मृत्युञ्जयपुष्पाञ्जलिः Mrityunjaya Pushpanjali

खण्डः १शशिशकलाञ्चितकुञ्चितपिङ्गजटातडिदुज्वलमूर्धतलंभालविलोचनमञ्जनमञ्जुलनीलगलं शितशूलधरम् ।फणिगणभूषणमाकलये तव भीममिदं शिवमङ्गमहंश्वेतवनालय, कालविमर्दन, भक्तजनार्दन, विश्वपते ॥ १॥

khaṇḍaḥ 1śaśiśakalāñcitakuñcitapiṅgajaṭātaḍidujvalamūrdhatalaṃbhālavilocanamañjanamañjulanīlagalaṃ śitaśūladharam |phaṇigaṇabhūṣaṇamākalaye tava bhīmamidaṃ śivamaṅgamahaṃśvetavanālaya, kālavimardana, bhaktajanārdana, viśvapate || 1||

खण्डः २पञ्चाक्षरवर्णमालास्तोत्रम् ।ओङ्कारशुक्तिपुटमुक्तामणिं शिवमहङ्कारभञ्जनकरंह्यीङ्कारतत्वललिलतार्धे भजामि हृदि सङ्काशमानवपुषम् ।त्वाङ्कालखण्डन, भुजङ्गेन्द्रमण्डन, वृषाङ्कात्मकं शिखिशिखासङ्काशपिङ्गलजटाजुटसङ्गतशशाङ्काभिरामशिरसम् ॥ १॥

khaṇḍaḥ 2pañcākṣaravarṇamālāstotram |oṅkāraśuktipuṭamuktāmaṇiṃ śivamahaṅkārabhañjanakaraṃhyīṅkāratatvalalilatārdhe bhajāmi hṛdi saṅkāśamānavapuṣam |tvāṅkālakhaṇḍana, bhujaṅgendramaṇḍana, vṛṣāṅkātmakaṃ śikhiśikhāsaṅkāśapiṅgalajaṭājuṭasaṅgataśaśāṅkābhirāmaśirasam || 1||

नक्तन्दिवं भयदविन्तातुरं समनुरक्तं दुरन्तविषयेरिक्तं गुणैः सुजनकाम्यैर्मनो मम तु तिक्तं च पातकशतैः ।व्यक्तं भवत्युपहरामि; प्रसीद कुरु भक्तं विषशन, विभो,मुक्तं भयाद्भवतु सत्कर्मनिर्वहणशक्तं च जीवितमिदम् ॥ २॥

naktandivaṃ bhayadavintāturaṃ samanuraktaṃ durantaviṣayeriktaṃ guṇaiḥ sujanakāmyairmano mama tu tiktaṃ ca pātakaśataiḥ |vyaktaṃ bhavatyupaharāmi; prasīda kuru bhaktaṃ viṣaśana, vibho,muktaṃ bhayādbhavatu satkarmanirvahaṇaśaktaṃ ca jīvitamidam || 2||

मत्र्यं भवचरणपाथोजसेविनममत्र्यं करोऽपि भगवन्;सत्यं ममास्तु रतिरेतद्भवद्भजनकृत्यं विधातुमुचितम् ।अत्यन्तपावननिलोपान्तवासपर, मृत्युञ्जयाखिलपते,श्रुत्यन्तगोचरमहातत्वरूप, मयि नित्यं प्रसीदतु भवान् ॥ ३॥

matryaṃ bhavacaraṇapāthojasevinamamatryaṃ karo'pi bhagavan;satyaṃ mamāstu ratiretadbhavadbhajanakṛtyaṃ vidhātumucitam |atyantapāvananilopāntavāsapara, mṛtyuñjayākhilapate,śrutyantagocaramahātatvarūpa, mayi nityaṃ prasīdatu bhavān || 3||

