अष्टमीपूजाकथनम् ईश्वरप्रोक्तं Ishvaraproktam Ashtamipujakathanam

(शिवरहस्यान्तर्गते महादेवाख्ये)शिवपार्वतीसंवादेईश्वर उवाच ।कृष्णाष्टम्यां महादेवि बोधायनविधानतः ।स्त्रियो गृहस्थाः पुरुषा वर्णिनोऽपि महेश्वरि ॥ १॥

(śivarahasyāntargate mahādevākhye)śivapārvatīsaṃvādeīśvara uvāca |kṛṣṇāṣṭamyāṃ mahādevi bodhāyanavidhānataḥ |striyo gṛhasthāḥ puruṣā varṇino'pi maheśvari || 1||

सर्वकृष्णाष्टमीष्वीशे उपोष्याहः प्रदोषके ।नद्यां तडागे संस्नाय धौतवस्त्रधरः शुचिः ॥ २॥

sarvakṛṣṇāṣṭamīṣvīśe upoṣyāhaḥ pradoṣake |nadyāṃ taḍāge saṃsnāya dhautavastradharaḥ śuciḥ || 2||

भस्मत्रिपुण्ड्रसहितो रुद्राक्षाभरणैर्युतः ।बिल्वपुष्पाणि सम्पाद्य धौतकुम्भानथाहतान् ॥ ३॥

bhasmatripuṇḍrasahito rudrākṣābharaṇairyutaḥ |bilvapuṣpāṇi sampādya dhautakumbhānathāhatān || 3||

कुशांश्च साग्रान्सम्पाद्य कृतनित्यक्रियो द्विजः ।पूजास्थानं समालिप्य गोमयेन नवाम्भसा ॥ ४॥

kuśāṃśca sāgrānsampādya kṛtanityakriyo dvijaḥ |pūjāsthānaṃ samālipya gomayena navāmbhasā || 4||

रङ्गवल्लीशोभितं च पुष्पमण्टपकैर्युतम् ।वितानपल्लवोपेतं तोरणावलिभूषितम् ॥ ५॥

raṅgavallīśobhitaṃ ca puṣpamaṇṭapakairyutam |vitānapallavopetaṃ toraṇāvalibhūṣitam || 5||

तस्मिन् संस्थापिते पीठे समावाह्य वृषध्वजम् ।साम्बं सगणमव्यग्र उग्रार्चनपरायणः ॥ ६॥

tasmin saṃsthāpite pīṭhe samāvāhya vṛṣadhvajam |sāmbaṃ sagaṇamavyagra ugrārcanaparāyaṇaḥ || 6||

सङ्कल्प्य देशकालादि पञ्चाक्षरजपादरः ।पाद्यार्ध्याचमनादीनि शङ्खं कुम्भं च साम्बुयुक् ॥ ७॥

saṅkalpya deśakālādi pañcākṣarajapādaraḥ |pādyārdhyācamanādīni śaṅkhaṃ kumbhaṃ ca sāmbuyuk || 7||

लिङ्गाग्रे स्यापयेद्देवि सुकूर्चं गन्धपुष्पयुक् ।पञ्चामृतं पञ्चगव्यं तथा फलरसानि च ॥ ८॥

liṅgāgre syāpayeddevi sukūrcaṃ gandhapuṣpayuk |pañcāmṛtaṃ pañcagavyaṃ tathā phalarasāni ca || 8||

मधुपर्कं च पात्रेषु स्थापयेद्गन्धपुष्पकम् ।ताम्बूलं च हविर्देवि सम्पाद्याखण्डकाक्षताः ॥ ९॥

madhuparkaṃ ca pātreṣu sthāpayedgandhapuṣpakam |tāmbūlaṃ ca havirdevi sampādyākhaṇḍakākṣatāḥ || 9||

