राधाकल्याणम् Radhakalyanam

॥ श्रीः॥यस्याःप्रसादलेशेन वर्धन्ते सर्वसम्पदः ।नमस्तस्यै पराम्बायै देव्यै मङ्गलमूर्तये ॥कन्यार्थी च वटुः कन्याप्यनुरूपवरार्थिनी ।सीताविवाहसर्गं तु पठेत्प्रातः प्रयत्नतः ॥रमया तु रकारस्स्यात् आकारस्त्वादिगोपिका ।धकारो धरया हि स्यादकारो विरजानदी ॥॥ श्रीः॥शुभमस्तु ।श्रीराधाकल्याणम् ।ब्रह्मवैवर्तपुराणात् सङ्ग्रहीतम्एकदा कृष्णसहितो नन्दो वृन्दावनं ययौ ।तत्रोपवनभाण्डीरे चारयामास गोधनम् ॥ १॥

|| śrīḥ||yasyāḥprasādaleśena vardhante sarvasampadaḥ |namastasyai parāmbāyai devyai maṅgalamūrtaye ||kanyārthī ca vaṭuḥ kanyāpyanurūpavarārthinī |sītāvivāhasargaṃ tu paṭhetprātaḥ prayatnataḥ ||ramayā tu rakārassyāt ākārastvādigopikā |dhakāro dharayā hi syādakāro virajānadī |||| śrīḥ||śubhamastu |śrīrādhākalyāṇam |brahmavaivartapurāṇāt saṅgrahītamekadā kṛṣṇasahito nando vṛndāvanaṃ yayau |tatropavanabhāṇḍīre cārayāmāsa godhanam || 1||

सरस्सु स्वादु तोयं च पाययामास तत्पपौ ।उवास वृक्षमूले च बलं कृत्वा स्ववक्षासि ॥ २॥

sarassu svādu toyaṃ ca pāyayāmāsa tatpapau |uvāsa vṛkṣamūle ca balaṃ kṛtvā svavakṣāsi || 2||

एतस्मिन्नन्तरे कृष्णः मायामानुषविग्रहः ।चकार माययाऽकस्मात् मेघाच्छन्नं नभो मुने ॥ ३॥

etasminnantare kṛṣṇaḥ māyāmānuṣavigrahaḥ |cakāra māyayā'kasmāt meghācchannaṃ nabho mune || 3||

मेघावृतं नभो दृष्ट्वा श्यामलं काननान्तरम् ।झञ्झावातं मेघशब्दं वज्रशब्दं च दारुणम् ॥ ४॥

meghāvṛtaṃ nabho dṛṣṭvā śyāmalaṃ kānanāntaram |jhañjhāvātaṃ meghaśabdaṃ vajraśabdaṃ ca dāruṇam || 4||

वृष्टिधारा अतिस्थूला कम्पमानान् च पादपान् ।दृष्ट्वैव पतितस्कन्धान् नन्दो भयमवाप ह ॥ ५॥

vṛṣṭidhārā atisthūlā kampamānān ca pādapān |dṛṣṭvaiva patitaskandhān nando bhayamavāpa ha || 5||

कथं यास्यामि गोवत्सान् विहाय स्वाश्रमं बत ।गृहं यदि न यास्यामि भविता बालकस्य किम् ॥ ६॥

kathaṃ yāsyāmi govatsān vihāya svāśramaṃ bata |gṛhaṃ yadi na yāsyāmi bhavitā bālakasya kim || 6||

एवं नन्दे प्रवदति रुरोद श्रीहरिस्तदा ।पयोभिया हरिश्चैव पितुः कण्ठं दधार सः ॥ ७॥

evaṃ nande pravadati ruroda śrīharistadā |payobhiyā hariścaiva pituḥ kaṇṭhaṃ dadhāra saḥ || 7||

एतस्मिन्नन्तरे राधा जगाम श्रीकृष्णसन्निधिम् ।गमनं कुर्वती राजहंसखञ्जनगञ्जनम् ॥ ८॥

etasminnantare rādhā jagāma śrīkṛṣṇasannidhim |gamanaṃ kurvatī rājahaṃsakhañjanagañjanam || 8||

शरत्पार्वणचन्द्राभा मुष्टवक्त्रमनोहरा ।शरन्मध्याह्नपद्मानां शोभामोचनलोचना ॥ ९॥

śaratpārvaṇacandrābhā muṣṭavaktramanoharā |śaranmadhyāhnapadmānāṃ śobhāmocanalocanā || 9||

परितस्तारकापक्ष्मविचित्रकज्जलोज्ज्वला ।खगेन्द्रचञ्चुचारुश्रीसङ्गनाशकनासिका ॥ १०॥

paritastārakāpakṣmavicitrakajjalojjvalā |khagendracañcucāruśrīsaṅganāśakanāsikā || 10||

