लक्ष्मीशतकम् Lakshmi Shatakam

आनन्दं दिशतु श्रीहस्तिगिरौ स्वस्तिदा सदा मह्यम् ।या कौतुकं विधत्ते साकृतेनावलोकनेन हरेः ॥ १॥

ānandaṃ diśatu śrīhastigirau svastidā sadā mahyam |yā kautukaṃ vidhatte sākṛtenāvalokanena hareḥ || 1||

यन्नाम कीर्तनीयं श्रीरित्यादौ प्रियं हरेर्नाम्नाम् ।सा मे समस्तजननी सन्ततमुदयाय भूयसे भूयात् ॥ २॥

yannāma kīrtanīyaṃ śrīrityādau priyaṃ harernāmnām |sā me samastajananī santatamudayāya bhūyase bhūyāt || 2||

श्रीवरदेश्वरदयिते वाञ्छामि त्वां यथामति स्तोतुम् ।स्वल्पोऽपि डिम्भजल्पो मातुः प्रीतिं कथं न सञ्जनयेत् ॥ ३॥

śrīvaradeśvaradayite vāñchāmi tvāṃ yathāmati stotum |svalpo'pi ḍimbhajalpo mātuḥ prītiṃ kathaṃ na sañjanayet || 3||

मुररिपुमोहनधाम्ने मूर्तिविनिर्धूतविष्फुरद्धेम्ने ।दिविषदमेयविभूम्ने लक्ष्मीनाम्ने परं नमो भुम्ने ॥ ४॥

muraripumohanadhāmne mūrtivinirdhūtaviṣphuraddhemne |diviṣadameyavibhūmne lakṣmīnāmne paraṃ namo bhumne || 4||

करिगिरिनायककान्ते दान्तजनस्वान्तपङ्कजनिशान्ते ।मयि भवमरणाश्रान्ते करुणां शरणागते कुरु प्रगुणाम् ॥ ५॥

karigirināyakakānte dāntajanasvāntapaṅkajaniśānte |mayi bhavamaraṇāśrānte karuṇāṃ śaraṇāgate kuru praguṇām || 5||

वाचामकृत्रिमाणामपि मुनिमनसामगोचरे देवि! ।त्वद्वर्णने मदीयां काङ्क्षां सफलां करोतु ते करुणा ॥ ६॥

vācāmakṛtrimāṇāmapi munimanasāmagocare devi! |tvadvarṇane madīyāṃ kāṅkṣāṃ saphalāṃ karotu te karuṇā || 6||

माखद्विधु विम्बास्ये मङ्गलसौम्याकृते गुरुश्रोणि ! ।भृगुनन्दिनि मन्दगते रोमलताहे जयाब्धिकुलकेतो ! ॥ ७॥

mākhadvidhu vimbāsye maṅgalasaumyākṛte guruśroṇi ! |bhṛgunandini mandagate romalatāhe jayābdhikulaketo ! || 7||

धन्यं प्रसूनगर्भं धम्मिल्लं देवि तावकं मन्ये ।प्रसवशरेण न्यस्तं तूणं बाणौघपूर्णमर्णवजे ॥ ८॥

dhanyaṃ prasūnagarbhaṃ dhammillaṃ devi tāvakaṃ manye |prasavaśareṇa nyastaṃ tūṇaṃ bāṇaughapūrṇamarṇavaje || 8||

त्वत्केशपाशशोभापरिमोषाणां फलं पयोदानाम् ।देवि तटिद्गुणवन्धो नोदनमनिलैः पलायनं दिक्षु ॥ ९॥

tvatkeśapāśaśobhāparimoṣāṇāṃ phalaṃ payodānām |devi taṭidguṇavandho nodanamanilaiḥ palāyanaṃ dikṣu || 9||

निन्दति नीरधिकन्ये ! कचनिचयस्ते कलापिनं कान्त्या ।अस्यति बर्हं न कथं भुजङ्गवृत्तिश्च पक्षपाती च ॥ १०॥

nindati nīradhikanye ! kacanicayaste kalāpinaṃ kāntyā |asyati barhaṃ na kathaṃ bhujaṅgavṛttiśca pakṣapātī ca || 10||

जयतु विपक्षं पद्मे ! बर्हिणवर्हं त्वदीयकेशभरम् ।त्वत्कान्तस्य सपक्षं घनमपि कान्त्या कथं पराकुरुते ॥ ११॥

jayatu vipakṣaṃ padme ! barhiṇavarhaṃ tvadīyakeśabharam |tvatkāntasya sapakṣaṃ ghanamapi kāntyā kathaṃ parākurute || 11||

वर्हं विगर्हिताभं शस्तेनानेन केशहस्तेन ।मत्वाभवन्मयूरा मन्दाशा जीविते वृतविषाशाः ॥ १२॥

varhaṃ vigarhitābhaṃ śastenānena keśahastena |matvābhavanmayūrā mandāśā jīvite vṛtaviṣāśāḥ || 12||

दिव्यामम्बुधिकन्ये! दृष्ट्वा केशश्रियं तवाम्भोदाः !आरुह्याद्रिश्रेष्ठं कुरुते त्रपयेव जीवनत्यागम् ॥ १३॥

divyāmambudhikanye! dṛṣṭvā keśaśriyaṃ tavāmbhodāḥ !āruhyādriśreṣṭhaṃ kurute trapayeva jīvanatyāgam || 13||

