उच्छिष्टगणेशस्तवराजः अथवा विनायकलीलास्तुतिः Uchchishta Ganesha Stavarajah

श्री गणेशाय नमः ।नमामि देवं सकलार्थदं तं सुवर्णवर्णं भुजगोपवीतम् ।गजाननं भास्करमेकदन्तं लम्बोदरं वारिभवासनं च ॥ १॥

śrī gaṇeśāya namaḥ |namāmi devaṃ sakalārthadaṃ taṃ suvarṇavarṇaṃ bhujagopavītam |gajānanaṃ bhāskaramekadantaṃ lambodaraṃ vāribhavāsanaṃ ca || 1||

केयुरिणं हारकिरीटजुष्टं चतुर्भुजं पाशवराभयानि ।सृणिं च हस्तं गणपं त्रिनेत्रं सचामरस्त्रीयुगलेन युक्तम् ॥ २॥

keyuriṇaṃ hārakirīṭajuṣṭaṃ caturbhujaṃ pāśavarābhayāni |sṛṇiṃ ca hastaṃ gaṇapaṃ trinetraṃ sacāmarastrīyugalena yuktam || 2||

षडक्षरात्मानमनल्पभूषं मुनीश्वरैर्भार्गवपूर्वकैश्च ।संसेवितं देवमनाथकल्पं रूपं मनोज्ञं शरणं प्रपद्ये ॥ ३॥

ṣaḍakṣarātmānamanalpabhūṣaṃ munīśvarairbhārgavapūrvakaiśca |saṃsevitaṃ devamanāthakalpaṃ rūpaṃ manojñaṃ śaraṇaṃ prapadye || 3||

वेदान्तवेद्यं जगतामधीशं देवादिवन्द्यं सुकृतैकगम्यम् ।स्तम्बेरमास्यं ननु चन्द्रचूडं(नवचन्द्रचूडं) विनायकं तं शरणं प्रपद्ये ॥ ४॥

vedāntavedyaṃ jagatāmadhīśaṃ devādivandyaṃ sukṛtaikagamyam |stamberamāsyaṃ nanu candracūḍaṃ(navacandracūḍaṃ) vināyakaṃ taṃ śaraṇaṃ prapadye || 4||

भवाख्यदावानलदह्यमानं भक्तं स्वकीयं परिषिञ्चते यः ।गण्डस्रुताम्भोभिरनन्यतुल्यं वन्दे गणेशं च तमोऽरिनेत्रम्(तमालनीलम्) ॥ ५॥

bhavākhyadāvānaladahyamānaṃ bhaktaṃ svakīyaṃ pariṣiñcate yaḥ |gaṇḍasrutāmbhobhirananyatulyaṃ vande gaṇeśaṃ ca tamo'rinetram(tamālanīlam) || 5||

शिवस्य मौलाववलोक्य चन्द्रं सुशुण्डया मुग्धतया स्वकीयम् ।भग्नं विषाणं परिभाव्य चित्ते आकृष्टचन्द्रो गणपोऽवतान्नः ॥ ६॥

śivasya maulāvavalokya candraṃ suśuṇḍayā mugdhatayā svakīyam |bhagnaṃ viṣāṇaṃ paribhāvya citte ākṛṣṭacandro gaṇapo'vatānnaḥ || 6||

पितुर्जटाजूटतटे विलोक्य(सदैव) भागीरथीं तत्र कुतूहलेन ।विहर्तुकामः स महीध्रपुत्र्या निवारितः पातु सदा गजास्यः ॥ ७॥

piturjaṭājūṭataṭe vilokya(sadaiva) bhāgīrathīṃ tatra kutūhalena |vihartukāmaḥ sa mahīdhraputryā nivāritaḥ pātu sadā gajāsyaḥ || 7||

लम्बोदरो देवकुमारसङ्घैः(देवकुमारसिद्ध्यैः) क्रीडन्कुमारं जितवान्निजेन ।करेण चोत्तोल्य ननर्त रम्यं दन्तावलास्यो भयतः स पायात् ॥ ८॥

lambodaro devakumārasaṅghaiḥ(devakumārasiddhyaiḥ) krīḍankumāraṃ jitavānnijena |kareṇa cottolya nanarta ramyaṃ dantāvalāsyo bhayataḥ sa pāyāt || 8||