तन्मध्यस्थलशोभार्हस्थूलमुक्ताफलोज्ज्वला ।कबरीवेषसंयुक्ता मालतीमाल्यवेष्टिता ॥ ११॥

tanmadhyasthalaśobhārhasthūlamuktāphalojjvalā |kabarīveṣasaṃyuktā mālatīmālyaveṣṭitā || 11||

ग्रीष्ममध्याह्नमार्तण्डप्रभामुष्टककुण्डला ।पक्वबिम्बफलानां च श्रीमुष्टाधरयुग्मका ॥ १२॥

grīṣmamadhyāhnamārtaṇḍaprabhāmuṣṭakakuṇḍalā |pakvabimbaphalānāṃ ca śrīmuṣṭādharayugmakā || 12||

मुक्तापङ्क्तिप्रभातैकदन्तपङ्क्तिसमुज्ज्वला ।ईषत्प्रफुल्लकुन्दानां सुप्रभानाशकस्मिता ॥ १३॥

muktāpaṅktiprabhātaikadantapaṅktisamujjvalā |īṣatpraphullakundānāṃ suprabhānāśakasmitā || 13||

कस्तूरीबिन्दुसंयुक्तसिन्दूरबिन्दुभूषिता ।कपालं मल्लिकायुक्तं बिभ्रती श्रीयुतं सती ॥ १४॥

kastūrībindusaṃyuktasindūrabindubhūṣitā |kapālaṃ mallikāyuktaṃ bibhratī śrīyutaṃ satī || 14||

सुचारुवर्तुलाकारकपोलपुलकान्विता ।मणिरत्नेन्द्रसाराणां हारोरःस्थलभूषिता ॥ १५॥

sucāruvartulākārakapolapulakānvitā |maṇiratnendrasārāṇāṃ hāroraḥsthalabhūṣitā || 15||

सुचारुश्रीफलयुगकठिनस्तनसङ्गता ।पत्रावलीश्रिया युक्ता दीप्ता सद्रत्नतेजसा ॥ १६॥

sucāruśrīphalayugakaṭhinastanasaṅgatā |patrāvalīśriyā yuktā dīptā sadratnatejasā || 16||

सुचारुवर्तुलाकारमुदरं सुमनोहरम् ।विचित्रत्रिवलीयुक्तं निम्ननाभिं च बिभ्रती ॥ १७॥

sucāruvartulākāramudaraṃ sumanoharam |vicitratrivalīyuktaṃ nimnanābhiṃ ca bibhratī || 17||

सद्रत्नसाररचितमेखलाजालभूषिता ।कामास्त्रसारभ्रूभङ्गयोगीन्द्रचित्तमोहिनी ॥ १८॥

sadratnasāraracitamekhalājālabhūṣitā |kāmāstrasārabhrūbhaṅgayogīndracittamohinī || 18||

कठिनश्रोणियुगलं धरणीधरनिन्दितम् ।स्थलपद्मप्रभामुष्टचरणं दधती मुदा ॥ १९॥

kaṭhinaśroṇiyugalaṃ dharaṇīdharaninditam |sthalapadmaprabhāmuṣṭacaraṇaṃ dadhatī mudā || 19||

रत्नभूषणसंयुक्तं यावकद्रवसंयुतम् ।मणीन्द्रशोभासंमुष्टसालक्तकपुनर्भवम् ॥ २०॥

ratnabhūṣaṇasaṃyuktaṃ yāvakadravasaṃyutam |maṇīndraśobhāsaṃmuṣṭasālaktakapunarbhavam || 20||

सद्रत्नसाररचितक्वणन्मञ्जरिरञ्जिता ।रत्नकङ्कणकेयूरचारुशङ्खविभूषिता ॥ २१॥

sadratnasāraracitakvaṇanmañjarirañjitā |ratnakaṅkaṇakeyūracāruśaṅkhavibhūṣitā || 21||

रत्नाङ्गुलीयनिकरवह्निशुद्धांशुकोज्ज्वला ।चारुचम्पकपुष्पाणां प्रभामुष्टकलेवरा ॥ २२॥

ratnāṅgulīyanikaravahniśuddhāṃśukojjvalā |cārucampakapuṣpāṇāṃ prabhāmuṣṭakalevarā || 22||

सहस्रदलसंयुक्तक्रीडाकमलमुज्ज्वलम् ।श्रीमुखश्रीदर्शनार्थं बिभ्रती रत्नदर्पणम् ॥ २३॥

sahasradalasaṃyuktakrīḍākamalamujjvalam |śrīmukhaśrīdarśanārthaṃ bibhratī ratnadarpaṇam || 23||

दृष्ट्वा तां निर्जने नन्दो विस्मयं परमं ययौ ।चन्द्रकोटिप्रभामुष्टां भासयन्तीं दिशो दश ॥ २४॥

dṛṣṭvā tāṃ nirjane nando vismayaṃ paramaṃ yayau |candrakoṭiprabhāmuṣṭāṃ bhāsayantīṃ diśo daśa || 24||

