वरदराजस्तवः १ Varadaraja Stavah

पञ्चस्तव्यां ४ वरदराजस्तवःश्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नम उक्तिमधीमहे ।यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गल सूत्रताम् ॥स्वस्ति हस्तिगिरिमस्तशेखरस्सन्तनोतु मयि सन्ततं हरिः ।निस्समाभ्यधिकमभ्यधत्त यं देवमौपनिषदी सरस्वती ॥ १॥

pañcastavyāṃ 4 varadarājastavaḥśrīvatsacihnamiśrebhyo nama uktimadhīmahe |yaduktayastrayīkaṇṭhe yānti maṅgala sūtratām ||svasti hastigirimastaśekharassantanotu mayi santataṃ hariḥ |nissamābhyadhikamabhyadhatta yaṃ devamaupaniṣadī sarasvatī || 1||

श्रीनिधिं निधिमपारमर्थिनामर्थितार्थपरिदानदीक्षितम् ।सर्वभूतसुहृदं दयानिधिं देवराजमधिराजमाश्रये ॥ २॥

śrīnidhiṃ nidhimapāramarthināmarthitārthaparidānadīkṣitam |sarvabhūtasuhṛdaṃ dayānidhiṃ devarājamadhirājamāśraye || 2||

नित्यमिन्द्रियपथातिगं महो योगिनामपि सुदूरगं धियः ।अप्यनुश्रवशिरस्सु दुर्ग्रहं प्रादुरस्ति करिशैलमस्तके ॥ ३॥

nityamindriyapathātigaṃ maho yogināmapi sudūragaṃ dhiyaḥ |apyanuśravaśirassu durgrahaṃ prādurasti kariśailamastake || 3||

वल्लिका श्रुतिमतमल्लिकामयी येन पल्लवितविश्वशाखया ।स्वश्रिया करिगिरेरनुक्रियां वष्टि मृष्टवरदं तमाश्रये ॥ ४॥

vallikā śrutimatamallikāmayī yena pallavitaviśvaśākhayā |svaśriyā karigireranukriyāṃ vaṣṭi mṛṣṭavaradaṃ tamāśraye || 4||

यं परोक्षमुपदेशतस्त्रयी नेति नेति परपर्युदासतः ।वक्ति यस्तमपरोक्षमीक्षयत्येष तं करिगिरिं समाश्रये ॥ ५॥

yaṃ parokṣamupadeśatastrayī neti neti paraparyudāsataḥ |vakti yastamaparokṣamīkṣayatyeṣa taṃ karigiriṃ samāśraye || 5||

एष ईश इति निर्णयं त्रयी भागधेयरहितेषु नो दिशेत् ।हस्तिधामनि न निर्णयेत को देवराजमयमीश्वरस्त्विति ॥ ६॥

eṣa īśa iti nirṇayaṃ trayī bhāgadheyarahiteṣu no diśet |hastidhāmani na nirṇayeta ko devarājamayamīśvarastviti || 6||

है! कुदृष्ट्यभिनिविष्टचेतसां निर्विशेषसविशेषताश्रयम् ।संशयं करिगिरिर्नुदत्यसौ तुङ्गमङ्गलगुणास्पदे हरौ ॥ ७॥

hai! kudṛṣṭyabhiniviṣṭacetasāṃ nirviśeṣasaviśeṣatāśrayam |saṃśayaṃ karigirirnudatyasau tuṅgamaṅgalaguṇāspade harau || 7||

न्यायतर्कमुनिमुख्यभाषितैश्शोधितैस्सह कथञ्चन त्रयी ।जोषयेद्धरिमनंहसो जनान् हस्तिधाम सकलं जनं स्वयम् ॥ ८॥

nyāyatarkamunimukhyabhāṣitaiśśodhitaissaha kathañcana trayī |joṣayeddharimanaṃhaso janān hastidhāma sakalaṃ janaṃ svayam || 8||

अद्भुतं महदसीमभूमकं किञ्चिदस्ति किल वस्तु निस्तुलम् ।इत्यघोषि यदिदं तदग्रतस्तथ्यमेव करिधाम्नि दृश्यते ॥ ९॥

adbhutaṃ mahadasīmabhūmakaṃ kiñcidasti kila vastu nistulam |ityaghoṣi yadidaṃ tadagratastathyameva karidhāmni dṛśyate || 9||

संवदेत किल यत्प्रमान्तैरस्तप्रमाणमिति ये हि मेनिरे ।तन्मतेऽपि किल मानतां गता हस्तिनाऽद्य परवस्तुनि त्रयी ॥ १०॥

saṃvadeta kila yatpramāntairastapramāṇamiti ye hi menire |tanmate'pi kila mānatāṃ gatā hastinā'dya paravastuni trayī || 10||

गुणायत्तं लोके गुणिषु हि मतं मङ्गलपदंविपर्यस्तं हस्तिक्षितिधरपते ! तत्त्वयि पुनः ।गुणास्सत्यज्ञानप्रभृतय उत त्वद्गततयाशुभीभूयं याता इति हि निरणैष्म श्रुतिवशात् ॥ ११॥

guṇāyattaṃ loke guṇiṣu hi mataṃ maṅgalapadaṃviparyastaṃ hastikṣitidharapate ! tattvayi punaḥ |guṇāssatyajñānaprabhṛtaya uta tvadgatatayāśubhībhūyaṃ yātā iti hi niraṇaiṣma śrutivaśāt || 11||

निराबाधं नित्यं निरवधि निरंहो निरुपमंसदा शान्तं शुद्धं प्रतिभटमवद्यस्य सततम् ।परं ब्रह्माम्नातं श्रुतिशिरसि यत् तद्वरद ! तेपरं रूपं साक्षात्तदिदमपदं वाङ्मनसयोः ॥ १२॥

nirābādhaṃ nityaṃ niravadhi niraṃho nirupamaṃsadā śāntaṃ śuddhaṃ pratibhaṭamavadyasya satatam |paraṃ brahmāmnātaṃ śrutiśirasi yat tadvarada ! teparaṃ rūpaṃ sākṣāttadidamapadaṃ vāṅmanasayoḥ || 12||

प्रशान्तानन्तात्मानुभवजमहानन्दमहिमप्रसक्तस्तैमित्यानुकृतवितरङ्गार्णवदशम् ।परं यत्ते रूपं स्वसदृशदरिद्रं वरद ! तत्त्रयी पिस्प्रक्षन्ती परनिरसने श्राम्यति परम् ॥ १३॥

praśāntānantātmānubhavajamahānandamahimaprasaktastaimityānukṛtavitaraṅgārṇavadaśam |paraṃ yatte rūpaṃ svasadṛśadaridraṃ varada ! tattrayī pisprakṣantī paranirasane śrāmyati param || 13||

