राधाकृष्णसहस्रनामस्तोत्रम् राधाकृष्णयुगलसहस्रनामस्तोत्रम् Shri Radhakrishna Or Yugala Sahasranama Stotram

सनत्कुमार उवाचकिं त्वं नारद जानासि पूर्वजन्मनि यत्त्वया ।प्राप्तं भगवतः साक्षाच्छूलिनो युगलात्मकम् ॥ १॥

sanatkumāra uvācakiṃ tvaṃ nārada jānāsi pūrvajanmani yattvayā |prāptaṃ bhagavataḥ sākṣācchūlino yugalātmakam || 1||

कृष्णमन्त्ररहस्यं च स्मर विस्मृतिमागतम् ।सूत उवाचइत्युक्तो नारदो विप्राः कुमारेण तु धीमता ॥ २॥

kṛṣṇamantrarahasyaṃ ca smara vismṛtimāgatam |sūta uvācaityukto nārado viprāḥ kumāreṇa tu dhīmatā || 2||

ध्याने विवेदाशु चिरं चरितं पूर्वजन्मनः ।ततश्चिरं ध्यानपरो नारदो भगवत्प्रियः ॥ ३॥

dhyāne vivedāśu ciraṃ caritaṃ pūrvajanmanaḥ |tataściraṃ dhyānaparo nārado bhagavatpriyaḥ || 3||

ज्ञात्वा सर्वं सुवृत्तान्तं सुप्रसन्नाननोऽब्रवीत् ।भगवन्सर्ववृत्तान्तः पूर्वकल्पसमुद्भवः ॥ ४॥

jñātvā sarvaṃ suvṛttāntaṃ suprasannānano'bravīt |bhagavansarvavṛttāntaḥ pūrvakalpasamudbhavaḥ || 4||

मम स्मृतिमनुप्राप्तो विना युगललम्भनम् ॥तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य महात्मनः ॥ ५॥

mama smṛtimanuprāpto vinā yugalalambhanam ||tacchrutvā vacanaṃ tasya nāradasya mahātmanaḥ || 5||

सनत्कुमारो भगवान् व्याजहार यथातथम् ।सनत्कुमार उवाचशृणु विप्र प्रवक्ष्यामि यस्मिञ्जन्मनि शूलिनः ॥ ६॥

sanatkumāro bhagavān vyājahāra yathātatham |sanatkumāra uvācaśṛṇu vipra pravakṣyāmi yasmiñjanmani śūlinaḥ || 6||

प्राप्तं कृष्णरहस्यं वै सावधानो भवाधुना ।अस्मात्सारस्वतात्कल्पात्पूर्वस्मिन्पञ्चविंशके ॥ ७॥

prāptaṃ kṛṣṇarahasyaṃ vai sāvadhāno bhavādhunā |asmātsārasvatātkalpātpūrvasminpañcaviṃśake || 7||

कल्पे त्वं काश्यपो जातो नारदो नाम नामतः ।तत्रैकदा त्वं कैलासं प्राप्तः कृष्णस्य योगिनः ॥ ८॥

kalpe tvaṃ kāśyapo jāto nārado nāma nāmataḥ |tatraikadā tvaṃ kailāsaṃ prāptaḥ kṛṣṇasya yoginaḥ || 8||

सम्प्रष्टुं परमं तत्त्वं शिवं कैलासवासिनम् ।त्वया पृष्टो महादेवो रहस्यं स्वप्रकाशितम् ॥ ९॥

sampraṣṭuṃ paramaṃ tattvaṃ śivaṃ kailāsavāsinam |tvayā pṛṣṭo mahādevo rahasyaṃ svaprakāśitam || 9||

कथया मास तत्त्वेन नित्यलीलानुगं हरेः ।ततस्तदन्ते तु पुनस्त्वया विज्ञापितो हरः ॥ १०॥

kathayā māsa tattvena nityalīlānugaṃ hareḥ |tatastadante tu punastvayā vijñāpito haraḥ || 10||

नित्यां लीलां हरेर्द्रष्टुं ततः प्राह सदाशिवः ।गोपीजनपदस्यान्ते वल्लभेति पदं ततः ॥ ११॥

nityāṃ līlāṃ harerdraṣṭuṃ tataḥ prāha sadāśivaḥ |gopījanapadasyānte vallabheti padaṃ tataḥ || 11||

चरणाच्छरणं पश्चात्प्रपद्ये इति वै मनुः ।मन्त्रस्यास्य ऋषिः प्रोक्तो सुरभिश्छन्द एव च ॥ १२॥

caraṇāccharaṇaṃ paścātprapadye iti vai manuḥ |mantrasyāsya ṛṣiḥ prokto surabhiśchanda eva ca || 12||

