रामसहस्रनामस्तोत्रम ६ Shrirama Sahasranamastotram 6

॥ श्रीः ॥ध्यानम्नवलनलिननीलं लोकलीलाललामंमदनमधुरमूर्तिं रत्नसिंहासनस्थम् ।विलुलितवनमालं सीतया शोभमानंस्मितमुखमभिरामं नौमि राकेशरामम् ॥ १॥

|| śrīḥ ||dhyānamnavalanalinanīlaṃ lokalīlālalāmaṃmadanamadhuramūrtiṃ ratnasiṃhāsanastham |vilulitavanamālaṃ sītayā śobhamānaṃsmitamukhamabhirāmaṃ naumi rākeśarāmam || 1||

प्रेमोत्फुल्लमुखारविन्दमधुपं केशावलीसुन्दरंसर्वाङ्गे प्रियया प्रसूनरचनाश्रृङ्गारलीलामयम् ।हस्ते पङ्कजपुष्पगुच्छलसितं विद्युल्लतावीक्षणंवैदेहीसहितं प्रमोदविपिने रामं व्रजन्तं भजे ॥ २॥

premotphullamukhāravindamadhupaṃ keśāvalīsundaraṃsarvāṅge priyayā prasūnaracanāśrṛṅgāralīlāmayam |haste paṅkajapuṣpagucchalasitaṃ vidyullatāvīkṣaṇaṃvaidehīsahitaṃ pramodavipine rāmaṃ vrajantaṃ bhaje || 2||

अरविन्दमकरन्दमिलिन्दमूर्तिंकन्दर्पदर्पदमनं कमनीयकान्तिम् ।श्रीजानकीवदनचन्द्रचकोररूपंसाकेतनाथमजितं सततं नमामि ॥ ३॥

aravindamakarandamilindamūrtiṃkandarpadarpadamanaṃ kamanīyakāntim |śrījānakīvadanacandracakorarūpaṃsāketanāthamajitaṃ satataṃ namāmi || 3||

ॐ लीलावतारिणं पूर्णं ब्रह्म ब्रह्मादिवन्दितम् ।शान्तं सनातनं कान्तं वन्दे संसारकारणम् ॥ १॥

oṃ līlāvatāriṇaṃ pūrṇaṃ brahma brahmādivanditam |śāntaṃ sanātanaṃ kāntaṃ vande saṃsārakāraṇam || 1||

रामं रघुवरं श्यामं राघवेन्द्रं रमापतिम् ।रसानन्दं रमानन्दं वन्दे मङ्गलमन्दिरम् ॥ २॥

rāmaṃ raghuvaraṃ śyāmaṃ rāghavendraṃ ramāpatim |rasānandaṃ ramānandaṃ vande maṅgalamandiram || 2||

रामचन्द्रं चिदानन्दं रम्यं राजीवलोचनम् ।सीतापतिं गतिं गम्यं वन्दे विश्वात्मविग्रहम् ॥ ३॥

rāmacandraṃ cidānandaṃ ramyaṃ rājīvalocanam |sītāpatiṃ gatiṃ gamyaṃ vande viśvātmavigraham || 3||

रामबीजं जगद्बीजं रामदेवं रमाद्भुतम् ।रघुनाथं मनोनाथं वन्दे राकेशशीतलम् ॥ ४॥

rāmabījaṃ jagadbījaṃ rāmadevaṃ ramādbhutam |raghunāthaṃ manonāthaṃ vande rākeśaśītalam || 4||

कोमलं कमलाकान्तं कोशलेशं कृपामयम् ।कल्याणं करुणागारं वन्दे कैवल्यदायकम् ॥ ५॥

komalaṃ kamalākāntaṃ kośaleśaṃ kṛpāmayam |kalyāṇaṃ karuṇāgāraṃ vande kaivalyadāyakam || 5||