न वक्तुं न श्रोतुं न मनितुमथोपासिसिषितुंन च द्रष्टुं स्प्रष्टुं तदनु न च भोक्तुं हि सूशकम् ।परं यद्वस्तूक्तं ननु वरद ! साक्षात्तदसि भोः !कथं विश्वस्मै त्वं करिगिरिपुरस्तिष्ठस इह ॥ १४॥

na vaktuṃ na śrotuṃ na manitumathopāsisiṣituṃna ca draṣṭuṃ spraṣṭuṃ tadanu na ca bhoktuṃ hi sūśakam |paraṃ yadvastūktaṃ nanu varada ! sākṣāttadasi bhoḥ !kathaṃ viśvasmai tvaṃ karigiripurastiṣṭhasa iha || 14||

प्रकृष्टं विज्ञानं बलमतुलमैश्वर्यमखिलंविमर्यादं वीर्यं वरद ! परमा शक्तिरपि च ।परं तेजश्चेति प्रवरगुणषट्कं प्रथमजंगुणानां निस्सीम्नां गणनविगुणानां प्रसवभूः ॥ १५॥

prakṛṣṭaṃ vijñānaṃ balamatulamaiśvaryamakhilaṃvimaryādaṃ vīryaṃ varada ! paramā śaktirapi ca |paraṃ tejaśceti pravaraguṇaṣaṭkaṃ prathamajaṃguṇānāṃ nissīmnāṃ gaṇanaviguṇānāṃ prasavabhūḥ || 15||

गुणैः षड्भिस्त्वेतैः प्रथमतरमूर्तिस्तव बभौततस्तिस्रस्तेषां त्रियुग ! युगलैर्हि त्रिभिरभुः ।व्यवस्था या चैषा ननु वरद ! साऽऽविष्कृतिवशात्भवान् सर्वत्रैव त्वगणितमहामङ्गलगुणः ॥ १६॥

guṇaiḥ ṣaḍbhistvetaiḥ prathamataramūrtistava babhautatastisrasteṣāṃ triyuga ! yugalairhi tribhirabhuḥ |vyavasthā yā caiṣā nanu varada ! sā''viṣkṛtivaśātbhavān sarvatraiva tvagaṇitamahāmaṅgalaguṇaḥ || 16||

इयं वैयूही वै स्थितिरथ किलेच्छाविहृतयेविभूतीनां मध्ये सुरनरतिरश्चामवतरन् ।सजातीयस्तेषामिति तु विभवाख्यामपि भजन्करीश ! त्वं पूर्णो वरगुणगणैस्तान् स्थगयसि ॥ १७॥

iyaṃ vaiyūhī vai sthitiratha kilecchāvihṛtayevibhūtīnāṃ madhye suranaratiraścāmavataran |sajātīyasteṣāmiti tu vibhavākhyāmapi bhajankarīśa ! tvaṃ pūrṇo varaguṇagaṇaistān sthagayasi || 17||

परो वा व्यूहो वा विभव उत वाऽर्चावितरणोभवन् वाऽन्तर्यामी वरवरद ! यो यो भवसि वै ।स स त्वं सन्नैशान् वरगुणगणान् बिभ्रदखिलान्भजद्भ्यो भास्येवं सततमितरेभ्यस्त्वितरथा ॥ १८॥

paro vā vyūho vā vibhava uta vā'rcāvitaraṇobhavan vā'ntaryāmī varavarada ! yo yo bhavasi vai |sa sa tvaṃ sannaiśān varaguṇagaṇān bibhradakhilānbhajadbhyo bhāsyevaṃ satatamitarebhyastvitarathā || 18||

दयाक्षान्त्यौदार्यम्रदिमसमतासौहृदधृतिप्रसादप्रेमाज्ञाश्रितसुलभताद्या वरगुणाः ।तथा सौन्दर्याद्यास्तव वरदराजोत्तमगुणाःविसीमानोऽसङ्ख्याः प्रणतजनभोगं प्रसुवते ॥ १९॥

dayākṣāntyaudāryamradimasamatāsauhṛdadhṛtiprasādapremājñāśritasulabhatādyā varaguṇāḥ |tathā saundaryādyāstava varadarājottamaguṇāḥvisīmāno'saṅkhyāḥ praṇatajanabhogaṃ prasuvate || 19||

अनन्याधीनत्वं तव किल जगुर्वैदिकगिरःपराधीनं त्वां तु प्रणतपरतन्त्रं मनुमहे ।उपालम्भोऽयं भोः ! श्रयति बत सार्वज्ञ्यमपि तेयतो दोषं भक्तेष्विह वरद ! नैवाकलयसि ॥ २०॥

ananyādhīnatvaṃ tava kila jagurvaidikagiraḥparādhīnaṃ tvāṃ tu praṇataparatantraṃ manumahe |upālambho'yaṃ bhoḥ ! śrayati bata sārvajñyamapi teyato doṣaṃ bhakteṣviha varada ! naivākalayasi || 20||

पाणिपादवदनेक्षणशब्दैःअम्बुजान्यपदिशन् वरद ! त्वम् ।बाहुभिस्त्वतिविशालतमालान्आञ्जनं करिगिरेरसि शृङ्गम् ॥ २१॥

pāṇipādavadanekṣaṇaśabdaiḥambujānyapadiśan varada ! tvam |bāhubhistvativiśālatamālānāñjanaṃ karigirerasi śṛṅgam || 21||

त्वामुदारभुजमुन्नसमायत्कर्णपाशपरिकर्मसदंसम् ।आयताक्षमभिजातकपोलं पारणीयति वरप्रद ! दृङ्मे ॥ २२॥

tvāmudārabhujamunnasamāyatkarṇapāśaparikarmasadaṃsam |āyatākṣamabhijātakapolaṃ pāraṇīyati varaprada ! dṛṅme || 22||

नीलमेघनिभमञ्जनपुञ्जश्यामकुन्तलमनन्तशयं त्वाम् ।अब्जपाणिपदमम्बुजनेत्रं नेत्रसात्कुरु करीश ! सदा मे ॥ २३॥

nīlameghanibhamañjanapuñjaśyāmakuntalamanantaśayaṃ tvām |abjapāṇipadamambujanetraṃ netrasātkuru karīśa ! sadā me || 23||

त्वक्च दृक्च निपिपासति जिह्वाविह्वला श्रवणवत्परवृत्तौ ।नासिका त्वयि करीश ! तथेतिप्राप्नुयां कथमिमां स्विदवस्थाम् ॥ २४॥

tvakca dṛkca nipipāsati jihvāvihvalā śravaṇavatparavṛttau |nāsikā tvayi karīśa ! tathetiprāpnuyāṃ kathamimāṃ svidavasthām || 24||

आधिराज्यमधिकं भुवनानांईश ! ते पिशुनयन् किल मौलिः ।चूलिकामणिसहस्रमरीचेःहस्तिभूषण ! भवत्युदयाद्रिः ॥ २५॥

ādhirājyamadhikaṃ bhuvanānāṃīśa ! te piśunayan kila mauliḥ |cūlikāmaṇisahasramarīceḥhastibhūṣaṇa ! bhavatyudayādriḥ || 25||