सिन्दूरसुन्दरी ते पद्मे ! सीमन्तपद्धतिर्भाति ।वर्षावलाहकस्था विद्युल्लेखेव वीतचाञ्चल्या ॥ १४॥

sindūrasundarī te padme ! sīmantapaddhatirbhāti |varṣāvalāhakasthā vidyullekheva vītacāñcalyā || 14||

वेणीमम्बुधिकन्ये ! भृङ्गश्रेणीमिव स्फुरन्ती ते ।शम्बरवैरिकृपाणीं शङ्के मानापहारिणीं शौरेः ॥ १५॥

veṇīmambudhikanye ! bhṛṅgaśreṇīmiva sphurantī te |śambaravairikṛpāṇīṃ śaṅke mānāpahāriṇīṃ śaureḥ || 15||

फालेनाभिमुखेन प्रतिमाकाङ्क्षी तवेन्दुरम्बुधिजे ! ।अर्धाकृतिः कलाभिः पूर्णो भवति क्रियासमभिहारात् ॥ १६॥

phālenābhimukhena pratimākāṅkṣī tavendurambudhije ! |ardhākṛtiḥ kalābhiḥ pūrṇo bhavati kriyāsamabhihārāt || 16||

कर्णावतंसलक्ष्मी कलयति कमले ! विशालदृष्टिस्ते ।नीलोत्पलस्य कृत्यं किमिति श्रुतिमूलशालिनी चिन्त्यम् ॥ १७॥

karṇāvataṃsalakṣmī kalayati kamale ! viśāladṛṣṭiste |nīlotpalasya kṛtyaṃ kimiti śrutimūlaśālinī cintyam || 17||

वन्दीकृतं कटाक्षैरिन्दीवरमेतदिन्दिरे ! श्रवसि ।न्यस्तं पुनः पुनस्तन्नित्यं शङ्कीव वीक्षते चक्षुः ॥ १८॥

vandīkṛtaṃ kaṭākṣairindīvarametadindire ! śravasi |nyastaṃ punaḥ punastannityaṃ śaṅkīva vīkṣate cakṣuḥ || 18||

नयनमुदञ्चत्करुणं नानाशृङ्गारमङ्गळाकारम् ।देवि त्वदाश्रितानां कर्णमतिक्रव्य काइक्षितं दत्ते ॥ १९॥

nayanamudañcatkaruṇaṃ nānāśṛṅgāramaṅgaḷākāram |devi tvadāśritānāṃ karṇamatikravya kāikṣitaṃ datte || 19||

कल्लोलिनीशकन्ये ! त्वल्लोचनकान्तिलिप्सया किं वा ।द्विजराजपादसेवां जीवञ्जीवः करोति सर्वोऽपि ॥ २०॥

kallolinīśakanye ! tvallocanakāntilipsayā kiṃ vā |dvijarājapādasevāṃ jīvañjīvaḥ karoti sarvo'pi || 20||

स्फुरति तव श्रुत्यन्ते पतिरिति यत् प्राहुरम्ब ! वेदविदः ।श्रुत्यन्तमेति तत्ते दृष्टिः कान्तावलोकनासक्ता ॥ २१॥

sphurati tava śrutyante patiriti yat prāhuramba ! vedavidaḥ |śrutyantameti tatte dṛṣṭiḥ kāntāvalokanāsaktā || 21||

उल्लङ्घितश्रुतीनामुदधिसुते ! शोभनं नहीति मृषा ।येन तवेदं व्यक्तं श्रुतिपथमुल्लङ्घ्य शोभनं नयनम् ॥ २२॥

ullaṅghitaśrutīnāmudadhisute ! śobhanaṃ nahīti mṛṣā |yena tavedaṃ vyaktaṃ śrutipathamullaṅghya śobhanaṃ nayanam || 22||

श्रुत्यन्ते कृतवसतिः पाद्मरुचिं ते प्रकाशयन्त्यब्जे ! ।परमार्गदृष्टिसृष्टां दृष्टिरियं वैष्णवीं च दूषयति ॥ २३॥

śrutyante kṛtavasatiḥ pādmaruciṃ te prakāśayantyabje ! |paramārgadṛṣṭisṛṣṭāṃ dṛṣṭiriyaṃ vaiṣṇavīṃ ca dūṣayati || 23||

देवि ! निमित्तगुणस्य क्वापि न दृष्टं हि कार्यसङ्क्रमणम् ।अनृतमितीदं वचनं यत्वदपाङ्गादनङ्गसद्भावः ॥ २४॥

devi ! nimittaguṇasya kvāpi na dṛṣṭaṃ hi kāryasaṅkramaṇam |anṛtamitīdaṃ vacanaṃ yatvadapāṅgādanaṅgasadbhāvaḥ || 24||

आद्यावतारशोभामङ्गीकुर्वाणसात्मनाथस्य ।निरुपमसुषमं को वा चक्षुस्तव देवि ! दक्षिणः स्तोतुम् ॥ २५॥

ādyāvatāraśobhāmaṅgīkurvāṇasātmanāthasya |nirupamasuṣamaṃ ko vā cakṣustava devi ! dakṣiṇaḥ stotum || 25||

असृजत् कमलं धाता तुलनां देवीक्षणस्य ते वाञ्छन् ।असदृशभावादमुना नाम प्राप्तं जलजमित्युचितम् ॥ २६॥

asṛjat kamalaṃ dhātā tulanāṃ devīkṣaṇasya te vāñchan |asadṛśabhāvādamunā nāma prāptaṃ jalajamityucitam || 26||

