नृसिंहस्तवनहारः Nrisimhastavanaharah

नमो भगवते तुभ्यं पुरुषाय महात्मने ।हरयेऽद्भुतसिंहाय ब्रह्मणे परमात्मने ॥ १॥

namo bhagavate tubhyaṃ puruṣāya mahātmane |haraye'dbhutasiṃhāya brahmaṇe paramātmane || 1||

वागीशा यस्य वदने लक्ष्मीर्यस्य वक्षसि ।यस्यास्ते हृदयं संवित् तं नृसिंहमहं भजे ॥ २॥

vāgīśā yasya vadane lakṣmīryasya vakṣasi |yasyāste hṛdayaṃ saṃvit taṃ nṛsiṃhamahaṃ bhaje || 2||

सत्यज्ञानसुखस्वरूपममलं क्षीराब्धिमध्यस्थलंयोगारूढमतिप्रसन्नवदनं भूषासहस्रोज्ज्वलम् ।त्र्यक्षं चक्रपिनाकसाभयवरान् बिभ्राणमर्कच्छविंछत्रीभूतफणीन्द्रमिन्दुधवलं लक्ष्मीनृसिंहं भजे ॥ ३॥

satyajñānasukhasvarūpamamalaṃ kṣīrābdhimadhyasthalaṃyogārūḍhamatiprasannavadanaṃ bhūṣāsahasrojjvalam |tryakṣaṃ cakrapinākasābhayavarān bibhrāṇamarkacchaviṃchatrībhūtaphaṇīndramindudhavalaṃ lakṣmīnṛsiṃhaṃ bhaje || 3||

त्राहीति व्यावहरन्तं त्रिदशरिपुसुतं त्रातुकामो रहस्येविसृस्तं पीतवस्त्रं निजकटियुगुले सव्यहस्तेन गृह्णन् ।वेगश्रान्तं नितान्तं खगपतिममृतं पाययन्नन्यपाणौ ।सिंहाद्रौ शीघ्रपातः क्षितिपिहितपदः पातु मां नारसिंहः ॥ ४॥

trāhīti vyāvaharantaṃ tridaśaripusutaṃ trātukāmo rahasyevisṛstaṃ pītavastraṃ nijakaṭiyugule savyahastena gṛhṇan |vegaśrāntaṃ nitāntaṃ khagapatimamṛtaṃ pāyayannanyapāṇau |siṃhādrau śīghrapātaḥ kṣitipihitapadaḥ pātu māṃ nārasiṃhaḥ || 4||

नरसिंहो महादेवो महादेवार्तिनाशनः ।मुदे परो महालक्षम्या(क्ष्म्या) देवावर नमोऽस्तु ते ॥ ५॥

narasiṃho mahādevo mahādevārtināśanaḥ |mude paro mahālakṣamyā(kṣmyā) devāvara namo'stu te || 5||

नृसिंह उत्सङ्गसमुद्रजायां समुद्रजद्वीपगृहे निषण्णः ॥समुद्रजो हीनमतिः सदाव्यात् समुद्रभक्ताखिल सिद्धिदायी ॥ ६॥

nṛsiṃha utsaṅgasamudrajāyāṃ samudrajadvīpagṛhe niṣaṇṇaḥ ||samudrajo hīnamatiḥ sadāvyāt samudrabhaktākhila siddhidāyī || 6||

राजा लक्ष्मीनृसिंहो जयति सुखकरं श्रीनृसिंहं भजेयंदैत्याधीशौ महान्तौ हरत नृहरिणा श्रीनृसिंहाय नौमि ।सेव्यो लक्ष्मीनृसिंहादपर इह नहि श्रीनृसिंहस्य पादौसेवे लक्ष्मीनृसिंहे वसतु मम मनः श्रीनृसिंहावभक्तम् ॥ ७॥

rājā lakṣmīnṛsiṃho jayati sukhakaraṃ śrīnṛsiṃhaṃ bhajeyaṃdaityādhīśau mahāntau harata nṛhariṇā śrīnṛsiṃhāya naumi |sevyo lakṣmīnṛsiṃhādapara iha nahi śrīnṛsiṃhasya pādauseve lakṣmīnṛsiṃhe vasatu mama manaḥ śrīnṛsiṃhāvabhaktam || 7||