उद्धरत्युपरि भक्तजनानित्यूर्ध्वताश्रयणसूचितशक्तिम् ।ऊर्ध्वपुण्ड्रतिलकं बहुमानात् किं बिभर्षि वरद ! स्वललाटे ॥ २६॥

uddharatyupari bhaktajanānityūrdhvatāśrayaṇasūcitaśaktim |ūrdhvapuṇḍratilakaṃ bahumānāt kiṃ bibharṣi varada ! svalalāṭe || 26||

कर्णिका तव करीश ! किमेषाकर्णभूषणमुतांसविभूषा ।अंसलम्ब्यलकभूषणमाहो !मानसस्य मम वा परिकर्म ॥ २७॥

karṇikā tava karīśa ! kimeṣākarṇabhūṣaṇamutāṃsavibhūṣā |aṃsalambyalakabhūṣaṇamāho !mānasasya mama vā parikarma || 27||

पारिजातविटपानभितो यापुष्पसम्पदुदियात् करिनाथ ।तां विडम्बयति तावकबाहुषुआतता तु कटकाङ्गदलक्ष्मीः ॥ २८॥

pārijātaviṭapānabhito yāpuṣpasampadudiyāt karinātha |tāṃ viḍambayati tāvakabāhuṣuātatā tu kaṭakāṅgadalakṣmīḥ || 28||

मथ्यमानचलफेनिलसिन्धुप्रोत्थितिक्षणदशां गमितौ ते ।वक्षसि स्फुरितमौक्तिकहारेकौस्तुभश्च कमला च करीश ! ॥ २९॥

mathyamānacalaphenilasindhuprotthitikṣaṇadaśāṃ gamitau te |vakṣasi sphuritamauktikahārekaustubhaśca kamalā ca karīśa ! || 29||

अञ्जनक्षितिभृतो यदि नामउपत्यका वरद ! हेममयी स्यात् ।तादृशी तव विभाति तु लक्ष्मीःआम्बरी बत विडम्बितविद्युत् ॥ ३०॥

añjanakṣitibhṛto yadi nāmaupatyakā varada ! hemamayī syāt |tādṛśī tava vibhāti tu lakṣmīḥāmbarī bata viḍambitavidyut || 30||

परभागमियाद्रवेस्तमिस्रावरदाद्य त्वयि तन्निशामयामः ।गमिता तव वक्त्रचित्रभानोःपरभागं ननु कौन्तली तमिस्रा ॥ ३१॥

parabhāgamiyādravestamisrāvaradādya tvayi tanniśāmayāmaḥ |gamitā tava vaktracitrabhānoḥparabhāgaṃ nanu kauntalī tamisrā || 31||

उभयोरपि पक्षयोस्तिथिर्याविषमीभावनिरासदाऽष्टमीति ।उपमानजसम्पदे हि सेन्दोःवरदाभूद्भवतो ललाटलक्ष्म्या ॥ ३२॥

ubhayorapi pakṣayostithiryāviṣamībhāvanirāsadā'ṣṭamīti |upamānajasampade hi sendoḥvaradābhūdbhavato lalāṭalakṣmyā || 32||

अलकालिचिकीर्षया किलात्तासुपरीचिक्षिषया ललाटपट्टे ।सुमषी निकषीकृता भ्रुवौ तेवरद ! स्यादकृतत्वतस्तु नैवम् ॥ ३३॥

alakālicikīrṣayā kilāttāsuparīcikṣiṣayā lalāṭapaṭṭe |sumaṣī nikaṣīkṛtā bhruvau tevarada ! syādakṛtatvatastu naivam || 33||

श्रवसश्च दृशश्च शब्दरूपग्रहणे ते न हि जीववद्व्यवस्था ।उभयोरखिलेक्षणक्षमत्वाद्वरदातः ! श्रवणाश्रये दृशौ ते ॥ ३४॥

śravasaśca dṛśaśca śabdarūpagrahaṇe te na hi jīvavadvyavasthā |ubhayorakhilekṣaṇakṣamatvādvaradātaḥ ! śravaṇāśraye dṛśau te || 34||

करुणारसवाहिवीक्षणोर्मेर्वरद ! प्रेममयप्रवाहभाजः ।तततीरवनावली भ्रुवौ दृक्चलसिन्धोस्तव नासिकेव सेतुः ॥ ३५॥

karuṇārasavāhivīkṣaṇormervarada ! premamayapravāhabhājaḥ |tatatīravanāvalī bhruvau dṛkcalasindhostava nāsikeva setuḥ || 35||

विभवं विवृणोति विस्तृणीतेरुचमाविष्कुरुते कृपामपाराम् ।अभिवर्षति हर्षमार्द्रभावंतनुते ते वरदैष दृष्टिपातः ॥ ३६॥

vibhavaṃ vivṛṇoti vistṛṇīterucamāviṣkurute kṛpāmapārām |abhivarṣati harṣamārdrabhāvaṃtanute te varadaiṣa dṛṣṭipātaḥ || 36||

अरुणाधरपल्लवे लसन्तीवरदासौ द्विजचन्द्रचन्द्रिका ते ।अधिविद्रुममस्तनिस्तलालीरुचमाविष्कुरुते हि पुष्कराक्ष ! ॥ ३७॥

aruṇādharapallave lasantīvaradāsau dvijacandracandrikā te |adhividrumamastanistalālīrucamāviṣkurute hi puṣkarākṣa ! || 37||

स्मितनिर्झरिका विनिष्पतन्तीतव वक्षःस्थलभूतले विकीर्णा ।वरद ! प्रबिभर्ति हारलक्ष्मींअपि मुक्तावलिका नदीव तज्जा ॥ ३८॥

smitanirjharikā viniṣpatantītava vakṣaḥsthalabhūtale vikīrṇā |varada ! prabibharti hāralakṣmīṃapi muktāvalikā nadīva tajjā || 38||

परिमण्डितरासमण्डलाभिर्वरदाघ्रातं अभीष्टगोपिकाभिः ।अनुवर्तितदातनप्रहर्षादिव फुल्लं हि कपोलयोर्युगं ते ॥ ३९॥

parimaṇḍitarāsamaṇḍalābhirvaradāghrātaṃ abhīṣṭagopikābhiḥ |anuvartitadātanapraharṣādiva phullaṃ hi kapolayoryugaṃ te || 39||

मुखमुन्नसमायताक्षमुद्यत्स्मितदन्तं रुचिराधरं नतभ्रु ।लसदंसविलम्बिकर्णपाशं मयि ते निश्चलमस्तु हस्तिनाथ ! ॥ ४०॥

mukhamunnasamāyatākṣamudyatsmitadantaṃ rucirādharaṃ natabhru |lasadaṃsavilambikarṇapāśaṃ mayi te niścalamastu hastinātha ! || 40||

पद्मायाः प्रणयरसात्समासजन्त्याःस्वं बाहुं सुबहुमतो भुजेन तेन ।कां नामान्वभवदहो ! दशां तदात्वेकण्ठस्ते करिगिरिनाथ ! कम्बुकान्तः ॥ ४१॥

padmāyāḥ praṇayarasātsamāsajantyāḥsvaṃ bāhuṃ subahumato bhujena tena |kāṃ nāmānvabhavadaho ! daśāṃ tadātvekaṇṭhaste karigirinātha ! kambukāntaḥ || 41||