लोकजनन्यतिभास्वल्लोचनशफरीविराजमानं ते ।कान्तं नासावंशं केतुं मदनस्य के न शंसन्ति ॥ २७॥

lokajananyatibhāsvallocanaśapharīvirājamānaṃ te |kāntaṃ nāsāvaṃśaṃ ketuṃ madanasya ke na śaṃsanti || 27||

त्वनासिकात्तगन्धस्त्रपयेवाघोमुखस्तिलप्रसवः ।मुहुरश्रूणि प्रायो मुञ्चति मातर्मरन्दविन्दुमिषात् ॥ २८॥

tvanāsikāttagandhastrapayevāghomukhastilaprasavaḥ |muhuraśrūṇi prāyo muñcati mātarmarandavindumiṣāt || 28||

नासामौक्तिकमेतन्मन्ये वाराशिकन्यके! धन्यम् ।तव मुखताराधिपतेः कामादेकं कळञमङ्गगतम् ॥ २९॥

nāsāmauktikametanmanye vārāśikanyake! dhanyam |tava mukhatārādhipateḥ kāmādekaṃ kaḷañamaṅgagatam || 29||

मुक्तोत्पत्तिस्थानं सरसिजमिति यत् समस्तकविसिद्धम् ।तद्वयक्तीकरणं ते नासामुक्ताफलस्य देवि ! फलम् ॥ ३०॥

muktotpattisthānaṃ sarasijamiti yat samastakavisiddham |tadvayaktīkaraṇaṃ te nāsāmuktāphalasya devi ! phalam || 30||

परिभूतकुन्दकुसुमं भासा नासाग्रभास्वरं पद्मे ! ।मुक्ताफलं मुरारेर्मोहनगुडिकेव मान्मथी भाति ॥ ३१॥

paribhūtakundakusumaṃ bhāsā nāsāgrabhāsvaraṃ padme ! |muktāphalaṃ murārermohanaguḍikeva mānmathī bhāti || 31||

भासा विराजमानं नासामुक्ताफलं मम स्फुरति ।अम्ब ! तवाननपद्मे स्मितरुचिहंसीप्रसूतमण्डमिव ॥ ३२॥

bhāsā virājamānaṃ nāsāmuktāphalaṃ mama sphurati |amba ! tavānanapadme smitarucihaṃsīprasūtamaṇḍamiva || 32||

दुर्वृत्तः खलु लोके कमले ! कुर्यात् सतां तिरस्कारम् ।नित्यसुवृत्तेन कथं नासामणिना सतां तिरस्कारः ॥ ३३॥

durvṛttaḥ khalu loke kamale ! kuryāt satāṃ tiraskāram |nityasuvṛttena kathaṃ nāsāmaṇinā satāṃ tiraskāraḥ || 33||

कर्णेन तेऽब्धिकन्ये! ताटङ्कादेः प्रतीयते शोभा ।कर्णस्य हि स्वभावः श्रीमन्तं यत् स्वमाश्रयं कुरुते ॥ ३४॥

karṇena te'bdhikanye! tāṭaṅkādeḥ pratīyate śobhā |karṇasya hi svabhāvaḥ śrīmantaṃ yat svamāśrayaṃ kurute || 34||

तर्को ममाब्धिकन्ये! हाटकताटङ्कचक्रमर्क इति ।यद्येतदेष न स्यात् कर्णासक्तिः कथं भवेदस्य ॥ ३५॥

tarko mamābdhikanye! hāṭakatāṭaṅkacakramarka iti |yadyetadeṣa na syāt karṇāsaktiḥ kathaṃ bhavedasya || 35||

भाति कपोलः कमले! पत्युः शृङ्गारमणिमयादर्शः ।प्रतिफलिततन्मुखोऽयं हृद इव सोऽधोविकस्वराम्बुरुहः ॥ ३६॥

bhāti kapolaḥ kamale! patyuḥ śṛṅgāramaṇimayādarśaḥ |pratiphalitatanmukho'yaṃ hṛda iva so'dhovikasvarāmburuhaḥ || 36||

मधुरवचोगणनायां मातस्त्वद्गीरभूदियं प्रथमा ।नैव द्वितीयवार्ता कोकिलवादे कुतो नु पञ्चमता ॥ ३७॥

madhuravacogaṇanāyāṃ mātastvadgīrabhūdiyaṃ prathamā |naiva dvitīyavārtā kokilavāde kuto nu pañcamatā || 37||

साम्याभिलाषदोषं सम्मार्ष्टुं त्वद्विरा चिरादिक्षोः ।चक्रे पञ्चशरस्तं चापानमनापदेशतः प्रणतम् ॥ ३८॥

sāmyābhilāṣadoṣaṃ sammārṣṭuṃ tvadvirā cirādikṣoḥ |cakre pañcaśarastaṃ cāpānamanāpadeśataḥ praṇatam || 38||

अर्णवकन्ये ! धन्यामाकर्णयतस्त्वदीरितां वाचम् ।शुकपिकवचनश्रवणं श्रुतिपुटकटु देवि ! कस्य वा न भवेत् ॥ ३९॥

arṇavakanye ! dhanyāmākarṇayatastvadīritāṃ vācam |śukapikavacanaśravaṇaṃ śrutipuṭakaṭu devi ! kasya vā na bhavet || 39||

कस्य गिरस्ते श्रोतुः कमले वदनारविन्दकन्दळिताः ।न भवेन्महती प्रीतिर्नारदमेकं विना मुनीशानम् ॥ ४०॥

kasya giraste śrotuḥ kamale vadanāravindakandaḷitāḥ |na bhavenmahatī prītirnāradamekaṃ vinā munīśānam || 40||