लोकानाकुलयन् नभः कवलयन् दिक्कुम्भितः कम्पयन्भूगोलं चलयन् त्रिरीत्विदलयन् अम्भोधिमुद्वेलयन् ।दिग्वृन्दं भ्रमयन् मनोविकसयन् ब्रह्माण्डमास्फोटयन्स्तम्भादाविरभूद्भवं प्रति तदा वैकुण्ठकण्ठीरवः ॥ ८॥

lokānākulayan nabhaḥ kavalayan dikkumbhitaḥ kampayanbhūgolaṃ calayan trirītvidalayan ambhodhimudvelayan |digvṛndaṃ bhramayan manovikasayan brahmāṇḍamāsphoṭayanstambhādāvirabhūdbhavaṃ prati tadā vaikuṇṭhakaṇṭhīravaḥ || 8||

तपनसोमहुताशनलोचनं धनविरामहिमांशुसमप्रभम् ।अभयचक्रपिनाकवरान्करैर्दधतामिन्दुधरं नृहरिं भजे ॥ ९॥

tapanasomahutāśanalocanaṃ dhanavirāmahimāṃśusamaprabham |abhayacakrapinākavarānkarairdadhatāmindudharaṃ nṛhariṃ bhaje || 9||

श्रीमन्नृकेसरितनो जगदेकबन्धोश्रीनीलकण्ठ करुणार्णव सामराज ।वह्नीन्दुतीव्रकरनेत्र पिनाकपाणेशीतांशुशेखर रमेश्वर पाहि विष्णो ॥ १०॥

śrīmannṛkesaritano jagadekabandhośrīnīlakaṇṭha karuṇārṇava sāmarāja |vahnīndutīvrakaranetra pinākapāṇeśītāṃśuśekhara rameśvara pāhi viṣṇo || 10||

क्षीराब्धौ वसुमुख्यदेवनिकरैरग्रादिसंवेष्टितःशङ्खचक्रगदाम्बुजं निजकरैर्बिभ्रंस्त्रिनेत्रासितः ।सर्पाधीशफणातपत्रलसितः पीताम्बरालङ्कतोलक्ष्म्याश्लिष्टकलेवरो नरहरिस्तां नीलकण्ठो मुदे ॥ ११॥

kṣīrābdhau vasumukhyadevanikarairagrādisaṃveṣṭitaḥśaṅkhacakragadāmbujaṃ nijakarairbibhraṃstrinetrāsitaḥ |sarpādhīśaphaṇātapatralasitaḥ pītāmbarālaṅkatolakṣmyāśliṣṭakalevaro naraharistāṃ nīlakaṇṭho mude || 11||

व्याधूतकेसरसटाविकरालवक्त्रंहस्ताग्रविस्फुरितशंङ्खगदासिचक्रम् ।आविष्कृतं सपदि येन नृसिंहरूपंनारायणं तमपि विश्वसृजं नमामि ॥ १२॥

vyādhūtakesarasaṭāvikarālavaktraṃhastāgravisphuritaśaṃṅkhagadāsicakram |āviṣkṛtaṃ sapadi yena nṛsiṃharūpaṃnārāyaṇaṃ tamapi viśvasṛjaṃ namāmi || 12||

कोपादालोलजिह्वं विवृतनिजमुखं सोमसूर्याग्निनेत्रंपादादानाभिरक्तप्रभुमुपरिसतं भिन्नदैत्येन्द्रगात्रम् ।शङ्खं चक्रं च पाशाङ्कुशकुलिशगदादारुणान्युद्वहन्तंभीमं तीक्ष्णोग्रदंष्ट्रं मणिमयविविधाकल्पमीडे नृसिंहम् ॥ १३॥

kopādālolajihvaṃ vivṛtanijamukhaṃ somasūryāgninetraṃpādādānābhiraktaprabhumuparisataṃ bhinnadaityendragātram |śaṅkhaṃ cakraṃ ca pāśāṅkuśakuliśagadādāruṇānyudvahantaṃbhīmaṃ tīkṣṇogradaṃṣṭraṃ maṇimayavividhākalpamīḍe nṛsiṃham || 13||

