर्तुं कविभिरपि शक्येत सकलः ॥ १९॥

atho yā vā sā vā bhava bhavarameśāmbujabhuvāmapīḍye ! pīḍye'haṃ janajanani ! jāḍyena na yathā |tathā bhrūyād bhūyāniha tava vibhūtistavavidhiḥkathaṅkāraṃ kartuṃ kavibhirapi śakyeta sakalaḥ || 19||

इति कामाक्षीस्तवः सम्पूर्णः ।

iti kāmākṣīstavaḥ sampūrṇaḥ |