शिञ्जानपादकटकानन्दनृत्तरतकञ्जाभिरामचरणंत्वञ्जाह्यवीधवलमालासमुल्लसनसञ्जातशोभमुकुटम् ।भञ्जानमन्तकनङ्गान्तकं सुकृतपुञ्जाभिगम्यममलंसञ्जल्पितस्तुतिविरिञ्जादिसेव्यमिहरञ्जद्रसं हृदि भजे ॥ ४॥

śiñjānapādakaṭakānandanṛttaratakañjābhirāmacaraṇaṃtvañjāhyavīdhavalamālāsamullasanasañjātaśobhamukuṭam |bhañjānamantakanaṅgāntakaṃ sukṛtapuñjābhigamyamamalaṃsañjalpitastutiviriñjādisevyamiharañjadrasaṃ hṛdi bhaje || 4||

वाताशनाकलितभूषागणं भसितपूताङ्गरागमहितंशीतंशुभास्करहुताशाक्षमुल्लसितभूतावलीपरिगतम् ।हे ताण्डवगप्रिय, चिदानन्दरूप, परिभूतान्तकं तव वपुर्भीताभयप्रदमुपासे; प्रसीद मयि जातानुकम्पमनिशम् ॥ ५॥

vātāśanākalitabhūṣāgaṇaṃ bhasitapūtāṅgarāgamahitaṃśītaṃśubhāskarahutāśākṣamullasitabhūtāvalīparigatam |he tāṇḍavagapriya, cidānandarūpa, paribhūtāntakaṃ tava vapurbhītābhayapradamupāse; prasīda mayi jātānukampamaniśam || 5||

यत्र प्रभो, परमभक्तो मृकण्डमुनिपुत्रस्तवाङ्घ्रिभजनादत्रस्तभावमिह लेभे यमादपि परित्रासिताखिलजनात् ।तत्र स्वधामनि परकोडनामनि चरित्रप्रशस्तिमहितेक्षेत्रे विभासि जगतां भाग्यराशिरतिमात्रं, प्रसिद भगवन्! ॥ ६॥

yatra prabho, paramabhakto mṛkaṇḍamuniputrastavāṅghribhajanādatrastabhāvamiha lebhe yamādapi paritrāsitākhilajanāt |tatra svadhāmani parakoḍanāmani caritrapraśastimahitekṣetre vibhāsi jagatāṃ bhāgyarāśiratimātraṃ, prasida bhagavan! || 6||

महादेव, स्वामिन्, मधुरकरुणादिव्यजलधे,परकोडावास,प्रकटितनिजैश्वर्यमहिमन् ।स्तवैरेभिर्विल्वैस्तव चरणयोरर्चनमहंकरोमि त्वं भक्त्या कलितमिदमङ्गीकुरु विभो! ॥ ७॥

mahādeva, svāmin, madhurakaruṇādivyajaladhe,parakoḍāvāsa,prakaṭitanijaiśvaryamahiman |stavairebhirvilvaistava caraṇayorarcanamahaṃkaromi tvaṃ bhaktyā kalitamidamaṅgīkuru vibho! || 7||

इहानेकैर्मन्त्रैर्बहुभिरपि तन्त्रैर्नियमितंभवत्पूजाहोमादिकमहमशक्तो रचयितुम् ।जुहोमि ब्रह्माग्नौ त्वयि हविरिदं मानसमयंगृहाण त्वं मृत्युञ्जय, वरद, पूर्णाहुतिमिमाम् ॥ ८॥

ihānekairmantrairbahubhirapi tantrairniyamitaṃbhavatpūjāhomādikamahamaśakto racayitum |juhomi brahmāgnau tvayi haviridaṃ mānasamayaṃgṛhāṇa tvaṃ mṛtyuñjaya, varada, pūrṇāhutimimām || 8||

