विष्णोरपामार्जनस्तोत्रम् Vishnorapamarjanastotram

श्रीवासुदेवाय नमः ।दाल्भ्य उवाच ।भगवन्प्राणिनः सर्वे विषरोगाद्युपद्रवैः ।दुष्टग्रहोपघातैश्च सर्वकालमुपद्रुताः ॥ १॥

śrīvāsudevāya namaḥ |dālbhya uvāca |bhagavanprāṇinaḥ sarve viṣarogādyupadravaiḥ |duṣṭagrahopaghātaiśca sarvakālamupadrutāḥ || 1||

आभिचारिककृत्याभिः स्पर्शरोगैश्च दारुणैः ।सदा सम्पीड्यमानास्ते तिष्ठन्ति मुनिसत्तम ॥ २॥

ābhicārikakṛtyābhiḥ sparśarogaiśca dāruṇaiḥ |sadā sampīḍyamānāste tiṣṭhanti munisattama || 2||

येन कर्मविपाकेन ग्रहरोगाद्युपद्रवाः ।न भवन्ति नृणां तन्मे यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ ३॥

yena karmavipākena graharogādyupadravāḥ |na bhavanti nṛṇāṃ tanme yathāvadvaktumarhasi || 3||

पुलस्त्य उवाच ।जनार्दनं भूतपतिं जगद्गुरुं स्मरन्मनुष्यः सततं महामुने ।दुष्टान्यशेषाण्यपहन्ति सद्यो निःशेषकार्याणि च साधु साधयेत् ॥ ४॥

pulastya uvāca |janārdanaṃ bhūtapatiṃ jagadguruṃ smaranmanuṣyaḥ satataṃ mahāmune |duṣṭānyaśeṣāṇyapahanti sadyo niḥśeṣakāryāṇi ca sādhu sādhayet || 4||

व्रतोपवासैर्यैर्विष्णुर्नान्यजन्मनि तोषितः ।ते नरा मुनिशार्दूल ग्रहरोगादिभागिनः ॥ ५॥

vratopavāsairyairviṣṇurnānyajanmani toṣitaḥ |te narā muniśārdūla graharogādibhāginaḥ || 5||

यैर्न तत्प्रवणं चित्तं सर्वदैव नरैः कृतम् ।विषग्रहज्वराणां ते मनुष्या दाल्भ्य भागिनः ॥ ६॥

yairna tatpravaṇaṃ cittaṃ sarvadaiva naraiḥ kṛtam |viṣagrahajvarāṇāṃ te manuṣyā dālbhya bhāginaḥ || 6||

आरोग्यं परमामृद्धिं मनसा यद्यदिच्छति ।तत्तदाप्नोत्यसन्दिग्धं परत्राच्युततोषकृत् ॥ ७॥

ārogyaṃ paramāmṛddhiṃ manasā yadyadicchati |tattadāpnotyasandigdhaṃ paratrācyutatoṣakṛt || 7||

नाधीन्प्राप्नोति न व्याधीन्न विषग्रहबन्धनम् ।कृत्यास्पर्शभयं वाऽपि तोषिते मधुसूदने ॥ ८॥

nādhīnprāpnoti na vyādhīnna viṣagrahabandhanam |kṛtyāsparśabhayaṃ vā'pi toṣite madhusūdane || 8||

सर्वदुष्टशमस्तस्य सौम्यास्तस्य सदा ग्रहाः ।देवानामप्यधृष्योऽसौ तुष्टो यस्य जनार्दनः ॥ ९॥

sarvaduṣṭaśamastasya saumyāstasya sadā grahāḥ |devānāmapyadhṛṣyo'sau tuṣṭo yasya janārdanaḥ || 9||

यः समः सर्वभूतेषु यथाऽऽत्मनि तथा परे ।उपवासादिना येन तोषितो मधुसूदनः ॥ १०॥

yaḥ samaḥ sarvabhūteṣu yathā''tmani tathā pare |upavāsādinā yena toṣito madhusūdanaḥ || 10||

