केदारसहस्रनामस्तोत्रम् Shri Kedara Sahasranama Stotram

श्रीगणेशाय नमः ।श्रीकेदारनाथाय नमः ।श्रीदक्षिणामूर्तये नमः ।श्रीरवलनाथाय नमः ।कदाचित्सञ्चरन्योगी जामदग्न्याश्रमागतः ।सत्कृतस्तेन तं प्राह श्लक्ष्णं मधुरया गिरा ॥ १॥

śrīgaṇeśāya namaḥ |śrīkedāranāthāya namaḥ |śrīdakṣiṇāmūrtaye namaḥ |śrīravalanāthāya namaḥ |kadācitsañcaranyogī jāmadagnyāśramāgataḥ |satkṛtastena taṃ prāha ślakṣṇaṃ madhurayā girā || 1||

मुने रवलनाथस्य रत्नाचलनिवासिनः ।सहस्रनामस्तोत्रं मे कथयस्व सविस्तरम् ॥ २॥

mune ravalanāthasya ratnācalanivāsinaḥ |sahasranāmastotraṃ me kathayasva savistaram || 2||

एवं स योगिना पृष्टो जामदग्न्य उवाच तम् ।त्वया रवळनाथस्य यत्पृष्टो मङ्गलप्रदम् ॥ ३॥

evaṃ sa yoginā pṛṣṭo jāmadagnya uvāca tam |tvayā ravaḷanāthasya yatpṛṣṭo maṅgalapradam || 3||

सहस्रनामस्तोत्रं ते शृणुष्व वदतो मम ॥ ४॥

sahasranāmastotraṃ te śṛṇuṣva vadato mama || 4||

अस्य श्रीकेदारसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य जामदग्न्य ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः,श्रीरवलनाथपरमात्मा देवता, श्रीरवलनाथप्रसादसिद्।ह्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥अथ न्यासःॐ रं अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।ॐ वं तर्जनीभ्यां नमः ।ॐ लं मध्यमाभ्यां नमः ।ॐ नं अनामिकाभ्यां नमः ।ॐ वं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।ॐ लं करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥एवं हृदयादिॐ रं हृदयाय नमः ।ॐ वं शिरसे स्वाहा ।ॐ लं शिखायै वषट् ।ॐ नं कवचाय हुम् ।ॐ वं नेत्रत्रयाय वौषट् ।ॐ यं अस्त्राय फट् ॥अथ ध्यानंध्यायेद्देवं परेशं त्रिगुणगुणमयं ज्योतिरूपस्वरूपंवामे पात्रं त्रिशूलं डमरुकसहितं खड्गदक्षेविराजम् ।शेषारूढं सुरेशं कमलपदयुगं भक्तकारुण्यगम्यं (क्रमणपदयुगम्)सर्वाङ्गेलिङ्गभूषं उपवितसहितं नाथमार्गाधिपत्यम् ॥ १॥

asya śrīkedārasahasranāmastotramantrasya jāmadagnya ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ,śrīravalanāthaparamātmā devatā, śrīravalanāthaprasādasid|hdhyarthe jape viniyogaḥ ||atha nyāsaḥoṃ raṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |oṃ vaṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |oṃ laṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |oṃ naṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |oṃ vaṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |oṃ laṃ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||evaṃ hṛdayādioṃ raṃ hṛdayāya namaḥ |oṃ vaṃ śirase svāhā |oṃ laṃ śikhāyai vaṣaṭ |oṃ naṃ kavacāya hum |oṃ vaṃ netratrayāya vauṣaṭ |oṃ yaṃ astrāya phaṭ ||atha dhyānaṃdhyāyeddevaṃ pareśaṃ triguṇaguṇamayaṃ jyotirūpasvarūpaṃvāme pātraṃ triśūlaṃ ḍamarukasahitaṃ khaḍgadakṣevirājam |śeṣārūḍhaṃ sureśaṃ kamalapadayugaṃ bhaktakāruṇyagamyaṃ (kramaṇapadayugam)sarvāṅgeliṅgabhūṣaṃ upavitasahitaṃ nāthamārgādhipatyam || 1||

