शारदेशसहस्रनामस्तोत्रम् Shrisharadeshasahasranamastotram

देव्युवाच ।देवदेव महादेव गिरीश जगतां पते ।सहस्रनामस्तोत्रं मे कृपयास्य वद प्रभो ॥ १॥

devyuvāca |devadeva mahādeva girīśa jagatāṃ pate |sahasranāmastotraṃ me kṛpayāsya vada prabho || 1||

शिव उवाच ।ब्रह्मणस्पतिसूक्तस्थं मन्त्रादिवर्णसम्भवम् ।सहस्रनामस्तोत्रं तु वैदिकं ते ब्रवीम्यहम् ॥ २॥

śiva uvāca |brahmaṇaspatisūktasthaṃ mantrādivarṇasambhavam |sahasranāmastotraṃ tu vaidikaṃ te bravīmyaham || 2||

शारदेशमन्त्रवच्च ऋष्यादिकमुदीरितम् ।सरस्वतीपतिस्सोमराजस्सोमप्रपूजितः ॥ ३॥

śāradeśamantravacca ṛṣyādikamudīritam |sarasvatīpatissomarājassomaprapūjitaḥ || 3||

सोमार्धशेखरस्सिद्धस्सिद्धेशस्सिद्धिनायकः ।सिद्धवन्द्यस्सिद्धपूज्यस्सर्वविद्याप्रदायकः ॥ ४॥

somārdhaśekharassiddhassiddheśassiddhināyakaḥ |siddhavandyassiddhapūjyassarvavidyāpradāyakaḥ || 4||

सर्वात्मा सर्वदेवात्मा सदसद्व्यक्तिदायकः ।संसारवैद्यस्सर्वज्ञस्सर्वभेषजभेषजम् ॥ ५॥

sarvātmā sarvadevātmā sadasadvyaktidāyakaḥ |saṃsāravaidyassarvajñassarvabheṣajabheṣajam || 5||

सृष्टिस्थितिलयक्रीडो यदुनाथवरप्रदः ।योगगम्यो योगमयो योगशान्तिप्रदायकः ॥ ६॥

sṛṣṭisthitilayakrīḍo yadunāthavarapradaḥ |yogagamyo yogamayo yogaśāntipradāyakaḥ || 6||

योगाचार्यो योगदाता योगब्रह्म युगाधिपः ।यज्ञेश्वरो यज्ञमूर्तिर्यजमानेष्टदायकः ॥ ७॥

yogācāryo yogadātā yogabrahma yugādhipaḥ |yajñeśvaro yajñamūrtiryajamāneṣṭadāyakaḥ || 7||

यज्ञकर्ता यज्ञधर्ता यज्ञभोक्ता यमीश्वरः ।मयूरेशो मयूरेशपुराधीशो मयूरपः ॥ ८॥

yajñakartā yajñadhartā yajñabhoktā yamīśvaraḥ |mayūreśo mayūreśapurādhīśo mayūrapaḥ || 8||

मयूरवाहनो मायी मायिको मधुरप्रियः ।मन्त्रो मन्त्रप्रियो मन्त्री मदमत्तमनोरमः ॥ ९॥

mayūravāhano māyī māyiko madhurapriyaḥ |mantro mantrapriyo mantrī madamattamanoramaḥ || 9||

मन्त्रसिद्धिप्रदो मन्त्रज्ञानदो मुक्तिदायकः ।मन्दाकिनीतीरवासी मुद्गरायुधधारकः ॥ १०॥

mantrasiddhiprado mantrajñānado muktidāyakaḥ |mandākinītīravāsī mudgarāyudhadhārakaḥ || 10||

स्वानन्दवासी स्वानन्दनायकस्सुखदायकः ।स्वस्वानन्दप्रदस्स्वस्वानन्दयोगसुलभ्यकः ॥ ११॥

svānandavāsī svānandanāyakassukhadāyakaḥ |svasvānandapradassvasvānandayogasulabhyakaḥ || 11||

स्वानन्दभवनाधीशस्स्वर्गस्वानन्दनायकः ।स्वर्गस्वानन्दनिलयस्स्वर्गस्वानन्दसौख्यदः ॥ १२॥

svānandabhavanādhīśassvargasvānandanāyakaḥ |svargasvānandanilayassvargasvānandasaukhyadaḥ || 12||