तोषिते तत्र जायन्ते नराः पूर्णमनोरथाः ।अरोगाः सुखिनो भोगान् भोक्तारो मुनिसत्तम ॥ ११॥

toṣite tatra jāyante narāḥ pūrṇamanorathāḥ |arogāḥ sukhino bhogān bhoktāro munisattama || 11||

न तेषां शत्रवो नैव स्पर्शरोगाभिचारिकम् ।ग्रहरोगादिकं वाऽपि पापकार्यं न जायते ॥ १२॥

na teṣāṃ śatravo naiva sparśarogābhicārikam |graharogādikaṃ vā'pi pāpakāryaṃ na jāyate || 12||

अव्याहतानि कृष्णस्य चक्रादीन्यायुधानि तु ।रक्षन्ति सकलापद्भ्यो येन विष्णुरुपासितः ॥ १३॥

avyāhatāni kṛṣṇasya cakrādīnyāyudhāni tu |rakṣanti sakalāpadbhyo yena viṣṇurupāsitaḥ || 13||

दाल्भ्य उवाच ।अनाराधितगोविन्दा ये नरा दुःखभागिनः ।तेषां दुःखाभिभूतानां यत्कर्तव्यं दयालुभिः ॥ १४॥

dālbhya uvāca |anārādhitagovindā ye narā duḥkhabhāginaḥ |teṣāṃ duḥkhābhibhūtānāṃ yatkartavyaṃ dayālubhiḥ || 14||

पश्यद्भिः सर्वभूतस्थं वासुदेवं महामुने ।समदृष्ट्या हृषीकेशं तन्मम ब्रूह्यशेषतः ॥ १५॥

paśyadbhiḥ sarvabhūtasthaṃ vāsudevaṃ mahāmune |samadṛṣṭyā hṛṣīkeśaṃ tanmama brūhyaśeṣataḥ || 15||

पुलस्त्य उवाच ।तद्वक्ष्यामि मुनिश्रेष्ट समाहितमनाः शृणु ।रोगदोषहरं नॄणां गुरुपापप्रणाशनम् ॥ १६॥

pulastya uvāca |tadvakṣyāmi muniśreṣṭa samāhitamanāḥ śṛṇu |rogadoṣaharaṃ nṝṇāṃ gurupāpapraṇāśanam || 16||

सौवर्णं राजतं ताम्रं मृण्मयं वा नवं दृढम् ।अव्रणं कलशं शुद्धं स्थापयेत्तन्दुलोपरि ॥ १७॥

sauvarṇaṃ rājataṃ tāmraṃ mṛṇmayaṃ vā navaṃ dṛḍham |avraṇaṃ kalaśaṃ śuddhaṃ sthāpayettandulopari || 17||

तत्रोदकं समानीय शुद्धं निर्मलमेव च ।शतमेकं कुशान् साग्रान्स्थापयेत्कलशोपरि ॥ १८॥

tatrodakaṃ samānīya śuddhaṃ nirmalameva ca |śatamekaṃ kuśān sāgrānsthāpayetkalaśopari || 18||

पूजयेत्तत्र कलशमुपचारैः समन्त्रकैः ।विरिञ्चिना सहोत्पन्न परमेष्ठीनिसर्गज ॥ १९॥

pūjayettatra kalaśamupacāraiḥ samantrakaiḥ |viriñcinā sahotpanna parameṣṭhīnisargaja || 19||

नुद सर्वाणि पापानि दर्भ स्वस्तिकरो भव ।(अथ पुलस्त्यप्रोक्तं अपामार्जनकवचम् ।पुअलस्त्य उवाच)कुशमूले स्थितो ब्रह्मा कुशमध्ये जनार्दनः ॥ २०॥

nuda sarvāṇi pāpāni darbha svastikaro bhava |(atha pulastyaproktaṃ apāmārjanakavacam |pualastya uvāca)kuśamūle sthito brahmā kuśamadhye janārdanaḥ || 20||