काकुत्स्थं कमलेशं च कौशल्यानन्दनं हरिम् ।केशवं देवदेवेशं वन्दे कन्दर्पसुन्दरम् ॥ ६॥

kākutsthaṃ kamaleśaṃ ca kauśalyānandanaṃ harim |keśavaṃ devadeveśaṃ vande kandarpasundaram || 6||

जगदीशं जगन्नाथं जगन्नाटकनायकम् ।जगत्सम्पुटरत्नं च वन्दे ज्योतिर्मयं विभुम् ॥ ७॥

jagadīśaṃ jagannāthaṃ jagannāṭakanāyakam |jagatsampuṭaratnaṃ ca vande jyotirmayaṃ vibhum || 7||

योगदं जगदाधारं जानकीशं जगत्पतिम् ।जगद्गुरुं जगद्वन्द्यं वन्दे योगीन्द्रजीवनम् ॥ ८॥

yogadaṃ jagadādhāraṃ jānakīśaṃ jagatpatim |jagadguruṃ jagadvandyaṃ vande yogīndrajīvanam || 8||

लीलामनोहरं बालं कौशल्यानन्दवर्धनम् ।चापल्यवैभवं वन्दे क्रीडाचातुर्यसुन्दरम् ॥ ९॥

līlāmanoharaṃ bālaṃ kauśalyānandavardhanam |cāpalyavaibhavaṃ vande krīḍācāturyasundaram || 9||

ललितं लक्ष्मणानन्दं शत्रुघ्नभरताग्रजम् ।किशोरं भक्तहृच्चौरं वन्दे लीलाविलक्षणम् ॥ १०॥

lalitaṃ lakṣmaṇānandaṃ śatrughnabharatāgrajam |kiśoraṃ bhaktahṛccauraṃ vande līlāvilakṣaṇam || 10||

धनुर्धरं हयारूढं वीरेन्द्रं लक्ष्यसुन्दरम् ।विद्युत्पुञ्जप्रभं प्राप्यं वन्दे वीथीविहारिणम् ॥ ११॥

dhanurdharaṃ hayārūḍhaṃ vīrendraṃ lakṣyasundaram |vidyutpuñjaprabhaṃ prāpyaṃ vande vīthīvihāriṇam || 11||

कीर्तिमन्तं कलारम्यं मायेशं कौतुकालयम् ।केलिशीलमतृप्तं च वन्देऽहं पितृलालितम् ॥ १२॥

kīrtimantaṃ kalāramyaṃ māyeśaṃ kautukālayam |keliśīlamatṛptaṃ ca vande'haṃ pitṛlālitam || 12||

चक्रवर्तिकुमारं च सर्वेशं छद्मरूपिणम् ।विश्वाश्रयं श्रियःप्रेष्ठं वन्दे दशरथात्मजम् ॥ १३॥

cakravartikumāraṃ ca sarveśaṃ chadmarūpiṇam |viśvāśrayaṃ śriyaḥpreṣṭhaṃ vande daśarathātmajam || 13||

विश्वामित्रं विशालाक्षं विश्वामित्रेण याचितम् ।विद्याघरं महासौम्यं वन्दे मञ्जुलभाषिणम् ॥ १४॥

viśvāmitraṃ viśālākṣaṃ viśvāmitreṇa yācitam |vidyāgharaṃ mahāsaumyaṃ vande mañjulabhāṣiṇam || 14||

अचित्तं चित्रकारं च चतुर्व्यूहं चतुर्भुजम् ।चारुवेषं चिदात्मानं वन्दे चिन्ताविमोचनम् ॥ १५॥

acittaṃ citrakāraṃ ca caturvyūhaṃ caturbhujam |cāruveṣaṃ cidātmānaṃ vande cintāvimocanam || 15||

ताटकात्रासनं त्राणं त्रैलोक्येशं त्रिविक्रमम् ।तत्त्वाद्भुतं च तत्त्वेशं वन्दे त्रैलोक्यतारकम् ॥ १६॥

tāṭakātrāsanaṃ trāṇaṃ trailokyeśaṃ trivikramam |tattvādbhutaṃ ca tattveśaṃ vande trailokyatārakam || 16||

