शिवभुजङ्गम् अथवा शिवस्तुतिः Shivabhujangam

गलद्दानगण्डं मिलद्भृङ्गषण्डंचलच्चारुशुण्डं जगत्त्राणशौण्डम् ।कनद्दन्तकाण्डं विपद्भङ्गचण्डंशिवप्रेमपिण्डं भजे वक्रतुण्डम् ॥ १॥

galaddānagaṇḍaṃ miladbhṛṅgaṣaṇḍaṃcalaccāruśuṇḍaṃ jagattrāṇaśauṇḍam |kanaddantakāṇḍaṃ vipadbhaṅgacaṇḍaṃśivapremapiṇḍaṃ bhaje vakratuṇḍam || 1||

अनाद्यन्तमाद्यं परं तत्त्वमर्थंचिदाकारमेकं तुरीयं त्वमेयम् ।हरिब्रह्ममृग्यं परब्रह्मरूपंमनोवागतीतं महःशैवमीडे ॥ २॥

anādyantamādyaṃ paraṃ tattvamarthaṃcidākāramekaṃ turīyaṃ tvameyam |haribrahmamṛgyaṃ parabrahmarūpaṃmanovāgatītaṃ mahaḥśaivamīḍe || 2||

स्वशक्त्यादिशक्त्यन्तसिंहासनस्थंमनोहारिसर्वाङ्गरत्नोरुभूषम् ।जटाहीन्दुगङ्गास्थिशम्याकमौलिंपराशक्तिमित्रं नुमः पञ्चवक्त्रम् ॥ ३॥

svaśaktyādiśaktyantasiṃhāsanasthaṃmanohārisarvāṅgaratnorubhūṣam |jaṭāhīndugaṅgāsthiśamyākamauliṃparāśaktimitraṃ numaḥ pañcavaktram || 3||

शिवेशानतत्पूरुषाघोरवामादिभिः पञ्चभिर्हृन्मुखैः षड्भिरङ्गैः ।अनौपम्य षट्त्रिंशतं तत्त्वविद्यामतीतं परं त्वां कथं वेत्ति को वा ॥ ४॥

śiveśānatatpūruṣāghoravāmādibhiḥ pañcabhirhṛnmukhaiḥ ṣaḍbhiraṅgaiḥ |anaupamya ṣaṭtriṃśataṃ tattvavidyāmatītaṃ paraṃ tvāṃ kathaṃ vetti ko vā || 4||

प्रवालप्रवाहप्रभाशोणमर्धंमरुत्वन्मणिश्रीमहःश्याममर्धम् ।गुणस्यूतमेतद्वपुः शैवमन्तःस्मरामि स्मरापत्तिसम्पत्तिहेतोः ॥ ५॥

pravālapravāhaprabhāśoṇamardhaṃmarutvanmaṇiśrīmahaḥśyāmamardham |guṇasyūtametadvapuḥ śaivamantaḥsmarāmi smarāpattisampattihetoḥ || 5||

स्वसेवासमायातदेवासुरेन्द्रानमन्मौलिमन्दारमालाभिषिक्तम् ।नमस्यामि शम्भो पदाम्भोरुहं तेभवाम्भोधिपोतं भवानीविभाव्यम् ॥ ६॥

svasevāsamāyātadevāsurendrānamanmaulimandāramālābhiṣiktam |namasyāmi śambho padāmbhoruhaṃ tebhavāmbhodhipotaṃ bhavānīvibhāvyam || 6||

जगन्नाथ मन्नाथ गौरीसनाथप्रपन्नानुकम्पिन्विपन्नार्तिहारिन् ।महःस्तोममूर्ते समस्तैकबन्धोनमस्ते नमस्ते पुनस्ते नमोऽस्तु ॥ ७॥

jagannātha mannātha gaurīsanāthaprapannānukampinvipannārtihārin |mahaḥstomamūrte samastaikabandhonamaste namaste punaste namo'stu || 7||

विरूपाक्ष विश्वेश विश्वादिदेवत्रयीमूल शम्भो शिव त्र्यम्बक त्वम् ।प्रसीद स्मर त्राहि पश्यावमुक्त्यैक्षमां प्राप्नुहि त्र्यक्ष मां रक्ष मोदात्॥ ८॥

virūpākṣa viśveśa viśvādidevatrayīmūla śambho śiva tryambaka tvam |prasīda smara trāhi paśyāvamuktyaikṣamāṃ prāpnuhi tryakṣa māṃ rakṣa modāt|| 8||