मकरन्दाः सुनरसाः शुकपिकवाचोऽपि विस्वरा येन ।वीणाः परिवादिन्यस्तेन किलाब्जे ! तवोपमा न गिराम् ॥ ४१॥

makarandāḥ sunarasāḥ śukapikavāco'pi visvarā yena |vīṇāḥ parivādinyastena kilābje ! tavopamā na girām || 41||

अम्बाभिजातवाणीधनरसमाधुर्यचौर्यकारी ते ।अतिमर्दनासहिष्णुर्मुषितरसानेष मुञ्चतीवेक्षुः ॥ ४२॥

ambābhijātavāṇīdhanarasamādhuryacauryakārī te |atimardanāsahiṣṇurmuṣitarasāneṣa muñcatīvekṣuḥ || 42||

नीरतयेव मरन्दो भाव्यश्श्रवणे तवाब्धिजे ! वाचाम् ।स्वादित एव सुधायाः स्वाद्येति ख्यातिरपि न माधुर्यात् ॥ ४३॥

nīratayeva marando bhāvyaśśravaṇe tavābdhije ! vācām |svādita eva sudhāyāḥ svādyeti khyātirapi na mādhuryāt || 43||

अधरेण बन्धुजीवं मुखतः प्राभातिकं च राजीवम् ।दूरीकरोषि किं वा देवि ! त्वं सर्वजीवकरुणार्द्रा ॥ ४४॥

adhareṇa bandhujīvaṃ mukhataḥ prābhātikaṃ ca rājīvam |dūrīkaroṣi kiṃ vā devi ! tvaṃ sarvajīvakaruṇārdrā || 44||

अन्ते वसन् द्विजानामवदातानामतिस्फुरद्रूपः ।अम्ब ! तवाधिकमधरो बिम्बप्रतिबिम्बयोग्योऽभूत् ॥ ४५॥

ante vasan dvijānāmavadātānāmatisphuradrūpaḥ |amba ! tavādhikamadharo bimbapratibimbayogyo'bhūt || 45||

सन्ततपल्लवयोगे मुक्तिर्न शुचेरपीति वाङ् मिथ्या ।देवि! तवाधर पल्लवसंयोगेऽध्यमला द्विजा मुक्ताः ॥ ४६॥

santatapallavayoge muktirna śucerapīti vāṅ mithyā |devi! tavādhara pallavasaṃyoge'dhyamalā dvijā muktāḥ || 46||

तव तटिनीपतिकन्थे ! द्विजपटली वदनशुक्तिमुक्ताश्रीः ।अतनुयशोबीजानामङ्कुरपङ्क्तिः परिस्फुरन्तीव ॥ ४७॥

tava taṭinīpatikanthe ! dvijapaṭalī vadanaśuktimuktāśrīḥ |atanuyaśobījānāmaṅkurapaṅktiḥ parisphurantīva || 47||

वदनं सुधाकरस्ते वारिधिकन्ये ! न तत्र सन्देहः ।वचनापदेशमेतन्नो चेदमृतं कथं ततः प्रभवेत् ॥ ४८॥

vadanaṃ sudhākaraste vāridhikanye ! na tatra sandehaḥ |vacanāpadeśametanno cedamṛtaṃ kathaṃ tataḥ prabhavet || 48||

भ्रूयुगळं भृगुतनये ! कुसुमशरस्येव सव्यसाचितया ।आरोपिताक्षिबाणं कोदण्डद्वन्द्वमिति मतिं दत्ते ॥ ४९॥

bhrūyugaḷaṃ bhṛgutanaye ! kusumaśarasyeva savyasācitayā |āropitākṣibāṇaṃ kodaṇḍadvandvamiti matiṃ datte || 49||

अब्जद्वयमपि विजितं तव कमले! वक्त्रशोभया तत्र ।अम्बरमेकं शरणं शम्बरमपरं च सत्वरं प्रापत् ॥ ५०॥

abjadvayamapi vijitaṃ tava kamale! vaktraśobhayā tatra |ambaramekaṃ śaraṇaṃ śambaramaparaṃ ca satvaraṃ prāpat || 50||

चन्द्रोऽभवद् विषादी चारु मुखं देवि! तावकं वीक्ष्य ।कुक्षिगतं गरमस्य प्राहुः पङ्कं कळङ्कमित्येके ॥ ५१॥

candro'bhavad viṣādī cāru mukhaṃ devi! tāvakaṃ vīkṣya |kukṣigataṃ garamasya prāhuḥ paṅkaṃ kaḷaṅkamityeke || 51||

विजितस्त्वन्मुखकान्त्या देवि ! निराशो निशाकरो जीवे ।भृगुपतनं कुरुतेऽसावस्तमथ व्याजतोऽन्वहं तूर्णम् ॥ ५२॥

vijitastvanmukhakāntyā devi ! nirāśo niśākaro jīve |bhṛgupatanaṃ kurute'sāvastamatha vyājato'nvahaṃ tūrṇam || 52||

अम्ब ! यतस्ते नितरामाननकान्त्या तृणीकृतश्चन्द्रः ।आतः किल तृणबुद्धया मुञ्चति नैनं मृगः कदाचिदपि ॥ ५३॥

amba ! yataste nitarāmānanakāntyā tṛṇīkṛtaścandraḥ |ātaḥ kila tṛṇabuddhayā muñcati nainaṃ mṛgaḥ kadācidapi || 53||