यज्ञरक्षणदक्षं च यज्ञभोक्तारमव्ययम् ।सुबाहुसूदनं वन्दे मारीचमतिमन्थनम् ॥ १७॥

yajñarakṣaṇadakṣaṃ ca yajñabhoktāramavyayam |subāhusūdanaṃ vande mārīcamatimanthanam || 17||

तरुणं तारणे दक्षं पूज्यं पतितपावनम् ।अहल्योद्धारकं देवं वन्दे दीनार्त्तिदारणम् ॥ १८॥

taruṇaṃ tāraṇe dakṣaṃ pūjyaṃ patitapāvanam |ahalyoddhārakaṃ devaṃ vande dīnārttidāraṇam || 18||

ज्योतिर्मूर्तिं जगन्मूर्तिं जाह्नवीजन्मदायकम् ।अजेयं सर्वविज्ञेयं वन्दे राजेन्द्रनन्दनम् ॥ १९॥

jyotirmūrtiṃ jaganmūrtiṃ jāhnavījanmadāyakam |ajeyaṃ sarvavijñeyaṃ vande rājendranandanam || 19||

सीतास्वयंवरे वन्द्यं श्रीमन्तं श्रीसुधाम्बुधिम् ।विदेहस्य मनश्चौरं वन्दे माधुर्यमन्दिरम् ॥ २०॥

sītāsvayaṃvare vandyaṃ śrīmantaṃ śrīsudhāmbudhim |videhasya manaścauraṃ vande mādhuryamandiram || 20||

सीतापुष्पवने मुग्धं सीतासौन्दर्यमोहितम् ।सीतामुग्धिकरं दिव्यं वन्दे सौन्दर्यसागरम् ॥ २१॥

sītāpuṣpavane mugdhaṃ sītāsaundaryamohitam |sītāmugdhikaraṃ divyaṃ vande saundaryasāgaram || 21||

सीताप्रेमसुधातृप्तं सीतासीतांशुशिल्पनम् ।दिव्यानन्दवनं वन्दे दिव्यमाल्यरलङ्कृतम् ॥ २२काकपक्षधरं धीरं मिथिलादर्शकं कलम् ।शतानन्दशतानन्दं वन्दे दीप्ताङ्गशालिनम् ॥ २३॥

sītāpremasudhātṛptaṃ sītāsītāṃśuśilpanam |divyānandavanaṃ vande divyamālyaralaṅkṛtam || 22kākapakṣadharaṃ dhīraṃ mithilādarśakaṃ kalam |śatānandaśatānandaṃ vande dīptāṅgaśālinam || 23||

मोदमूलं मनोमूलं महामन्मथमन्मथम् ।मनोज्ञं मनसातीतं वन्दे संसाररञ्जनम् ॥ २४॥

modamūlaṃ manomūlaṃ mahāmanmathamanmatham |manojñaṃ manasātītaṃ vande saṃsārarañjanam || 24||

भर्त्तारं भुवनाधारं धनुर्यज्ञे धनुर्धरम् ।पुरुषं पुण्डरीकाक्षं वन्दे पुण्यं पुरातनम् ॥ २५॥

bharttāraṃ bhuvanādhāraṃ dhanuryajñe dhanurdharam |puruṣaṃ puṇḍarīkākṣaṃ vande puṇyaṃ purātanam || 25||

ब्रह्माण्डपालकं श्रीदं श्रीशं वीर्यवतां वरम् ।ब्रह्माण्डमण्डनं वन्दे चण्डकोदण्डखण्डनम् ॥ २६॥

brahmāṇḍapālakaṃ śrīdaṃ śrīśaṃ vīryavatāṃ varam |brahmāṇḍamaṇḍanaṃ vande caṇḍakodaṇḍakhaṇḍanam || 26||