महादेव देवेश देवादिदेवस्मरारे पुरारे यमारे हरेति ।ब्रुवाणः स्मरिष्यामि भक्त्या भवन्तंततो मे दयाशील देव प्रसीद ॥ ९॥

mahādeva deveśa devādidevasmarāre purāre yamāre hareti |bruvāṇaḥ smariṣyāmi bhaktyā bhavantaṃtato me dayāśīla deva prasīda || 9||

त्वदन्यः शरण्यः प्रपन्नस्य नेतिप्रसीद स्मरन्नेव हन्यास्तु दैन्यम् ।न चेत्ते भवेद्भक्तवात्सल्यहानिस्ततो मे दयालो सदा संनिधेहि ॥ १०॥

tvadanyaḥ śaraṇyaḥ prapannasya netiprasīda smaranneva hanyāstu dainyam |na cette bhavedbhaktavātsalyahānistato me dayālo sadā saṃnidhehi || 10||

अयं दानकालस्त्वहं दानपात्रंभवानेव दाता त्वदन्यं न याचे ।भवद्भक्तिमेव स्थिरां देहि मह्यंकृपाशील शम्भो कृतार्थोऽस्मि तस्मात्॥ ११॥

ayaṃ dānakālastvahaṃ dānapātraṃbhavāneva dātā tvadanyaṃ na yāce |bhavadbhaktimeva sthirāṃ dehi mahyaṃkṛpāśīla śambho kṛtārtho'smi tasmāt|| 11||

पशुं वेत्सि चेन्मां तमेवाधिरूढःकलङ्कीति वा मूर्ध्नि धत्से तमेव ।द्विजिह्वः पुनः सोऽपि ते कण्ठभूषात्वदङ्गीकृताः शर्व सर्वेऽपि धन्याः ॥ १२॥

paśuṃ vetsi cenmāṃ tamevādhirūḍhaḥkalaṅkīti vā mūrdhni dhatse tameva |dvijihvaḥ punaḥ so'pi te kaṇṭhabhūṣātvadaṅgīkṛtāḥ śarva sarve'pi dhanyāḥ || 12||

न शक्नोमि कर्तुं परद्रोहलेशंकथं प्रीयसे त्वं न जाने गिरीश ।तथाहि प्रसन्नोऽसि कस्यापि कान्तासुतद्रोहिणो वा पितृद्रोहिणो वा ॥ १३॥

na śaknomi kartuṃ paradrohaleśaṃkathaṃ prīyase tvaṃ na jāne girīśa |tathāhi prasanno'si kasyāpi kāntāsutadrohiṇo vā pitṛdrohiṇo vā || 13||

स्तुतिं ध्यानमर्चां यथावद्विधातुंभजन्नप्यजानन्महेशावलम्बे ।त्रसन्तं सुतं त्रातुमग्रे मृकण्डोर्यमप्राणनिर्वापणं त्वत्पदाब्जम् ॥ १४॥

stutiṃ dhyānamarcāṃ yathāvadvidhātuṃbhajannapyajānanmaheśāvalambe |trasantaṃ sutaṃ trātumagre mṛkaṇḍoryamaprāṇanirvāpaṇaṃ tvatpadābjam || 14||

शिरोद्दृष्टिहृद्रोगशूलप्रमेहज्वरार्शोजरायक्ष्महिक्काविषार्तान् ।त्वमाद्यो भिषग्भेषजं भस्म शम्भोत्वमुल्लाघयास्मान्वपुर्लाघवाय ॥ १५॥

śiroddṛṣṭihṛdrogaśūlapramehajvarārśojarāyakṣmahikkāviṣārtān |tvamādyo bhiṣagbheṣajaṃ bhasma śambhotvamullāghayāsmānvapurlāghavāya || 15||

दरिद्रोऽस्म्यभद्रोऽस्मि भग्नोऽस्मि दूयेविष्ण्णोऽस्मि सन्नोऽस्मि खिन्नोऽस्मि चाहम् ।भवान्प्राणिनामन्तरात्मासि शम्भोममाधिं न वेत्सि प्रभो रक्ष मां त्वम् ॥ १६॥

daridro'smyabhadro'smi bhagno'smi dūyeviṣṇṇo'smi sanno'smi khinno'smi cāham |bhavānprāṇināmantarātmāsi śambhomamādhiṃ na vetsi prabho rakṣa māṃ tvam || 16||

