शिवतत्त्वोपदेशम् विष्णुप्रोक्तं Vishnuproktam Shivatattvopadesham

(शिवरहस्यान्तर्गते उग्राख्ये)विष्णुः (उवाच)शिवतत्त्वं शिवेनैव ज्ञायते परमात्मना ।तत्तत्त्वज्ञानमेतस्य कथं मम भविष्यति ॥ ७०॥

(śivarahasyāntargate ugrākhye)viṣṇuḥ (uvāca)śivatattvaṃ śivenaiva jñāyate paramātmanā |tattattvajñānametasya kathaṃ mama bhaviṣyati || 70||

ज्ञातं चेच्छाङ्करं तत्त्वं सद्यो मोक्षो भविष्यति ।कथं स्यात्तादृशं भाग्यं मम संसारिणोऽधुना ॥ ७१॥

jñātaṃ cecchāṅkaraṃ tattvaṃ sadyo mokṣo bhaviṣyati |kathaṃ syāttādṛśaṃ bhāgyaṃ mama saṃsāriṇo'dhunā || 71||

यदा संसारविच्छित्तिर्भविष्यति शिवाज्ञया ।तदा ज्ञातमिति ज्ञेयं तत्त्वज्ञानं तु शाङ्करम् ॥ ७२॥

yadā saṃsāravicchittirbhaviṣyati śivājñayā |tadā jñātamiti jñeyaṃ tattvajñānaṃ tu śāṅkaram || 72||

अधुना तत्कथं ज्ञेयं शिवतत्त्वं मया द्विजाः ।ज्ञायते भूरितपसा शिवतत्त्वं शिवार्चकाः ॥ ७३॥

adhunā tatkathaṃ jñeyaṃ śivatattvaṃ mayā dvijāḥ |jñāyate bhūritapasā śivatattvaṃ śivārcakāḥ || 73||

वेदाश्च नोत्सहन्ते यत्तत्त्वज्ञानाय शूलिनः ।कथं ज्ञेयं मया तत्त्वं शिवस्य परमात्मनः ॥ ७४॥

vedāśca notsahante yattattvajñānāya śūlinaḥ |kathaṃ jñeyaṃ mayā tattvaṃ śivasya paramātmanaḥ || 74||

परं यद्वेदविहितं महादेवस्य पूजनम् ।क्रियते बिल्वपत्राद्यैर्यथाशक्ति मया सदा ॥ ७५॥

paraṃ yadvedavihitaṃ mahādevasya pūjanam |kriyate bilvapatrādyairyathāśakti mayā sadā || 75||

शिवपूजाविधानं च न मया ज्ञायते द्विजाः ।तथापि क्रियते यावद्ज्ञातं शङ्करपूजनम् ॥ ७६॥

śivapūjāvidhānaṃ ca na mayā jñāyate dvijāḥ |tathāpi kriyate yāvadjñātaṃ śaṅkarapūjanam || 76||

यथाकथञ्चित्कर्तव्यं नित्यं शङ्करपूजनम् ।न ज्ञातो विधिरित्येतन्न त्याज्यं शङ्करार्चनम् ॥ ७७॥

yathākathañcitkartavyaṃ nityaṃ śaṅkarapūjanam |na jñāto vidhirityetanna tyājyaṃ śaṅkarārcanam || 77||

नित्यमव्यभिचारेण यः कुर्याच्छिवपूजनम् ।स सर्वपापनिर्मुक्तः शिवरूपं प्रयास्यति ॥ ७८॥

nityamavyabhicāreṇa yaḥ kuryācchivapūjanam |sa sarvapāpanirmuktaḥ śivarūpaṃ prayāsyati || 78||

भक्तिश्रद्धासमेतेन भस्मनिष्ठेन मादरम् ।पूजितः पार्वतीनाथो ददाति परमां गतिम् ॥ ७९॥

bhaktiśraddhāsametena bhasmaniṣṭhena mādaram |pūjitaḥ pārvatīnātho dadāti paramāṃ gatim || 79||

शिवलिङ्गार्चनेनैव सन्तुष्टः पार्वतीपतिः ।पुरा मह्यं ददौ विप्रा विष्णुत्वं करुणानिधिः ॥ ८०॥

śivaliṅgārcanenaiva santuṣṭaḥ pārvatīpatiḥ |purā mahyaṃ dadau viprā viṣṇutvaṃ karuṇānidhiḥ || 80||

ददी ततः परं मह्यं वैकुण्ठमपि शङ्करः ।सुदर्शनामिधं चक्रं ददौ मह्यं ततः परम् ॥ ८१॥

dadī tataḥ paraṃ mahyaṃ vaikuṇṭhamapi śaṅkaraḥ |sudarśanāmidhaṃ cakraṃ dadau mahyaṃ tataḥ param || 81||

यस्मै हृष्टो महादेवस्तस्मै स गिरिजापतिः ।ददाति भुक्तिं मुक्तिं च स्वतन्त्रः करुणानिधिः ॥ ८२॥

yasmai hṛṣṭo mahādevastasmai sa girijāpatiḥ |dadāti bhuktiṃ muktiṃ ca svatantraḥ karuṇānidhiḥ || 82||

शङ्कराराधनेनैव बहवो मुनिपुङ्गवाः ।शिवस्वरूपमापन्नाः शिवैकपरदेवताः ॥ ८३॥

śaṅkarārādhanenaiva bahavo munipuṅgavāḥ |śivasvarūpamāpannāḥ śivaikaparadevatāḥ || 83||