किशोरललितं नित्यं नीलेन्दीवरसुन्दरम् ।तेजोमयं तपःपुञ्जं वन्दे कौशेयवाससम् ॥ २७॥

kiśoralalitaṃ nityaṃ nīlendīvarasundaram |tejomayaṃ tapaḥpuñjaṃ vande kauśeyavāsasam || 27||

जानकीहृदयोल्लासं जानकीप्राणवल्लभम् ।जगद्वीरेन्द्रविख्यातं वन्दे वीरं जगज्जयम् ॥ २८॥

jānakīhṛdayollāsaṃ jānakīprāṇavallabham |jagadvīrendravikhyātaṃ vande vīraṃ jagajjayam || 28||

जानकीहृदये हारं जयमालाविभूषितम् ।सीताप्रेमसुधामग्नं वन्दे सीतामनोहरम् ॥ २९॥

jānakīhṛdaye hāraṃ jayamālāvibhūṣitam |sītāpremasudhāmagnaṃ vande sītāmanoharam || 29||

नवदूर्वादलश्यामं कामं नीलमणिप्रभम् ।पीताम्बरधरं वन्दे वनमालाविभूषितम् ॥ ३०॥

navadūrvādalaśyāmaṃ kāmaṃ nīlamaṇiprabham |pītāmbaradharaṃ vande vanamālāvibhūṣitam || 30||

बिम्बाधरं सुधासिक्तं नासामुक्तामनोहरम् ।दिव्याकृतिरसं वन्दे दिव्यालङ्कारभूषितम् ॥ ३१॥

bimbādharaṃ sudhāsiktaṃ nāsāmuktāmanoharam |divyākṛtirasaṃ vande divyālaṅkārabhūṣitam || 31||

पुष्पहासं सरोजाक्षं कैशोरामृतवर्षिणम् ।कैशोराद्भुतमाधुर्यं वन्दे लावण्यनिर्झरम् ॥ ३२॥

puṣpahāsaṃ sarojākṣaṃ kaiśorāmṛtavarṣiṇam |kaiśorādbhutamādhuryaṃ vande lāvaṇyanirjharam || 32||

बिभ्रन्नूपुरपादाब्जं मञ्जयं भूषणसुन्दरम् ।रूपामृतधनं भूपं वन्दे चन्दनचर्चितम् ॥ ३३॥

bibhrannūpurapādābjaṃ mañjayaṃ bhūṣaṇasundaram |rūpāmṛtadhanaṃ bhūpaṃ vande candanacarcitam || 33||

भूषणाद्भुतशृङ्गारं रत्नरागैश्च रञ्जितम् ।किरीटिनं सुधाकण्ठं वन्दे कौस्तुभधारिणम् ॥ ३४॥

bhūṣaṇādbhutaśṛṅgāraṃ ratnarāgaiśca rañjitam |kirīṭinaṃ sudhākaṇṭhaṃ vande kaustubhadhāriṇam || 34||

विदेहहृदयानन्दं विदेहमहिषीप्रियम् ।रूपरत्नं रसाक्रान्तं वन्दे ज्ञानतरोः फलम् ॥ ३५॥

videhahṛdayānandaṃ videhamahiṣīpriyam |rūparatnaṃ rasākrāntaṃ vande jñānataroḥ phalam || 35||

सुबोधं क्रोधहन्तारं जितक्रोधं बृहद्बलम् ।जामदग्न्यजितं वन्दे विष्णुं पूर्णावतारिणम् ॥ ३६॥

subodhaṃ krodhahantāraṃ jitakrodhaṃ bṛhadbalam |jāmadagnyajitaṃ vande viṣṇuṃ pūrṇāvatāriṇam || 36||

जामातरं विदेहस्य विवाहे मण्डपस्थितम् ।सीतया शोभितं वन्दे मधुरं जानकीवरम् ॥ ३७॥

jāmātaraṃ videhasya vivāhe maṇḍapasthitam |sītayā śobhitaṃ vande madhuraṃ jānakīvaram || 37||