दैत्यघ्नं भक्तपालं सकलमघहरं ज्ञानमानन्दचित्तम् ।सर्वार्थं सर्वरूपं विगुणसगुणदं श्रीपदं नाथरूपम् ॥ २॥

daityaghnaṃ bhaktapālaṃ sakalamaghaharaṃ jñānamānandacittam |sarvārthaṃ sarvarūpaṃ viguṇasaguṇadaṃ śrīpadaṃ nātharūpam || 2||

शेषारूढो भवेद्विष्णुः त्रिशूली शिवरूपधृक् ।उपवीती भवेद् ब्रह्मा खड्गशक्तिसमन्वितः ॥ ३॥

śeṣārūḍho bhavedviṣṇuḥ triśūlī śivarūpadhṛk |upavītī bhaved brahmā khaḍgaśaktisamanvitaḥ || 3||

सर्वदेवमयीमूर्तिः सर्वाराध्यस्वरूपवान् ।सर्वाचरणमार्गाणां सर्वकर्मफलप्रदः ॥ ४॥

sarvadevamayīmūrtiḥ sarvārādhyasvarūpavān |sarvācaraṇamārgāṇāṃ sarvakarmaphalapradaḥ || 4||

हेतुभूतशरीरस्थं हेतुसाधनवर्जितम् ।अहेतुकसदानन्दं श्रीनाथप्रकृतीश्वरम् ॥ ५॥

hetubhūtaśarīrasthaṃ hetusādhanavarjitam |ahetukasadānandaṃ śrīnāthaprakṛtīśvaram || 5||

अथ सहस्रनामस्तोत्रम् ।ॐ श्रीनाथो रेणुकानाथो जगन्नाथो जनाश्रयः ।श्रीगुरुर्गुरुगम्यश्च गुरुरूपो कृपानिधिः ॥ १॥

atha sahasranāmastotram |oṃ śrīnātho reṇukānātho jagannātho janāśrayaḥ |śrīgururgurugamyaśca gururūpo kṛpānidhiḥ || 1||

गणेशो गणनाथश्च गणपूज्यो गणाश्रयः ।पीठेशः पीठरूपस्थः पीठपूज्यः सुखावहः ॥ २॥

gaṇeśo gaṇanāthaśca gaṇapūjyo gaṇāśrayaḥ |pīṭheśaḥ pīṭharūpasthaḥ pīṭhapūjyaḥ sukhāvahaḥ || 2||

भैरवो भैरवश्रेष्ठो भैरवायुधधारकः ।सिद्धिः सिद्धिप्रदः साध्यः सिद्धमण्डलपूजितः ॥ ३॥

bhairavo bhairavaśreṣṭho bhairavāyudhadhārakaḥ |siddhiḥ siddhipradaḥ sādhyaḥ siddhamaṇḍalapūjitaḥ || 3||

बटुरूपो बटुस्वामी बटुपालनकारणः ।पदरूपः पदप्राप्तः पदेशः पदनायकः ॥ ४॥

baṭurūpo baṭusvāmī baṭupālanakāraṇaḥ |padarūpaḥ padaprāptaḥ padeśaḥ padanāyakaḥ || 4||

दूतकर्मा दूतनाथः शाम्भवः शङ्करप्रभः ।वीरो वीरप्रदः शूरो वीरेशो वरदायकः ॥ ५॥

dūtakarmā dūtanāthaḥ śāmbhavaḥ śaṅkaraprabhaḥ |vīro vīrapradaḥ śūro vīreśo varadāyakaḥ || 5||

वीरनाथो वीररूपो वीर आयुधधारकः ।चतुराश्रमनिष्ठश्च चतुर्मूर्तिश्चतुर्भुजः ॥ ६॥

vīranātho vīrarūpo vīra āyudhadhārakaḥ |caturāśramaniṣṭhaśca caturmūrtiścaturbhujaḥ || 6||

षष्ठीशो घण्टिकारूपः पलसङ्केतवर्धकः । (घटिकानाथः)नवनाथो नवाङ्कस्थो नवचक्रेश्वरो विभुः ॥ ७॥