त्वदक्ष्णोः कटाक्षः पतेत्त्र्यक्ष यत्रक्षणं क्ष्मा च लक्ष्मीः स्वयं तं वृणाते ।किरीटस्फुरच्चामरच्छत्रमालाकलाचीगजक्षौमभूषाविशेषैः ॥ १७॥

tvadakṣṇoḥ kaṭākṣaḥ patettryakṣa yatrakṣaṇaṃ kṣmā ca lakṣmīḥ svayaṃ taṃ vṛṇāte |kirīṭasphuraccāmaracchatramālākalācīgajakṣaumabhūṣāviśeṣaiḥ || 17||

भवान्यै भवायापि मात्रे च पित्रेमृडान्यै मृडायाप्यघघ्न्यै मखघ्ने ।शिवाङ्ग्यै शिवाङ्गाय कुर्मः शिवायैशिवायाम्बिकायै नमस्त्र्यम्बकाय ॥ १८॥

bhavānyai bhavāyāpi mātre ca pitremṛḍānyai mṛḍāyāpyaghaghnyai makhaghne |śivāṅgyai śivāṅgāya kurmaḥ śivāyaiśivāyāmbikāyai namastryambakāya || 18||

भवद्गौरवं मल्लघुत्वं विदित्वाप्रभो रक्ष कारुण्यदृष्ट्यानुगं माम् ।शिवात्मानुभावस्तुतावक्षमोऽहंस्वशक्त्या कृतं मेऽपराधं क्षमस्व ॥ १९॥

bhavadgauravaṃ mallaghutvaṃ viditvāprabho rakṣa kāruṇyadṛṣṭyānugaṃ mām |śivātmānubhāvastutāvakṣamo'haṃsvaśaktyā kṛtaṃ me'parādhaṃ kṣamasva || 19||

यदा कर्णरन्ध्रं व्रजेत्कालवाहद्विषत्कण्ठघण्टाघणात्कारनादः ।वृषाधीशमारुह्य देवौपवाह्यंतदा वत्स मा भीरिति प्रीणय त्वम् ॥ २०॥

yadā karṇarandhraṃ vrajetkālavāhadviṣatkaṇṭhaghaṇṭāghaṇātkāranādaḥ |vṛṣādhīśamāruhya devaupavāhyaṃtadā vatsa mā bhīriti prīṇaya tvam || 20||

यदा दारुणाभाषणा भीषणा मेभविष्यन्त्युपान्ते कृतान्तस्य दूताः ।तदा मन्मनस्त्वत्पदाम्भोरुहस्थंकथं निश्चलं स्यान्नमस्तेऽस्तु शम्भो ॥ २१॥

yadā dāruṇābhāṣaṇā bhīṣaṇā mebhaviṣyantyupānte kṛtāntasya dūtāḥ |tadā manmanastvatpadāmbhoruhasthaṃkathaṃ niścalaṃ syānnamaste'stu śambho || 21||

यदा दुर्निवारव्यथोऽहं शयानोलुठन्निःश्वसन्निःसृताव्यक्तवाणिः ।तदा जह्नुकन्याजलालङ्कृतं तेजटामण्डलं मन्मनोमन्दिरं स्यात्॥ २२॥

yadā durnivāravyatho'haṃ śayānoluṭhanniḥśvasanniḥsṛtāvyaktavāṇiḥ |tadā jahnukanyājalālaṅkṛtaṃ tejaṭāmaṇḍalaṃ manmanomandiraṃ syāt|| 22||

यदा पुत्रमित्रादयो मत्सकाशेरुदन्त्यस्य हा कीदृशीयं दशेति ।तदा देवदेवेश गौरीश शम्भोनमस्ते शिवायेत्यजस्रं ब्रवाणि ॥ २३॥

yadā putramitrādayo matsakāśerudantyasya hā kīdṛśīyaṃ daśeti |tadā devadeveśa gaurīśa śambhonamaste śivāyetyajasraṃ bravāṇi || 23||