चरणस्मरणप्रेम्णा तव देव सुदुर्लभम् ।यथाकथञ्चिन्नृहरे मम भूयादहर्निशम् ॥ १४॥

caraṇasmaraṇapremṇā tava deva sudurlabham |yathākathañcinnṛhare mama bhūyādaharniśam || 14||

क्वाहं बुद्ध्यादिसंरुद्धः क्व च भूमन्महस्तव ।दीनबन्धो दयासिन्धो भक्ति मे नृहरे दिश ॥ १५॥

kvāhaṃ buddhyādisaṃruddhaḥ kva ca bhūmanmahastava |dīnabandho dayāsindho bhakti me nṛhare diśa || 15||

नरवपुप्रतिपद्य त्वयि यदि श्रवणवर्णनसंस्मरणादिभिः ।नरहरे न भजन्ति नृणामिदमिति वपुच्छवसितं विफलं ततः ॥ १६॥

naravapupratipadya tvayi yadi śravaṇavarṇanasaṃsmaraṇādibhiḥ |narahare na bhajanti nṛṇāmidamiti vapucchavasitaṃ viphalaṃ tataḥ || 16||

त्वदीक्षणवश क्षोभमायाबोधितकर्मभिः ।जातान्संसरतः खिन्ना नृहरे पाहि नः पितः ॥ १७॥

tvadīkṣaṇavaśa kṣobhamāyābodhitakarmabhiḥ |jātānsaṃsarataḥ khinnā nṛhare pāhi naḥ pitaḥ || 17||

अन्तर्यन्ता सर्वलोकस्य गीतः श्रुत्या युक्त्या चैवमेवावसे यः ।यः सर्वज्ञः सर्वशक्तिर्नृसिंहः श्रीमन्तं तं चेतसैवावलम्बे ॥ १८॥

antaryantā sarvalokasya gītaḥ śrutyā yuktyā caivamevāvase yaḥ |yaḥ sarvajñaḥ sarvaśaktirnṛsiṃhaḥ śrīmantaṃ taṃ cetasaivāvalambe || 18||

यस्मिन्नुद्यद्विलयमपि यद् भाति विश्वं लयादौजीवोपेतं गुरुकरुणया केवलात्मावबोधे ।अन्त्यन्तां तं व्रजति सहसा सिन्धुवत्सिन्धुमध्येमध्ये चित्तं त्रिभुवनगुरुं भावये तं नृसिंहम् ॥ १९॥

yasminnudyadvilayamapi yad bhāti viśvaṃ layādaujīvopetaṃ gurukaruṇayā kevalātmāvabodhe |antyantāṃ taṃ vrajati sahasā sindhuvatsindhumadhyemadhye cittaṃ tribhuvanaguruṃ bhāvaye taṃ nṛsiṃham || 19||

संसारचक्रऋकचैर्विदीर्णमुदीर्णनानाभवतापतप्तम् ।कथञ्चिदापन्नमिहप्रपन्नं त्वमुद्धर श्रीनृहरे नृलोकम् ॥ २०॥

saṃsāracakraṛkacairvidīrṇamudīrṇanānābhavatāpataptam |kathañcidāpannamihaprapannaṃ tvamuddhara śrīnṛhare nṛlokam || 20||

मुकुटकुण्डलकङ्कणकिङ्किणीपरिणतं कनकं परमार्थतः ।मदहङ्कृतिसप्रमुखं यथा नरहरे न परं परमार्थतः ॥ २१॥

mukuṭakuṇḍalakaṅkaṇakiṅkiṇīpariṇataṃ kanakaṃ paramārthataḥ |madahaṅkṛtisapramukhaṃ yathā narahare na paraṃ paramārthataḥ || 21||