ṣaṣṭhīśo ghaṇṭikārūpaḥ palasaṅketavardhakaḥ | (ghaṭikānāthaḥ)navanātho navāṅkastho navacakreśvaro vibhuḥ || 7||

वीरावलिप्रियः शान्तो युद्धविक्रमदर्शकः ।पञ्चपञ्चकतत्त्वस्थः तत्त्वातीतस्वरूपकः ॥ ८॥

vīrāvalipriyaḥ śānto yuddhavikramadarśakaḥ |pañcapañcakatattvasthaḥ tattvātītasvarūpakaḥ || 8||

श्रीमयः श्रीकलानाथः श्रेयोदः श्रेयसां निधिः । (श्रेयवरिधिः)मालाधरो मुनिश्रेष्ठो मुनिमानसहंसकः ॥ ९॥ (मनश्रेष्ठो मनोमानसहंसकः)

śrīmayaḥ śrīkalānāthaḥ śreyodaḥ śreyasāṃ nidhiḥ | (śreyavaridhiḥ)mālādharo muniśreṣṭho munimānasahaṃsakaḥ || 9|| (manaśreṣṭho manomānasahaṃsakaḥ)

मन्त्रराजो मन्त्ररूपो मन्त्रपुण्यफलप्रदः ।गुरुमण्डलरूपस्थो गुरुमण्डलकारणः ॥ १०॥

mantrarājo mantrarūpo mantrapuṇyaphalapradaḥ |gurumaṇḍalarūpastho gurumaṇḍalakāraṇaḥ || 10||

तिथिमण्डलरूपश्च वृद्धिक्षयविवर्जितः ।तिथिरूपस्तिथिप्रीतस्तिथिलावण्यसुन्दरः ॥ ११॥

tithimaṇḍalarūpaśca vṛddhikṣayavivarjitaḥ |tithirūpastithiprītastithilāvaṇyasundaraḥ || 11||

प्रथमः प्रथमाकारो द्वितीयः शक्तिसंयुतः ।गुणत्रयतृतीयोऽसौ युगरूपश्चतुर्थकः ॥ १२॥

prathamaḥ prathamākāro dvitīyaḥ śaktisaṃyutaḥ |guṇatrayatṛtīyo'sau yugarūpaścaturthakaḥ || 12||

पञ्चभूतात्मसाक्षीश ऋतुषड्गुणभावनः ।सप्तधातुस्वरूपोऽसौ अष्टमश्चाष्टसिद्धिदः ॥ १३॥

pañcabhūtātmasākṣīśa ṛtuṣaḍguṇabhāvanaḥ |saptadhātusvarūpo'sau aṣṭamaścāṣṭasiddhidaḥ || 13||

नवनाथो नवम्यस्थो दशदिग्रूपधारकः ।रुद्र एकादशाकारो द्वादशादित्यदीपगः ॥ १४॥

navanātho navamyastho daśadigrūpadhārakaḥ |rudra ekādaśākāro dvādaśādityadīpagaḥ || 14||

सर्वसिद्धिस्त्रयोदश्यो मनुरूपचतुर्दशः ।पूर्णरूपस्त्रिपञ्चस्थः त्रिपञ्चातीतमानसः ॥ १५॥

sarvasiddhistrayodaśyo manurūpacaturdaśaḥ |pūrṇarūpastripañcasthaḥ tripañcātītamānasaḥ || 15||

रकारो ब्रह्मरूपश्च वकारो विष्णुरव्ययः ।लकारश्शिवरूपोऽसौ श्रीनाथः प्रकृतीश्वरः ॥ १६॥

rakāro brahmarūpaśca vakāro viṣṇuravyayaḥ |lakāraśśivarūpo'sau śrīnāthaḥ prakṛtīśvaraḥ || 16||

अकारादिक्षकारान्तवर्णसङ्करमन्त्रगः ।व्यञ्जनो व्यञ्जनातीतो विसर्गः स्वरभूषणः ॥ १७॥

akārādikṣakārāntavarṇasaṅkaramantragaḥ |vyañjano vyañjanātīto visargaḥ svarabhūṣaṇaḥ || 17||