ननाम तां साश्रुनेत्रः भक्तिनम्रात्मकन्धरः ।जानामि त्वां गर्गमुखात् पद्माधिकप्रियां हरेः ॥ २५॥

nanāma tāṃ sāśrunetraḥ bhaktinamrātmakandharaḥ |jānāmi tvāṃ gargamukhāt padmādhikapriyāṃ hareḥ || 25||

जानामीमं महाविष्णोः परं निर्गुणमच्युतम् ।तथापि मोहितोऽहं च मानवो विष्णुमायया ॥ २६॥

jānāmīmaṃ mahāviṣṇoḥ paraṃ nirguṇamacyutam |tathāpi mohito'haṃ ca mānavo viṣṇumāyayā || 26||

गृहाण प्राणनाथं च गच्छ भद्रे यथासुखम् ।पश्चाद्दास्यसि मत्पुत्रं कृत्वा पूर्णमनोरथम् ॥ २७॥

gṛhāṇa prāṇanāthaṃ ca gaccha bhadre yathāsukham |paścāddāsyasi matputraṃ kṛtvā pūrṇamanoratham || 27||

इत्युक्तवा प्रददौ तस्यै रुदन्तं बलकं भिया ।जग्राह बालकं राधा जहास मधुरं सुखात् ॥ २८॥

ityuktavā pradadau tasyai rudantaṃ balakaṃ bhiyā |jagrāha bālakaṃ rādhā jahāsa madhuraṃ sukhāt || 28||

उवाच नन्दं सा यत्नात् न प्रकाश्यं रहस्यकम् ।अहं दृष्टा त्वया नन्द कति जन्मफलोदयात् ॥ २९॥

uvāca nandaṃ sā yatnāt na prakāśyaṃ rahasyakam |ahaṃ dṛṣṭā tvayā nanda kati janmaphalodayāt || 29||

प्राज्ञस्त्वं गर्गवचनात् सर्वं जानासि कारणम् ।अकथ्यमावयोर्गोप्यं चरितं गोकुले व्रज ॥ ३०॥

prājñastvaṃ gargavacanāt sarvaṃ jānāsi kāraṇam |akathyamāvayorgopyaṃ caritaṃ gokule vraja || 30||

वरं वृणु व्रजेश त्वं यत्ते मनसि वाञ्छितम् ।ददामि लीलया तुभ्यं देवानामपि दुर्लभम् ॥ ३१॥

varaṃ vṛṇu vrajeśa tvaṃ yatte manasi vāñchitam |dadāmi līlayā tubhyaṃ devānāmapi durlabham || 31||

राधिकावचनं श्रत्वा तामुवाच व्रजेश्वरः ।युवयोश्चरणे भक्तिं देहि नान्यत्र मे स्मृहा ॥ ३२॥

rādhikāvacanaṃ śratvā tāmuvāca vrajeśvaraḥ |yuvayoścaraṇe bhaktiṃ dehi nānyatra me smṛhā || 32||

युवयोः सन्निधौ वासं दास्यसि त्वं सुदुर्लभम् ।आवाभ्यां देहि जगतामम्बिके परमेश्वरि ॥ ३३॥

yuvayoḥ sannidhau vāsaṃ dāsyasi tvaṃ sudurlabham |āvābhyāṃ dehi jagatāmambike parameśvari || 33||

श्रुत्वा नन्दस्य वचनमुवाच परमेश्वरी ।दास्यामि दास्यमतुलमिदानीं भक्तिरस्तु ते ॥ ३४॥

śrutvā nandasya vacanamuvāca parameśvarī |dāsyāmi dāsyamatulamidānīṃ bhaktirastu te || 34||

आवयोश्चरणाम्भोजे युवयोश्च दिवानिशम् ।प्रफुल्लहृदये शश्वत् स्मृतिरस्तु सुदुर्लभा ॥ ३५॥

āvayoścaraṇāmbhoje yuvayośca divāniśam |praphullahṛdaye śaśvat smṛtirastu sudurlabhā || 35||

एवमुक्ता तु सा नन्दं कृत्वा कृष्णं स्ववक्षसि ।दूरं निनाय श्रीकृष्णं बाहुभ्यां च यथेप्सितम् ॥ ३६॥

evamuktā tu sā nandaṃ kṛtvā kṛṣṇaṃ svavakṣasi |dūraṃ nināya śrīkṛṣṇaṃ bāhubhyāṃ ca yathepsitam || 36||

एतस्मिन्नन्तरे राधा मायासद्रत्नमण्डपम् ।ददर्श रत्नकलशशतेन च समन्वितम् ॥ ३७॥

etasminnantare rādhā māyāsadratnamaṇḍapam |dadarśa ratnakalaśaśatena ca samanvitam || 37||

सा देवी मण्डपं दृष्ट्वा जगामाभ्यन्तरं मुदा ।ददर्श तत्र ताम्बूलं कर्पूरादिसमन्वितम् ॥ ३८॥

sā devī maṇḍapaṃ dṛṣṭvā jagāmābhyantaraṃ mudā |dadarśa tatra tāmbūlaṃ karpūrādisamanvitam || 38||