सायामा धृतपरिणद्धयोऽब्धयो वातादृश्यः स्फुटमथवा दिशश्चतस्रः ।चत्वारो वरद ! वरप्रदास्त्वदीयाःभासन्ते भुजपरिघास्तमालनीलाः ॥ ४२॥

sāyāmā dhṛtapariṇaddhayo'bdhayo vātādṛśyaḥ sphuṭamathavā diśaścatasraḥ |catvāro varada ! varapradāstvadīyāḥbhāsante bhujaparighāstamālanīlāḥ || 42||

आश्लेषे वरद ! भुजास्तवेन्दिरायाःगोपीनामभिमतरासबन्धने वा ।बन्धे वा मुदमधिकां यशोदयाऽहो !संप्राप्तास्तव नवनीतमोषदोषात् ॥ ४३॥

āśleṣe varada ! bhujāstavendirāyāḥgopīnāmabhimatarāsabandhane vā |bandhe vā mudamadhikāṃ yaśodayā'ho !saṃprāptāstava navanītamoṣadoṣāt || 43||

सालीया इव विटपास्सपल्लवाग्राःकल्लोला इव जलधेस्सविद्रुमाग्राः ।भोगीद्रा इव च फणामणीद्धवक्त्राःभासन्ते वरद ! भुजास्तवारुणाग्राः ॥ ४४॥

sālīyā iva viṭapāssapallavāgrāḥkallolā iva jaladhessavidrumāgrāḥ |bhogīdrā iva ca phaṇāmaṇīddhavaktrāḥbhāsante varada ! bhujāstavāruṇāgrāḥ || 44||

अम्भोधेस्स्वयमभिमन्थनं चकर्थक्षोणीध्रं पुनरबिभश्च सप्तरात्रम् ।सप्तानां विवलयसि स्म कण्ठमुक्ष्णामम्लानावरद ! तथाऽपि पाणयस्ते ॥ ४५॥

ambhodhessvayamabhimanthanaṃ cakarthakṣoṇīdhraṃ punarabibhaśca saptarātram |saptānāṃ vivalayasi sma kaṇṭhamukṣṇāmamlānāvarada ! tathā'pi pāṇayaste || 45||

रिङ्खातो व्रजसदनाङ्गणेषु किं तेगोयष्टिग्रहणवशान्नु गोपगोष्ठ्याम् ।आलम्बाद्धयनयसूत्रतोत्त्रयोर्वापाणीनां वरद ! तवारुणत्वमासीत् ॥ ४६॥

riṅkhāto vrajasadanāṅgaṇeṣu kiṃ tegoyaṣṭigrahaṇavaśānnu gopagoṣṭhyām |ālambāddhayanayasūtratottrayorvāpāṇīnāṃ varada ! tavāruṇatvamāsīt || 46||

सर्वज्ञास्समुचितशक्तयस्सदैवत्वत्सेवानियमजुषस्त्वदेकभोगाः ।हेतीनामधिपतयस्सदा किमेतान्शोभार्थं वरद ! बिभर्षि हर्षतो वा ॥ ४७॥

sarvajñāssamucitaśaktayassadaivatvatsevāniyamajuṣastvadekabhogāḥ |hetīnāmadhipatayassadā kimetānśobhārthaṃ varada ! bibharṣi harṣato vā || 47||

किं धातुर्गगनविधानमातृकाऽभूत्वक्षस्ते वरद ! वरेण्य ! यत्र नाम ।पद्माया मुखमथ कौस्तुभश्च जातौचन्द्रार्कावुडुनिकरायते तु हारः ॥ ४८॥

kiṃ dhāturgaganavidhānamātṛkā'bhūtvakṣaste varada ! vareṇya ! yatra nāma |padmāyā mukhamatha kaustubhaśca jātaucandrārkāvuḍunikarāyate tu hāraḥ || 48||

अण्डानां त्वदुदरमामनन्ति सन्तःस्थानं तद्वरद ! कथं नु कार्श्यमस्य ।माहात्म्यं स्वस इह येषु नूनमेषांऋद्धिस्स्यान्महिमकरी न हीतरेषाम् ॥ ४९॥

aṇḍānāṃ tvadudaramāmananti santaḥsthānaṃ tadvarada ! kathaṃ nu kārśyamasya |māhātmyaṃ svasa iha yeṣu nūnameṣāṃṛddhissyānmahimakarī na hītareṣām || 49||

सौन्दर्यामृतरसवाहवेगजस्स्यात्आवर्तस्तव किल पद्मनाभ ! नाभिः ।तत्पद्मं वरद ! विभाति कान्तिमय्याःलक्ष्म्यास्ते सकलवपुर्जुषो नु सद्म ॥ ५०॥

saundaryāmṛtarasavāhavegajassyātāvartastava kila padmanābha ! nābhiḥ |tatpadmaṃ varada ! vibhāti kāntimayyāḥlakṣmyāste sakalavapurjuṣo nu sadma || 50||

या दामोदर इति नामदा तवासीत्सा दामा किल किणकारिणी बभूव ।तन्नूनं वरद ! वलित्रयच्छलेनत्वन्मध्यप्रथमविभूषणी बभूव ॥ ५१॥

yā dāmodara iti nāmadā tavāsītsā dāmā kila kiṇakāriṇī babhūva |tannūnaṃ varada ! valitrayacchalenatvanmadhyaprathamavibhūṣaṇī babhūva || 51||

यादृग्बीजाध्युषितभुवि यद्वस्तु हस्तीश ! जातंतत्तादृक्षं फलति हि फलं त्वय्यपीक्षामहे तत् ।यस्मादण्डाध्युषित उदरे तावके जायमानंपद्मं पद्मानन ! किल फलत्यण्डषण्डानखण्डान् ॥ ५२॥

yādṛgbījādhyuṣitabhuvi yadvastu hastīśa ! jātaṃtattādṛkṣaṃ phalati hi phalaṃ tvayyapīkṣāmahe tat |yasmādaṇḍādhyuṣita udare tāvake jāyamānaṃpadmaṃ padmānana ! kila phalatyaṇḍaṣaṇḍānakhaṇḍān || 52||

अज्ञे यज्ञेश्वर ! किल जने क्वाप्यदर्शं विमर्शंविश्वाधीशः कतम इति तन्निर्णयं वर्णयामः ।व्यावक्रोशी नृषु समुदिता यानुपाश्रित्य तेऽपिब्रह्माद्यास्ते वरद ! जनितास्तुन्दकन्दारविन्दे ॥ ५३॥

ajñe yajñeśvara ! kila jane kvāpyadarśaṃ vimarśaṃviśvādhīśaḥ katama iti tannirṇayaṃ varṇayāmaḥ |vyāvakrośī nṛṣu samuditā yānupāśritya te'pibrahmādyāste varada ! janitāstundakandāravinde || 53||