कुशाग्रे शङ्करं विद्यात्त्रयो देवाः कुशे स्थिताः ।गृहीत्वैतान्समूलाग्रान् कुशान्शुद्धानुस्पृशेत् ॥ २१॥

kuśāgre śaṅkaraṃ vidyāttrayo devāḥ kuśe sthitāḥ |gṛhītvaitānsamūlāgrān kuśānśuddhānuspṛśet || 21||

मार्जयेत्सर्वगात्राणि कुशाग्रैर्दाल्भ्य शान्तिकृत् ।शरीरे यस्य तिष्ठन्ति कुशोत्था जलबिन्दवः ।नश्यन्ति तस्य पापानि गरुडेनेव पन्नगाः ॥ २२॥

mārjayetsarvagātrāṇi kuśāgrairdālbhya śāntikṛt |śarīre yasya tiṣṭhanti kuśotthā jalabindavaḥ |naśyanti tasya pāpāni garuḍeneva pannagāḥ || 22||

विष्णुभक्तो विशेषेण शुचिस्तद्गतमानसः ।रोगग्रहविषार्तानां कुर्याच्छान्तिमिमां शुभाम् ॥ २३॥

viṣṇubhakto viśeṣeṇa śucistadgatamānasaḥ |rogagrahaviṣārtānāṃ kuryācchāntimimāṃ śubhām || 23||

वाराहं नारसिंहं च वामनं विष्णुमेव च ।ध्यात्वा समाहितो भूत्वा दिक्षु नामानि विन्यसेत् ॥ २४॥

vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca vāmanaṃ viṣṇumeva ca |dhyātvā samāhito bhūtvā dikṣu nāmāni vinyaset || 24||

नारसिंहं समभ्यर्च्य शुचौ देशे कुशासने ।मन्त्रैरेतैर्यथालिङ्गं कुर्याद्दिग्बन्धमादितः ॥ २५॥

nārasiṃhaṃ samabhyarcya śucau deśe kuśāsane |mantrairetairyathāliṅgaṃ kuryāddigbandhamāditaḥ || 25||

पूर्वे नारायणः पातु वारिजाक्षस्तु दक्षिणे ।प्रद्युम्नः पश्चिमे पातु वामदेवस्तथोत्तरे ॥ २६॥

pūrve nārāyaṇaḥ pātu vārijākṣastu dakṣiṇe |pradyumnaḥ paścime pātu vāmadevastathottare || 26||

ईशान्यां वामनः पातु ह्याग्नेय्यां तु जनार्दनः ।नैरृत्यां पद्मनाभस्तु वायव्यां मधुसूदनः ॥ २७॥

īśānyāṃ vāmanaḥ pātu hyāgneyyāṃ tu janārdanaḥ |nairṛtyāṃ padmanābhastu vāyavyāṃ madhusūdanaḥ || 27||

ऊर्ध्वं गोवर्धनधरो ह्मधरायां त्रिविक्रमः ।एताभ्यो दशदिग्भ्यस्तु सर्वतः पातु केशवः ॥ २८॥

ūrdhvaṃ govardhanadharo hmadharāyāṃ trivikramaḥ |etābhyo daśadigbhyastu sarvataḥ pātu keśavaḥ || 28||

जले रक्षतु वाराहः स्थले रक्षतु वामनः ।अटव्यां नारसिंहश्च सर्वतः पातु केशवः ॥ २९॥

jale rakṣatu vārāhaḥ sthale rakṣatu vāmanaḥ |aṭavyāṃ nārasiṃhaśca sarvataḥ pātu keśavaḥ || 29||

एवं कृत्वा तु दिग्बन्धं विष्णुं सर्वत्र संस्मरेत् ।आत्मनश्च परस्यापि विधिरेष उदाहृतः ॥ ३०॥

evaṃ kṛtvā tu digbandhaṃ viṣṇuṃ sarvatra saṃsmaret |ātmanaśca parasyāpi vidhireṣa udāhṛtaḥ || 30||