भवारण्ये घोरे विषयरसनव्योलपचयैःसमाच्छन्ने कूपे निरतिशयदुःखे निपतितम् ।पशुं क्रन्दन्तं मां करुणकरुणं, पाहि कृपयास्वधर्मानुष्ठानं खलु समुचितं ते पशुपते! ॥ ९॥

bhavāraṇye ghore viṣayarasanavyolapacayaiḥsamācchanne kūpe niratiśayaduḥkhe nipatitam |paśuṃ krandantaṃ māṃ karuṇakaruṇaṃ, pāhi kṛpayāsvadharmānuṣṭhānaṃ khalu samucitaṃ te paśupate! || 9||

इह श्वेतारण्ये भुवनविदिते सर्वमहितेमहासिद्धिक्षेत्रे सकरुण, भवन्तं भयहरम् ।समभ्यच्र्य प्रेष्ठां गतिमसुलभां प्राप सुकृतीमुनिर्मार्कण्डेयस्तव हि महिमाऽयं विजयते ॥ १०॥

iha śvetāraṇye bhuvanavidite sarvamahitemahāsiddhikṣetre sakaruṇa, bhavantaṃ bhayaharam |samabhyacrya preṣṭhāṃ gatimasulabhāṃ prāpa sukṛtīmunirmārkaṇḍeyastava hi mahimā'yaṃ vijayate || 10||

परं ब्रह्म स्वेच्छाकलितशिवलिङ्गात्मकवपुःप्रतिष्ठां क्षेत्रेऽस्मिन् स्वयमुपगतं भासि भगवन् ।इहाभेदं विष्णोस्तव च ददृशुः कालनिधनेमहे भक्तोत्तंसा मुदितमनसो विस्मयवशाः ॥ ११॥

paraṃ brahma svecchākalitaśivaliṅgātmakavapuḥpratiṣṭhāṃ kṣetre'smin svayamupagataṃ bhāsi bhagavan |ihābhedaṃ viṣṇostava ca dadṛśuḥ kālanidhanemahe bhaktottaṃsā muditamanaso vismayavaśāḥ || 11||

धृतद्वैतं रूपं पुनरपरमेतत्तव निलासरित्तीरेऽदूरे परिलसति नावाख्यनिलये ।यदम्भोदानीलं करकलितशङ्खारिविलसद्गदापद्मं पद्मासुकृतनिलयं मञ्जुहसितम् ॥ १२॥

dhṛtadvaitaṃ rūpaṃ punaraparametattava nilāsarittīre'dūre parilasati nāvākhyanilaye |yadambhodānīlaṃ karakalitaśaṅkhārivilasadgadāpadmaṃ padmāsukṛtanilayaṃ mañjuhasitam || 12||

लसद्द्वैताद्वैतं परमशिव, शम्भो, तव वपुःपरानन्दाकारं मनसि मम निर्भातु सततम् ।यतोऽहं भयासं विगलितभवक्लेशनिवहःस्वधर्मानुष्ठानैस्तव विरचयन् सेवनविधिम् ॥ १३॥

lasaddvaitādvaitaṃ paramaśiva, śambho, tava vapuḥparānandākāraṃ manasi mama nirbhātu satatam |yato'haṃ bhayāsaṃ vigalitabhavakleśanivahaḥsvadharmānuṣṭhānaistava viracayan sevanavidhim || 13||

पराशक्तिः सूक्ष्मा भवति परमं तत्त्वमिह वैवदत्त्योतप्रोतं जगदिति च वैज्ञानिकवराः ।प्रभो, त्वल्सान्निध्यादियमपि परिस्पन्दकुशलाह्रधिष्ठानं मुख्यं त्वमसि जगतस्ते नतिरियम् ॥ १४॥

parāśaktiḥ sūkṣmā bhavati paramaṃ tattvamiha vaivadattyotaprotaṃ jagaditi ca vaijñānikavarāḥ |prabho, tvalsānnidhyādiyamapi parispandakuśalāhradhiṣṭhānaṃ mukhyaṃ tvamasi jagataste natiriyam || 14||