आगत्य योच्चैर्हरिनाभिपद्मं ददर्श तत्राशु करेण तच्च ।उद्धर्तुमिच्छन्विधिवादवाक्यं मुमोच भूत्वा चतुरो गणेशः ॥ ९॥

āgatya yoccairharinābhipadmaṃ dadarśa tatrāśu kareṇa tacca |uddhartumicchanvidhivādavākyaṃ mumoca bhūtvā caturo gaṇeśaḥ || 9||

(उद्धर्तुमिच्छन्विधिचाटुवाक्यं श्रुत्वा मुमोचावतु नो गणेशः)निरन्तरं संस्कृतदानपट्टे लग्नां तु गुञ्जद्भ्रमरावलीं(रावलिं) वै ।तां श्रोत्रतालैरपसारयन्तं स्मरेद्गजास्यं(भजे गजास्यं) निजहृत्सरोजे ॥ १०॥

(uddhartumicchanvidhicāṭuvākyaṃ śrutvā mumocāvatu no gaṇeśaḥ)nirantaraṃ saṃskṛtadānapaṭṭe lagnāṃ tu guñjadbhramarāvalīṃ(rāvaliṃ) vai |tāṃ śrotratālairapasārayantaṃ smaredgajāsyaṃ(bhaje gajāsyaṃ) nijahṛtsaroje || 10||

विश्वेशमौलिस्थितजह्नुकन्याजलं गृहीत्वा निजपुष्करेण ।हरं सलीलं पितरं स्वकीयं प्रपूजयन्हस्तिमुखः स पायात् ॥ ११॥

viśveśamaulisthitajahnukanyājalaṃ gṛhītvā nijapuṣkareṇa |haraṃ salīlaṃ pitaraṃ svakīyaṃ prapūjayanhastimukhaḥ sa pāyāt || 11||

स्तम्बेरमास्यं घुसृणाङ्गरागं सिन्दूरपूरारुणकान्तकुम्भम् ।कुचन्दनाश्लिष्टकरं गणेशं ध्यायेत्स्वचित्ते सकलेष्टदं तम् ॥ १२॥

stamberamāsyaṃ ghusṛṇāṅgarāgaṃ sindūrapūrāruṇakāntakumbham |kucandanāśliṣṭakaraṃ gaṇeśaṃ dhyāyetsvacitte sakaleṣṭadaṃ tam || 12||

(कुचन्दनालिप्तकरं गणेशं ध्यायामि चित्ते सकलेष्टदं तम् ॥)स भीष्ममातुर्निजपुष्करेण जलं समादाय कुचौ स्वमातुः ।प्रक्षालयामास षडास्यपीतौ स्वार्थं मुदेऽसौ कलभाननोऽस्तु ॥ १३॥

(kucandanāliptakaraṃ gaṇeśaṃ dhyāyāmi citte sakaleṣṭadaṃ tam ||)sa bhīṣmamāturnijapuṣkareṇa jalaṃ samādāya kucau svamātuḥ |prakṣālayāmāsa ṣaḍāsyapītau svārthaṃ mude'sau kalabhānano'stu || 13||

सिञ्चाम नागं(तं वामनाङ्गं) शिशुभावमाप्तं केनापि सत्कारणतो धरित्र्याम् ।वक्तारमाद्यं नियमादिकानां(निगमादिकानां) लोकैकवन्द्यं प्रणमामि विघ्नम् ॥ १४॥

siñcāma nāgaṃ(taṃ vāmanāṅgaṃ) śiśubhāvamāptaṃ kenāpi satkāraṇato dharitryām |vaktāramādyaṃ niyamādikānāṃ(nigamādikānāṃ) lokaikavandyaṃ praṇamāmi vighnam || 14||

(विघ्नं विघ्ननाशनमित्यर्थः)आलिङ्गितं चारुरुचा मृगाक्ष्या सम्भोगलोलं मदविह्वलाङ्गम् ।विघ्नौघविध्वंसनसक्तमेकं नमामि कान्तं द्विरदाननं(कान्तद्विरदाननम्) तम् ॥ १५॥