कामेशं कमनीयं च कौसल्याप्रेमलालितम् ।अयोध्याप्रकृतिप्राणं वन्दे भद्र भवार्दनम् ॥ ३८॥

kāmeśaṃ kamanīyaṃ ca kausalyāpremalālitam |ayodhyāprakṛtiprāṇaṃ vande bhadra bhavārdanam || 38||

सीतासुधानिधिं स्निग्धं शीतांशुसदृशाननम् ।सीताविहारिणं विज्ञं वन्दे सीतासुकोमलम् ॥ ३९॥

sītāsudhānidhiṃ snigdhaṃ śītāṃśusadṛśānanam |sītāvihāriṇaṃ vijñaṃ vande sītāsukomalam || 39||

छविमूलं क्षमामूलं क्षीरनीरेशवासिनम् ।सूक्ष्मं वेदमयं वन्दे निर्मानं सर्वनिस्पृहम् ॥ ४०॥

chavimūlaṃ kṣamāmūlaṃ kṣīranīreśavāsinam |sūkṣmaṃ vedamayaṃ vande nirmānaṃ sarvanispṛham || 40||

सर्वसद्गुणसम्पन्नं चक्रवर्तिमनोहरम् ।मायापतिं त्रपाशीलं वन्दे देवर्षिवन्दितम् ॥ ४१॥

sarvasadguṇasampannaṃ cakravartimanoharam |māyāpatiṃ trapāśīlaṃ vande devarṣivanditam || 41||

भूमानं भवभूमानं देवाधारं दयानिधिम् ।सर्वदैकरसं वन्दे कानने गमनोत्सुकम् ॥ ४२॥

bhūmānaṃ bhavabhūmānaṃ devādhāraṃ dayānidhim |sarvadaikarasaṃ vande kānane gamanotsukam || 42||

विजनं विजितात्मानं सत्यानन्दं सदात्मकम् ।जानकीरत्नवारीशं वन्दे सर्वजगत्प्रियम् ॥ ४३॥

vijanaṃ vijitātmānaṃ satyānandaṃ sadātmakam |jānakīratnavārīśaṃ vande sarvajagatpriyam || 43||

सत्याश्रयं च सत्याप्तं सुयानं वंशभूषणम् ।सत्येशं सरलं वन्दे धर्मोद्धारार्थतत्परम् ॥ ४४॥

satyāśrayaṃ ca satyāptaṃ suyānaṃ vaṃśabhūṣaṇam |satyeśaṃ saralaṃ vande dharmoddhārārthatatparam || 44||

धर्मप्राणं धराधारं धर्माङ्गं धर्मवत्सलम् ।धर्मालयं धर्मरूपं वन्दे धर्मधुरन्धरम् ॥ ४५॥

dharmaprāṇaṃ dharādhāraṃ dharmāṅgaṃ dharmavatsalam |dharmālayaṃ dharmarūpaṃ vande dharmadhurandharam || 45||

प्रजानाथं महानाथं निश्चलं पितृवत्सलम् ।निषादसुहृदं वन्दे सुमन्तसुमतिप्रदम् ॥ ४६॥

prajānāthaṃ mahānāthaṃ niścalaṃ pitṛvatsalam |niṣādasuhṛdaṃ vande sumantasumatipradam || 46||

परेशं परमोदारं चरणोदकदायकम् ।निषादनिबिडानन्दं वन्दे भक्तपराजितम् ॥ ४७॥

pareśaṃ paramodāraṃ caraṇodakadāyakam |niṣādanibiḍānandaṃ vande bhaktaparājitam || 47||

गतद्वन्द्वं मुकुन्दं च प्रतिज्ञापरिपालकम् ।भारद्वाजप्रियं वन्दे वाग्मिवाल्मीकिवन्दितम् ॥ ४८॥

gatadvandvaṃ mukundaṃ ca pratijñāparipālakam |bhāradvājapriyaṃ vande vāgmivālmīkivanditam || 48||