मुष्णन् कृष्णः प्रियनिजजनैर्जय्यहैयङ्गवीनंदाम्ना भूम्ना वरद ! हि यया त्वं यशोदाकराभ्याम् ।बद्धो बन्धक्षपणकरणीं तां किलाद्यापि मातुःप्रेम्णा गात्राभरणमुदराबन्धनाख्यं बिभर्षि ॥ ५४॥

muṣṇan kṛṣṇaḥ priyanijajanairjayyahaiyaṅgavīnaṃdāmnā bhūmnā varada ! hi yayā tvaṃ yaśodākarābhyām |baddho bandhakṣapaṇakaraṇīṃ tāṃ kilādyāpi mātuḥpremṇā gātrābharaṇamudarābandhanākhyaṃ bibharṣi || 54||

सौन्दर्याख्या सरिदुरसि विस्तीर्य मध्यावरुद्धास्थानाल्पत्वाद्विषमगतिजावर्तगर्ताभनाभिः ।प्राप्य प्राप्तप्रथिम जघनं विस्तृता हस्तिनाथ !स्रोतोभेदं भजति भवतः पाददेशापदेशात् ॥ ५५॥

saundaryākhyā saridurasi vistīrya madhyāvaruddhāsthānālpatvādviṣamagatijāvartagartābhanābhiḥ |prāpya prāptaprathima jaghanaṃ vistṛtā hastinātha !srotobhedaṃ bhajati bhavataḥ pādadeśāpadeśāt || 55||

रम्भास्तम्भाः करिवरकराः कारभास्सारभाजोवेषाश्लेषा अपि मरतकस्तम्भमुख्यास्तुलाख्याः ।साम्यं सम्यग्वरद ! न दधुस्सर्वमुर्वोस्त्वदूर्वोःन ह्यैश्वर्यं दधति न तथा यौवनारम्भजृम्भाः ॥ ५६॥

rambhāstambhāḥ karivarakarāḥ kārabhāssārabhājoveṣāśleṣā api maratakastambhamukhyāstulākhyāḥ |sāmyaṃ samyagvarada ! na dadhussarvamurvostvadūrvoḥna hyaiśvaryaṃ dadhati na tathā yauvanārambhajṛmbhāḥ || 56||

या ते गात्रे वरद ! जनिता कान्तिमय्यापगाऽभूत्तस्यास्स्रोतोयुगलमिह यद्याति पादप्रवादम् ।तज्जातोर्ध्वभ्रमियुगमिवोद्भानुनी जानुनी तेस्यादुक्ष्णोर्वा ककुदयुगलं यौवनैश्वर्यनाम्नोः ॥ ५७॥

yā te gātre varada ! janitā kāntimayyāpagā'bhūttasyāssrotoyugalamiha yadyāti pādapravādam |tajjātordhvabhramiyugamivodbhānunī jānunī tesyādukṣṇorvā kakudayugalaṃ yauvanaiśvaryanāmnoḥ || 57||

प्रेम्णाऽऽघ्रातुं करिगिरिशिरोऽधोमुखीभावभाजोःअङ्घ्रिद्वन्द्वाह्वयकमलयोर्दण्डकाण्डायमाने ।अद्रिस्पर्शोद्भवसुखत उत्कण्टके रोमहर्षात्द्रष्टुर्दृष्टिर्वरद ! किमलं लङ्घितुं जङ्घिके ते ॥ ५८॥

premṇā''ghrātuṃ karigiriśiro'dhomukhībhāvabhājoḥaṅghridvandvāhvayakamalayordaṇḍakāṇḍāyamāne |adrisparśodbhavasukhata utkaṇṭake romaharṣātdraṣṭurdṛṣṭirvarada ! kimalaṃ laṅghituṃ jaṅghike te || 58||

भक्तानां यद्वपुषि दहरं पण्डितं पुण्डरीकंयच्चाम्लानं वरद ! सतताध्यासनादासनाब्जम् ।आम्नायानां यदपि च शिरो यश्च मूर्धा शठारेःहस्त्यद्रेर्वा किमतिसुखदं तेषु पादाब्जयोस्ते ॥ ५९॥

bhaktānāṃ yadvapuṣi daharaṃ paṇḍitaṃ puṇḍarīkaṃyaccāmlānaṃ varada ! satatādhyāsanādāsanābjam |āmnāyānāṃ yadapi ca śiro yaśca mūrdhā śaṭhāreḥhastyadrervā kimatisukhadaṃ teṣu pādābjayoste || 59||

पद्यास्वद्याङ्गुलिषु वरद ! प्रान्ततः कान्तिसिन्धोःवीचीवीथीविभवमुभयीष्वम्भसो लम्भितासु ।विन्दन्निन्दुः प्रतिफलनजां सम्पदं किं पदं तेछायाच्छद्मा नखविततितां लम्भितश्शुम्भितस्सन् ॥ ६०॥

padyāsvadyāṅguliṣu varada ! prāntataḥ kāntisindhoḥvīcīvīthīvibhavamubhayīṣvambhaso lambhitāsu |vindanninduḥ pratiphalanajāṃ sampadaṃ kiṃ padaṃ techāyācchadmā nakhavitatitāṃ lambhitaśśumbhitassan || 60||

शम्भोरम्भोरुहमुख ! सखा सन् सहाङ्कश्शशाङ्कःकुर्वन् सेवां वरद ! विकलो वृत्तहीनस्सुवक्रः ।त्वत्पादाब्जे प्रियमख ! नखच्छद्मनाऽऽश्रित्य नित्यंसद्वृत्तोऽभूत्स च दशगुणः पुष्कलो निष्कलङ्कः ॥ ६१॥

śambhorambhoruhamukha ! sakhā san sahāṅkaśśaśāṅkaḥkurvan sevāṃ varada ! vikalo vṛttahīnassuvakraḥ |tvatpādābje priyamakha ! nakhacchadmanā''śritya nityaṃsadvṛtto'bhūtsa ca daśaguṇaḥ puṣkalo niṣkalaṅkaḥ || 61||

त्वत्पादाब्जे प्रजाता सुरसरिदभवत्प्राक् चतुर्धा ततस्तासुएकां धत्ते ध्रुवस्सा त्रिभुवनमपुनात्त्रीन्पथो भावयन्ती ।तत्रैका खं व्रजन्ती शिवयति तु शिवं सा पुनस्सप्तधाऽभूत्तास्वेका गां पुनाना वरद ! सगरजस्वर्गसर्गं चकार ॥ ६२॥

tvatpādābje prajātā surasaridabhavatprāk caturdhā tatastāsuekāṃ dhatte dhruvassā tribhuvanamapunāttrīnpatho bhāvayantī |tatraikā khaṃ vrajantī śivayati tu śivaṃ sā punassaptadhā'bhūttāsvekā gāṃ punānā varada ! sagarajasvargasargaṃ cakāra || 62||