गायत्री देवता चास्य बल्लवीवल्लभो विभुः ।प्रपन्नोऽस्मीति तद्भक्तौ विनियोग उदाहृतः ॥ १३॥

gāyatrī devatā cāsya ballavīvallabho vibhuḥ |prapanno'smīti tadbhaktau viniyoga udāhṛtaḥ || 13||

नास्य सिद्धादिकं विप्र शोधनं न्यासकल्पनम् ।केवलं चिन्तनं सद्यो नित्यलीलाप्रकाशकम् ॥ १४॥

nāsya siddhādikaṃ vipra śodhanaṃ nyāsakalpanam |kevalaṃ cintanaṃ sadyo nityalīlāprakāśakam || 14||

आभ्यन्तरस्य धर्मस्य साधनं वच्मि साम्प्रतम् ॥ १५॥

ābhyantarasya dharmasya sādhanaṃ vacmi sāmpratam || 15||

सङ्गृह्य मन्त्रं गुरुभक्तियुक्तोविचिन्त्य सर्वं मनसा तदीहितम् ।कृपां तदीयां निजधर्मसंस्थोविभावयन्नात्मनि तोषयेद्गुरुम् ॥ १६॥

saṅgṛhya mantraṃ gurubhaktiyuktovicintya sarvaṃ manasā tadīhitam |kṛpāṃ tadīyāṃ nijadharmasaṃsthovibhāvayannātmani toṣayedgurum || 16||

सतां शिक्षेत वै धर्मान्प्रपन्नानां भयापहान् ।ऐहिकामुष्मिकीचिन्ताविधुरान् सिद्धिदायकान् ॥ १७॥

satāṃ śikṣeta vai dharmānprapannānāṃ bhayāpahān |aihikāmuṣmikīcintāvidhurān siddhidāyakān || 17||

स्वेष्टदेवधिया नित्यं तोषयेद्वैष्णवांस्तथा ।भर्त्सनादिकमेतेषां न कदाचिद्विचिन्तयेत् ॥ १८॥

sveṣṭadevadhiyā nityaṃ toṣayedvaiṣṇavāṃstathā |bhartsanādikameteṣāṃ na kadācidvicintayet || 18||

पूर्वकर्मवशाद्भव्यमैहिकं भोग्यमेव च ।आयुष्यकं तथा कृष्णः स्वयमेव करिष्यति ॥ १९॥

pūrvakarmavaśādbhavyamaihikaṃ bhogyameva ca |āyuṣyakaṃ tathā kṛṣṇaḥ svayameva kariṣyati || 19||

श्रीकृष्णं नित्यलीलास्थं चिन्तयेत्स्वधियानिशम् ।श्रीमदर्चावतारेण कृष्णं परिचरेत्सदा ॥ २०॥

śrīkṛṣṇaṃ nityalīlāsthaṃ cintayetsvadhiyāniśam |śrīmadarcāvatāreṇa kṛṣṇaṃ paricaretsadā || 20||

अनन्यचिन्तनीयोऽसौ प्रपन्नैः शरणार्थिभिः ।स्थेयं च देहगेहादावुदासीनतया बुधैः ॥ २१॥

ananyacintanīyo'sau prapannaiḥ śaraṇārthibhiḥ |stheyaṃ ca dehagehādāvudāsīnatayā budhaiḥ || 21||

गुरोरवज्ञां साधूनां निन्दां भेदं हरे हरौ ।वेदनिन्दां हरेर्नामबलात्पापसमीहनम् ॥ २२॥

guroravajñāṃ sādhūnāṃ nindāṃ bhedaṃ hare harau |vedanindāṃ harernāmabalātpāpasamīhanam || 22||

अर्थवादं हरेर्नाम्नि पाषण्डं नामसङ्ग्रहे ।अलसे नास्तिके चैव हरिनामोपदेशनम् ॥ २३॥

arthavādaṃ harernāmni pāṣaṇḍaṃ nāmasaṅgrahe |alase nāstike caiva harināmopadeśanam || 23||

नामविस्मरणं चापि नाम्न्यनादरमेव च ।सन्त्यजेद् दूरतो वत्स दोषानेतान्सुदारुणान् ॥ २४॥

nāmavismaraṇaṃ cāpi nāmnyanādarameva ca |santyajed dūrato vatsa doṣānetānsudāruṇān || 24||

प्रपन्नोऽस्मीति सततं चिन्तयेद्धृद्गतं हरिम् ।स एव पालनं नित्यं करिष्यति ममेति च ॥ २५॥

prapanno'smīti satataṃ cintayeddhṛdgataṃ harim |sa eva pālanaṃ nityaṃ kariṣyati mameti ca || 25||