पुरुषं कमनीयं च किशोरं श्यामसुन्दरम् ।कोटिकन्दर्पलीलाभं चन्दनेन विभूषितम् ॥ ३९॥

puruṣaṃ kamanīyaṃ ca kiśoraṃ śyāmasundaram |koṭikandarpalīlābhaṃ candanena vibhūṣitam || 39||

शयानं पुष्पशय्यायां सस्मितं सुमनोहरम् ।पीतवस्त्रपरीधानं प्रसन्नवदनेक्षणम् ॥ ४०॥

śayānaṃ puṣpaśayyāyāṃ sasmitaṃ sumanoharam |pītavastraparīdhānaṃ prasannavadanekṣaṇam || 40||

मणीन्द्रसारनिर्माणं क्वणन्मञ्जीररञ्जितम् ।सद्रत्नसारनिर्माणकेयूरवलयान्वितम् ॥ ४१॥

maṇīndrasāranirmāṇaṃ kvaṇanmañjīrarañjitam |sadratnasāranirmāṇakeyūravalayānvitam || 41||

मणीन्द्रकुण्डलाभ्यां च गण्डस्थलविराजितम् ।कौस्तुभेन मणीन्द्रेण वक्षस्थलसमुज्ज्वलम् ॥ ४२॥

maṇīndrakuṇḍalābhyāṃ ca gaṇḍasthalavirājitam |kaustubhena maṇīndreṇa vakṣasthalasamujjvalam || 42||

शरत्पार्वणचन्द्राभप्रभामुष्टमुखोज्ज्वलम् ।शरत्प्रफुल्लकमलप्रभामोचनलोचनम् ॥ ४३॥

śaratpārvaṇacandrābhaprabhāmuṣṭamukhojjvalam |śaratpraphullakamalaprabhāmocanalocanam || 43||

मालतीमाल्यसंश्लिष्टशिखिपिच्छसुशोभितम् ।त्रिभङ्गचूडां बिभ्रन्तं पश्यन्तं रत्नमन्दिरम् ॥ ४४॥

mālatīmālyasaṃśliṣṭaśikhipicchasuśobhitam |tribhaṅgacūḍāṃ bibhrantaṃ paśyantaṃ ratnamandiram || 44||

क्रोडं बालकशून्यं च दृष्ट्वा तं नवयौवनम् ।सर्वस्मृतिस्वरूपा सा तथापि विस्मयं ययौ ॥ ४५॥

kroḍaṃ bālakaśūnyaṃ ca dṛṣṭvā taṃ navayauvanam |sarvasmṛtisvarūpā sā tathāpi vismayaṃ yayau || 45||

रूपं रासेश्वरी दृष्ट्वा मुमोह सुमनोहरम् ।कामात् चक्षुश्चकोराभ्यां मुखचन्द्रं पपौ मुदा ॥ ४६॥

rūpaṃ rāseśvarī dṛṣṭvā mumoha sumanoharam |kāmāt cakṣuścakorābhyāṃ mukhacandraṃ papau mudā || 46||

निमेषरहिता राधा नवसङ्गमलालसा ।पुलकाङ्कितसर्वाङ्गी सस्मिता मदनातुरा ॥ ४७॥

nimeṣarahitā rādhā navasaṅgamalālasā |pulakāṅkitasarvāṅgī sasmitā madanāturā || 47||

तामुवाच हरिस्तत्र स्मेराननसरोरुहाम् ।नवसङ्गमयोग्यां च पश्यन्तीं वक्त्रचक्षुषा ॥ ४८॥

tāmuvāca haristatra smerānanasaroruhām |navasaṅgamayogyāṃ ca paśyantīṃ vaktracakṣuṣā || 48||

श्रीकृष्ण उवाच ।राधे स्मरसि गोलोकवृत्तान्तं सुरसंसदि ।अद्य पूर्णं करिष्यामि स्वीकृतं यत्पुरा प्रिये ॥ ४९॥

śrīkṛṣṇa uvāca |rādhe smarasi golokavṛttāntaṃ surasaṃsadi |adya pūrṇaṃ kariṣyāmi svīkṛtaṃ yatpurā priye || 49||

त्वं मे प्राणाधिका राधे प्रेयसी च वरानने ।यथा त्वं च तथाहं च भेदो हि नावयोर्धुवम् ॥ ५०॥

tvaṃ me prāṇādhikā rādhe preyasī ca varānane |yathā tvaṃ ca tathāhaṃ ca bhedo hi nāvayordhuvam || 50||

यथा क्षीरे च धावल्यं यथाग्नौ दाहिका सति ।यथा पृथिव्यां गन्धश्च तथाहं त्वयि सन्ततम् ॥ ५१॥

yathā kṣīre ca dhāvalyaṃ yathāgnau dāhikā sati |yathā pṛthivyāṃ gandhaśca tathāhaṃ tvayi santatam || 51||