परिजनपरिबर्हा भूषणान्यायुधानिप्रवरगुणगणाश्च ज्ञानशक्त्यादयस्ते ।परमपदमथाण्डान्यात्मदेहस्तथाऽऽत्मावरद ! सकलमेतत् संश्रितार्थ चकर्थ ॥ ६३॥

parijanaparibarhā bhūṣaṇānyāyudhānipravaraguṇagaṇāśca jñānaśaktyādayaste |paramapadamathāṇḍānyātmadehastathā''tmāvarada ! sakalametat saṃśritārtha cakartha || 63||

अनाप्तं ह्याप्तव्यं न तव किल किञ्चिद्वरद ! तेजगज्जन्मस्थेमप्रलयविधयो धीविलसितम् ।तथाऽपि क्षोदीयस्सुरनरकुलेष्वाश्रितजनान्समाश्लेष्टुं पेष्टुं तदसुखकृतां चावतरसि ॥ ६४॥

anāptaṃ hyāptavyaṃ na tava kila kiñcidvarada ! tejagajjanmasthemapralayavidhayo dhīvilasitam |tathā'pi kṣodīyassuranarakuleṣvāśritajanānsamāśleṣṭuṃ peṣṭuṃ tadasukhakṛtāṃ cāvatarasi || 64||

विवेकधियमेकतो ह्यभिनिवेशलेशो हरेत्महत्त्वभिनिवेशनं किमुत तन्महिम्नस्तव ।अहो ! विसदृशे जगत्यवततर्थ पार्थादिकंनिजं जनमुदञ्चयन् वरद ! तं समाश्लेषकः ॥ ६५॥

vivekadhiyamekato hyabhiniveśaleśo haretmahattvabhiniveśanaṃ kimuta tanmahimnastava |aho ! visadṛśe jagatyavatatartha pārthādikaṃnijaṃ janamudañcayan varada ! taṃ samāśleṣakaḥ || 65||

संश्लेषे भजतां त्वरापरवशः कालेन संशोध्य तान्आनीय स्वपदे स्वसङ्गमकृतं सोढुं विलम्बं बत ! ।अक्षाम्यन् क्षमिणां वरो वरद ! सन्नत्रावतीर्णो भवेःकिं नाम त्वमसंश्रितेषु वितरन् वेषं वृणीषे तु तान् ॥ ६६॥

saṃśleṣe bhajatāṃ tvarāparavaśaḥ kālena saṃśodhya tānānīya svapade svasaṅgamakṛtaṃ soḍhuṃ vilambaṃ bata ! |akṣāmyan kṣamiṇāṃ varo varada ! sannatrāvatīrṇo bhaveḥkiṃ nāma tvamasaṃśriteṣu vitaran veṣaṃ vṛṇīṣe tu tān || 66||

वरद ! यदि न भुव्यवातरिष्यःश्रुतिविहितास्त्वदुपासनार्चनाद्याः ।करणपथविदूरगे सति त्वयिअविषयतानिकृताः किलाभविष्यन् ॥ ६७॥

varada ! yadi na bhuvyavātariṣyaḥśrutivihitāstvadupāsanārcanādyāḥ |karaṇapathavidūrage sati tvayiaviṣayatānikṛtāḥ kilābhaviṣyan || 67||

यदपराधसहस्रमजस्रजंत्वयि शरण्य ! हिरण्य उपावहत् ।वरद ! तेन चिरं त्वमविक्रियोविकृतिमर्भकनिर्भजनादगाः ॥ ६८॥

yadaparādhasahasramajasrajaṃtvayi śaraṇya ! hiraṇya upāvahat |varada ! tena ciraṃ tvamavikriyovikṛtimarbhakanirbhajanādagāḥ || 68||

त्वामामनन्ति कवयः करुणामृताब्धे !ज्ञानक्रियाभजनलभ्यमलभ्यमन्यैः ।एतेषु केन वरदोत्तरकोसलस्थाःपूर्वं सदूर्वमभजन्त हि जन्तवस्त्वाम् ॥ ६९॥

tvāmāmananti kavayaḥ karuṇāmṛtābdhe !jñānakriyābhajanalabhyamalabhyamanyaiḥ |eteṣu kena varadottarakosalasthāḥpūrvaṃ sadūrvamabhajanta hi jantavastvām || 69||

भजत्सु वात्सल्यवशात् समुत्सुकःप्रकाममत्रावतरेर्वरप्रद ! ।भवेश्च तेषां सुलभोऽथ किन्न्विदंयदङ्ग दाम्ना नियतः पुराऽरुदः ॥ ७०॥

bhajatsu vātsalyavaśāt samutsukaḥprakāmamatrāvatarervaraprada ! |bhaveśca teṣāṃ sulabho'tha kinnvidaṃyadaṅga dāmnā niyataḥ purā'rudaḥ || 70||

नरसिंहतनुरगौणी समसमयसमुद्भवश्च भक्तगिरः ।स्तम्मे च सम्भवस्ते पिशुनयति परेशतां वरद ! ॥ ७१॥

narasiṃhatanuragauṇī samasamayasamudbhavaśca bhaktagiraḥ |stamme ca sambhavaste piśunayati pareśatāṃ varada ! || 71||

तापत्रयीमयदवानलदह्यमानंमुह्यन्तमन्तमवयन्तमनन्त ! नैव ।स्थातुं प्रयातुमुपयातुमनीशमीश !हस्तीश ! दृष्ट्यमृतवृष्टिभिराभजेथाः ॥ ७२॥

tāpatrayīmayadavānaladahyamānaṃmuhyantamantamavayantamananta ! naiva |sthātuṃ prayātumupayātumanīśamīśa !hastīśa ! dṛṣṭyamṛtavṛṣṭibhirābhajethāḥ || 72||

नानाविरुद्धविदिशासु दिशासु चाहोवन्ध्यैर्मनोरथशतैर्युगपद्विकृष्टः ।त्वत्पादयोरनुदितस्पृह एष सोऽहंन स्वस्ति हस्तिगिरिनाथ ! निशामयामि ॥ ७३॥

nānāviruddhavidiśāsu diśāsu cāhovandhyairmanorathaśatairyugapadvikṛṣṭaḥ |tvatpādayoranuditaspṛha eṣa so'haṃna svasti hastigirinātha ! niśāmayāmi || 73||

है ! निर्भयोऽस्म्यविनयोऽस्मि यतस्त्वदङ्घ्रौलिप्सामलब्धवति चेतसि दुर्विनीते ।दुष्कर्मवर्मपरिकर्मित एष सोऽहंअग्रे वरप्रद ! तव प्रलपामि किञ्चित् ॥ ७४॥

hai ! nirbhayo'smyavinayo'smi yatastvadaṅghraulipsāmalabdhavati cetasi durvinīte |duṣkarmavarmaparikarmita eṣa so'haṃagre varaprada ! tava pralapāmi kiñcit || 74||

सव्याधिराधिरवितुष्टिरनिष्टयोगःस्वाभीष्टभञ्जनममर्षकरो निकर्षः ।कृन्तन्ति सन्ततमिमानि मनो मदीयंहस्तीश ! न त्वदभिलाषनिधिप्रहाणिः ॥ ७५॥

savyādhirādhiravituṣṭiraniṣṭayogaḥsvābhīṣṭabhañjanamamarṣakaro nikarṣaḥ |kṛntanti santatamimāni mano madīyaṃhastīśa ! na tvadabhilāṣanidhiprahāṇiḥ || 75||