शिवनामसुधापानं ये कुर्वन्ति शिवार्चकाः ।नमस्तेभ्यो नमस्तेभ्यो नमस्तेभ्यो नमो नमः ॥ ८४॥

śivanāmasudhāpānaṃ ye kurvanti śivārcakāḥ |namastebhyo namastebhyo namastebhyo namo namaḥ || 84||

ये कुर्वन्ति प्रयत्नेन केवलं शिवपूजनम् ।नमस्तेभ्यो नमस्तेभ्यो नमस्तेभ्यो नमो नमः ॥ ८५॥

ye kurvanti prayatnena kevalaṃ śivapūjanam |namastebhyo namastebhyo namastebhyo namo namaḥ || 85||

भवत्यनल्पतपसा श्रद्धा शङ्करपूजने ।ततोऽनल्पतपोगम्यः शङ्करो याज्य एव मे ॥ ८६॥

bhavatyanalpatapasā śraddhā śaṅkarapūjane |tato'nalpatapogamyaḥ śaṅkaro yājya eva me || 86||

येषां बाह्योपचारेषु शक्तिर्नैव भविष्यति ।तैर्मानसोपचारैर्वा कर्तव्यं शिवपूजनम् ॥ ८७॥

yeṣāṃ bāhyopacāreṣu śaktirnaiva bhaviṣyati |tairmānasopacārairvā kartavyaṃ śivapūjanam || 87||

अनन्तवाजपेयादियागानां यत्फलं द्विजाः ।ततोऽनन्तगुणं पुण्यं शिवपूजाविधेः फलम् ॥ ८८॥

anantavājapeyādiyāgānāṃ yatphalaṃ dvijāḥ |tato'nantaguṇaṃ puṇyaṃ śivapūjāvidheḥ phalam || 88||

महादानानि यावन्ति तेषां यावत्फलं श्रुतम् ।ततोऽनन्तगुणं पुण्यं शिवपूजाविधेः फलम् ॥ ८९॥

mahādānāni yāvanti teṣāṃ yāvatphalaṃ śrutam |tato'nantaguṇaṃ puṇyaṃ śivapūjāvidheḥ phalam || 89||

तपांस्युग्राणि यावन्ति तावतां यत्फलं श्रुतम् ।ततोऽनन्तगुणं पुण्यं शिवपूजाविधेः फलम् ॥ ९०॥

tapāṃsyugrāṇi yāvanti tāvatāṃ yatphalaṃ śrutam |tato'nantaguṇaṃ puṇyaṃ śivapūjāvidheḥ phalam || 90||

पौण्डरीकादियागानां स्वर्गमात्रं फलं द्विजाः ।शिवार्चनं तु वेदोक्तं चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥ ९१॥

pauṇḍarīkādiyāgānāṃ svargamātraṃ phalaṃ dvijāḥ |śivārcanaṃ tu vedoktaṃ caturvargaphalapradam || 91||

धर्मार्थकाममोक्षास्तु प्राप्तव्याः शिवपूजया ।अतः शिवार्चनफलं केन साम्यं प्रयास्यति ॥ ९२॥

dharmārthakāmamokṣāstu prāptavyāḥ śivapūjayā |ataḥ śivārcanaphalaṃ kena sāmyaṃ prayāsyati || 92||

शिवार्चनेन नश्यन्ति ब्रह्महत्यादिकोटयः ।नश्यत्येका ब्रह्महत्या वाजिमेधेन च द्विजाः ॥ ९३॥

śivārcanena naśyanti brahmahatyādikoṭayaḥ |naśyatyekā brahmahatyā vājimedhena ca dvijāḥ || 93||

शिवस्मरणमात्रेण विनश्यन्त्यघकोटयः ।ते न नश्यन्ति किं विप्राः सद्यः शङ्करपूजया ॥ ९४॥

śivasmaraṇamātreṇa vinaśyantyaghakoṭayaḥ |te na naśyanti kiṃ viprāḥ sadyaḥ śaṅkarapūjayā || 94||

स्वर्गापवर्गफलदं वैदिकं शङ्करार्चनम् ।तन्न यागादिसदृशं यतः स्वर्गापवर्गदा ॥ ९५॥

svargāpavargaphaladaṃ vaidikaṃ śaṅkarārcanam |tanna yāgādisadṛśaṃ yataḥ svargāpavargadā || 95||

(तन्न यागादिसदृशं यतः ते स्वर्गैकफला यतः) ॥ ९५॥

(tanna yāgādisadṛśaṃ yataḥ te svargaikaphalā yataḥ) || 95||

शिवनामाग्निमात्रेण दग्धं चेत्पापकाननम् ।शिवार्चनेन दग्धं तन्नभविष्यति किं द्विज ॥ ९६॥

śivanāmāgnimātreṇa dagdhaṃ cetpāpakānanam |śivārcanena dagdhaṃ tannabhaviṣyati kiṃ dvija || 96||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते विष्णुप्रोक्तं शिवतत्त्वोपदेशं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । उग्राख्यः सप्तमांशः । अध्यायः २४। ७०९६॥

|| iti śivarahasyāntargate viṣṇuproktaṃ śivatattvopadeśaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 24| 7096||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् ।उग्राख्यः सप्तमांशः ।अध्यायः २४ ।७०-९६॥

– || śrīśivarahasyam |ugrākhyaḥ saptamāṃśaḥ |adhyāyaḥ 24 | 70-96||