अनन्तः चाव्ययस्त्वाद्य आदिशक्तिर्वरप्रदः ।आनन्द आद्यसंस्थान आद्यकारणलक्षणः ॥ १८॥

anantaḥ cāvyayastvādya ādiśaktirvarapradaḥ |ānanda ādyasaṃsthāna ādyakāraṇalakṣaṇaḥ || 18||

कर्ता कारयिता कार्यः कार्यकारणभावगः ।कलानाथः कलातीतः काव्यनाटकबोधकः ॥ १९॥

kartā kārayitā kāryaḥ kāryakāraṇabhāvagaḥ |kalānāthaḥ kalātītaḥ kāvyanāṭakabodhakaḥ || 19||

कालहन्ता कालसाध्यः कालवक्तृप्रवर्तकः ।कालाग्नी रुद्रसन्दीप्तः कालान्तकभयङ्करः ॥ २०॥

kālahantā kālasādhyaḥ kālavaktṛpravartakaḥ |kālāgnī rudrasandīptaḥ kālāntakabhayaṅkaraḥ || 20||

खड्गीशः खड्गनाथश्चः खड्गशक्तिपरायणः ।गर्वघ्नो दैत्यसंहर्ता गमागमविवर्जितः ॥ २१॥

khaḍgīśaḥ khaḍganāthaścaḥ khaḍgaśaktiparāyaṇaḥ |garvaghno daityasaṃhartā gamāgamavivarjitaḥ || 21||

घनश्यामो घनानन्दो घनधाराप्रवर्तकः ।घनकर्ता घनत्राता घनबीजसमृद्धिदः ॥ २२॥

ghanaśyāmo ghanānando ghanadhārāpravartakaḥ |ghanakartā ghanatrātā ghanabījasamṛddhidaḥ || 22||

ओङ्कारबीजसाध्यश्च नादवर्णनसाङ्गकः ।चत्वारकवर्णरूपः चतुराश्रमनिश्चयः ॥ २३॥

oṅkārabījasādhyaśca nādavarṇanasāṅgakaḥ |catvārakavarṇarūpaḥ caturāśramaniścayaḥ || 23||

छन्दःसारश्छन्दःकर्ता छन्दसो ऽन्वयधारकः ।छत्रसिंहासनाधीशो भक्तच्छत्रसमृद्धिमान् ॥ २४॥

chandaḥsāraśchandaḥkartā chandaso 'nvayadhārakaḥ |chatrasiṃhāsanādhīśo bhaktacchatrasamṛddhimān || 24||

जपो जपप्रियो जाप्यो जपसिद्धिप्रदायकः ।जपसङ्ख्या जपाकारः सर्वमन्त्रजपप्रियः ॥ २५॥

japo japapriyo jāpyo japasiddhipradāyakaḥ |japasaṅkhyā japākāraḥ sarvamantrajapapriyaḥ || 25||

झषरूपधरो देवो झषवृद्धिविवर्धकः ।यमशासनकर्ता च यमपूज्यो धनाधिपः ॥ २६॥

jhaṣarūpadharo devo jhaṣavṛddhivivardhakaḥ |yamaśāsanakartā ca yamapūjyo dhanādhipaḥ || 26||

टङ्कायुधः शिवप्रीतो ठकारलाङ्गलाश्रयः ।डमरुप्रीतिडामर्यः तन्त्रडामरस्थापकः ॥ २७॥

ṭaṅkāyudhaḥ śivaprīto ṭhakāralāṅgalāśrayaḥ |ḍamaruprītiḍāmaryaḥ tantraḍāmarasthāpakaḥ || 27||

ढकारढवलाध्यानः पशुपाशविमोचकः ।नवार्णजपसुप्रीतः तन्त्रविग्रहविग्रहः ॥ २८॥

ḍhakāraḍhavalādhyānaḥ paśupāśavimocakaḥ |navārṇajapasuprītaḥ tantravigrahavigrahaḥ || 28||

स्थगितचित्तचित्तस्थो दयारूपो दयाकरः ।धनदो धननाथश्च धनधान्यप्रदायकः ॥ २९॥

sthagitacittacittastho dayārūpo dayākaraḥ |dhanado dhananāthaśca dhanadhānyapradāyakaḥ || 29||