अव्यग्रचित्तः कुर्वीत न्यासकर्म यथाविधि ।एतत्समस्तं विन्यस्य पश्चान्मन्त्रं प्रयोजयेत् ॥ ३१॥

avyagracittaḥ kurvīta nyāsakarma yathāvidhi |etatsamastaṃ vinyasya paścānmantraṃ prayojayet || 31||

करन्यासं पुरा कृत्वा ततोऽङ्गन्यासमारभेत् ।अङ्गुष्ठाग्रे तु गोविन्दं तर्जन्यां तु महीधरम् ॥ ३२॥

karanyāsaṃ purā kṛtvā tato'ṅganyāsamārabhet |aṅguṣṭhāgre tu govindaṃ tarjanyāṃ tu mahīdharam || 32||

मध्यमायां हृषीकेशमनामिक्यां त्रिविक्रमम् ।कनिष्ठिक्यां न्यसेद्विष्णुं करमध्ये तु माधवम् ॥ ३३॥

madhyamāyāṃ hṛṣīkeśamanāmikyāṃ trivikramam |kaniṣṭhikyāṃ nyasedviṣṇuṃ karamadhye tu mādhavam || 33||

हृन्मध्ये चिन्तयेद्देवं परमात्मानमीश्वरम् ।नृसिंहं मणिबन्धे च करपृष्ठे जनार्दनम् ॥ ३४॥

hṛnmadhye cintayeddevaṃ paramātmānamīśvaram |nṛsiṃhaṃ maṇibandhe ca karapṛṣṭhe janārdanam || 34||

कृते च वैष्णवे न्यासे सर्वपापैः प्रमुच्यते ।एवं कृत्वा करन्यासं सर्वं तस्याक्षयं भवेत् ।एवं न्यासं करे कृत्वा पश्चादङ्गेषु विन्यसेत् ॥ ३५॥

kṛte ca vaiṣṇave nyāse sarvapāpaiḥ pramucyate |evaṃ kṛtvā karanyāsaṃ sarvaṃ tasyākṣayaṃ bhavet |evaṃ nyāsaṃ kare kṛtvā paścādaṅgeṣu vinyaset || 35||

शिखायां केशवं न्यस्य मूर्ध्नि नारायणं न्यसेत् ।मालाधरं ललाटे च गोविन्दं तु भ्रुवोर्न्यसेत् ॥ ३६॥

śikhāyāṃ keśavaṃ nyasya mūrdhni nārāyaṇaṃ nyaset |mālādharaṃ lalāṭe ca govindaṃ tu bhruvornyaset || 36||

चक्षुर्मध्ये न्यसेद्विष्णुं श्रोत्रयोर्मधुसूदनम् ।त्रिविक्रमं कपोले तु वामनं कर्णमूलयोः ॥ ३७॥

cakṣurmadhye nyasedviṣṇuṃ śrotrayormadhusūdanam |trivikramaṃ kapole tu vāmanaṃ karṇamūlayoḥ || 37||

नासारन्ध्रद्वये चैव श्रीधरं कल्पयेद्बुधः ।उत्तरोष्ठे हृषीकेशं पद्मनाभं तथाधरे ॥ ३८॥

nāsārandhradvaye caiva śrīdharaṃ kalpayedbudhaḥ |uttaroṣṭhe hṛṣīkeśaṃ padmanābhaṃ tathādhare || 38||

दामोदरं दन्तपङ्क्तौ वाराहं चिबुके तथा ।जिह्वायां वासुदेवं च तालौ च गरुडध्वजम् ॥ ३९॥

dāmodaraṃ dantapaṅktau vārāhaṃ cibuke tathā |jihvāyāṃ vāsudevaṃ ca tālau ca garuḍadhvajam || 39||

वैकुण्ठं कण्ठदेशे च अनन्तं नासिकोपरि ।दक्षिणे च भुजे विप्र विन्यसेत्पुरुषोत्तमम् ॥ ४०॥

vaikuṇṭhaṃ kaṇṭhadeśe ca anantaṃ nāsikopari |dakṣiṇe ca bhuje vipra vinyasetpuruṣottamam || 40||