यदा पश्यतां मामसौ वेत्ति नास्मानयं श्वास एवेति वाचो भवेयुः ।तदा भूतिभूषं भुजङ्गावनद्धंपुरारे भवन्तं स्फुटं भावयेयम् ॥ २४॥

yadā paśyatāṃ māmasau vetti nāsmānayaṃ śvāsa eveti vāco bhaveyuḥ |tadā bhūtibhūṣaṃ bhujaṅgāvanaddhaṃpurāre bhavantaṃ sphuṭaṃ bhāvayeyam || 24||

यदा यातनादेहसन्देहवाहीभवेदात्मदेहे न मोहो महान्मे ।तदा काशशीतांशुसङ्काशमीशस्मरारे वपुस्ते नमस्ते स्मराणि ॥ २५॥

yadā yātanādehasandehavāhībhavedātmadehe na moho mahānme |tadā kāśaśītāṃśusaṅkāśamīśasmarāre vapuste namaste smarāṇi || 25||

यदापारमच्छायमस्थानमद्भिर्जनैर्वा विहीनं गमिष्यामि मार्गम् ।तदा तं निरुन्धन्कृतान्तस्य मार्गंमहादेव मह्यं मनोज्ञं प्रयच्छ ॥ २६॥

yadāpāramacchāyamasthānamadbhirjanairvā vihīnaṃ gamiṣyāmi mārgam |tadā taṃ nirundhankṛtāntasya mārgaṃmahādeva mahyaṃ manojñaṃ prayaccha || 26||

यदा रौरवादि स्मरन्नेव भीत्याव्रजाम्यत्र मोहं महादेव घोरम् ।तदा मामहो नाथ कस्तारयिष्यत्यनाथं पराधीनमर्धेन्दुमौले ॥ २७॥

yadā rauravādi smaranneva bhītyāvrajāmyatra mohaṃ mahādeva ghoram |tadā māmaho nātha kastārayiṣyatyanāthaṃ parādhīnamardhendumaule || 27||

यदा श्वेतपत्रायतालङ्घ्यशक्तेःकृतान्ताद्भयं भक्तवात्सल्यभावात् ।तदा पाहि मां पार्वतीवल्लभान्यंन पश्यामि पातारमेतादृशं मे ॥ २८॥

yadā śvetapatrāyatālaṅghyaśakteḥkṛtāntādbhayaṃ bhaktavātsalyabhāvāt |tadā pāhi māṃ pārvatīvallabhānyaṃna paśyāmi pātārametādṛśaṃ me || 28||

इदानीमिदानीं मृतिर्मे भवित्रीत्यहो सन्ततं चिन्तया पीडितोऽस्मि ।कथं नाम मा भून्मृतौ भीतिरेषानमस्ते गतीनां गते नीलकण्ठ ॥ २९॥

idānīmidānīṃ mṛtirme bhavitrītyaho santataṃ cintayā pīḍito'smi |kathaṃ nāma mā bhūnmṛtau bhītireṣānamaste gatīnāṃ gate nīlakaṇṭha || 29||

अमर्यादमेवाहमाबालवृद्धंहरन्तं कृतान्तं समीक्ष्यास्मि भीतः ।मृतौ तावकाङ्घ्र्यब्जदिव्यप्रसादाद्भवानीपते निर्भयोऽहं भवानि ॥ ३०॥

amaryādamevāhamābālavṛddhaṃharantaṃ kṛtāntaṃ samīkṣyāsmi bhītaḥ |mṛtau tāvakāṅghryabjadivyaprasādādbhavānīpate nirbhayo'haṃ bhavāni || 30||

जराजन्मगर्भाधिवासादिदुःखान्यसह्यानि जह्यां जगन्नाथ देव ।भवन्तं विना मे गतिर्नैव शम्भोदयालो न जागर्ति किं वा दया ते ॥ ३१॥

jarājanmagarbhādhivāsādiduḥkhānyasahyāni jahyāṃ jagannātha deva |bhavantaṃ vinā me gatirnaiva śambhodayālo na jāgarti kiṃ vā dayā te || 31||

शिवायेति शब्दो नमःपूर्व एषस्मरन्मुक्तिकृन्मृत्युहा तत्त्ववाची ।महेशान मा गान्मनस्तो वचस्तःसदा मह्यमेतत्प्रदानं प्रयच्छ ॥ ३२॥

śivāyeti śabdo namaḥpūrva eṣasmaranmuktikṛnmṛtyuhā tattvavācī |maheśāna mā gānmanasto vacastaḥsadā mahyametatpradānaṃ prayaccha || 32||