घृतदीपांस्ततो दिक्षु पिष्टैः कुर्यात्सवर्तिकान् ।आत्वावहेति मन्त्रेण शिवमावाहयेद्व्रती ॥ १०॥

ghṛtadīpāṃstato dikṣu piṣṭaiḥ kuryātsavartikān |ātvāvaheti mantreṇa śivamāvāhayedvratī || 10||

साम्बं च सगणं देवं लिङ्गेऽभ्यर्च्य पिनाकिनम् ।पाद्यार्ध्याचमनादीनि दद्याद्देवि पृथक् पृथक् ॥ ११॥

sāmbaṃ ca sagaṇaṃ devaṃ liṅge'bhyarcya pinākinam |pādyārdhyācamanādīni dadyāddevi pṛthak pṛthak || 11||

मूलमन्त्रेण विधिवत् मधुपर्कं ततः शिवे ।पञ्चामृतं पञ्चगव्यं तथा फलरसैः शिवे ॥ १२॥

mūlamantreṇa vidhivat madhuparkaṃ tataḥ śive |pañcāmṛtaṃ pañcagavyaṃ tathā phalarasaiḥ śive || 12||

गन्धपुष्पकुशाग्राम्बु लिङ्गे दद्यात्षडक्षरैः ।शतरुद्रेण जपविद्गोशृङ्गेणाभिषेचयेत् ॥ १३॥

gandhapuṣpakuśāgrāmbu liṅge dadyātṣaḍakṣaraiḥ |śatarudreṇa japavidgośṛṅgeṇābhiṣecayet || 13||

इमा आपः शिवेत्येव मापो दद्याच्छिवाय तु ।आपोहिष्ठादिमनुभिरभिषिञ्चेत्ततः परम् ॥ १४॥

imā āpaḥ śivetyeva māpo dadyācchivāya tu |āpohiṣṭhādimanubhirabhiṣiñcettataḥ param || 14||

ब्रह्मजिज्ञैः पावमानैः कद्रुद्रायेति मन्त्रतः ।सर्वोह्येषमहारुद्रः पुरुषोरुद्र इत्यपि ॥ १५॥

brahmajijñaiḥ pāvamānaiḥ kadrudrāyeti mantrataḥ |sarvohyeṣamahārudraḥ puruṣorudra ityapi || 15||

विश्वम्भूतमितीशानि वामदेवादिसामभिः ।यजुः पतित्रमापोस्याद्योरुद्राग्नावितिमन्त्रतः ॥ १६॥

viśvambhūtamitīśāni vāmadevādisāmabhiḥ |yajuḥ patitramāposyādyorudrāgnāvitimantrataḥ || 16||

अभिषिच्य महादेवं शिवे लिङ्गस्वरूपिणम् ।देवस्यत्वेति मन्त्रेण सकूर्चेनाभिषेचयेत् ॥ १७॥

abhiṣicya mahādevaṃ śive liṅgasvarūpiṇam |devasyatveti mantreṇa sakūrcenābhiṣecayet || 17||

भवाद्यैरष्टभिर्देवि तर्पयेन्नामभिः पृथक् ।संशोध्य वाससा लिङ्गं पीठे संस्थाप्य पूजयेत् ॥ १८॥

bhavādyairaṣṭabhirdevi tarpayennāmabhiḥ pṛthak |saṃśodhya vāsasā liṅgaṃ pīṭhe saṃsthāpya pūjayet || 18||

वस्त्रं गन्धं सितं भस्म साक्षतं चोपवीतकं ।सुवर्णरत्नाकल्पैश्च बिल्वैः पुष्पैश्च पूजयेत् ॥ १९॥

vastraṃ gandhaṃ sitaṃ bhasma sākṣataṃ copavītakaṃ |suvarṇaratnākalpaiśca bilvaiḥ puṣpaiśca pūjayet || 19||

