लक्ष्मीस्तवः Lakshmi Stava

सुधासारासारादपि बहुलसारा कुवलयावलीदामश्यामा शुभविभवसामस्त्यजननी ।मम श्रेयो भूयो वितरतु सुधासिन्धुदुहितुःकृपातुङ्गापाङ्गोल्लसदसमशृङ्गारलहरी ॥ १॥

sudhāsārāsārādapi bahulasārā kuvalayāvalīdāmaśyāmā śubhavibhavasāmastyajananī |mama śreyo bhūyo vitaratu sudhāsindhuduhituḥkṛpātuṅgāpāṅgollasadasamaśṛṅgāralaharī || 1||

जगत्स्रष्टा स्रष्टा श्रुतिभिरनवद्यप्रसृतिभिचतुर्मुख्या मुख्यानपि गुणलवांस्ते कवयितुम् ।रमे नेष्टामीष्टां तव शिशुरयं त्वत्करुणयाग्रहीतुं स्तम्बोऽपि प्रभवति सितां सैकतयुताम् ॥ २॥

jagatsraṣṭā sraṣṭā śrutibhiranavadyaprasṛtibhicaturmukhyā mukhyānapi guṇalavāṃste kavayitum |rame neṣṭāmīṣṭāṃ tava śiśurayaṃ tvatkaruṇayāgrahītuṃ stambo'pi prabhavati sitāṃ saikatayutām || 2||

महिम्नः पारं ते द्रुहिणपुरजित्तारक जितःक्षमन्ते वानन्ते जननि न चतुष्पञ्चषमुखाः ।यदि त्वन्ये मन्ये जलधिपतिकन्ये कवयितुंयतेरन्नीशेरन मशकशिशुकाः सिन्धुगिलने ॥ ३॥

mahimnaḥ pāraṃ te druhiṇapurajittāraka jitaḥkṣamante vānante janani na catuṣpañcaṣamukhāḥ |yadi tvanye manye jaladhipatikanye kavayituṃyaterannīśerana maśakaśiśukāḥ sindhugilane || 3||

नृपान् नावन्नावं भवजलधिनावं तव कृपांरमे नीचाः केचिज्जहतु भुवि निर्विण्णरसनाः ।किमेतैर्जाह्नव्यास्तटभुवि खनद्भिः प्रवणतादुरापोद कूपं त्वयि कृतभरोऽहं तदधुना ॥ ४॥

nṛpān nāvannāvaṃ bhavajaladhināvaṃ tava kṛpāṃrame nīcāḥ kecijjahatu bhuvi nirviṇṇarasanāḥ |kimetairjāhnavyāstaṭabhuvi khanadbhiḥ pravaṇatādurāpoda kūpaṃ tvayi kṛtabharo'haṃ tadadhunā || 4||

तव स्तोत्रं चित्रं त्रिभुवन पवित्रं जिगदिषोःसमन्ताज्जृम्भन्ताममलवदने पद्मसदने ।नटद्भाषायोषाकरकमलभूषापरिकनन्मणीभूषोन्मेषप्रतिमगतयो मे भणितयः ॥ ५॥

tava stotraṃ citraṃ tribhuvana pavitraṃ jigadiṣoḥsamantājjṛmbhantāmamalavadane padmasadane |naṭadbhāṣāyoṣākarakamalabhūṣāparikananmaṇībhūṣonmeṣapratimagatayo me bhaṇitayaḥ || 5||

श्रियामेकं मूलं द्विरदगतिनम्रं त्रिविधचित्कलापं संसेव्यं सविनति चतुष्पञ्चषमुखैः ।प्रदीपत्सप्ताश्वं प्रभवतु सदाष्टापदपदंमहालक्षम्याश्चित्ते मम नवलसद्यौवनदशम् ॥ ६॥

śriyāmekaṃ mūlaṃ dviradagatinamraṃ trividhacitkalāpaṃ saṃsevyaṃ savinati catuṣpañcaṣamukhaiḥ |pradīpatsaptāśvaṃ prabhavatu sadāṣṭāpadapadaṃmahālakṣamyāścitte mama navalasadyauvanadaśam || 6||

