नृसिंहनवरत्नस्तवः Nrisimhanavaratna Stava

श्रीकृष्णलीला शुकमुनि विरचितः ।उग्रं वीरमुदुन्मदिष्णुषु महाविष्णुं ज्वलन्तं ज्वलद्गर्वं गर्विषु सर्वतोमुखमसुध्वंस नृसिंहं द्रुहःअग्र्यं भीषणमद्भुताद्भुततमं भद्रं भवध्वंसिन (भवध्वंसनं)मृत्युं मृत्युषु मृत्युमृत्युममृतं सोऽहं नमाम्यन्वहम् ॥ १॥ (तत्त्वं मृत्युषु)

śrīkṛṣṇalīlā śukamuni viracitaḥ |ugraṃ vīramudunmadiṣṇuṣu mahāviṣṇuṃ jvalantaṃ jvaladgarvaṃ garviṣu sarvatomukhamasudhvaṃsa nṛsiṃhaṃ druhaḥagryaṃ bhīṣaṇamadbhutādbhutatamaṃ bhadraṃ bhavadhvaṃsina (bhavadhvaṃsanaṃ)mṛtyuṃ mṛtyuṣu mṛtyumṛtyumamṛtaṃ so'haṃ namāmyanvaham || 1|| (tattvaṃ mṛtyuṣu)

कौमोदक्यां कुमार्यां किमिह बहुमतिर्नन्दकः कन्दुखानचक्रं धिक्कारभूमिर्जगति सुविदिता शृङ्गवच्छार्ङ्गशक्तिः ।शूलं तूलास्थि पाशः पशुषु विषहतां सैव वज्रेऽप्यवज्ञेत्युद्रिक्तं दैत्यमुच्चैर्दहति नखमुखे त्वां निदध्यान्नृसिंहः ॥ २॥ (निधत्तान्नृसिंहः)

kaumodakyāṃ kumāryāṃ kimiha bahumatirnandakaḥ kandukhānacakraṃ dhikkārabhūmirjagati suviditā śṛṅgavacchārṅgaśaktiḥ |śūlaṃ tūlāsthi pāśaḥ paśuṣu viṣahatāṃ saiva vajre'pyavajñetyudriktaṃ daityamuccairdahati nakhamukhe tvāṃ nidadhyānnṛsiṃhaḥ || 2|| (nidhattānnṛsiṃhaḥ)

माणिक्यस्तम्भगर्भे मुहुमुहुमुहिति प्राक्क्षणे प्रेक्ष्यमाणः (प्राङ्कणे)पश्चादेतत्पुरस्ताद् भुगुभुगुभुगिति स्फूर्जितौर्जित्य वह्निः ।प्रारब्धक्रोधभारं भुरभुरभुरिति भ्रान्तकान्तिः परस्तात् (भुरुभुरुभुरिति)पश्चान्निश्चूर्णितारिस्फुडुफुडुफुडिति त्वां निदध्यान्नृसिंहः ॥ ३॥

māṇikyastambhagarbhe muhumuhumuhiti prākkṣaṇe prekṣyamāṇaḥ (prāṅkaṇe)paścādetatpurastād bhugubhugubhugiti sphūrjitaurjitya vahniḥ |prārabdhakrodhabhāraṃ bhurabhurabhuriti bhrāntakāntiḥ parastāt (bhurubhurubhuriti)paścānniścūrṇitārisphuḍuphuḍuphuḍiti tvāṃ nidadhyānnṛsiṃhaḥ || 3||

निर्भिण्णस्तम्भगर्भान्नभसि परिपतन्नुत्पतन् निष्पतन् द्राग्दैत्येन्द्रोद्रिक्तवक्षस्तटखनननखः प्रौढगाढाट्टहासः । (प्रौढिगाढाट्टहासम्)तद्रक्तोद्रिक्तधाराधुरुधुरुधुरिति ध्वाननिर्धूतधैयंनिर्घुष्टोद्धट्टनोद्यद्द्रुतनटनसटस्त्वां निपिंष्टान्नृसिंहः ॥ ४॥

nirbhiṇṇastambhagarbhānnabhasi paripatannutpatan niṣpatan drāgdaityendrodriktavakṣastaṭakhanananakhaḥ prauḍhagāḍhāṭṭahāsaḥ | (prauḍhigāḍhāṭṭahāsam)tadraktodriktadhārādhurudhurudhuriti dhvānanirdhūtadhaiyaṃnirghuṣṭoddhaṭṭanodyaddrutanaṭanasaṭastvāṃ nipiṃṣṭānnṛsiṃhaḥ || 4||