कमलोत्पलकल्हारमन्दारकरवीरकैः ॥ २०॥

kamalotpalakalhāramandārakaravīrakaiḥ || 20||

कर्णिकारार्कदमनैः कनकैर्द्रोणसम्भवैः ।शताष्टनामभिर्देवि निधनेत्यादिमन्त्रतः ॥ २१॥

karṇikārārkadamanaiḥ kanakairdroṇasambhavaiḥ |śatāṣṭanāmabhirdevi nidhanetyādimantrataḥ || 21||

धूपं च गुग्गुलोपेतं घृतदीपान् मनोरमान् ।गणांश्च परितः पूज्य गन्धपुष्पाक्षतादिभिः ॥ २२॥

dhūpaṃ ca guggulopetaṃ ghṛtadīpān manoramān |gaṇāṃśca paritaḥ pūjya gandhapuṣpākṣatādibhiḥ || 22||

महाकालाय पूर्वे तु शङ्कुकर्णाय दक्षिणे ।नन्दिकेशाय पश्चात्तु वक्रतुण्डाय चोत्तरे ॥ २३॥

mahākālāya pūrve tu śaṅkukarṇāya dakṣiṇe |nandikeśāya paścāttu vakratuṇḍāya cottare || 23||

ईशाने चण्डिकेशानं धर्मं चैव शिवाग्रतः ।उत्तरे च महादेवि पूजयेदुपचारकैः ॥ २४॥

īśāne caṇḍikeśānaṃ dharmaṃ caiva śivāgrataḥ |uttare ca mahādevi pūjayedupacārakaiḥ || 24||

तत्तन्नामभिरेवेशि शिवस्य परितो यजेत् ।उद्दीप्यस्वेति मन्त्रेण चाष्टपैष्टिकदीपतः ॥ २५॥

tattannāmabhireveśi śivasya parito yajet |uddīpyasveti mantreṇa cāṣṭapaiṣṭikadīpataḥ || 25||

हविः साज्यं च ताम्बूलं शिवे दद्याद्गणेषु च ।नीराजनं ततो दद्याद्वाद्यघोषपुरःसरम् ॥ २६॥

haviḥ sājyaṃ ca tāmbūlaṃ śive dadyādgaṇeṣu ca |nīrājanaṃ tato dadyādvādyaghoṣapuraḥsaram || 26||

छत्रं च चामरं देवि व्यजनादर्शके तथा ।प्रदक्षिणप्रणामं च स्तवमेतत्प्रयोजयेत् ॥ २७॥

chatraṃ ca cāmaraṃ devi vyajanādarśake tathā |pradakṣiṇapraṇāmaṃ ca stavametatprayojayet || 27||

जय शङ्कर पार्वतीपते हरविधिविष्ण्विन्द्रसुसेविताब्जपाद ।उरगेन्द्राभरण प्रसीद शम्भोप्रसभं पापमपाकुरुष्व सद्यः ॥ २८॥

jaya śaṅkara pārvatīpate haravidhiviṣṇvindrasusevitābjapāda |uragendrābharaṇa prasīda śambhoprasabhaṃ pāpamapākuruṣva sadyaḥ || 28||

जय सोमानलसूर्यलोचनाद्य शम्भोधृतचन्द्राङ्कजटाकुटीरगङ्गा ।परिपाहिपतङ्ग मध्यवासविधिमुण्डाभरण प्रसीद देव ॥ २९॥

jaya somānalasūryalocanādya śambhodhṛtacandrāṅkajaṭākuṭīragaṅgā |paripāhipataṅga madhyavāsavidhimuṇḍābharaṇa prasīda deva || 29||

जय सोमकलावतंस शूलपाणेगणवृन्दामलसेवन प्रसीद ।हर भर्गोरुमहोग्रकालकूटविषभक्षेन्दुकलालसत्कपर्द ॥ ३०॥

jaya somakalāvataṃsa śūlapāṇegaṇavṛndāmalasevana prasīda |hara bhargorumahograkālakūṭaviṣabhakṣendukalālasatkaparda || 30||

