शिवार्चनमहिमवर्णनम् प्रलयानलप्रतिकूर्मप्रोक्तम् Pralayanalaprati Kurmaproktam Shivarchanamahimavarnanam

प्रलयानलकूर्मसंवादेकूर्मःऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्णपिङ्गलम् ।ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपाय वै नमः ॥ १०५॥

pralayānalakūrmasaṃvādekūrmaḥṛtaṃ satyaṃ paraṃ brahma puruṣaṃ kṛṣṇapiṅgalam |ūrdhvaretaṃ virūpākṣaṃ viśvarūpāya vai namaḥ || 105||

एतादृशं महादेवं ज्ञात्वा यः पूजयेत् सदा ।स तरत्येव संसारपातकं सागराकरम् ॥ १२६॥

etādṛśaṃ mahādevaṃ jñātvā yaḥ pūjayet sadā |sa taratyeva saṃsārapātakaṃ sāgarākaram || 126||

संसारप्रलयानलेन सहसा तप्ताः परं शङ्करंपुनः पुनर्जनिजरानाशान् प्रयान्त्येव ते ।तेषां शाङ्करपूजने न रतिरित्यज्ञानगर्ते परंमना एव भवन्ति मग्नननसो भग्नाश्च संसारतः ॥ १०७॥

saṃsārapralayānalena sahasā taptāḥ paraṃ śaṅkaraṃpunaḥ punarjanijarānāśān prayāntyeva te |teṣāṃ śāṅkarapūjane na ratirityajñānagarte paraṃmanā eva bhavanti magnananaso bhagnāśca saṃsārataḥ || 107||

अहो न जानाति महेशशक्तिं संसारबन्धमलयप्रवृत्ताम् ।सा शक्तिरीशस्य परं समग्रा ज्ञातुं न शक्ता विषयेन वाचाम् ॥ १०८॥

aho na jānāti maheśaśaktiṃ saṃsārabandhamalayapravṛttām |sā śaktirīśasya paraṃ samagrā jñātuṃ na śaktā viṣayena vācām || 108||

यथाकथञ्चित् गिरिशार्चनेन कालोऽपि नेयः खलु सावधानम् ।विना न तेनारित च जीवनं च तदेव तावत्खलु जीवनं च ॥ १०९॥

yathākathañcit giriśārcanena kālo'pi neyaḥ khalu sāvadhānam |vinā na tenārita ca jīvanaṃ ca tadeva tāvatkhalu jīvanaṃ ca || 109||

अस्माभिः शिवलिङ्गपूजनविधिः ज्ञातो न सर्वात्मनाब्रह्माद्यैरपि केवलं श्रुतिमता भूतिर्ललाटे परम् ।काचिद्भात्यतिभाग्यतः ससलिलं बिल्वीदलं दीयतेलिङ्गे मङ्गलदायके शिवशिवेत्युक्त्वा नमोन्तं मनुम् ॥ ११०॥

asmābhiḥ śivaliṅgapūjanavidhiḥ jñāto na sarvātmanābrahmādyairapi kevalaṃ śrutimatā bhūtirlalāṭe param |kācidbhātyatibhāgyataḥ sasalilaṃ bilvīdalaṃ dīyateliṅge maṅgaladāyake śivaśivetyuktvā namontaṃ manum || 110||

अस्माभिर्मत एव तावदधुना लिङ्गे प्रदेयं मुदातेनैवादरतो महेश्वरपदाम्भोजार्चनं सिद्।ह्ध्यति ।सिद्।ह्ध्यन्त्येव फलानि तावदसकृत् रम्याण्यपाराण्यतःचित्तं स्वस्थमिदं भविष्यति परा मुक्तिर्भवित्री ततः ॥ १११॥

asmābhirmata eva tāvadadhunā liṅge pradeyaṃ mudātenaivādarato maheśvarapadāmbhojārcanaṃ sid|hdhyati |sid|hdhyantyeva phalāni tāvadasakṛt ramyāṇyapārāṇyataḥcittaṃ svasthamidaṃ bhaviṣyati parā muktirbhavitrī tataḥ || 111||

महेशलिङ्गार्चनरूपमेकं लब्धं निधानं निधयोऽपि तेन ।नवापि तावत् प्रभवन्ति सत्यं ते किं पुनः सापि न तेन मुक्तिः ॥ ११२॥

maheśaliṅgārcanarūpamekaṃ labdhaṃ nidhānaṃ nidhayo'pi tena |navāpi tāvat prabhavanti satyaṃ te kiṃ punaḥ sāpi na tena muktiḥ || 112||