वामे भुजे महाभागं राघवं हृदि विन्यसेत् ।कुक्ष्योः पृथ्वीधरं चैव पार्श्वयोरमितौजसम् ॥ ४१॥

vāme bhuje mahābhāgaṃ rāghavaṃ hṛdi vinyaset |kukṣyoḥ pṛthvīdharaṃ caiva pārśvayoramitaujasam || 41||

स्तनयोः पीतवसनं हरिं नाभ्यां तु विन्यसेत् ।करे तु दक्षिणे विप्र ततः सङ्कर्षणं न्यसेत् ॥ ४२॥

stanayoḥ pītavasanaṃ hariṃ nābhyāṃ tu vinyaset |kare tu dakṣiṇe vipra tataḥ saṅkarṣaṇaṃ nyaset || 42||

वामे रिपुहरं विद्यात्कटिमध्येऽपराजितम् ।पृष्ठे क्षितिधरं विद्यादच्युतं स्कन्धयोर्द्वयोः ॥ ४३॥

vāme ripuharaṃ vidyātkaṭimadhye'parājitam |pṛṣṭhe kṣitidharaṃ vidyādacyutaṃ skandhayordvayoḥ || 43||

वक्षःस्थले माधवं च कक्षयोर्योगशायिनम् ।वामकुक्षे माधवं च दक्षिणे जलशायिनम् ॥ ४४॥

vakṣaḥsthale mādhavaṃ ca kakṣayoryogaśāyinam |vāmakukṣe mādhavaṃ ca dakṣiṇe jalaśāyinam || 44||

योगीशं दक्षिणे पार्श्वे वामपार्श्वे श्रियःपतिम् ।अन्त्रेषु वासुदेवं च गुदमध्येऽव्ययं न्यसेत् ॥ ४५॥

yogīśaṃ dakṣiṇe pārśve vāmapārśve śriyaḥpatim |antreṣu vāsudevaṃ ca gudamadhye'vyayaṃ nyaset || 45||

स्वयम्भुवं मेढ्रमध्ये ऊर्वोश्चैव गदाधरम् ।जानुमध्ये चक्रधरं जङ्घयोरच्युतं न्यसेत् ॥ ४६॥

svayambhuvaṃ meḍhramadhye ūrvoścaiva gadādharam |jānumadhye cakradharaṃ jaṅghayoracyutaṃ nyaset || 46||

पादयोः पुष्कराक्षं च सर्वतो विश्वरूपिणम् ।गुल्फयोर्नारसिंह च पादपृष्ठेऽमितौजसम् ।अङ्गुल्यां श्रीधरं विद्यात्पद्माक्षं सर्वसन्धिषु ॥ ४७॥

pādayoḥ puṣkarākṣaṃ ca sarvato viśvarūpiṇam |gulphayornārasiṃha ca pādapṛṣṭhe'mitaujasam |aṅgulyāṃ śrīdharaṃ vidyātpadmākṣaṃ sarvasandhiṣu || 47||

नखेषु घननीलाङ्गं न्यसेत्पादतलेऽच्युतम् ।रोमकूपे गुडाकेशं कृष्णं रक्तास्थिमज्जसु ॥ ४८॥

nakheṣu ghananīlāṅgaṃ nyasetpādatale'cyutam |romakūpe guḍākeśaṃ kṛṣṇaṃ raktāsthimajjasu || 48||

मनोबुद्।ह्ध्योरहकारं चित्ते न्यस्य जनार्दनम् ।पादमूले तु देवस्य शङ्खं विन्यस्य निर्मलम् ॥ ४९॥

manobud|hdhyorahakāraṃ citte nyasya janārdanam |pādamūle tu devasya śaṅkhaṃ vinyasya nirmalam || 49||

वनमालां हृदि न्यस्य सर्वदेवाभिपूजिताम् ।गदां वक्षःस्थले न्यस्य चक्रं चैव तु पृष्ठतः ॥ ५०॥

vanamālāṃ hṛdi nyasya sarvadevābhipūjitām |gadāṃ vakṣaḥsthale nyasya cakraṃ caiva tu pṛṣṭhataḥ || 50||