जय साम्ब महोरगेन्द्रहारप्रसभं मन्मथनाशन प्रसीद भर्ग ।भव भीम महेश्वराव शम्भोमयि दृष्टिं करुणां करुष्व शम्भो ॥ ३१॥

jaya sāmba mahoragendrahāraprasabhaṃ manmathanāśana prasīda bharga |bhava bhīma maheśvarāva śambhomayi dṛṣṭiṃ karuṇāṃ karuṣva śambho || 31||

इति स्तुत्वा महादेवं कालाष्टम्यां तदा व्रती ।प्रतिष्ठाप्य ततो वनिं स्वस्वशाखोक्तमार्गतः ॥ ३२॥

iti stutvā mahādevaṃ kālāṣṭamyāṃ tadā vratī |pratiṣṭhāpya tato vaniṃ svasvaśākhoktamārgataḥ || 32||

अशनीयं हविर्यत्स्याज्जुहुयात्तेन सर्पिषा ।इमा रुद्रेत्यादिना मां पूर्वं तु जुहुयाच्छिवम् ॥ ३३॥

aśanīyaṃ haviryatsyājjuhuyāttena sarpiṣā |imā rudretyādinā māṃ pūrvaṃ tu juhuyācchivam || 33||

शतं हि मेत्यादिभिश्च अहं बिभर्मि इत्यपि ।मान आयुषि इत्येतदन्ते पितरि इत्यपि ॥ ३४॥

śataṃ hi metyādibhiśca ahaṃ bibharmi ityapi |māna āyuṣi ityetadante pitari ityapi || 34||

मानः सूर्यस्य एवापि मानो महान्त इत्यपि ।मानस्तोकेन मन्त्रेण हविष्मन्त इति क्रमात् ॥ ३५॥

mānaḥ sūryasya evāpi māno mahānta ityapi |mānastokena mantreṇa haviṣmanta iti kramāt || 35||

वास्तोष्पतेति मन्त्रेण आर्द्रया रुद्र इत्यपि ।देवस्य तु सुतायेति जुहुयाज्जातवेदसि ॥ ३६॥

vāstoṣpateti mantreṇa ārdrayā rudra ityapi |devasya tu sutāyeti juhuyājjātavedasi || 36||

ततः स्विष्टकृतं हुत्वा आज्यैर्होमं समापयेत् ।पुनरष्टसुमैः पूज्य होमान्ते शं प्रसादयेत् ॥ ३७॥

tataḥ sviṣṭakṛtaṃ hutvā ājyairhomaṃ samāpayet |punaraṣṭasumaiḥ pūjya homānte śaṃ prasādayet || 37||

प्रीयतां भगवानीशः साम्बः सगण ईश्वरः ।अनया पूजया होमैस्तृप्तो मां स प्रसीदतु ॥ ३८॥

prīyatāṃ bhagavānīśaḥ sāmbaḥ sagaṇa īśvaraḥ |anayā pūjayā homaistṛpto māṃ sa prasīdatu || 38||

दद्यादर्घ्यं महेशाय स पुष्पाम्बु महेश्वरि ।दुःखदारिद्र्य मग्नं मां समुद्धर महेश्वर ॥ ३९॥

dadyādarghyaṃ maheśāya sa puṣpāmbu maheśvari |duḥkhadāridrya magnaṃ māṃ samuddhara maheśvara || 39||

अष्टम्यामर्घ्यदानेन अष्टमूर्ते प्रसीद मे ।इत्यर्घ्यं च ततो दत्वा पूजामुद्वास्य सत्तमे ॥ ४०॥

aṣṭamyāmarghyadānena aṣṭamūrte prasīda me |ityarghyaṃ ca tato datvā pūjāmudvāsya sattame || 40||

ब्राह्मणाय हिरण्यं गां शाम्भवाय निवेदयेत् ।यत्किञ्चिद्वा यथाशक्ति दद्यादीशानतुष्टमे ॥ ४१॥

brāhmaṇāya hiraṇyaṃ gāṃ śāmbhavāya nivedayet |yatkiñcidvā yathāśakti dadyādīśānatuṣṭame || 41||