लिङ्गात्मकं साधनमेकमेव दृष्टं महेशेन विशेषतस्तु ।तन्मुक्तिबीजं सुखबीजमेकं सर्वार्थसम्पत्करमेकमेव ॥ ११३॥

liṅgātmakaṃ sādhanamekameva dṛṣṭaṃ maheśena viśeṣatastu |tanmuktibījaṃ sukhabījamekaṃ sarvārthasampatkaramekameva || 113||

किं किं पुरा पुण्यमपारमादौ कृतं शिवाराधनबुद्धिहेतुः ।इदं परं जीवनमेव पुण्यं धन्यं शिवाराधनसाधनं मे ॥ ११४॥

kiṃ kiṃ purā puṇyamapāramādau kṛtaṃ śivārādhanabuddhihetuḥ |idaṃ paraṃ jīvanameva puṇyaṃ dhanyaṃ śivārādhanasādhanaṃ me || 114||

ते साधवस्ते कृतपुण्यरूपाः ते पुण्यमूलैस्तु परं प्रवृद्धाः ।ते शाङ्गलिङ्गार्चनधूतपापाः पूताः प्रहृष्टाश्च तथापि तुष्टाः ॥ ११५॥

te sādhavaste kṛtapuṇyarūpāḥ te puṇyamūlaistu paraṃ pravṛddhāḥ |te śāṅgaliṅgārcanadhūtapāpāḥ pūtāḥ prahṛṣṭāśca tathāpi tuṣṭāḥ || 115||

लोके दुर्लभ एव साधुरिति मे बुद्धिः स साधुः परंशङ्गाराधनतत्परः सितलसद्भूतित्रिपुण्ड्राङ्कितः ।तेनैवेन्दुकलावतंसभजनानन्दः प्रवृद्धो भवेत्प्रीतिर्बुद्धिमुपैति तेन सह मे सङ्गः सदा वाञ्छितः ॥ ११६॥

loke durlabha eva sādhuriti me buddhiḥ sa sādhuḥ paraṃśaṅgārādhanatatparaḥ sitalasadbhūtitripuṇḍrāṅkitaḥ |tenaivendukalāvataṃsabhajanānandaḥ pravṛddho bhavetprītirbuddhimupaiti tena saha me saṅgaḥ sadā vāñchitaḥ || 116||

शिवार्चकालोकनमेव लोके संसारदावानलजालरूपम् ।मन्ये ततस्तेन सहास्तु सङ्गः स मङ्गलानायकलीलया स्यात् ॥ ११७॥

śivārcakālokanameva loke saṃsāradāvānalajālarūpam |manye tatastena sahāstu saṅgaḥ sa maṅgalānāyakalīlayā syāt || 117||

अस्माभिरर्धेन्दुकलावतंसप्रभावविज्ञानविशेषशून्यैः ।शाङ्गाङ्गसङ्गेन विनेय एव कालः कथञ्चित् कलिनाशहेतुः ॥ ११८॥

asmābhirardhendukalāvataṃsaprabhāvavijñānaviśeṣaśūnyaiḥ |śāṅgāṅgasaṅgena vineya eva kālaḥ kathañcit kalināśahetuḥ || 118||

अभूतपूर्व फलमेकमेव यच्छाङ्गलिङ्गार्चनलक्षणं मे ।अनेन तावत्प्रभवन्ति लोकाः कीलालमात्रार्पणतोऽपि स स्यात् ॥ ११९॥

abhūtapūrva phalamekameva yacchāṅgaliṅgārcanalakṣaṇaṃ me |anena tāvatprabhavanti lokāḥ kīlālamātrārpaṇato'pi sa syāt || 119||

कीलालेनापि येनापि कालकालः समर्चितः ।ददाति भुक्तिं मुक्तिं च किं पुनः कुसुमार्चितः ॥ १२०॥

kīlālenāpi yenāpi kālakālaḥ samarcitaḥ |dadāti bhuktiṃ muktiṃ ca kiṃ punaḥ kusumārcitaḥ || 120||

जीवनेनार्चितो जीवान् जीवयत्येव शङ्करः ।अतो जीवनमात्रेणाप्यर्चनीयः सदाशिवः ॥ १२१॥

jīvanenārcito jīvān jīvayatyeva śaṅkaraḥ |ato jīvanamātreṇāpyarcanīyaḥ sadāśivaḥ || 121||