नररूपो नरश्रेष्ठो नरोत्तमो नराधिपः ।नरसंस्थानकर्ता च नरः सर्वत्रव्यापकः ॥ ३०॥

nararūpo naraśreṣṭho narottamo narādhipaḥ |narasaṃsthānakartā ca naraḥ sarvatravyāpakaḥ || 30||

नादो नादप्रियो नाद्यो नादब्रह्माण्डपूरकः ।नादज्ञानरतो नित्यनादान्तपददायकः ॥ ३१॥

nādo nādapriyo nādyo nādabrahmāṇḍapūrakaḥ |nādajñānarato nityanādāntapadadāyakaḥ || 31||

पलरूपः पलातीतः पलक्षारविलक्षणः ।पदसङ्ख्याक्षरो वर्णः सङ्ख्यासङ्केतकारकः ॥ ३२॥

palarūpaḥ palātītaḥ palakṣāravilakṣaṇaḥ |padasaṅkhyākṣaro varṇaḥ saṅkhyāsaṅketakārakaḥ || 32||

फलदः फलदाता च फलकर्ता फलप्रियः ।फलाश्रयः फलातीतः फलमुक्तिनिरञ्जनः ॥ ३३॥

phaladaḥ phaladātā ca phalakartā phalapriyaḥ |phalāśrayaḥ phalātītaḥ phalamuktinirañjanaḥ || 33||

बलरूपो बलप्रीतो बलाश्रयो निराश्रयः ।बलानन्दो बलग्रामो बलिशो बलनायकः ॥ ३४॥

balarūpo balaprīto balāśrayo nirāśrayaḥ |balānando balagrāmo baliśo balanāyakaḥ || 34||

भविष्यज्ञो भयत्राता भयकर्ता भयारिहा ।भावनारूपध्यानस्थो भावार्थफलदायकः ॥ ३५॥

bhaviṣyajño bhayatrātā bhayakartā bhayārihā |bhāvanārūpadhyānastho bhāvārthaphaladāyakaḥ || 35||

मनःस्थो मनुमध्यस्थो मनोमायाविवर्जितः ।मनःसन्तापहर्ता च मुनिमानसमोहनः ॥ ३६॥

manaḥstho manumadhyastho manomāyāvivarjitaḥ |manaḥsantāpahartā ca munimānasamohanaḥ || 36||

मनःकल्पितकल्पस्थः कल्पनापूरणालयः ।मनःसङ्कल्पसङ्कल्पो मनःसङ्कल्पपूरकः ॥ ३७॥

manaḥkalpitakalpasthaḥ kalpanāpūraṇālayaḥ |manaḥsaṅkalpasaṅkalpo manaḥsaṅkalpapūrakaḥ || 37||

मनःस्वच्छन्दकर्ता च छन्दमानसतोषकः ।मानसो मानसाक्षिस्थो मानसोल्लासकारणः ॥ ३८॥

manaḥsvacchandakartā ca chandamānasatoṣakaḥ |mānaso mānasākṣistho mānasollāsakāraṇaḥ || 38||

मानातीतः स्वयम्मान्यो भक्तमानससंश्रयः ।मनःकामादिवाचांशो मनोबुद्धिविवर्जितः ॥ ३९॥

mānātītaḥ svayammānyo bhaktamānasasaṃśrayaḥ |manaḥkāmādivācāṃśo manobuddhivivarjitaḥ || 39||

यशस्वी च यशःकर्ता यक्षेशो यक्षनायकः ।यशोमार्गो यशःप्राप्तो यशोमार्गसुदीपकः ॥ ४०॥

yaśasvī ca yaśaḥkartā yakṣeśo yakṣanāyakaḥ |yaśomārgo yaśaḥprāpto yaśomārgasudīpakaḥ || 40||

रकारश्चाग्निबीजस्थो रवलाख्यानकीर्तनः ।रत्नप्रभो रत्नदीप्तो रत्नासुरवधोत्सवः ॥ ४१॥

rakāraścāgnibījastho ravalākhyānakīrtanaḥ |ratnaprabho ratnadīpto ratnāsuravadhotsavaḥ || 41||