तवास्मि राधिकानाथ कर्मणा मनसा गिरा ।कृष्णकान्तेति चैवास्मि युवामेव गतिर्मम ॥ २६॥

tavāsmi rādhikānātha karmaṇā manasā girā |kṛṣṇakānteti caivāsmi yuvāmeva gatirmama || 26||

दासाः सखायः पितरः प्रेयस्यश्च हरेरिह ।सर्वे नित्या मुनिश्रेष्ठ चिन्तनीया महात्मभिः ॥ २७॥

dāsāḥ sakhāyaḥ pitaraḥ preyasyaśca hareriha |sarve nityā muniśreṣṭha cintanīyā mahātmabhiḥ || 27||

गमनागमने नित्यं करोति वनगोष्ठयोः ।गोचारणं वयस्यैश्च विनासुरविघातनम् ॥ २८॥

gamanāgamane nityaṃ karoti vanagoṣṭhayoḥ |gocāraṇaṃ vayasyaiśca vināsuravighātanam || 28||

सखायो द्वादशाख्याता हरेः श्रीदामपूर्वकाः ।राधिकायाः सुशीलाद्याः सख्यो द्वात्रिंशदीरिताः ॥ २९॥

sakhāyo dvādaśākhyātā hareḥ śrīdāmapūrvakāḥ |rādhikāyāḥ suśīlādyāḥ sakhyo dvātriṃśadīritāḥ || 29||

आत्मानं चिन्तयेद्वत्स तासां मध्ये मनोरमाम् ।रूपयौवनसम्पन्नां किशोरीं च स्वलङ्कृताम् ॥ ३०॥

ātmānaṃ cintayedvatsa tāsāṃ madhye manoramām |rūpayauvanasampannāṃ kiśorīṃ ca svalaṅkṛtām || 30||

नानाशिल्पकलाभिज्ञां कृष्णभोगानुरूपिणीम् ।तत्सेवनसुखाह्लादभावेनातिसुनिर्वृताम् ॥ ३१॥

nānāśilpakalābhijñāṃ kṛṣṇabhogānurūpiṇīm |tatsevanasukhāhlādabhāvenātisunirvṛtām || 31||

ब्राह्मं मुहूर्तमारभ्य यावदर्धनिशा भवेत् ।तावत्परिचरेत्तौ तु यथाकालानुसेवया ॥ ३२॥

brāhmaṃ muhūrtamārabhya yāvadardhaniśā bhavet |tāvatparicarettau tu yathākālānusevayā || 32||

सहस्रं च तयोर्नाम्नां पठेन्नित्यं समाहितः ।एतत्साधनमुद्दिष्टं प्रपन्नानां मुनीश्वर ॥ ३३॥

sahasraṃ ca tayornāmnāṃ paṭhennityaṃ samāhitaḥ |etatsādhanamuddiṣṭaṃ prapannānāṃ munīśvara || 33||

नाख्येयं कस्यचित्तुभ्यं मया तत्त्वं प्रकाशितम् ।सनत्कुमार उवाचततस्त्वं नारद पुनः पृष्टवान्वै सदाशिवम् ॥ ३४॥

nākhyeyaṃ kasyacittubhyaṃ mayā tattvaṃ prakāśitam |sanatkumāra uvācatatastvaṃ nārada punaḥ pṛṣṭavānvai sadāśivam || 34||

नाम्नां सहस्रं तच्चापि प्रोक्तवांस्तच्छृणुष्व मे ।ध्यात्वा वृन्दावने रम्ये यमुनातीरसङ्गतम् ॥ ३५॥

nāmnāṃ sahasraṃ taccāpi proktavāṃstacchṛṇuṣva me |dhyātvā vṛndāvane ramye yamunātīrasaṅgatam || 35||

कल्पवृक्षं समाश्रित्य तिष्ठन्तं राधिकायुतम् ।पठेन्नामसहस्रं तु युगलाख्यं महामुने ॥ ३६॥

kalpavṛkṣaṃ samāśritya tiṣṭhantaṃ rādhikāyutam |paṭhennāmasahasraṃ tu yugalākhyaṃ mahāmune || 36||

ॐ देवकीनन्दनः शौरिर्वासुदेवो बलानुजः ।गदाग्रजः कंसमोहः कंससेवकमोहनः ॥ ३७॥

oṃ devakīnandanaḥ śaurirvāsudevo balānujaḥ |gadāgrajaḥ kaṃsamohaḥ kaṃsasevakamohanaḥ || 37||