भक्ष्यभोज्यान्नसंयुक्तं भुञ्जीयाच्छाम्भवैः सह ।दक्षिणाभिश्च तान् पुष्पैर्गन्धताम्बूलपूर्वकम् ॥ ४२॥

bhakṣyabhojyānnasaṃyuktaṃ bhuñjīyācchāmbhavaiḥ saha |dakṣiṇābhiśca tān puṣpairgandhatāmbūlapūrvakam || 42||

भोजयेच्च स्वयं भुज्यान्नक्तं वा तत्र वर्तयेत् ।कृष्णाष्टमीषु नियतमेष सामान्यतो विधिः ॥ ४३॥

bhojayecca svayaṃ bhujyānnaktaṃ vā tatra vartayet |kṛṣṇāṣṭamīṣu niyatameṣa sāmānyato vidhiḥ || 43||

एकाब्दं त्र्यब्दमथवा द्वादशाब्दमथापि वा ।कृत्वा व्रतोद्यापनं च नक्काशी वा भवेत्ततः ॥ ४४॥

ekābdaṃ tryabdamathavā dvādaśābdamathāpi vā |kṛtvā vratodyāpanaṃ ca nakkāśī vā bhavettataḥ || 44||

सितासितास्वष्टमीषु अविमुक्ते तु नैत्यिकम् ।उपोष्यैवाविमुक्तेशं पूज्य बिल्वैः सुमैरपि ॥ ४५॥

sitāsitāsvaṣṭamīṣu avimukte tu naityikam |upoṣyaivāvimukteśaṃ pūjya bilvaiḥ sumairapi || 45||

शिवे गङ्गाम्बुभिः शीतैरभिषिच्य महेश्वरम् ।धूपदीपादिनैवेद्यै स्तुवीतैतं महेश्वरम् ॥ ४६॥

śive gaṅgāmbubhiḥ śītairabhiṣicya maheśvaram |dhūpadīpādinaivedyai stuvītaitaṃ maheśvaram || 46||

कालाष्टमीषु नियतमविमुक्तेश्वरं हि माम् ॥ ४७॥

kālāṣṭamīṣu niyatamavimukteśvaraṃ hi mām || 47||

गङ्गाधरान्धकरिपो प्रमथाधिनाथविश्वेश विश्वगतसर्जकभर्जकान्ते ।ब्रह्मादिविष्णुसुरवर्गसुपूजिताङ्घ्रेमामीश पाहि दयया स्मरकालनाश ॥ ४८॥

gaṅgādharāndhakaripo pramathādhināthaviśveśa viśvagatasarjakabharjakānte |brahmādiviṣṇusuravargasupūjitāṅghremāmīśa pāhi dayayā smarakālanāśa || 48||

इति स्तुत्वाऽविमुक्तेशं कालराजं प्रपूजयेत् ।कालाष्टम्यां तु नियतं काशीवासी महेश्वरि ॥ ४९॥

iti stutvā'vimukteśaṃ kālarājaṃ prapūjayet |kālāṣṭamyāṃ tu niyataṃ kāśīvāsī maheśvari || 49||

मामेत्य गङ्गातटगं गन्धपुष्पाम्बुभिः सदा ।अपूपहविषा चैव वटकैर्लङ्ङुकैरपि ॥ ५०॥

māmetya gaṅgātaṭagaṃ gandhapuṣpāmbubhiḥ sadā |apūpahaviṣā caiva vaṭakairlaṅṅukairapi || 50||

पूजयेद्धूपदीपैश्च कालाष्टम्यां स्तुवीत च ।भैरवं भीषयणाकारं वासनिर्विघ्नहेतवे ॥ ५१॥

pūjayeddhūpadīpaiśca kālāṣṭamyāṃ stuvīta ca |bhairavaṃ bhīṣayaṇākāraṃ vāsanirvighnahetave || 51||