सुखात्मा सुरसम्पूज्यस्सुरेन्द्रपददायकः ।सुरेन्द्रपूजितस्सोमराजपुत्रस्सुरार्चितः ॥ १३॥

sukhātmā surasampūjyassurendrapadadāyakaḥ |surendrapūjitassomarājaputrassurārcitaḥ || 13||

सुरेन्द्रात्मा तत्त्वमयस्तरुणस्तरुणीप्रियः ।तत्पदस्तत्पदाराध्यस्तपस्वीजनसेवितः ॥ १४॥

surendrātmā tattvamayastaruṇastaruṇīpriyaḥ |tatpadastatpadārādhyastapasvījanasevitaḥ || 14||

तापसस्तापसाराध्यस्तपोमार्गप्रकाशकः ।तत्त्वमस्याकृतिधरस्तत्त्वमस्यार्थबोधकः ॥ १५॥

tāpasastāpasārādhyastapomārgaprakāśakaḥ |tattvamasyākṛtidharastattvamasyārthabodhakaḥ || 15||

तत्त्वानां परमं तत्त्वं तारकान्तरसंस्थितः ।तारकस्तारकमुखस्तारकान्तकपूजितः ॥ १६॥

tattvānāṃ paramaṃ tattvaṃ tārakāntarasaṃsthitaḥ |tārakastārakamukhastārakāntakapūjitaḥ || 16||

तत्त्वातीतस्तत्त्वमयस्तरुणादित्यपाटलः ।उपेन्द्र उडुभृन्मौलिरुण्डेरकबलिप्रियः ॥ १७॥

tattvātītastattvamayastaruṇādityapāṭalaḥ |upendra uḍubhṛnmauliruṇḍerakabalipriyaḥ || 17||

उच्छिष्टगण उच्छिष्ट उच्छिष्टगणनायकः ।उपेन्द्रपूजितपद उपेन्द्रवरदायकः ॥ १८॥

ucchiṣṭagaṇa ucchiṣṭa ucchiṣṭagaṇanāyakaḥ |upendrapūjitapada upendravaradāyakaḥ || 18||

उन्नतानन उत्तुङ्ग उदारत्रिदशाग्रणी ।उमापूजितपादाब्ज उमाङ्गमलसम्भवः ॥ १९॥

unnatānana uttuṅga udāratridaśāgraṇī |umāpūjitapādābja umāṅgamalasambhavaḥ || 19||

उमावाञ्छितसन्दाता उमेशपरिपूजितः ।उमापुत्र उमापुत्रपूज्य उमेशविग्रहः ॥ २०॥

umāvāñchitasandātā umeśaparipūjitaḥ |umāputra umāputrapūjya umeśavigrahaḥ || 20||

तुरीयस्तुर्यपदगस्तुरीयमूर्तिसंयुतः ।तुम्बुरुस्तोत्रसन्तुष्टस्तुरीयवेदसंस्तुतः ॥ २१॥

turīyasturyapadagasturīyamūrtisaṃyutaḥ |tumburustotrasantuṣṭasturīyavedasaṃstutaḥ || 21||

तुरीयात्मा तुर्यपददस्तुम्बुरुगानतोषितः ।तुष्टिप्रियस्तुण्डवक्रस्तुषारहिमसन्निभः ॥ २२॥

turīyātmā turyapadadastumburugānatoṣitaḥ |tuṣṭipriyastuṇḍavakrastuṣārahimasannibhaḥ || 22||

तुरीयलोकनिलयस्तुरीयगुणधारकः ।तुरीयमूर्तिसम्पूज्यः परमात्मा परात्परः ॥ २३॥

turīyalokanilayasturīyaguṇadhārakaḥ |turīyamūrtisampūjyaḥ paramātmā parātparaḥ || 23||

परञ्ज्योतिः परन्धाम पूर्णप्रणवविग्रहः ।प्रणवः प्रणवाराध्यः प्रणवातीतविग्रहः ॥ २४॥

parañjyotiḥ parandhāma pūrṇapraṇavavigrahaḥ |praṇavaḥ praṇavārādhyaḥ praṇavātītavigrahaḥ || 24||

प्रणवास्यः परम्ब्रह्म पुरुषः प्रकृतेः परः ।पुराणपुरुषः पूतः पुण्यापुण्यफलप्रदः ॥ २५॥

praṇavāsyaḥ parambrahma puruṣaḥ prakṛteḥ paraḥ |purāṇapuruṣaḥ pūtaḥ puṇyāpuṇyaphalapradaḥ || 25||