भिन्नार्गलो भिन्नलोहः पितृबाह्याः पितृस्तुतः ।मातृस्तुतः शिवध्येयो यमुनाजलभेदनः ॥ ३८॥

bhinnārgalo bhinnalohaḥ pitṛbāhyāḥ pitṛstutaḥ |mātṛstutaḥ śivadhyeyo yamunājalabhedanaḥ || 38||

व्रजवासी व्रजानन्दी नन्दबालो दयानिधिः ।लीलाबालः पद्मनेत्रो गोकुलोत्सव ईश्वरः ॥ ३९॥

vrajavāsī vrajānandī nandabālo dayānidhiḥ |līlābālaḥ padmanetro gokulotsava īśvaraḥ || 39||

गोपिकानन्दनः कृष्णो गोपानन्दः सतां गतिः ।बकप्राणहरो विष्णुर्बकमुक्तिप्रदो हरिः ॥ ४०॥

gopikānandanaḥ kṛṣṇo gopānandaḥ satāṃ gatiḥ |bakaprāṇaharo viṣṇurbakamuktiprado hariḥ || 40||

बलदोलाशयशयः श्यामलः सर्वसुन्दरः ।पद्मनाभो हृषीकेशः क्रीडामनुजबालकः ॥ ४१॥

baladolāśayaśayaḥ śyāmalaḥ sarvasundaraḥ |padmanābho hṛṣīkeśaḥ krīḍāmanujabālakaḥ || 41||

लीलाविध्वस्तशकटो वेदमन्त्राभिषेचितः ।यशोदानन्दनः कान्तो मुनिकोटिनिषेवितः ॥ ४२॥

līlāvidhvastaśakaṭo vedamantrābhiṣecitaḥ |yaśodānandanaḥ kānto munikoṭiniṣevitaḥ || 42||

नित्यं मधुवनावासी वैकुण्ठः सम्भवः क्रतुः ।रमापतिर्यदुपतिर्मुरारिर्मधुसूदनः ॥ ४३॥

nityaṃ madhuvanāvāsī vaikuṇṭhaḥ sambhavaḥ kratuḥ |ramāpatiryadupatirmurārirmadhusūdanaḥ || 43||

माधवो मानहारी च श्रीपतिर्भूधरः प्रभुः ।बृहद्वनमहालीलो नन्दसूनुर्महासनः ॥ ४४॥

mādhavo mānahārī ca śrīpatirbhūdharaḥ prabhuḥ |bṛhadvanamahālīlo nandasūnurmahāsanaḥ || 44||

तृणावर्तप्राणहारी यशोदाविस्मयप्रदः ।त्रैलोक्यवक्त्रः पद्माक्षः पद्महस्तः प्रियङ्करः ॥ ४५॥

tṛṇāvartaprāṇahārī yaśodāvismayapradaḥ |trailokyavaktraḥ padmākṣaḥ padmahastaḥ priyaṅkaraḥ || 45||

ब्रह्मण्यो धर्मगोप्ता च भूपतिः श्रीधरः स्वराट् ।अजाध्यक्षः शिवाध्यक्षो धर्माध्यक्षो महेश्वरः ॥ ४६॥

brahmaṇyo dharmagoptā ca bhūpatiḥ śrīdharaḥ svarāṭ |ajādhyakṣaḥ śivādhyakṣo dharmādhyakṣo maheśvaraḥ || 46||

वेदान्तवेद्यो ब्रह्मस्थः प्रजापतिरमोघदृक् ।गोपीकरावलम्बी च गोपबालकसुप्रियः ॥ ४७॥

vedāntavedyo brahmasthaḥ prajāpatiramoghadṛk |gopīkarāvalambī ca gopabālakasupriyaḥ || 47||

बालानुयायी बलवान् श्रीदामप्रिय आत्मवान् ।गोपीगृहाङ्गणरतिर्भद्रः सुश्लोकमङ्गलः ॥ ४८॥

bālānuyāyī balavān śrīdāmapriya ātmavān |gopīgṛhāṅgaṇaratirbhadraḥ suślokamaṅgalaḥ || 48||

नवनीतहरो बालो नवनीतप्रियाशनः ।बालवृन्दी मर्कवृन्दी चकिताक्षः पलायितः ॥ ४९॥

navanītaharo bālo navanītapriyāśanaḥ |bālavṛndī markavṛndī cakitākṣaḥ palāyitaḥ || 49||

यशोदातर्जितः कम्पी मायारुदितशोभनः ।दामोदरोऽप्रमेयात्मा दयालुर्भक्तवत्सलः ॥ ५०॥

yaśodātarjitaḥ kampī māyāruditaśobhanaḥ |dāmodaro'prameyātmā dayālurbhaktavatsalaḥ || 50||