(vighnaṃ vighnanāśanamityarthaḥ)āliṅgitaṃ cārurucā mṛgākṣyā sambhogalolaṃ madavihvalāṅgam |vighnaughavidhvaṃsanasaktamekaṃ namāmi kāntaṃ dviradānanaṃ(kāntadviradānanam) tam || 15||

हेरम्ब उद्यद्रविकोटिकान्तः पञ्चाननेनापि विचुम्बितास्यः(पञ्चाननेनाप्यवलम्बितांसः) ।मुनीन्सुरान्भक्तजनांश्च सर्वान्स पातु रथ्यासु सदा गजास्यः ॥ १६॥

heramba udyadravikoṭikāntaḥ pañcānanenāpi vicumbitāsyaḥ(pañcānanenāpyavalambitāṃsaḥ) |munīnsurānbhaktajanāṃśca sarvānsa pātu rathyāsu sadā gajāsyaḥ || 16||

द्वैपायनोक्तानि स निश्चयेन(द्वैपायनोक्तं सुविचार्य येन) स्वदन्तकोट्या निखिलं लिखित्वा ।दन्तं(दत्तं) पुराणं शुभमिन्दुमौलिस्तपोभिरुग्रं(सुतमिन्दुमौलेस्तमग्र्यरूपं) मनसा स्मरामि ॥ १७॥

dvaipāyanoktāni sa niścayena(dvaipāyanoktaṃ suvicārya yena) svadantakoṭyā nikhilaṃ likhitvā |dantaṃ(dattaṃ) purāṇaṃ śubhamindumaulistapobhirugraṃ(sutamindumaulestamagryarūpaṃ) manasā smarāmi || 17||

क्रीडातटान्ते(क्रीडाप्रवृत्ते) जलधाविभास्ये वेलाजले लम्बपतिः प्रभीतः(वेलाजलेऽथाम्बुपतिः) ।विचिन्त्य कस्येति सुरास्तदा तं विश्वेश्वरं वाग्भिरभिष्टुवन्ति ॥ १८॥

krīḍātaṭānte(krīḍāpravṛtte) jaladhāvibhāsye velājale lambapatiḥ prabhītaḥ(velājale'thāmbupatiḥ) |vicintya kasyeti surāstadā taṃ viśveśvaraṃ vāgbhirabhiṣṭuvanti || 18||

वाचां निमित्तं स निमित्तमाद्यां(ह्यनिमित्तमाद्यं) पदं त्रिलोक्यामददत्स्तुतीनाम्(त्रिलोक्यां निखिलस्तुतीनाम्) ।सर्वैश्च वन्द्यं न च तस्य वन्द्यः स्थाणोः परं रूपमसौ स पायात् ॥ १९॥

vācāṃ nimittaṃ sa nimittamādyāṃ(hyanimittamādyaṃ) padaṃ trilokyāmadadatstutīnām(trilokyāṃ nikhilastutīnām) |sarvaiśca vandyaṃ na ca tasya vandyaḥ sthāṇoḥ paraṃ rūpamasau sa pāyāt || 19||

इमां स्तुतिं यः पठतीह भक्त्या समाहितप्रीतिरतीव शुद्धः ।संसेव्यते चेन्दिरया नितान्तं दारिद्र्यसङ्घं स विदारयेन्नः ॥ २०॥

imāṃ stutiṃ yaḥ paṭhatīha bhaktyā samāhitaprītiratīva śuddhaḥ |saṃsevyate cendirayā nitāntaṃ dāridryasaṅghaṃ sa vidārayennaḥ || 20||

॥ इति श्रीरुद्रयामलतन्त्रे हरगौरीसंवादे उच्छिष्टगणेशस्तवराजः अथवाउच्छिष्टगणेशस्तोत्रं समाप्तम् ॥विनायकलीलास्तुतिः

|| iti śrīrudrayāmalatantre haragaurīsaṃvāde ucchiṣṭagaṇeśastavarājaḥ athavāucchiṣṭagaṇeśastotraṃ samāptam ||vināyakalīlāstutiḥ