पद्मप्रसन्ननयनः पद्मजार्चित पादुकः ।ययातिपूजनप्रीतो ययातिवरदायकः ॥ २६॥

padmaprasannanayanaḥ padmajārcita pādukaḥ |yayātipūjanaprīto yayātivaradāyakaḥ || 26||

यमीष्टवरसन्दाता यमीसौभाग्यदायकः ।यमीभुक्तिमुक्तिदाता यमीज्ञानप्रदायकः ॥ २७॥

yamīṣṭavarasandātā yamīsaubhāgyadāyakaḥ |yamībhuktimuktidātā yamījñānapradāyakaḥ || 27||

योगमुद्गलसम्पूज्यो योगमुद्गलसिद्धिदः ।योगमुद्गलविज्ञाता योगमुद्गलदेशिकः ॥ २८॥

yogamudgalasampūjyo yogamudgalasiddhidaḥ |yogamudgalavijñātā yogamudgaladeśikaḥ || 28||

योगियोगप्रदो योगिज्ञानदो योगशास्त्रकृत् ।योगभूमिधरो योगमायिको योगमार्गवित् ॥ २९॥

yogiyogaprado yogijñānado yogaśāstrakṛt |yogabhūmidharo yogamāyiko yogamārgavit || 29||

पद्मेश्वरः पद्मनाभः पद्मनाभप्रपूजितः ।पद्मापतिः पशुपतिः पशुपाशविमोचकः ॥ ३०॥

padmeśvaraḥ padmanābhaḥ padmanābhaprapūjitaḥ |padmāpatiḥ paśupatiḥ paśupāśavimocakaḥ || 30||

पाशपाणिः पर्शुधरः पङ्कजासनसंस्थितः ।पङ्कजासनसम्पूज्यः पद्ममालाधरः पतिः ॥ ३१॥

pāśapāṇiḥ parśudharaḥ paṅkajāsanasaṃsthitaḥ |paṅkajāsanasampūjyaḥ padmamālādharaḥ patiḥ || 31||

पन्नगाभरणः पन्नगेशः पन्नगभूषणः ।पन्नगेशसुतः पन्नगेशलोकनिवासकृत् ॥ ३२॥

pannagābharaṇaḥ pannageśaḥ pannagabhūṣaṇaḥ |pannageśasutaḥ pannageśalokanivāsakṛt || 32||

तमोहर्ता तामसीशस्तमोभर्ता तमोमयः ।स्तव्यस्तुतिप्रियस्तोत्रं स्तोत्रराजप्रतोषितः ॥ ३३॥

tamohartā tāmasīśastamobhartā tamomayaḥ |stavyastutipriyastotraṃ stotrarājapratoṣitaḥ || 33||

स्तवराजप्रियः स्तुत्यस्तुरुष्कसङ्घनाशकः ।स्तोमयज्ञप्रियः स्तोमफलदः स्तोमसिद्धिदः ॥ ३४॥

stavarājapriyaḥ stutyasturuṣkasaṅghanāśakaḥ |stomayajñapriyaḥ stomaphaladaḥ stomasiddhidaḥ || 34||

स्नानप्रियस्स्नानभर्ता स्नातकाभीष्टदायकः ।कर्मसाक्षी कर्मकर्ता कर्माकर्मफलप्रदः ॥ ३५॥

snānapriyassnānabhartā snātakābhīṣṭadāyakaḥ |karmasākṣī karmakartā karmākarmaphalapradaḥ || 35||

कमण्डलुनदीतीरनिवासी कटिसूत्रभृत् ।कदम्बगोलकाकारः कूष्माण्डगणनायकः ॥ ३६॥

kamaṇḍalunadītīranivāsī kaṭisūtrabhṛt |kadambagolakākāraḥ kūṣmāṇḍagaṇanāyakaḥ || 36||

कस्तूरितिलकोपेतः कामेशः कामपूजितः ।कमण्डलुधरः कल्पः कपर्दी कलभाननः ॥ ३७॥

kastūritilakopetaḥ kāmeśaḥ kāmapūjitaḥ |kamaṇḍaludharaḥ kalpaḥ kapardī kalabhānanaḥ || 37||