उग्रः खड्गाग्रकोटीखरनखरमुखक्षुण्णदैत्येन्द्रवक्षःपीठप्रौढप्रलोठत्पृथुलफाणिफणाभीषणस्फीतपाणिः ।वीरक्रूरप्रभावप्रतिहासितजरत्कल्पकल्पान्तरुद्रक्रीडावीळार्हकेळीभ्रमितभ्रुवनदृक् त्वां निकृन्तान्नृसिंहः ॥ ५॥

ugraḥ khaḍgāgrakoṭīkharanakharamukhakṣuṇṇadaityendravakṣaḥpīṭhaprauḍhapraloṭhatpṛthulaphāṇiphaṇābhīṣaṇasphītapāṇiḥ |vīrakrūraprabhāvapratihāsitajaratkalpakalpāntarudrakrīḍāvīḷārhakeḷībhramitabhruvanadṛk tvāṃ nikṛntānnṛsiṃhaḥ || 5||

उ द्भ्राभ्यद्भ्रद्रकाळीनिनदमुरुमहाभैरवारावगर्भंविभ्राम्यद्वीरभद्रद्रुतगतिबहलोद्रिक्तनृत्तान्तरुद्रम् । (नृत्ताद्रिरुद्रम्)प्रभ्राभ्यत्पाञ्चजन्यप्रतिरवभरितप्रौढिमुद्राद्रिकुञ्जंविभ्राम्यद्वीरसिंहध्वनिधुतगगनं त्वां निरुन्ध्यान्नृसिंहः ॥ ६॥

u dbhrābhyadbhradrakāḷīninadamurumahābhairavārāvagarbhaṃvibhrāmyadvīrabhadradrutagatibahalodriktanṛttāntarudram | (nṛttādrirudram)prabhrābhyatpāñcajanyapratiravabharitaprauḍhimudrādrikuñjaṃvibhrāmyadvīrasiṃhadhvanidhutagaganaṃ tvāṃ nirundhyānnṛsiṃhaḥ || 6||

(अतः परं अन्य हस्तलिखिते पद्यमिदमधिकतया दृश्यतेघोरव्याघूर्णवीरभ्रमिततरतरत्तारकादीप्तदृष्टिर्दष्टान्निर्दष्टसृक्वस्थपुटमुखपुटाटपोविभ्रान्तजिह्वः ।नीरन्ध्रध्वानधाराभरभरितहरिद्रन्धरुद्धाट्टहासःसंहृष्टभ्रूसटोग्रभ्रुकुटिभृशपटुर्भर्जतु त्वां नृसिंहः ॥पुष्टोद्घुष्टाट्टहासस्फुटपटिमभरप्रस्फुरद्ब्रध्नबिम्बं (पुष्टोत्पुष्टट्टहास)क्षुभ्यद्ब्रह्माण्ड खण्डक्षुभितघुमुघुमृद्घूर्णनानार्णवौघम् । (भाण्डक्षुभित)विभ्यद्विभ्रश्यदभ्रभ्रमणघणघणक्रुष्टनक्षत्रलक्षप्रक्षोदक्षोदशोभोद्भटभुवनमभिद्रुह्यतु त्वां नृसिंहः ॥ ७॥

(ataḥ paraṃ anya hastalikhite padyamidamadhikatayā dṛśyateghoravyāghūrṇavīrabhramitataratarattārakādīptadṛṣṭirdaṣṭānnirdaṣṭasṛkvasthapuṭamukhapuṭāṭapovibhrāntajihvaḥ |nīrandhradhvānadhārābharabharitaharidrandharuddhāṭṭahāsaḥsaṃhṛṣṭabhrūsaṭograbhrukuṭibhṛśapaṭurbharjatu tvāṃ nṛsiṃhaḥ ||puṣṭodghuṣṭāṭṭahāsasphuṭapaṭimabharaprasphuradbradhnabimbaṃ (puṣṭotpuṣṭaṭṭahāsa)kṣubhyadbrahmāṇḍa khaṇḍakṣubhitaghumughumṛdghūrṇanānārṇavaugham | (bhāṇḍakṣubhita)vibhyadvibhraśyadabhrabhramaṇaghaṇaghaṇakruṣṭanakṣatralakṣaprakṣodakṣodaśobhodbhaṭabhuvanamabhidruhyatu tvāṃ nṛsiṃhaḥ || 7||