विना मृदा घटं कर्तुं विना स्वर्णेन कुण्डलम् ।कुलालः स्वर्णकारश्च न हि शक्तः कदाचन ॥ ५२॥

vinā mṛdā ghaṭaṃ kartuṃ vinā svarṇena kuṇḍalam |kulālaḥ svarṇakāraśca na hi śaktaḥ kadācana || 52||

तथा त्वया विना सृष्टिमहं कर्तुं न च क्षमः ।सृष्टेराधारभूता त्वं बीजरूपोऽहमच्युतः ॥ ५३॥

tathā tvayā vinā sṛṣṭimahaṃ kartuṃ na ca kṣamaḥ |sṛṣṭerādhārabhūtā tvaṃ bījarūpo'hamacyutaḥ || 53||

कृष्णं वदन्ति मां लोकास्त्वयैव रहितं यदा ।श्रीकृष्णं च तदा तेऽपि त्वयैव सहितं परम् ॥ ५४॥

kṛṣṇaṃ vadanti māṃ lokāstvayaiva rahitaṃ yadā |śrīkṛṣṇaṃ ca tadā te'pi tvayaiva sahitaṃ param || 54||

त्वं च श्रीः त्वं च सम्पत्तिस्त्वमाधारस्वरूपिणी ।त्वं स्त्री पुमानहं राधे इति वेदेषु निर्णयः ॥ ५५॥

tvaṃ ca śrīḥ tvaṃ ca sampattistvamādhārasvarūpiṇī |tvaṃ strī pumānahaṃ rādhe iti vedeṣu nirṇayaḥ || 55||

सर्वशक्तिस्वरूपासि सर्वरूपोऽहमक्षरः ।ममाङ्गजस्वरूपा त्वं मूलप्रकृतिरीश्वरी ॥ ५६॥

sarvaśaktisvarūpāsi sarvarūpo'hamakṣaraḥ |mamāṅgajasvarūpā tvaṃ mūlaprakṛtirīśvarī || 56||

शक्त्या बुध्या च ज्ञानेन मया तुल्या वरानने ।रा शब्दं कुर्वतस्त्रस्तो ददामि भक्तिमुत्तमाम् ॥ ५७॥

śaktyā budhyā ca jñānena mayā tulyā varānane |rā śabdaṃ kurvatastrasto dadāmi bhaktimuttamām || 57||

धाशब्दं कुर्वतः पश्चाद्यामि श्रवणलोभतः ।तिष्ठ भद्रे क्षणं भद्रं करिष्यामि तव प्रिये ॥ ५८॥

dhāśabdaṃ kurvataḥ paścādyāmi śravaṇalobhataḥ |tiṣṭha bhadre kṣaṇaṃ bhadraṃ kariṣyāmi tava priye || 58||

त्वन्मनोरथपूर्णस्य स्वयं कालस्समागतः ।एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्माऽऽजगाम पुरतो हरेः ॥ ५९॥

tvanmanorathapūrṇasya svayaṃ kālassamāgataḥ |etasminnantare brahmā''jagāma purato hareḥ || 59||

मालाकमण्डलुधरः ईषत्स्मेरचतुर्मुखः ।गत्वा ननाम तं कृष्णं प्रतुष्टाव यथागमम् ॥ ६०॥

mālākamaṇḍaludharaḥ īṣatsmeracaturmukhaḥ |gatvā nanāma taṃ kṛṣṇaṃ pratuṣṭāva yathāgamam || 60||

साश्रुनेत्रः पुलकितः भक्तिनम्रात्मकन्धरः ।स्तुत्वा नत्वा जगद्धाता जगाम हरिसन्निधिम् ॥ ६१॥

sāśrunetraḥ pulakitaḥ bhaktinamrātmakandharaḥ |stutvā natvā jagaddhātā jagāma harisannidhim || 61||

पुनर्नत्वा प्रभुं भक्त्या जगाम राधिकान्तिकम् ।मूर्ध्ना ननाम भक्त्या च मातुस्तच्चरणाम्बुजे ॥ ६२॥

punarnatvā prabhuṃ bhaktyā jagāma rādhikāntikam |mūrdhnā nanāma bhaktyā ca mātustaccaraṇāmbuje || 62||

चकार सम्भ्रमेणैव जटाजालेन वेष्टितम् ।कमण्डलुजलेनैव शीघ्रं प्रक्षालितं मुदा ॥ ६३॥

cakāra sambhrameṇaiva jaṭājālena veṣṭitam |kamaṇḍalujalenaiva śīghraṃ prakṣālitaṃ mudā || 63||

यथागमं प्रतुष्टाव पुटाञ्जलियुतः पुनः ।हे मातस्त्वत्पदाम्भोजं दृष्टं कृष्णप्रसादतः ॥ ६४॥

yathāgamaṃ pratuṣṭāva puṭāñjaliyutaḥ punaḥ |he mātastvatpadāmbhojaṃ dṛṣṭaṃ kṛṣṇaprasādataḥ || 64||