सरस्वत्या सत्या वलमथनसत्याप्यसुलभंभवद्दास्यं पश्यञ्जिगदिषति यस्ते तदुपमाम् ।अयं निम्बं बिम्बं विवदिषति पद्मे सुरतरोःसमं लोष्टं स्पष्टं हि कलयिषतेऽष्टापदगिरेः ॥ ७॥

sarasvatyā satyā valamathanasatyāpyasulabhaṃbhavaddāsyaṃ paśyañjigadiṣati yaste tadupamām |ayaṃ nimbaṃ bimbaṃ vivadiṣati padme surataroḥsamaṃ loṣṭaṃ spaṣṭaṃ hi kalayiṣate'ṣṭāpadagireḥ || 7||

त्वया जुष्टस्तुष्टः कमपि खलु दुष्टं बलिभुजंसमत्रास्त त्रस्तं परमपुरुषो रुक्मिणमपि ।तवासान्निध्येऽहन् दशवदनचैद्यादिचपलानितीदं ते लक्ष्मि प्रथयति घृणैकप्रवणताम् ॥ ८॥

tvayā juṣṭastuṣṭaḥ kamapi khalu duṣṭaṃ balibhujaṃsamatrāsta trastaṃ paramapuruṣo rukmiṇamapi |tavāsānnidhye'han daśavadanacaidyādicapalānitīdaṃ te lakṣmi prathayati ghṛṇaikapravaṇatām || 8||

जगद्रक्षाशिक्षाप्रभृतिमहिमानं भगवतित्वदेकान्तं प्राहुः कतिचिदपरे त्वत्पतिगतम् ।नयापेतैरेतैरलमखिलवेदान्तकलनेप्रतीमस्तन्मिश्रं खलु शुभवतोरम्ब भवतोः ॥ ९॥

jagadrakṣāśikṣāprabhṛtimahimānaṃ bhagavatitvadekāntaṃ prāhuḥ katicidapare tvatpatigatam |nayāpetairetairalamakhilavedāntakalanepratīmastanmiśraṃ khalu śubhavatoramba bhavatoḥ || 9||

तवानल्पं तल्पं फणिकुलपतिस्तद्गिरिपतेरुरोरत्नं प्रत्नं तव भजति भद्रासनगतिम् ।त्रयो वेदाः सौधा जननि कमलं सद्म विमलंभवद्भूमा भूमावहह न पदं वाङ्मनसयोः ॥ १०॥

tavānalpaṃ talpaṃ phaṇikulapatistadgiripateruroratnaṃ pratnaṃ tava bhajati bhadrāsanagatim |trayo vedāḥ saudhā janani kamalaṃ sadma vimalaṃbhavadbhūmā bhūmāvahaha na padaṃ vāṅmanasayoḥ || 10||

महावृत्ते यत्ते सकरुणकटाक्षप्रसरणात्पदं स्वं स्वं प्राप्ता हरिहरविरिञ्चिप्रभृतयः ।जगच्चित्तायत्ता जगदुदयसत्तावगतयोयतस्तत् त्वं तत्त्वं परमिति रमे निश्चिनुमहे ॥ ११॥

mahāvṛtte yatte sakaruṇakaṭākṣaprasaraṇātpadaṃ svaṃ svaṃ prāptā hariharaviriñciprabhṛtayaḥ |jagaccittāyattā jagadudayasattāvagatayoyatastat tvaṃ tattvaṃ paramiti rame niścinumahe || 11||

नवोन्मीलन्नीलोत्पलदलकुलश्यामलतमःकटाक्षस्ते हस्ते कलयति नरं यं भगवति ।अयं रङ्गद्भृङ्गोत्कटकरटिगण्डस्थलगलन्मदस्यन्देऽलिन्दे चरति चरितं तेऽद्भुतमिदम् ॥ १२॥

navonmīlannīlotpaladalakulaśyāmalatamaḥkaṭākṣaste haste kalayati naraṃ yaṃ bhagavati |ayaṃ raṅgadbhṛṅgotkaṭakaraṭigaṇḍasthalagalanmadasyande'linde carati caritaṃ te'dbhutamidam || 12||