विद्वेषमानमदरागविलोभमोहादिआजानभूमिरहमत्र भवे निमज्जन् ।निर्द्वन्द्व ! नित्यनिरवद्यमहागुणं त्वांहस्तीश ! कश्श्रयितुमीक्षितुमीप्सितुं वा ॥ ७६॥

vidveṣamānamadarāgavilobhamohādiājānabhūmirahamatra bhave nimajjan |nirdvandva ! nityaniravadyamahāguṇaṃ tvāṃhastīśa ! kaśśrayitumīkṣitumīpsituṃ vā || 76||

पुत्रादयः कथममी मयि संस्थिते स्युःइत्यप्रतिक्रियनिरर्थकचिन्तनेन ।दूये न तु स्वयमहं भविताऽस्मि कीदृक्इत्यस्ति हस्तिगिरिनाथ ! विमर्शलेशः ॥ ७७॥

putrādayaḥ kathamamī mayi saṃsthite syuḥityapratikriyanirarthakacintanena |dūye na tu svayamahaṃ bhavitā'smi kīdṛkityasti hastigirinātha ! vimarśaleśaḥ || 77||

शम्पाचलं बहुलदुःखमनर्थहेतुःअल्पीय इत्यपि विमृष्टिषु दृष्टदोषम् ।दुर्वासनाद्रढिमतस्सुखमिन्द्रियोत्थंहातुं न मे मतिरलं वरदाधिराज ! ॥ ७८॥

śampācalaṃ bahuladuḥkhamanarthahetuḥalpīya ityapi vimṛṣṭiṣu dṛṣṭadoṣam |durvāsanādraḍhimatassukhamindriyotthaṃhātuṃ na me matiralaṃ varadādhirāja ! || 78||

बुद्।ह्ध्वा च नो च विहिताकरणैर्निषिद्धसंसेवनैस्त्वदपचारशतैरसह्यैः ।भक्तागसामपि शतैर्भवताऽप्यगण्यैःहस्तीश ! वाक्तनुमनोजनितैर्हतोऽस्मि ॥ ७९॥

bud|hdhvā ca no ca vihitākaraṇairniṣiddhasaṃsevanaistvadapacāraśatairasahyaiḥ |bhaktāgasāmapi śatairbhavatā'pyagaṇyaiḥhastīśa ! vāktanumanojanitairhato'smi || 79||

त्वद्दास्यमस्य हि मम स्वरसप्रसक्तंतच्चोरयन्नयमहं किल चस्खल प्राक् ।त्वं मामकीन इति मामभिमन्यसे स्महस्तीश ! संशयथ नस्तमिमं विवादम् ॥ ८०॥

tvaddāsyamasya hi mama svarasaprasaktaṃtaccorayannayamahaṃ kila caskhala prāk |tvaṃ māmakīna iti māmabhimanyase smahastīśa ! saṃśayatha nastamimaṃ vivādam || 80||

भोगा इमे विधिशिवादिपदं च किञ्चस्वात्मानुभूतिरिति या किल मुक्तिरुक्ता ।सर्वं तदूषजलजोषमहं जुषेयहस्त्यद्रिनाथ ! तव दास्यमहारसज्ञः ॥ ८१॥

bhogā ime vidhiśivādipadaṃ ca kiñcasvātmānubhūtiriti yā kila muktiruktā |sarvaṃ tadūṣajalajoṣamahaṃ juṣeyahastyadrinātha ! tava dāsyamahārasajñaḥ || 81||

विषयविषधरव्रजव्याकुलेजननमरणनक्रचक्रास्पदे ।अगतिरशरणो भवाब्धौ लुठन्वरद ! शरणमित्यहं त्वां वृणे ॥ ८२॥

viṣayaviṣadharavrajavyākulejananamaraṇanakracakrāspade |agatiraśaraṇo bhavābdhau luṭhanvarada ! śaraṇamityahaṃ tvāṃ vṛṇe || 82||

अकृतसुकृतकस्सुदुष्कृत्तरःशुभगुणलवलेशदेशातिगः ।अशुभगुणपरस्सहस्रावृतोवरदमुरुदयं गतिं त्वां वृणे ॥ ८३॥

akṛtasukṛtakassuduṣkṛttaraḥśubhaguṇalavaleśadeśātigaḥ |aśubhaguṇaparassahasrāvṛtovaradamurudayaṃ gatiṃ tvāṃ vṛṇe || 83||

शरणवरणवागियं योदितान भवति बत ! साऽपि धीपूर्विका ।इति यदि दयनीयता मय्यहो !वरद ! तव भवेत्ततः प्राणिमि ॥ ८४॥

śaraṇavaraṇavāgiyaṃ yoditāna bhavati bata ! sā'pi dhīpūrvikā |iti yadi dayanīyatā mayyaho !varada ! tava bhavettataḥ prāṇimi || 84||

निरवधिषु कृतेषु चागस्स्वहो !मतिरनुशयिनी यदि स्यात्ततः ।वरद ! हि दयसे न संशेमहेनिरनुशयधियो हता है ! वयम् ॥ ८५॥

niravadhiṣu kṛteṣu cāgassvaho !matiranuśayinī yadi syāttataḥ |varada ! hi dayase na saṃśemaheniranuśayadhiyo hatā hai ! vayam || 85||

शरणवरणवागियं याऽद्य मेवरद ! तदधिकं न किञ्चिन्मम ।सुलभमभिमतार्थदं साधनंतदयमवसरो दयायास्तव ॥ ८६॥

śaraṇavaraṇavāgiyaṃ yā'dya mevarada ! tadadhikaṃ na kiñcinmama |sulabhamabhimatārthadaṃ sādhanaṃtadayamavasaro dayāyāstava || 86||

विषयविषययिणी स्पृहा भूयसीतव तु चरणयोर्न साऽल्पापि मे ।वरद ! ननु भरस्तवैव त्वयंयदुत तव पदस्पृहाजन्म मे ॥ ८७॥

viṣayaviṣayayiṇī spṛhā bhūyasītava tu caraṇayorna sā'lpāpi me |varada ! nanu bharastavaiva tvayaṃyaduta tava padaspṛhājanma me || 87||

इयमिह मतिरस्मदुज्जीवनीवरद ! तव खलु प्रसादादृते ।शरणमिति वचोऽपि मे नोदियात्त्वमसि मयि ततः प्रसादोन्मुखः ॥ ८८॥

iyamiha matirasmadujjīvanīvarada ! tava khalu prasādādṛte |śaraṇamiti vaco'pi me nodiyāttvamasi mayi tataḥ prasādonmukhaḥ || 88||

वरद ! यदिह वस्तु वाञ्छाम्यहंतव चरणलभाविरोधस्ततः ।यदि न भवति तश्च देहि प्रभो !झटिति वितर पादमेवान्यथा ॥ ८९॥

varada ! yadiha vastu vāñchāmyahaṃtava caraṇalabhāvirodhastataḥ |yadi na bhavati taśca dehi prabho !jhaṭiti vitara pādamevānyathā || 89||