नृत्यन्ति तव वीक्षणाङ्गणगता कालस्वभावादिभिःभावान्सत्वरजस्तमोगुणमयानुन्मीलयन्ती बहून् ।मामाक्रम्य पदाशिरस्यतिभरं सम्मर्दयन्त्यातुरंमाया ते शरणं गतोऽस्मि नृहरे त्वमेव तां वारय ॥ २२॥

nṛtyanti tava vīkṣaṇāṅgaṇagatā kālasvabhāvādibhiḥbhāvānsatvarajastamoguṇamayānunmīlayantī bahūn |māmākramya padāśirasyatibharaṃ sammardayantyāturaṃmāyā te śaraṇaṃ gato'smi nṛhare tvameva tāṃ vāraya || 22||

मुञ्चन्नङ्गतदङ्गसङ्गमनिशं त्वामेव संञ्चितयन्सन्तः सन्ति यतो यतो गतमदास्तानाश्रमानावसन् ।नित्यं तन्मुखपङ्कजाद्विगलितत्वत्पुण्यगाथामृतस्त्रोतः सम्प्लवसम्प्लुतो नरहरे नस्यामहं देहभृत् ॥ २३॥

muñcannaṅgatadaṅgasaṅgamaniśaṃ tvāmeva saṃñcitayansantaḥ santi yato yato gatamadāstānāśramānāvasan |nityaṃ tanmukhapaṅkajādvigalitatvatpuṇyagāthāmṛtastrotaḥ samplavasampluto narahare nasyāmahaṃ dehabhṛt || 23||

त्रैविष्टपोरुभयहा स नृसिंहरूपंकृत्वा भ्रमद्भुकुटिदंष्ट्रकरालवक्त्रम् ।दैत्येन्द्रमाशुगदयाभिपतन्तमाराऊरौ निपात्य विददार नखैः स्फुरन्तम् ॥ २४॥

traiviṣṭaporubhayahā sa nṛsiṃharūpaṃkṛtvā bhramadbhukuṭidaṃṣṭrakarālavaktram |daityendramāśugadayābhipatantamārāūrau nipātya vidadāra nakhaiḥ sphurantam || 24||

सत्यं विधातुं निजभृत्यभाषितंव्याप्तिं च भूतेष्वखिलेषु चात्मनः ।अदृश्यतात्यद्भुतरूपमुद्वहन्स्तम्भो सभायां न मृगं न मानुषम् ॥ २५॥

satyaṃ vidhātuṃ nijabhṛtyabhāṣitaṃvyāptiṃ ca bhūteṣvakhileṣu cātmanaḥ |adṛśyatātyadbhutarūpamudvahanstambho sabhāyāṃ na mṛgaṃ na mānuṣam || 25||

सटावधूता जलदाः परापतन्ग्रहाश्च त्दृष्टी विमुष्टरोचिषः ।अम्भोदयः श्वासहता विचक्षुभूःनिर्हादभीता दिगिभा विचुत्रऋषुः ॥ २६॥

saṭāvadhūtā jaladāḥ parāpatangrahāśca tdṛṣṭī vimuṣṭarociṣaḥ |ambhodayaḥ śvāsahatā vicakṣubhūḥnirhādabhītā digibhā vicutraṛṣuḥ || 26||

शृङ्गारं पद्मया यः प्रथयति करुणं दैत्यपुत्रेण हास्यंवक्राकारेण वीरं रिपुवधविधिना सिंहवेषेण रौद्रम् ।बीभत्सं रक्तजर्या शममपि मनसा भीतिमप्यगृहासैःस्तम्भोत्पत्याद्भुतं नः स नवरसमयः श्रीनृसिंहः पुनातु ॥ २७॥

śṛṅgāraṃ padmayā yaḥ prathayati karuṇaṃ daityaputreṇa hāsyaṃvakrākāreṇa vīraṃ ripuvadhavidhinā siṃhaveṣeṇa raudram |bībhatsaṃ raktajaryā śamamapi manasā bhītimapyagṛhāsaiḥstambhotpatyādbhutaṃ naḥ sa navarasamayaḥ śrīnṛsiṃhaḥ punātu || 27||

इति नृसिंहस्तवनहारः सम्पूर्णः ।

iti nṛsiṃhastavanahāraḥ sampūrṇaḥ |