स्तोत्रेणानेन देवेशि काश्यां कालाष्टमीषु च ।स्तुवीत पद्यैर्हृद्यैश्च ममाद्य गणपोत्तमम् ॥ ५२॥

stotreṇānena deveśi kāśyāṃ kālāṣṭamīṣu ca |stuvīta padyairhṛdyaiśca mamādya gaṇapottamam || 52||

प्रविष्टो योऽप्यथान्यत्र वसन्नेतत्स्तवं जपेत् ।पुनः काशीं समासाद्य तत्र नष्टतनुर्भवेत् ॥ ६२॥

praviṣṭo yo'pyathānyatra vasannetatstavaṃ japet |punaḥ kāśīṃ samāsādya tatra naṣṭatanurbhavet || 62||

कालाष्टम्यां कालराजं स्तुवीतैवं प्रसाद्य च ।काश्यामेव वसेन्नित्यं न पापे रमते हि सः ॥ ६३॥

kālāṣṭamyāṃ kālarājaṃ stuvītaivaṃ prasādya ca |kāśyāmeva vasennityaṃ na pāpe ramate hi saḥ || 63||

किम्पुनर्बहुनोक्तेन कालाष्टम्यर्चको नरः ।सर्वान्कामानवाप्नोति भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति ॥ ६४॥

kimpunarbahunoktena kālāṣṭamyarcako naraḥ |sarvānkāmānavāpnoti bhuktiṃ muktiṃ ca vindati || 64||

यज्ञायुतफलं प्राप्य मम लोके महीयते ।ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः ॥ ६५॥

yajñāyutaphalaṃ prāpya mama loke mahīyate |brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ || 65||

मध्याष्टमीप्रथितसोमकलावतंसंसर्वाष्टमीषु नगजे परिपूजयन्ति ।नष्टानि तेषु दुरितानि भवन्ति सद्योहृष्टानि तेषु सुकृतानि विमुक्तिदानि ॥ ६६॥

madhyāṣṭamīprathitasomakalāvataṃsaṃsarvāṣṭamīṣu nagaje paripūjayanti |naṣṭāni teṣu duritāni bhavanti sadyohṛṣṭāni teṣu sukṛtāni vimuktidāni || 66||

यो वाऽविमुक्ते सितभस्मभालःकालाष्टमीषु नितं मम कालराजम् ।सम्पूजयत्यघगणैर्नबिभेति सद्योहृद्यो भवेदतितरां स भवेऽतिधन्यः ॥ ६७॥

yo vā'vimukte sitabhasmabhālaḥkālāṣṭamīṣu nitaṃ mama kālarājam |sampūjayatyaghagaṇairnabibheti sadyohṛdyo bhavedatitarāṃ sa bhave'tidhanyaḥ || 67||

॥ इति शिवरहस्यान्तर्गते ईश्वरप्रोक्तमष्टमीपूजाकथनं सम्पूर्णम् ॥॥ श्रीशिवरहस्यम् । महादेवाख्यः एकादशमांशः । अध्यायः ३४ अष्टमीपूजाकथनम् । वावृत्तश्लोकाः ॥– ॥ श्रीशिवरहस्यम् । महादेवाख्यः एकादशमांशः । अध्यायः ३४ अष्टमीपूजाकथनम् । वावृत्तश्लोकाः ॥

|| iti śivarahasyāntargate īśvaraproktamaṣṭamīpūjākathanaṃ sampūrṇam |||| śrīśivarahasyam | mahādevākhyaḥ ekādaśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 34 aṣṭamīpūjākathanam | vāvṛttaślokāḥ ||– || śrīśivarahasyam | mahādevākhyaḥ ekādaśamāṃśaḥ | adhyāyaḥ 34 aṣṭamīpūjākathanam | vāvṛttaślokāḥ ||