देवि ! तवाननतुलनामभिलषतां सागसां सरोजानाम् ।मज्जनमप्सु च बन्धः शैवलपाशेन षट्पदैः प्रसृतिः ॥ ५४॥

devi ! tavānanatulanāmabhilaṣatāṃ sāgasāṃ sarojānām |majjanamapsu ca bandhaḥ śaivalapāśena ṣaṭpadaiḥ prasṛtiḥ || 54||

द्विजराजस्याप्यब्जे ! त्वद्वक्त्रेणोपमानरहितेन ।समताभिलाषदोषाद्दोषाकरता विधोर्दुरन्ताभृत् ॥ ५५॥

dvijarājasyāpyabje ! tvadvaktreṇopamānarahitena |samatābhilāṣadoṣāddoṣākaratā vidhordurantābhṛt || 55||

पद्मे ! परस्वहरणं दोषायेति प्रभाषणं मिथ्या ।अपहृत्य राजलक्ष्मीमपदोषं यद्विभाति ते वक्त्रेम् ॥ ५६॥

padme ! parasvaharaṇaṃ doṣāyeti prabhāṣaṇaṃ mithyā |apahṛtya rājalakṣmīmapadoṣaṃ yadvibhāti te vaktrem || 56||

निर्जित्य नीरजातं निखिलं मुरवैरिसुन्दरि ! मुखेन ।आसनमाकलितं ते नूनं पद्मासनासि तेनैव ॥ ५७॥

nirjitya nīrajātaṃ nikhilaṃ muravairisundari ! mukhena |āsanamākalitaṃ te nūnaṃ padmāsanāsi tenaiva || 57||

त्वद्वदनाभिभवोद्यत्तापातिशयं दिवानिशं पद्मम् ।अम्भसि वासं कुरुते नूनं तस्यापनोदनायाब्जे ! ॥ ५८॥

tvadvadanābhibhavodyattāpātiśayaṃ divāniśaṃ padmam |ambhasi vāsaṃ kurute nūnaṃ tasyāpanodanāyābje ! || 58||

सन्ततमित्रविरोधी दोषासक्तः कलङ्कवानिन्दुः ।तव वदनेन कथं वा कमले! कल्याणगुणभुवा तुल्यः ॥ ५९॥

santatamitravirodhī doṣāsaktaḥ kalaṅkavāninduḥ |tava vadanena kathaṃ vā kamale! kalyāṇaguṇabhuvā tulyaḥ || 59||

देवि! तवाननचन्द्रप्रसादभिक्षाटनेन राजापि ।पूर्णश्चन्द्रिकयाहो जीवञ्जीवस्य तृप्तिमातनुते ॥ ६०॥

devi! tavānanacandraprasādabhikṣāṭanena rājāpi |pūrṇaścandrikayāho jīvañjīvasya tṛptimātanute || 60||

त्वत्कण्ठकान्तिभाग्यं दृष्ट्वा शङ्खास्सहस्रशो देवि ! ।तल्लाभाय पयोधेरन्तं गत्वा चिरं तपस्यन्ति ॥ ६१॥

tvatkaṇṭhakāntibhāgyaṃ dṛṣṭvā śaṅkhāssahasraśo devi ! |tallābhāya payodherantaṃ gatvā ciraṃ tapasyanti || 61||

कण्ठेन ते हृतश्रीः कमले ! विमलोऽपि सन्ततं कम्बुः ।घुमुघुमुनिनदव्याजात् क्रोशति राज्ञां पुरः समयदर्शी ॥ ६२॥

kaṇṭhena te hṛtaśrīḥ kamale ! vimalo'pi santataṃ kambuḥ |ghumughumuninadavyājāt krośati rājñāṃ puraḥ samayadarśī || 62||

त्वत्कण्ठकान्तिजनितं भञ्जनमाख्यातुमुद्यता जलजाः ।विस्तृतजनशब्दतया पद्मिन्याम्रेडयन्ति भं भमिति ॥ ६३॥

tvatkaṇṭhakāntijanitaṃ bhañjanamākhyātumudyatā jalajāḥ |vistṛtajanaśabdatayā padminyāmreḍayanti bhaṃ bhamiti || 63||

कम्बुभ्रमेण कण्ठं चक्रभ्रान्त्या नितम्बबिम्बमपि ।परिमृशति ते कराभ्यां पतिरतिदुर्भेदशङ्खचक्राभ्याम् ॥ ६४॥

kambubhrameṇa kaṇṭhaṃ cakrabhrāntyā nitambabimbamapi |parimṛśati te karābhyāṃ patiratidurbhedaśaṅkhacakrābhyām || 64||

बाहू शिरीषमालामार्दवकीतन्दुमर्दने राहू ।सेतू समग्रशोभासिन्धोर्मन्ये समुद्रकन्ये ! ते ॥ ६५॥

bāhū śirīṣamālāmārdavakītandumardane rāhū |setū samagraśobhāsindhormanye samudrakanye ! te || 65||

अतिसुरभिः करपद्मो वाञ्छितदानैर्न केवलं गन्धैः ।वारिधिपुत्रि ! वदान्यं कविमुक्तं देवि! कल्पमातनुते ॥ ६६॥

atisurabhiḥ karapadmo vāñchitadānairna kevalaṃ gandhaiḥ |vāridhiputri ! vadānyaṃ kavimuktaṃ devi! kalpamātanute || 66||

देवि ! करेण भवत्या दत्तसमस्तेप्सितेन भक्तानाम् ।स्पर्शनदूरीकरणं सोदरगीर्वाणशाखिनामुचितम् ॥ ६७॥

devi ! kareṇa bhavatyā dattasamastepsitena bhaktānām |sparśanadūrīkaraṇaṃ sodaragīrvāṇaśākhināmucitam || 67||