सुदुर्लभं च सर्वेषां भारते च विशेषतः ।षष्टिवर्षसहस्राणि तपस्तप्तं मया पुरा ॥ ६५॥

sudurlabhaṃ ca sarveṣāṃ bhārate ca viśeṣataḥ |ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi tapastaptaṃ mayā purā || 65||

भास्करे पुष्करे तीर्थे कृष्णस्य परमात्मनः ।आजगाम वरं दातुं वरदाता हरिः स्वयम् ॥ ६६॥

bhāskare puṣkare tīrthe kṛṣṇasya paramātmanaḥ |ājagāma varaṃ dātuṃ varadātā hariḥ svayam || 66||

वरं वृणीष्व इत्युक्ते स्वाभीष्टं च वृतं मुदा ।राधिकाचरणाम्भोजं सर्वेषामपि दुर्लभम् ॥ ६७॥

varaṃ vṛṇīṣva ityukte svābhīṣṭaṃ ca vṛtaṃ mudā |rādhikācaraṇāmbhojaṃ sarveṣāmapi durlabham || 67||

हे गुणातीत मे शीघ्रमधुनैव प्रदर्शय ।मयेत्युक्तो हरिरयमुवाच मां तपस्विनम् ॥ ६८॥

he guṇātīta me śīghramadhunaiva pradarśaya |mayetyukto harirayamuvāca māṃ tapasvinam || 68||

दर्शयिष्यामि काले च वत्सेदानीं क्षमेति च ।न हीश्वराज्ञा विफला तेन दृष्टं पदाम्बुजम् ॥ ६९॥

darśayiṣyāmi kāle ca vatsedānīṃ kṣameti ca |na hīśvarājñā viphalā tena dṛṣṭaṃ padāmbujam || 69||

सर्वेषां वाञ्छितं मातः गोलोके भारतेऽधुना ।सर्वा देव्यः प्रकृत्यंशाः जन्याः प्राकृतिका धुवम् ॥ ७०॥

sarveṣāṃ vāñchitaṃ mātaḥ goloke bhārate'dhunā |sarvā devyaḥ prakṛtyaṃśāḥ janyāḥ prākṛtikā dhuvam || 70||

त्वं कृष्णाङ्गार्धसम्भूता तुल्या कृष्णेन सर्वतः ।श्रीकृष्णस्त्वन्मयं राधा त्वं राधा वा हरिः स्वयम् ॥ ७१॥

tvaṃ kṛṣṇāṅgārdhasambhūtā tulyā kṛṣṇena sarvataḥ |śrīkṛṣṇastvanmayaṃ rādhā tvaṃ rādhā vā hariḥ svayam || 71||

न हि वेदेषु मे दृष्टः इति केन निरूपितम् ।ब्रह्माण्डाद्बहिरूर्ध्वं च गोलोकोऽस्ति यथाम्बिके ॥ ७२॥

na hi vedeṣu me dṛṣṭaḥ iti kena nirūpitam |brahmāṇḍādbahirūrdhvaṃ ca goloko'sti yathāmbike || 72||

वैकुण्ठश्चाप्यजन्यश्च त्वमजन्या तथाम्बिके ।यथा समस्तब्रह्माण्डे श्रीकृष्णांशांशजीविनः ॥ ७३॥

vaikuṇṭhaścāpyajanyaśca tvamajanyā tathāmbike |yathā samastabrahmāṇḍe śrīkṛṣṇāṃśāṃśajīvinaḥ || 73||

तथा शक्तिस्वरूपा त्वं तेषु सर्वेषु संस्थिता ।पुरुषाश्च हरेरंशाः त्वदंशा निखिलाः स्त्रियः ॥ ७४॥

tathā śaktisvarūpā tvaṃ teṣu sarveṣu saṃsthitā |puruṣāśca hareraṃśāḥ tvadaṃśā nikhilāḥ striyaḥ || 74||

आत्मना देहरूपा त्वमस्याधारस्त्वमेव हि ।अस्यानुप्राणैस्त्वं मातस्त्वत्प्राणैरयमीश्वरः ॥ ७५॥

ātmanā deharūpā tvamasyādhārastvameva hi |asyānuprāṇaistvaṃ mātastvatprāṇairayamīśvaraḥ || 75||

किमहो निर्मितः केन हेतुना शिल्पकारिणा ।नित्योऽयं च तथा कृष्णस्त्वं च नित्या तथाम्बिके ॥ ७६॥

kimaho nirmitaḥ kena hetunā śilpakāriṇā |nityo'yaṃ ca tathā kṛṣṇastvaṃ ca nityā tathāmbike || 76||