कारुण्यदेहः कपिलः कपिलाभीष्टदायकः ।उग्र उग्रायुधधरो उग्ररुद्रप्रपूजितः ॥ ३८॥

kāruṇyadehaḥ kapilaḥ kapilābhīṣṭadāyakaḥ |ugra ugrāyudhadharo ugrarudraprapūjitaḥ || 38||

उग्रहर्ता उग्रभर्ता उग्रशासनकारकः ।उग्रपाण्ड्यसुसम्पूज्य उग्रपाण्ड्येष्टदायकः ॥ ३९॥

ugrahartā ugrabhartā ugraśāsanakārakaḥ |ugrapāṇḍyasusampūjya ugrapāṇḍyeṣṭadāyakaḥ || 39||

उम्बीजजपसुप्रीत उदीचीदिशि संस्थितः ।उदङ्मुख उदग्देशनिवासी उचितप्रियः ॥ ४०॥

umbījajapasuprīta udīcīdiśi saṃsthitaḥ |udaṅmukha udagdeśanivāsī ucitapriyaḥ || 40||

उचितज्ञो गणेशानो गणक्रीडो गणाधिपः ।गणनाथो गजमुखो गुणेशो गणनायकः ॥ ४१॥

ucitajño gaṇeśāno gaṇakrīḍo gaṇādhipaḥ |gaṇanātho gajamukho guṇeśo gaṇanāyakaḥ || 41||

गुणाधारो गुणमयो गुणशान्तिप्रधारकः ।गँ बीजो गँ पदाराध्यो गजाकारो गजेश्वरः ॥ ४२॥

guṇādhāro guṇamayo guṇaśāntipradhārakaḥ |gam̐ bījo gam̐ padārādhyo gajākāro gajeśvaraḥ || 42||

गङ्गाधरसमाराध्यो गङ्गातीरविहारकृत् ।दक्षयज्ञप्रमथनो दहराकाशमध्यगः ॥ ४३॥

gaṅgādharasamārādhyo gaṅgātīravihārakṛt |dakṣayajñapramathano daharākāśamadhyagaḥ || 43||

दक्षो दक्षभक्तितुष्टो दक्षयज्ञवरप्रदः ।देवेशो दण्डनीतिस्थो दैत्यदानवमोहनः ॥ ४४॥

dakṣo dakṣabhaktituṣṭo dakṣayajñavarapradaḥ |deveśo daṇḍanītistho daityadānavamohanaḥ || 44||

दयावान् दिव्यविभवो दक्षिणामूर्तिनन्दनः ।दक्षिणामूर्तिसन्ध्यातपदो देवसुरक्षकः ॥ ४५॥

dayāvān divyavibhavo dakṣiṇāmūrtinandanaḥ |dakṣiṇāmūrtisandhyātapado devasurakṣakaḥ || 45||

दक्षिणावर्तक्षेत्रस्थो देवेन्द्रपूजनप्रियः ।द्वैमातुरो द्विवदनो द्विपास्यो द्वीपरक्षकः ॥ ४६॥

dakṣiṇāvartakṣetrastho devendrapūjanapriyaḥ |dvaimāturo dvivadano dvipāsyo dvīparakṣakaḥ || 46||

द्विरदो द्विरदेशान आधारशक्ति मूर्ध्निगः ।आखुकेतन आशापूरक आखुमहारथः ॥ ४७॥

dvirado dviradeśāna ādhāraśakti mūrdhnigaḥ |ākhuketana āśāpūraka ākhumahārathaḥ || 47||

आधारपीठ आधार आधाराधेयवर्जितः ।आश्रिताभीष्टसन्दाता आमोदामोददायकः ॥ ४८॥

ādhārapīṭha ādhāra ādhārādheyavarjitaḥ |āśritābhīṣṭasandātā āmodāmodadāyakaḥ || 48||

आनन्दभवनाधीश आनन्दमूर्तिधारकः ।आनन्दमय आनन्द आनन्दकोशसंस्थितः ॥ ४९॥

ānandabhavanādhīśa ānandamūrtidhārakaḥ |ānandamaya ānanda ānandakośasaṃsthitaḥ || 49||

आखुध्वज आखुवाह आनन्दातीतविग्रहः ।सुधाप्रियस्सुधामूर्तिस्सुधासागरमध्यगः ॥ ५०॥

ākhudhvaja ākhuvāha ānandātītavigrahaḥ |sudhāpriyassudhāmūrtissudhāsāgaramadhyagaḥ || 50||