देवि ! तवाननभासा परिभूतः पर्वचन्द्रमा नूनम् ।तेन हि शश्वत् परिधिव्याजप्राकारमध्यमध्यास्ते ॥ ६८॥

devi ! tavānanabhāsā paribhūtaḥ parvacandramā nūnam |tena hi śaśvat paridhivyājaprākāramadhyamadhyāste || 68||

पद्मकुलं परिभूतं पद्मे ! त्वत्पाणिपद्मरागेण ।तत्प्रेषितं सदैकं त्वत्पाणिं सेवते सरोजातम् ॥ ६९॥

padmakulaṃ paribhūtaṃ padme ! tvatpāṇipadmarāgeṇa |tatpreṣitaṃ sadaikaṃ tvatpāṇiṃ sevate sarojātam || 69||

अनुदिनमर्काभिमुखं वनभुवि शैवालवल्कलं कमलम् ।तप्त्वा तपोऽतितीव्रं प्रापत् त्वत्पाणिपद्मसाधर्म्यम् ॥ ७०॥

anudinamarkābhimukhaṃ vanabhuvi śaivālavalkalaṃ kamalam |taptvā tapo'titīvraṃ prāpat tvatpāṇipadmasādharmyam || 70||

हारा विभान्ति गौरा हरिदयिते ! ते मुखोडुराजस्य ।सेवार्थमागतानां ताराणामिव गणाः पुरोगाणाम् ॥ ७१॥

hārā vibhānti gaurā haridayite ! te mukhoḍurājasya |sevārthamāgatānāṃ tārāṇāmiva gaṇāḥ purogāṇām || 71||

हारलता तब पद्मे ! सुकुमारस्याङ्गभूकुमारस्य ।क्रीडामृणाळडोळाशङ्कां नाङ्क्रूरयत्यसौ कस्य ॥ ७२॥

hāralatā taba padme ! sukumārasyāṅgabhūkumārasya |krīḍāmṛṇāḷaḍoḷāśaṅkāṃ nāṅkrūrayatyasau kasya || 72||

तव कुचगिरितटवासी कृतरोमाळीनकन्यकास्नानः ।कश्चन मुक्ताहारो योगीवाभाति नित्यशुद्धात्मा ॥ ७३॥

tava kucagiritaṭavāsī kṛtaromāḷīnakanyakāsnānaḥ |kaścana muktāhāro yogīvābhāti nityaśuddhātmā || 73||

उन्नतिमुरोजयुग्मे ! पद्मे दृष्टैव पर्वतास्त्रपया ।उदधौ चिरं निलीना भीत्या शक्रादिति प्रथामात्रम् ॥ ७४॥

unnatimurojayugme ! padme dṛṣṭaiva parvatāstrapayā |udadhau ciraṃ nilīnā bhītyā śakrāditi prathāmātram || 74||

तव कुचकुम्भद्वन्द्वे बद्धस्पर्धानि डाडिमफलानि ।तुलनाहीनाः कीरास्तुण्डैरेतानि खण्डयन्त्यब्जे ! ॥ ७५॥

tava kucakumbhadvandve baddhaspardhāni ḍāḍimaphalāni |tulanāhīnāḥ kīrāstuṇḍairetāni khaṇḍayantyabje ! || 75||

कोदण्डस्य पुरारेरुद्दण्डस्यापि हन्त बाणस्य ।कबळीकुरुते मानं पुगळी कुचयोस्तवेन्दिरे ! युगपत् ॥ ७६॥

kodaṇḍasya purāreruddaṇḍasyāpi hanta bāṇasya |kabaḷīkurute mānaṃ pugaḷī kucayostavendire ! yugapat || 76||

सन्ततमुक्ताहारावपि तव पीनौ पयोधरौ भातः ।तेन कथं पीनत्वं देवि ! भवेद्रात्रिभोजने मानम् ॥ ७७॥

santatamuktāhārāvapi tava pīnau payodharau bhātaḥ |tena kathaṃ pīnatvaṃ devi ! bhavedrātribhojane mānam || 77||

कनकमहीघरगौरवकबलीकरणादिवातिपीनमपि ।मुक्ताहारवदास्ते स्तनयुगलं देवि ! तावकं चित्रम् ॥ ७८॥

kanakamahīgharagauravakabalīkaraṇādivātipīnamapi |muktāhāravadāste stanayugalaṃ devi ! tāvakaṃ citram || 78||

इति किल दर्शनरीतिः कार्यमुपादानकारणाभित्रम् ।देवि! तव स्तनकुम्भौ चक्राभिन्नौ कथं न दृश्येते ॥ ७९॥

iti kila darśanarītiḥ kāryamupādānakāraṇābhitram |devi! tava stanakumbhau cakrābhinnau kathaṃ na dṛśyete || 79||

कलयति दण्डः कलशं सर्वैर्बहुशः श्रुतं च दृष्टं च ।जननि ! तव स्तनकलशो जनयति मधुवैरिमानदण्डमहो ! ॥ ८०॥

kalayati daṇḍaḥ kalaśaṃ sarvairbahuśaḥ śrutaṃ ca dṛṣṭaṃ ca |janani ! tava stanakalaśo janayati madhuvairimānadaṇḍamaho ! || 80||

सर्वारीणां जेता दुर्वारेणैव देवि! चक्रेण ।हन्त कथं ते विजितः कान्तो वक्षोरुहात्मचक्रेण ॥ ८१॥

sarvārīṇāṃ jetā durvāreṇaiva devi! cakreṇa |hanta kathaṃ te vijitaḥ kānto vakṣoruhātmacakreṇa || 81||