तदपि किमपि हन्त ! दुर्वासनाशतविवशतया यदभ्यर्थये ।तदतुलदय ! सार्व ! सर्वप्रद !प्रवितर वरद ! क्षमाम्भोनिधे ॥ ९०॥

tadapi kimapi hanta ! durvāsanāśatavivaśatayā yadabhyarthaye |tadatuladaya ! sārva ! sarvaprada !pravitara varada ! kṣamāmbhonidhe || 90||

प्रियमितरदथापि वा यद्यथावितरसि वरद ! प्रभो ! त्वं हि मे ।तदनुभवनमेव युक्तं तु मेत्वयि निहितभरोऽस्मि सोऽहं यतः ॥ ९१॥

priyamitaradathāpi vā yadyathāvitarasi varada ! prabho ! tvaṃ hi me |tadanubhavanameva yuktaṃ tu metvayi nihitabharo'smi so'haṃ yataḥ || 91||

यथाऽसि यावानसि योऽसि यद्गुणःकरीश ! यादृग्विभवो यदिङ्गितः ।तथाविधं त्वाऽहमभक्तदुर्ग्रहंप्रपत्तिवाचैव निरीक्षितुं वृणे ॥ ९२॥

yathā'si yāvānasi yo'si yadguṇaḥkarīśa ! yādṛgvibhavo yadiṅgitaḥ |tathāvidhaṃ tvā'hamabhaktadurgrahaṃprapattivācaiva nirīkṣituṃ vṛṇe || 92||

अये ! दयालो ! वरद ! क्षमानिधे !विशेषतो विश्वजनीन ! विश्वद ! ।हितज्ञ ! सर्वज्ञ ! समग्रशक्तिक !प्रसह्य मां प्रापय दास्यमेव ते ॥ ९३॥

aye ! dayālo ! varada ! kṣamānidhe !viśeṣato viśvajanīna ! viśvada ! |hitajña ! sarvajña ! samagraśaktika !prasahya māṃ prāpaya dāsyameva te || 93||

स्वकैर्गुणैः स्वैश्चरितैः स्ववेदनात्भजन्ति ये त्वां त्वयि भक्तितोऽथवा ।करीश ! तेषामपि तावकी दयातथात्वकृत्सैव तु मे बलं मतम् ॥ ९४॥

svakairguṇaiḥ svaiścaritaiḥ svavedanātbhajanti ye tvāṃ tvayi bhaktito'thavā |karīśa ! teṣāmapi tāvakī dayātathātvakṛtsaiva tu me balaṃ matam || 94||

यदि त्वभक्तोऽप्यगुणोऽपि निष्क्रियोनिरुद्यमो निष्कृतदुष्कृतो न च ।लभेय पादौ वरद ! स्फुटास्ततःक्षमादयाद्यास्तव मङ्गला गुणाः ॥ ९५॥

yadi tvabhakto'pyaguṇo'pi niṣkriyonirudyamo niṣkṛtaduṣkṛto na ca |labheya pādau varada ! sphuṭāstataḥkṣamādayādyāstava maṅgalā guṇāḥ || 95||

विलोकनैर्विभ्रमणैरपि भ्रुवोःस्मितामृतैरिङ्गितमङ्गलैरपि ।प्रचोदितस्ते वरद ! प्रहृष्टधीःकदा विधास्ये वरिवस्यनं तव ॥ ९६॥

vilokanairvibhramaṇairapi bhruvoḥsmitāmṛtairiṅgitamaṅgalairapi |pracoditaste varada ! prahṛṣṭadhīḥkadā vidhāsye varivasyanaṃ tava || 96||

विविश्य विश्वेन्द्रियतर्षकर्षणीःमनस्स्थले नित्यनिखातनिश्चलाः ।सुधासखीर्हस्तिपते ! सुशीतलाःगिरः श्रवस्याश्शृणुयाम तावकीः ॥ ९७॥

viviśya viśvendriyatarṣakarṣaṇīḥmanassthale nityanikhātaniścalāḥ |sudhāsakhīrhastipate ! suśītalāḥgiraḥ śravasyāśśṛṇuyāma tāvakīḥ || 97||

अशेषदेशाखिलकालयोगिनीषुअहं त्ववस्थास्वखिलास्वनन्यधीः ।अशेषदास्यैकरतिस्तदाचरन्करीश ! वर्तेय सदा त्वदन्तिके ॥ ९८॥

aśeṣadeśākhilakālayoginīṣuahaṃ tvavasthāsvakhilāsvananyadhīḥ |aśeṣadāsyaikaratistadācarankarīśa ! varteya sadā tvadantike || 98||

इमं जनं हन्त ! कदाऽभिषेक्ष्यतित्वदक्षिनद्योर्वरद ! श्रमापहा ।अकृत्रिमप्रेमरसप्रवाहजाविसृत्वरी वीक्षणवीचिसन्ततिः ॥ ९९॥

imaṃ janaṃ hanta ! kadā'bhiṣekṣyatitvadakṣinadyorvarada ! śramāpahā |akṛtrimapremarasapravāhajāvisṛtvarī vīkṣaṇavīcisantatiḥ || 99||

सदातनत्वेऽपि तदातनत्वत्नवीभवत्प्रेमरसप्रवाहया ।निषेवितं त्वां सततोत्कया श्रियाकरीश ! पश्येम परश्शतं समाः ॥ १००॥

sadātanatve'pi tadātanatvatnavībhavatpremarasapravāhayā |niṣevitaṃ tvāṃ satatotkayā śriyākarīśa ! paśyema paraśśataṃ samāḥ || 100||

समाहितैस्साधु सनन्दनाभिःसुदुर्लभं भक्तजनैरदुर्लभम् ।अचिन्त्यमत्यद्भुतमप्रतर्कणंवरप्रद त्वत्पदमाप्नुयां कथम् ? ॥ १०१॥

samāhitaissādhu sanandanābhiḥsudurlabhaṃ bhaktajanairadurlabham |acintyamatyadbhutamapratarkaṇaṃvaraprada tvatpadamāpnuyāṃ katham ? || 101||

रामानुजाङ्घ्रिशरणोऽस्मि कुलप्रदीपःत्वासीत्स यामुनमुनेस्स च नाथवंश्यः ।वंश्यः पराङ्कुशमुनेस्स च सोऽपि देव्याःदासस्तवेति वरदास्मि तवेक्षणीयः ॥॥ इति पञ्चस्तव्यां चतुर्थो वरदराजस्तवः समाप्तः ॥

rāmānujāṅghriśaraṇo'smi kulapradīpaḥtvāsītsa yāmunamunessa ca nāthavaṃśyaḥ |vaṃśyaḥ parāṅkuśamunessa ca so'pi devyāḥdāsastaveti varadāsmi tavekṣaṇīyaḥ |||| iti pañcastavyāṃ caturtho varadarājastavaḥ samāptaḥ ||