तव भ्राता त्राता कुवलयगरिम्णस्तव पितामहासत्त्वो धत्ते भुवि भुवनसाम्राज्यमखिलम् ।क्षमः सृष्टौ पुष्टौ पतिरपि निघृष्टौ च जगतांरमे साम्राज्यं ते क इह विवरीतुं प्रभवति ॥ १३॥

tava bhrātā trātā kuvalayagarimṇastava pitāmahāsattvo dhatte bhuvi bhuvanasāmrājyamakhilam |kṣamaḥ sṛṣṭau puṣṭau patirapi nighṛṣṭau ca jagatāṃrame sāmrājyaṃ te ka iha vivarītuṃ prabhavati || 13||

रणे शक्तिं युक्तिं नयविधिषु रक्ति गुणगणेगुरौ भक्तिं सक्तिं कृतफणितिवृक्तिं च सदसि ।वहन्तोऽपि क्ष्मापा दधति लघुतां त्वद्विमुखितास्त्वया दृष्टो दुष्टोऽप्यखिलगुणजुष्टोऽम्ब भवति ॥ १४॥

raṇe śaktiṃ yuktiṃ nayavidhiṣu rakti guṇagaṇegurau bhaktiṃ saktiṃ kṛtaphaṇitivṛktiṃ ca sadasi |vahanto'pi kṣmāpā dadhati laghutāṃ tvadvimukhitāstvayā dṛṣṭo duṣṭo'pyakhilaguṇajuṣṭo'mba bhavati || 14||

कृपावर्षोत्कर्षादमरशिखिहर्षं विदधतंपरव्योम्नि स्फीतं सकलफलदं कृष्णजलदम् ।श्रिता विद्युल्लेखा चलनरहिता नित्यमहितारमा तृष्णापूर्त्यै वसुविसरमाकल्पयतु नः ॥ १५॥

kṛpāvarṣotkarṣādamaraśikhiharṣaṃ vidadhataṃparavyomni sphītaṃ sakalaphaladaṃ kṛṣṇajaladam |śritā vidyullekhā calanarahitā nityamahitāramā tṛṣṇāpūrtyai vasuvisaramākalpayatu naḥ || 15||

प्रवालश्रीरोष्ठे कचभुवि घनालिद्युतिरुरोभुवौ कुम्भावब्जप्रथितकदनं चापि वदनम् ।कटी गोत्राभोगास्पदमहिमहीभृत्तटवसत्युरःसद्मे (पद्मे) भगवति ततस्त्वं जयमयी ॥ १६॥

pravālaśrīroṣṭhe kacabhuvi ghanālidyutirurobhuvau kumbhāvabjaprathitakadanaṃ cāpi vadanam |kaṭī gotrābhogāspadamahimahībhṛttaṭavasatyuraḥsadme (padme) bhagavati tatastvaṃ jayamayī || 16||

मुखे चान्द्रीं शाङ्खीं गलभुवि च मैनीं नयनयोरुचिं सौधीं वाचि त्रिवलिषु च वैचीं प्रपदयोः ।पदोः कौर्मीं पाद्मीं नखततिषु मौक्तीं च दधतीव्यनक्षि श्री(रब्धे)र्लयमनुवहन्ति स्त्रिय इति ॥ १७॥

mukhe cāndrīṃ śāṅkhīṃ galabhuvi ca mainīṃ nayanayoruciṃ saudhīṃ vāci trivaliṣu ca vaicīṃ prapadayoḥ |padoḥ kaurmīṃ pādmīṃ nakhatatiṣu mauktīṃ ca dadhatīvyanakṣi śrī(rabdhe)rlayamanuvahanti striya iti || 17||

सुमोल्लासो हासो भ्रमरनिकरास्तेऽम्ब चिकुरामधुद्रोणी वाणी भगवति करौ पल्लववरौ ।भुजौ शाखाभेदौ नखमुखततिः कोरकततिस्ततो मन्येऽम्ब त्वां मनसि ललितां कल्पलतिकाम् ॥ १८॥

sumollāso hāso bhramaranikarāste'mba cikurāmadhudroṇī vāṇī bhagavati karau pallavavarau |bhujau śākhābhedau nakhamukhatatiḥ korakatatistato manye'mba tvāṃ manasi lalitāṃ kalpalatikām || 18||