कल्लोलिनीशकन्ये ! कलये रोमावलिप्रभेदेन ।तव कान्तिवार्धिमध्ये नवजलदश्यामको हरिः शेते ॥ ८२॥

kallolinīśakanye ! kalaye romāvaliprabhedena |tava kāntivārdhimadhye navajaladaśyāmako hariḥ śete || 82||

नामीसरोवनान्तः क्रीडन्मदनद्विपाधिपोत्क्षिताम् ।शैवालवल्लरीं ते रोमलतां देवि ! कथयन्ति ॥ ८३॥

nāmīsarovanāntaḥ krīḍanmadanadvipādhipotkṣitām |śaivālavallarīṃ te romalatāṃ devi ! kathayanti || 83||

मध्यः प्रथमं मानं महितगुणौघस्तवानुमानमपि ।वपुरप्युपमितिशब्दं दूरीकुरुतेऽम्ब ! केन वर्ण्यासि ॥ ८४॥

madhyaḥ prathamaṃ mānaṃ mahitaguṇaughastavānumānamapi |vapurapyupamitiśabdaṃ dūrīkurute'mba ! kena varṇyāsi || 84||

तव कुचकुम्भस्य गुरोरन्तेवासी विवेकहीनस्य ।दर्शनयोग्यो नाभून्मध्यस्ते देवि ! नास्तिवादरतः ॥ ८५॥

tava kucakumbhasya gurorantevāsī vivekahīnasya |darśanayogyo nābhūnmadhyaste devi ! nāstivādarataḥ || 85||

प्रत्यक्षाविषयत्वादतिरिक्तत्वादनङ्गजनकत्वात् ।देवि ! वलिश्रीभजनान्मध्यस्ते कान्तविभ्रमं तनुते ॥ ८६॥

pratyakṣāviṣayatvādatiriktatvādanaṅgajanakatvāt |devi ! valiśrībhajanānmadhyaste kāntavibhramaṃ tanute || 86||

चिन्तामणिवादस्ते करयोर्द्दशि कामशास्त्रवादोऽब्जे ! ।मध्ये मायावादो गौरववादः पयोधरद्वन्द्वे ॥ ८७॥

cintāmaṇivādaste karayorddaśi kāmaśāstravādo'bje ! |madhye māyāvādo gauravavādaḥ payodharadvandve || 87||

महदणुपरिमाणगतं विश्रान्तं देवि तारतम्यं ते ।वक्षोरुहे च मध्ये न व्योमादौ न चापि परमाणौ ॥ ८८॥

mahadaṇuparimāṇagataṃ viśrāntaṃ devi tāratamyaṃ te |vakṣoruhe ca madhye na vyomādau na cāpi paramāṇau || 88||

कठिनात्माघः कुरुते सर्वं कमले! कृथं सनामिगतम् ।दृष्टमितीदमुरोजे मध्यं कृशमेव कुर्वति स्पष्टम् ॥ ८९॥

kaṭhinātmāghaḥ kurute sarvaṃ kamale! kṛthaṃ sanāmigatam |dṛṣṭamitīdamuroje madhyaṃ kṛśameva kurvati spaṣṭam || 89||

तुङ्गपयोधरशैलद्वन्द्वोद्वहनेन सन्ततं देवि ! ।पश्यामि कार्यमुचितं मध्यस्य श्रीमतोऽपि ते मातः ! ॥ ९०॥

tuṅgapayodharaśailadvandvodvahanena santataṃ devi ! |paśyāmi kāryamucitaṃ madhyasya śrīmato'pi te mātaḥ ! || 90||

तव रोमराजियमुनानित्यस्फीतेऽपि मध्यदेशेऽस्मिन् ।क्षामकथा कथमब्जे ! नाभीसरसीपरिष्कृतेऽपि सदा ॥ ९१॥

tava romarājiyamunānityasphīte'pi madhyadeśe'smin |kṣāmakathā kathamabje ! nābhīsarasīpariṣkṛte'pi sadā || 91||

रोमाळियूपदण्डे चितपशुं बद्धुमम्ब ! ते पत्युः । (बन्धुमम्ब)सम्पादितेव रशना त्रिवलिमिषेणाङ्गजन्मनाध्वरिणा ॥ ९२॥

romāḷiyūpadaṇḍe citapaśuṃ baddhumamba ! te patyuḥ | (bandhumamba)sampāditeva raśanā trivalimiṣeṇāṅgajanmanādhvariṇā || 92||

आभाति नाभिरब्जे ! तव तनुजनुषा निषादवीरेण ।पातयितुं हरिचित्तं मत्तभं सम्भृतो यथा गर्तः ॥ ९३॥

ābhāti nābhirabje ! tava tanujanuṣā niṣādavīreṇa |pātayituṃ haricittaṃ mattabhaṃ sambhṛto yathā gartaḥ || 93||

शङ्के तवाम्ब ! नाभिं शम्बररिपुणा विजित्य दैत्यारिम् ।रोमाळिनीलरत्नस्तम्भनिखाताय सम्भृतं वभ्रम् ॥ ९४॥

śaṅke tavāmba ! nābhiṃ śambararipuṇā vijitya daityārim |romāḷinīlaratnastambhanikhātāya sambhṛtaṃ vabhram || 94||