क्षुभ्नीयात् त्वां नृसिंहो घहघहघहिति क्रोधघुष्टाट्टहासैरुत्कृन्तात् त्वां नृसिंहः कटकटकटिति क्रुष्टदंष्ट्रोग्रदन्तैः ।उद्धूयात् त्वां नृसिंहो घटघटघटिति प्रोद्धतोद्यत्सटाभिनिर्दह्यात् त्वां नृसिंहो धुरुधुरुधुरिति प्रस्फुरद्विष्फुलिङ्गैः ॥ ८॥ (भुरुभुरुभुरिति)

kṣubhnīyāt tvāṃ nṛsiṃho ghahaghahaghahiti krodhaghuṣṭāṭṭahāsairutkṛntāt tvāṃ nṛsiṃhaḥ kaṭakaṭakaṭiti kruṣṭadaṃṣṭrogradantaiḥ |uddhūyāt tvāṃ nṛsiṃho ghaṭaghaṭaghaṭiti proddhatodyatsaṭābhinirdahyāt tvāṃ nṛsiṃho dhurudhurudhuriti prasphuradviṣphuliṅgaiḥ || 8|| (bhurubhurubhuriti)

स्तम्भं दैत्येन्द्रवक्षःस्थलमपि युगपत् पाटयन् पाटलाभै (वक्षस्तटमपि)रम्भोभिः सान्द्रसिक्तद्रवविभव मयैस्तर्पयंस्तत्पितॄंश्च ।जम्भारातीभकुम्भस्थलदलनभयत्रस्तगीर्वाणसेनागम्भीरस्तोत्रधारापरिमलहृषितो भर्जतु त्वां नृसिंहः ॥ ९॥

stambhaṃ daityendravakṣaḥsthalamapi yugapat pāṭayan pāṭalābhai (vakṣastaṭamapi)rambhobhiḥ sāndrasiktadravavibhava mayaistarpayaṃstatpitṝṃśca |jambhārātībhakumbhasthaladalanabhayatrastagīrvāṇasenāgambhīrastotradhārāparimalahṛṣito bharjatu tvāṃ nṛsiṃhaḥ || 9||

अहङ्कारग्रन्थेरिति दलनमन्त्राणि पठतां (ग्रन्धरिति)त्रिसन्ध्यं सन्ध्यायेत् त्रिजगदधिदैवं नरहरिम् ।अभङ्गानातङ्कानपि सपदि जित्वा निजरिपूनवन्ध्यैरैश्वर्यैरभिमतजयश्रीर्विजयते ॥ १०॥

ahaṅkāragrantheriti dalanamantrāṇi paṭhatāṃ (grandhariti)trisandhyaṃ sandhyāyet trijagadadhidaivaṃ naraharim |abhaṅgānātaṅkānapi sapadi jitvā nijaripūnavandhyairaiśvaryairabhimatajayaśrīrvijayate || 10||

अमुना मनुनाशु कृष्णलीलाशुकयोगीन्द्रमुनीन्द्रगुम्भितेन ।वहतां पठतां जयं जयश्रीर्नरसिंहं नवरत्नमण्डलेन ॥ ११॥ (भजतां वहतां जयं)

amunā manunāśu kṛṣṇalīlāśukayogīndramunīndragumbhitena |vahatāṃ paṭhatāṃ jayaṃ jayaśrīrnarasiṃhaṃ navaratnamaṇḍalena || 11|| (bhajatāṃ vahatāṃ jayaṃ)

वीरश्रोत्ररसायनैस्त्रिभुवनप्रौढैरमीभिः स्तवैर्वीरश्रीनरसिंहपादकमलद्वन्द्वं मुहुः प्रीयताम् ।आरब्धाभिनवप्रमोदलहरीभारस्फुरान्निस्सरनीरन्ध्रस्थितरोमहर्षभरितं नृत्यन्तु वागीश्वराः ॥ १२॥

vīraśrotrarasāyanaistribhuvanaprauḍhairamībhiḥ stavairvīraśrīnarasiṃhapādakamaladvandvaṃ muhuḥ prīyatām |ārabdhābhinavapramodalaharībhārasphurānnissaranīrandhrasthitaromaharṣabharitaṃ nṛtyantu vāgīśvarāḥ || 12||

(नृसिंहनवरत्नत्तनामकोऽयं स्तवः श्रीकृष्णलीलाशुकमुनिविरचितइति एतदुपान्तिमाद् अमुना मनुने त्यादिपद्यादवगम्यते ।)इति श्रीकृष्णलीलाशुकमुनिविरचितः नृसिंहनवरत्नस्तवः सम्पूर्णः ।

(nṛsiṃhanavaratnattanāmako'yaṃ stavaḥ śrīkṛṣṇalīlāśukamuniviracitaiti etadupāntimād amunā manune tyādipadyādavagamyate |)iti śrīkṛṣṇalīlāśukamuniviracitaḥ nṛsiṃhanavaratnastavaḥ sampūrṇaḥ |