अस्यांशा त्वं त्वदंशो वाप्ययं केन निरूपितः ।अहं विधाता जगतां देवानां जनकः स्वयम् ॥ ७७॥

asyāṃśā tvaṃ tvadaṃśo vāpyayaṃ kena nirūpitaḥ |ahaṃ vidhātā jagatāṃ devānāṃ janakaḥ svayam || 77||

तं पठित्वा गुरुमुखात् भवन्त्येव बुधा जनाः ।गुणानां वास्तवानां ते शतांशं वक्तुमक्षमः ॥ ७८॥

taṃ paṭhitvā gurumukhāt bhavantyeva budhā janāḥ |guṇānāṃ vāstavānāṃ te śatāṃśaṃ vaktumakṣamaḥ || 78||

वेदो वा पण्डितो वान्यः को वा त्वां स्तोतुमीश्वरः ।स्तवानां जनकं ज्ञानं बुद्धिर्ज्ञानाम्बिका सदा ॥ ७९॥

vedo vā paṇḍito vānyaḥ ko vā tvāṃ stotumīśvaraḥ |stavānāṃ janakaṃ jñānaṃ buddhirjñānāmbikā sadā || 79||

त्वं बुद्धेर्जननी मातः को वा त्वां स्तोतुमीश्वरः ।यद्वस्तु दृष्टं सर्वेषां तद्धि वक्तुं बुधः क्षमः ॥ ८०॥

tvaṃ buddherjananī mātaḥ ko vā tvāṃ stotumīśvaraḥ |yadvastu dṛṣṭaṃ sarveṣāṃ taddhi vaktuṃ budhaḥ kṣamaḥ || 80||

यददृष्टाश्रुतं वस्तु तन्निर्वक्तुं च कः क्षमः ।अहं महेशोऽनन्तश्च स्तोतुं त्वां कोऽपि न क्षमः ॥ ८१॥

yadadṛṣṭāśrutaṃ vastu tannirvaktuṃ ca kaḥ kṣamaḥ |ahaṃ maheśo'nantaśca stotuṃ tvāṃ ko'pi na kṣamaḥ || 81||

सरस्वती च वेदाश्च क्षमः कः स्तोतुमीश्वरः ।यथागमं यथोक्तं च न मां निन्दितुमहसि ॥ ८२॥

sarasvatī ca vedāśca kṣamaḥ kaḥ stotumīśvaraḥ |yathāgamaṃ yathoktaṃ ca na māṃ ninditumahasi || 82||

ईश्वराणामीश्वरस्य योग्यायोग्ये समा कृपा ।जनस्य प्रतिपाल्यस्य क्षणे दोषः क्षणे गुणः ॥ ८३॥

īśvarāṇāmīśvarasya yogyāyogye samā kṛpā |janasya pratipālyasya kṣaṇe doṣaḥ kṣaṇe guṇaḥ || 83||

जननी जनको यो वा सर्वं क्षमति स्नेहतः ।इत्युक्त्वा जगतां धाता तस्थौ च पुरतस्तयोः ॥ ८४॥

jananī janako yo vā sarvaṃ kṣamati snehataḥ |ityuktvā jagatāṃ dhātā tasthau ca puratastayoḥ || 84||

प्राणम्य चरणाम्भोजं सर्वेषां वन्द्यमीप्सितम् ।ब्रह्मणः स्तवनं श्रुत्वा तमुवाच ह राधिका ॥ ८५॥

prāṇamya caraṇāmbhojaṃ sarveṣāṃ vandyamīpsitam |brahmaṇaḥ stavanaṃ śrutvā tamuvāca ha rādhikā || 85||

वरं वृणु विधातस्त्वं यत्ते मनसि वर्तते ।राधिकावचनं श्रत्वा तामुवाच जगद्विधिः ॥ ८६॥

varaṃ vṛṇu vidhātastvaṃ yatte manasi vartate |rādhikāvacanaṃ śratvā tāmuvāca jagadvidhiḥ || 86||

वरं च युवयोः पादपद्मभक्तिं च देहि मे ।इत्युक्ते विधिना राधा तूर्णमोमित्युवाच ह ॥ ८७॥

varaṃ ca yuvayoḥ pādapadmabhaktiṃ ca dehi me |ityukte vidhinā rādhā tūrṇamomityuvāca ha || 87||

पुनर्ननाम तां भक्त्या विधाता जगतां पतिः ।तदा ब्रह्मा तयोर्मध्ये प्रज्वाल्य च हुताशनम् ॥ ८८॥

punarnanāma tāṃ bhaktyā vidhātā jagatāṃ patiḥ |tadā brahmā tayormadhye prajvālya ca hutāśanam || 88||

हरिं संस्मृत्य हवनं चकार विधिना विधिः ।उत्थाय शयनात्कृष्णः उवास वह्निसन्निधौ ॥ ८९॥

hariṃ saṃsmṛtya havanaṃ cakāra vidhinā vidhiḥ |utthāya śayanātkṛṣṇaḥ uvāsa vahnisannidhau || 89||