यदि स्याज्जीवनापेक्षा जीवानां जातु जीवनैः ।पूजनीयः सकृद्वापि जीवने सति शङ्करः ॥ १२२॥

yadi syājjīvanāpekṣā jīvānāṃ jātu jīvanaiḥ |pūjanīyaḥ sakṛdvāpi jīvane sati śaṅkaraḥ || 122||

करोति कौतुकं लोके स गौरीकामुकः खलु ।छिन्नपत्रार्पणेनापि तुष्टो मुक्तिं प्रयच्छति ॥ १२३॥

karoti kautukaṃ loke sa gaurīkāmukaḥ khalu |chinnapatrārpaṇenāpi tuṣṭo muktiṃ prayacchati || 123||

कैवल्यकान्तारमणं करोति करोति भूमण्डलनायकं च ।सकृत् स्मृतो वा प्रणतोऽपि भक्त्या समर्चितो वा गिरिजासहायः ॥ १२४॥

kaivalyakāntāramaṇaṃ karoti karoti bhūmaṇḍalanāyakaṃ ca |sakṛt smṛto vā praṇato'pi bhaktyā samarcito vā girijāsahāyaḥ || 124||

एतादृशोऽयं गिरिजासहायः कृपाम्बुराशिः सुकृतातिपुण्यैः ।नित्यं समाराधित एव तेभ्यो ददाति भुक्तिं प्रददाति मुक्तिम् ॥ १२५॥

etādṛśo'yaṃ girijāsahāyaḥ kṛpāmburāśiḥ sukṛtātipuṇyaiḥ |nityaṃ samārādhita eva tebhyo dadāti bhuktiṃ pradadāti muktim || 125||

अज्ञाः परं शङ्करपादपद्मप्रणामपूजानिरता न नूनम् ।तेषां कृतान्तालयपूरणाय निर्माणमित्येव मतिर्ममाभूत् ॥ १२६॥

ajñāḥ paraṃ śaṅkarapādapadmapraṇāmapūjāniratā na nūnam |teṣāṃ kṛtāntālayapūraṇāya nirmāṇamityeva matirmamābhūt || 126||

लोके कोऽपि न शङ्करार्चनपरो दुःखालयो जायतेसंसारानभिभूत एव स परान् भुक्त्वापि भोगान् बहून् ।मुक्तः शङ्करकिङ्करैः सह सदा कुर्वन् शिवाराधनंकैलासाचलमन्दिरान्तरमहोद्याने परं क्रीडति ॥ १२७॥

loke ko'pi na śaṅkarārcanaparo duḥkhālayo jāyatesaṃsārānabhibhūta eva sa parān bhuktvāpi bhogān bahūn |muktaḥ śaṅkarakiṅkaraiḥ saha sadā kurvan śivārādhanaṃkailāsācalamandirāntaramahodyāne paraṃ krīḍati || 127||

उन्मादेन विना शिवार्चनपरो भूतित्रिपुण्ड्राङ्कितोरुद्राक्षाभरणो रमापतिलसन्नेत्रारविन्दार्चितम् ।स्मृत्वा शङ्करपादपद्यमनिशं बिल्वीदलैरर्चयन्लिङ्गे शङ्करमिन्दुमौलिभजनासक्तः कृतार्थो भुवि ॥ १२८॥

unmādena vinā śivārcanaparo bhūtitripuṇḍrāṅkitorudrākṣābharaṇo ramāpatilasannetrāravindārcitam |smṛtvā śaṅkarapādapadyamaniśaṃ bilvīdalairarcayanliṅge śaṅkaramindumaulibhajanāsaktaḥ kṛtārtho bhuvi || 128||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते प्रलयानलप्रति कूर्मप्रोक्तं शिवार्चनमहिमवर्णनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । हराख्यः तृतीयांशः । उत्तरार्धम् । अध्यायः ३५प्रलयानल प्रति कूर्मेण शिवधर्मनिरूपणम् । १०५१२८॥

|| iti śivarahasyāntargate pralayānalaprati kūrmaproktaṃ śivārcanamahimavarṇanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ | uttarārdham | adhyāyaḥ 35pralayānala prati kūrmeṇa śivadharmanirūpaṇam | 105128||

– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । हराख्यः तृतीयांशः । उत्तरार्धम् । अध्यायः ३५ –प्रलयानल प्रति कूर्मेण शिवधर्मनिरूपणम् । १०५-१२८॥

– || śrīśivarahasyam | harākhyaḥ tṛtīyāṃśaḥ | uttarārdham | adhyāyaḥ 35 –pralayānala prati kūrmeṇa śivadharmanirūpaṇam | 105-128||