त्रं वक्त्रं वचनरचने माधवरुचिःकचः कृष्णश्चक्रप्रकृतिमपि रोमालिरयते ।वलग्ने संलग्ना हरिविहतिरित्यम्ब सततंपदं धत्तां चित्ताम्बुरुहि मम ते विष्णुमयता ॥ १९॥

traṃ vaktraṃ vacanaracane mādhavaruciḥkacaḥ kṛṣṇaścakraprakṛtimapi romālirayate |valagne saṃlagnā harivihatirityamba satataṃpadaṃ dhattāṃ cittāmburuhi mama te viṣṇumayatā || 19||

सुधांशुस्ते वक्त्रं सुमविलसितं मन्दहसितंसुधा वाणी वेणी सुरपतिमणीभङ्गसरणिः ।सुषिर्नाभिर्बाहू सुरतरुलतासुन्दरतमौसुवर्णप्रागल्भ्यं तव जननि गात्रेषु जयति ॥ २०॥

sudhāṃśuste vaktraṃ sumavilasitaṃ mandahasitaṃsudhā vāṇī veṇī surapatimaṇībhaṅgasaraṇiḥ |suṣirnābhirbāhū suratarulatāsundaratamausuvarṇaprāgalbhyaṃ tava janani gātreṣu jayati || 20||

त्रिवृद्भावं पञ्चीभवनमपि च क्वापि समयेयतः स्वैरं नारायणि तव बरीभर्ति कबरी ।तमो नाम श्यामं त्रिगुणसमतायां यदुदितंजगन्मातस्तत् ते तदिति हृदि तां निश्चिनुमहे ॥ २१॥

trivṛdbhāvaṃ pañcībhavanamapi ca kvāpi samayeyataḥ svairaṃ nārāyaṇi tava barībharti kabarī |tamo nāma śyāmaṃ triguṇasamatāyāṃ yaduditaṃjaganmātastat te taditi hṛdi tāṃ niścinumahe || 21||

सुधासान्द्रश्चन्द्रस्तव सुमुखतां प्राप्य नतदृक्चकोरीनारीणां मुदमपि धुरीणां रचयति ।इति श्रुत्वा मत्वा स्वयमपि तदाशिश्रयिषयोदितां श्यामां श्यामां तव किरणयामाम्ब कबरीम् ॥ २२॥

sudhāsāndraścandrastava sumukhatāṃ prāpya natadṛkcakorīnārīṇāṃ mudamapi dhurīṇāṃ racayati |iti śrutvā matvā svayamapi tadāśiśrayiṣayoditāṃ śyāmāṃ śyāmāṃ tava kiraṇayāmāmba kabarīm || 22||

किरीटाद्रेर्नीलोपलफलकसोपानपटलीशिरःपश्चाच्चक्रद्युमणितनुसञ्जातयमुना ।श्रियं दद्यादुद्यत्सदनकमलामोदवशवर्त्यलिश्रेणी वेणी रतिपतिकृपाणी जननि ते ॥ २३॥

kirīṭādrernīlopalaphalakasopānapaṭalīśiraḥpaścāccakradyumaṇitanusañjātayamunā |śriyaṃ dadyādudyatsadanakamalāmodavaśavartyaliśreṇī veṇī ratipatikṛpāṇī janani te || 23||

मणीभूषावेषावरुणहरिणाङ्कौ निगलितौतमःश्रेणी वेणीघृतमकृत सीमन्तमभितः ।जगन्मातर्यत्तत्तिमिरनिगलोपाङ्गवलयप्रणालीवाराली भवदलकपाली विजयते ॥ २४॥

maṇībhūṣāveṣāvaruṇahariṇāṅkau nigalitautamaḥśreṇī veṇīghṛtamakṛta sīmantamabhitaḥ |jaganmātaryattattimiranigalopāṅgavalayapraṇālīvārālī bhavadalakapālī vijayate || 24||