त्वमप्यम्ब मां पश्य शीतांशुमौलिप्रिये भेषजं त्वं भवव्याधिशान्तौ ।बहुक्लेशभाजं पदाम्भोजपोतेभवाब्धौ निमग्नं नयस्वाद्य पारम् ॥ ३३॥

tvamapyamba māṃ paśya śītāṃśumaulipriye bheṣajaṃ tvaṃ bhavavyādhiśāntau |bahukleśabhājaṃ padāmbhojapotebhavābdhau nimagnaṃ nayasvādya pāram || 33||

अनुद्यल्ललाटाक्षिवह्निप्ररोहैरवामस्फुरच्चारुवामोरुशोभैः ।अनङ्गभ्रमद्भोगिभूषाविशेषैरचन्द्रार्धचूडैरलं दैवतैर्नः ॥ ३४॥

anudyallalāṭākṣivahniprarohairavāmasphuraccāruvāmoruśobhaiḥ |anaṅgabhramadbhogibhūṣāviśeṣairacandrārdhacūḍairalaṃ daivatairnaḥ || 34||

अकण्ठेकलङ्कादनङ्गेभुजङ्गादपाणौकपालादफालेनलाक्षात् ।अमौळौशशाङ्कादवामेकलत्रादहं देवमन्यं न मन्ये न मन्ये ॥ ३५॥

akaṇṭhekalaṅkādanaṅgebhujaṅgādapāṇaukapālādaphālenalākṣāt |amauḷauśaśāṅkādavāmekalatrādahaṃ devamanyaṃ na manye na manye || 35||

महादेव शम्भो गिरीश त्रिशूलिम्स्त्वदीयं समस्तं विभातीति यस्मात् ।शिवादन्यथा दैवतं नाभिजानेशिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥ ३६॥

mahādeva śambho girīśa triśūlimstvadīyaṃ samastaṃ vibhātīti yasmāt |śivādanyathā daivataṃ nābhijāneśivo'haṃ śivo'haṃ śivo'haṃ śivo'ham || 36||

यतोऽजायतेदं प्रपञ्चं विचित्रंस्थितिं याति यस्मिन्यदेकान्तमन्ते ।स कर्मादिहीनः स्वयञ्ज्योतिरात्माशिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहं शिवोऽहम् ॥ ३७॥

yato'jāyatedaṃ prapañcaṃ vicitraṃsthitiṃ yāti yasminyadekāntamante |sa karmādihīnaḥ svayañjyotirātmāśivo'haṃ śivo'haṃ śivo'haṃ śivo'ham || 37||

किरीटे निशेशो ललाटे हुताशोभुजे भोगिराजो गले कालिमा च ।तनौ कामिनी यस्य तत्तुल्यदेवंन जाने न जाने न जाने न जाने ॥ ३८॥

kirīṭe niśeśo lalāṭe hutāśobhuje bhogirājo gale kālimā ca |tanau kāminī yasya tattulyadevaṃna jāne na jāne na jāne na jāne || 38||

अनेन स्तवेनादरादम्बिकेशंपरां भक्तिमासाद्य यं ये नमन्ति ।मृतौ निर्भयास्ते जनास्तं भजन्तेहृदम्भोजमध्ये सदासीनमीशम् ॥ ३९॥

anena stavenādarādambikeśaṃparāṃ bhaktimāsādya yaṃ ye namanti |mṛtau nirbhayāste janāstaṃ bhajantehṛdambhojamadhye sadāsīnamīśam || 39||

भुजङ्गप्रियाकल्प शम्भो मयैवंभुजङ्गप्रयातेन वृत्तेन कॢप्तम् ।नरः स्तोत्रमेतत्पठित्वोरुभक्त्यासुपुत्रायुरारोग्यमैश्वर्यमेति ॥ ४०॥

bhujaṅgapriyākalpa śambho mayaivaṃbhujaṅgaprayātena vṛttena kḷptam |naraḥ stotrametatpaṭhitvorubhaktyāsuputrāyurārogyamaiśvaryameti || 40||

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्यश्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्यश्रीमच्छङ्करभगवत्पाद कृतौशिवभुजङ्गं सम्पूर्णम् ॥

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasyaśrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasyaśrīmacchaṅkarabhagavatpāda kṛtauśivabhujaṅgaṃ sampūrṇam ||