निवसन्ति येऽधिकाञ्चि प्रायः शुद्धा भवन्ति ते मुक्ताः ।इति मणिरशनांविकसन्मुक्तावल्याम्ब ! दर्शयस्यद्धा ॥ ९५॥

nivasanti ye'dhikāñci prāyaḥ śuddhā bhavanti te muktāḥ |iti maṇiraśanāṃvikasanmuktāvalyāmba ! darśayasyaddhā || 95||

अवनतमौलिरियं त्वामञ्जलिमभिनीय कुसुमकोशमिषात् ।रम्भा तवोरुविजिता सम्भावयतीति मे तर्कः ॥ ९६॥

avanatamauliriyaṃ tvāmañjalimabhinīya kusumakośamiṣāt |rambhā tavoruvijitā sambhāvayatīti me tarkaḥ || 96||

कुम्भीन्द्रकुम्भवृत्तं जानुद्वन्द्वं तवाप्रतिद्वन्द्वम् ।हन्त हरेरपि धैर्यं हरते दुर्धर्षमब्धिराजसुते ! ॥ ९७॥

kumbhīndrakumbhavṛttaṃ jānudvandvaṃ tavāpratidvandvam |hanta harerapi dhairyaṃ harate durdharṣamabdhirājasute ! || 97||

जङ्घा निषङ्गशङ्कामङ्कूरयत्यङ्गजेन्मनो देवि ! ।तत् खलु तदग्रभागे पश्चशरस्फूर्तिमङ्गुलिव्याजात् ॥ ९८॥ (स्फूर्तिरङ्गुलिव्याजात्)

jaṅghā niṣaṅgaśaṅkāmaṅkūrayatyaṅgajenmano devi ! |tat khalu tadagrabhāge paścaśarasphūrtimaṅgulivyājāt || 98|| (sphūrtiraṅgulivyājāt)

तव पदभावः प्राप्तस्तामरसेनेति नात्र सन्देहः ।कथमन्यथा स योगो भावी कान्तेन हंसकेनाब्जे ! ॥ ९९॥

tava padabhāvaḥ prāptastāmaraseneti nātra sandehaḥ |kathamanyathā sa yogo bhāvī kāntena haṃsakenābje ! || 99||

पादतले परिदृश्यं पद्मे ! रेखात्मना स्वयं गूढम् ।तव चरणश्रीमिक्षाचरणं विदधाति सज्यमम्बुरुहम् ॥ १००॥ (सत्यमम्बुरुहम्)

pādatale paridṛśyaṃ padme ! rekhātmanā svayaṃ gūḍham |tava caraṇaśrīmikṣācaraṇaṃ vidadhāti sajyamamburuham || 100|| (satyamamburuham)

अर्कोऽपि यस्य भजनादजनि श्रीमाननेन जनितश्रीः ।पद्मं कथं नु तुलनामर्हति पादेन तावकेनाब्जे ! ॥ १०१॥

arko'pi yasya bhajanādajani śrīmānanena janitaśrīḥ |padmaṃ kathaṃ nu tulanāmarhati pādena tāvakenābje ! || 101||

जलजं कृतसङ्कोचं द्विजराजस्थापि दर्शने देवि ! ।मानितमधुपं शिरसा कथमधिरोहेत् पदेन ते तुलनाम् ॥ १०२॥

jalajaṃ kṛtasaṅkocaṃ dvijarājasthāpi darśane devi ! |mānitamadhupaṃ śirasā kathamadhirohet padena te tulanām || 102||

साम्राज्येऽम्बुरुहाणां तव पदमीडेऽभिषिच्यमानमिव ।जानुस्मृतां जनानां हेतुः सञ्चिन्तितार्थसिद्धीनाम् ॥ १०३॥ (जातिस्मृतां)

sāmrājye'mburuhāṇāṃ tava padamīḍe'bhiṣicyamānamiva |jānusmṛtāṃ janānāṃ hetuḥ sañcintitārthasiddhīnām || 103|| (jātismṛtāṃ)

मदनदरीजनकबरीनलिनैरुद्यन्मरन्दसंसारे (?) ।पातु पराकृतपद्मं मातुर्जगतां पदाम्बुजातं माम् ॥ १०४॥

madanadarījanakabarīnalinairudyanmarandasaṃsāre (?) |pātu parākṛtapadmaṃ māturjagatāṃ padāmbujātaṃ mām || 104||

सम्भावितापचारं ज्ञानाज्ञानात्तव स्तुतिव्याजात् ।देवि सहस्व दयालो ! देहि मम श्रीपतौ परां भक्तिम् ॥ १०५॥

sambhāvitāpacāraṃ jñānājñānāttava stutivyājāt |devi sahasva dayālo ! dehi mama śrīpatau parāṃ bhaktim || 105||

जगति ख्यातिरशेषात्त्वकुलेयेति सर्वसिद्धान्तम् ।(?)जननि कथं ते ख्यातेरुत्पत्तिः श्रूयते पुराणादौ ॥ १०६॥

jagati khyātiraśeṣāttvakuleyeti sarvasiddhāntam |(?)janani kathaṃ te khyāterutpattiḥ śrūyate purāṇādau || 106||

यज्ञवराहः श्रीमान् वाधूलम्बालजो धीमान् ।लक्ष्मी शतकमतानीदक्षीणानन्दकन्दळीकन्दम् ॥ १०७॥

yajñavarāhaḥ śrīmān vādhūlambālajo dhīmān |lakṣmī śatakamatānīdakṣīṇānandakandaḷīkandam || 107||

इति यज्ञवराहकृतं लक्ष्मीशतकं सम्पूर्णम् ।

iti yajñavarāhakṛtaṃ lakṣmīśatakaṃ sampūrṇam |