भवन्निष्ठं चित्ते भवतु भगवन्, वागपि भवत्स्तुतौ सक्ता नित्यं, वपुरपि भवत्सेवनरतम् ।विकासोऽयं भक्तेर्मधुरमधुनिष्यन्दसुभगःपरप्रेमाकार, प्रसरतु ममात्मन्यनुदिनम् ॥ १५॥

bhavanniṣṭhaṃ citte bhavatu bhagavan, vāgapi bhavatstutau saktā nityaṃ, vapurapi bhavatsevanaratam |vikāso'yaṃ bhaktermadhuramadhuniṣyandasubhagaḥparapremākāra, prasaratu mamātmanyanudinam || 15||

प्रवृद्धायां भरतौ भवति हृदयं निर्मलतरंसमस्तं कर्म त्वच्चरणवरिवस्याऽपि च भवेत् ।ततो जानीयां त्वां निरतिशयचैतन्यवपुषंपरब्रह्माभिख्यं शिवमखिललोकैकपितरम् ॥ १६॥

pravṛddhāyāṃ bharatau bhavati hṛdayaṃ nirmalataraṃsamastaṃ karma tvaccaraṇavarivasyā'pi ca bhavet |tato jānīyāṃ tvāṃ niratiśayacaitanyavapuṣaṃparabrahmābhikhyaṃ śivamakhilalokaikapitaram || 16||

अखण्डे ब्रह्माण्डे निरुपमचिदानन्दवपुषंस्वया शक्त्या साकं कृतनटनलीलाविलसितम् ।तथा सूक्ष्मात्मानं स्थितमणुषु सूक्ष्मेषु भगवन्,भवन्तं संवीक्ष्य प्रतिकलमुपेयां हृदि मुदम् ॥ १७॥

akhaṇḍe brahmāṇḍe nirupamacidānandavapuṣaṃsvayā śaktyā sākaṃ kṛtanaṭanalīlāvilasitam |tathā sūkṣmātmānaṃ sthitamaṇuṣu sūkṣmeṣu bhagavan,bhavantaṃ saṃvīkṣya pratikalamupeyāṃ hṛdi mudam || 17||

नटेश, त्वत्तालप्रसरसुभगं जीवितमिदंप्रभो, जीवन्मुक्तिः खलु निगदिता शास्त्रसरणौ ।पदेऽस्मिन्नुत्तुङ्गे गिरिश, गिरिशृङ्गे पशुरयंविहर्तुं शक्तः स्याद्यदि भवति भक्तः पशुपते! ॥ १८॥

naṭeśa, tvattālaprasarasubhagaṃ jīvitamidaṃprabho, jīvanmuktiḥ khalu nigaditā śāstrasaraṇau |pade'sminnuttuṅge giriśa, giriśṛṅge paśurayaṃvihartuṃ śaktaḥ syādyadi bhavati bhaktaḥ paśupate! || 18||

परक्रोडावासिन्, परमशिव, मृत्युञ्जय, मनोभवाराते, भक्तप्रिय, गिरिसुताऽलिङ्गिततनो,विपन्निस्तारं मे प्रदिश भगवन्, मां कुरु भवत्पादाम्भोजे भक्तं; न खलु न खलु प्राथ्र्यमपरम् ॥ १९॥

parakroḍāvāsin, paramaśiva, mṛtyuñjaya, manobhavārāte, bhaktapriya, girisutā'liṅgitatano,vipannistāraṃ me pradiśa bhagavan, māṃ kuru bhavatpādāmbhoje bhaktaṃ; na khalu na khalu prāthryamaparam || 19||

इति श्रीवासुदेवन् एलयथेन विरचिता मृत्युञ्जयपुष्पाञ्जलिः समाप्ता ।

iti śrīvāsudevan elayathena viracitā mṛtyuñjayapuṣpāñjaliḥ samāptā |