ब्रह्मणोक्तेन विधिना चकार हवनं स्वयम् ।प्रणमय्य पुनः कृष्णं राधां तां जनकः स्वयम् ॥ ९०॥

brahmaṇoktena vidhinā cakāra havanaṃ svayam |praṇamayya punaḥ kṛṣṇaṃ rādhāṃ tāṃ janakaḥ svayam || 90||

कौतुकं कारयामास सप्तधा च प्रदक्षिणम् ।पुनः प्रदक्षिणां राधां कारयित्वा हुताशनम् ॥ ९१॥

kautukaṃ kārayāmāsa saptadhā ca pradakṣiṇam |punaḥ pradakṣiṇāṃ rādhāṃ kārayitvā hutāśanam || 91||

प्रणमय्य ततः कृष्णं वासयामास तं विधिः ।तस्या हस्तं च श्रीकृष्णं ग्राहयामास तं विधिः ॥ ९२॥

praṇamayya tataḥ kṛṣṇaṃ vāsayāmāsa taṃ vidhiḥ |tasyā hastaṃ ca śrīkṛṣṇaṃ grāhayāmāsa taṃ vidhiḥ || 92||

वेदोक्तसप्तमन्त्रांश्च पाठयामास माधवम् ।संस्थाप्य राधिकाहस्तं हरेर्वक्षसि वेदवित् ॥ ९३॥

vedoktasaptamantrāṃśca pāṭhayāmāsa mādhavam |saṃsthāpya rādhikāhastaṃ harervakṣasi vedavit || 93||

श्रीकृष्णहस्तं राधायाः पृष्ठदेशे प्रजाप्रतिः ।स्थापयामास मन्त्रांस्त्रीन् पाठयामास राधिकाम् ॥ ९४॥

śrīkṛṣṇahastaṃ rādhāyāḥ pṛṣṭhadeśe prajāpratiḥ |sthāpayāmāsa mantrāṃstrīn pāṭhayāmāsa rādhikām || 94||

पारिजातप्रसुनानां मालां जानुविलम्बिताम् ।श्रीकृष्णस्य गले ब्रह्मा राधाद्धारा ददौ मुदा ॥ ९५॥

pārijātaprasunānāṃ mālāṃ jānuvilambitām |śrīkṛṣṇasya gale brahmā rādhāddhārā dadau mudā || 95||

प्रणमय्य पुनः कृष्णं राधां च कमलोद्भवः ।राधागले हरिद्वारा ददौ मालां मनोहराम् ॥ ९६॥

praṇamayya punaḥ kṛṣṇaṃ rādhāṃ ca kamalodbhavaḥ |rādhāgale haridvārā dadau mālāṃ manoharām || 96||

पुनश्च वासयामास श्रीकृष्णं कमलोद्भवः ।तद्वामपार्श्वे राधां च सस्मितां कृष्णचेतसम् ॥ ९७॥

punaśca vāsayāmāsa śrīkṛṣṇaṃ kamalodbhavaḥ |tadvāmapārśve rādhāṃ ca sasmitāṃ kṛṣṇacetasam || 97||

पुटाञ्जलिं कारयित्वा माधवं राधिकां विधिः ।पाठयामास वेदोक्तान् पञ्च मन्त्रांश्च नारद ॥ ९८॥

puṭāñjaliṃ kārayitvā mādhavaṃ rādhikāṃ vidhiḥ |pāṭhayāmāsa vedoktān pañca mantrāṃśca nārada || 98||

प्रणमय्य पुनः कृष्णं समर्प्य राधिकां विधिः ।कन्यकां च यथा तातो भक्त्या तस्थौ हरेः पुरः ॥ ९९॥

praṇamayya punaḥ kṛṣṇaṃ samarpya rādhikāṃ vidhiḥ |kanyakāṃ ca yathā tāto bhaktyā tasthau hareḥ puraḥ || 99||

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सानन्दपुलकोद्गमाः ।दुन्दुभिं वादयामासुः चानकं मुरजादिकम् ॥ १००॥

etasminnantare devāḥ sānandapulakodgamāḥ |dundubhiṃ vādayāmāsuḥ cānakaṃ murajādikam || 100||

पारिजातप्रसूनानां पुष्पवृष्टिर्बभुव ह ।जगुर्गन्धर्वप्रवराः ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ १०१॥

pārijātaprasūnānāṃ puṣpavṛṣṭirbabhuva ha |jagurgandharvapravarāḥ nanṛtuścāpsarogaṇāḥ || 101||

इति ब्रह्मवैवर्तपुराणात् सङ्ग्रहीतं श्रीराधाकल्याणं समाप्तम् ॥सन्ग्रहीतं रा। दत्तगोपालकृष्णः, स्वर्णप्रकाशनम्

iti brahmavaivartapurāṇāt saṅgrahītaṃ śrīrādhākalyāṇaṃ samāptam ||sangrahītaṃ rā| dattagopālakṛṣṇaḥ, svarṇaprakāśanam