गरादुग्रे व्यग्रे गलति गतभीः कन्तुरुदधेर्जनित्रीभिःस्त्रीभिर्जितवलभिदाप्त्वेन्द्रजिदिति ।प्रथां कृष्णं जिष्णुस्तव जननि वेणीकपटतोऽसृजन्मायामेघावलिमुदितशैलीमुखरुचिम् ॥ २५॥

garādugre vyagre galati gatabhīḥ kanturudadherjanitrībhiḥstrībhirjitavalabhidāptvendrajiditi |prathāṃ kṛṣṇaṃ jiṣṇustava janani veṇīkapaṭato'sṛjanmāyāmeghāvalimuditaśailīmukharucim || 25||

स्फुरच्चूडारत्नद्युमणियमुनायाः कचततेस्त्रिकाकुल्या श्रोणीगिरियुगलगा तेऽम्ब जयतु ।कलां कालोन्मीलत्कनककदलीकन्दलदलान्तरालीनां लीनामिव पिदधती या विलसति ॥ २६॥

sphuraccūḍāratnadyumaṇiyamunāyāḥ kacatatestrikākulyā śroṇīgiriyugalagā te'mba jayatu |kalāṃ kālonmīlatkanakakadalīkandaladalāntarālīnāṃ līnāmiva pidadhatī yā vilasati || 26||

महानीलावाले मृगमदरजोलेशकलितेजलं काले काले रविदुहितुरालिप्य च यदि ।तमालं पुष्णीयुर्यदि च परिपुष्येत् स कमलेतदा तन्मञ्जर्यः कथमपि दधीरन् कचरुचिम् ॥ २७॥

mahānīlāvāle mṛgamadarajoleśakalitejalaṃ kāle kāle raviduhiturālipya ca yadi |tamālaṃ puṣṇīyuryadi ca paripuṣyet sa kamaletadā tanmañjaryaḥ kathamapi dadhīran kacarucim || 27||

अहेर्जेता बर्हिःस्थितिभृदिनजातानुकृतिरुत्पलादेशः पाशी मरुदधिपतिः श्रीदविभवः ।शिवः स्रष्टा कृष्णस्तव कचभरोऽष्टावपि दिशांपतीन् मूर्तीस्तिस्रः स्वयमनुविधत्ते भगवति ॥ २८॥

aherjetā barhiḥsthitibhṛdinajātānukṛtirutpalādeśaḥ pāśī marudadhipatiḥ śrīdavibhavaḥ |śivaḥ sraṣṭā kṛṣṇastava kacabharo'ṣṭāvapi diśāṃpatīn mūrtīstisraḥ svayamanuvidhatte bhagavati || 28||

हलाघाताद् भीतां शरणमुपयातां विनिहितांत्वया पश्चाद्भागेऽवितुमकरुणोद्यत्करुणया ।रवेः कन्यां मन्यामह उदधिजे तेऽम्ब कबरींभयात् कृष्णा वेणीत्यनुकलितनामान्तरधृतिम् ॥ २९॥

halāghātād bhītāṃ śaraṇamupayātāṃ vinihitāṃtvayā paścādbhāge'vitumakaruṇodyatkaruṇayā |raveḥ kanyāṃ manyāmaha udadhije te'mba kabarīṃbhayāt kṛṣṇā veṇītyanukalitanāmāntaradhṛtim || 29||

सुवासघ्रीचीभिर्वचनरचनाभिर्निचुलितंलसद्भासोल्लासच्छविशमितनम्रार्तितिमिरम् ।शशाङ्कं शङ्कन्तां कतिचन मुखं तेऽम्बुजसखंन चैतत् सम्मन्ये स हि जननि जन्मादिकुटिलः ॥ ३०॥

suvāsaghrīcībhirvacanaracanābhirniculitaṃlasadbhāsollāsacchaviśamitanamrārtitimiram |śaśāṅkaṃ śaṅkantāṃ katicana mukhaṃ te'mbujasakhaṃna caitat sammanye sa hi janani janmādikuṭilaḥ || 30||

जले स्थित्वा कृत्वा मुखमभिमुखं चापि सवितुर्भ्रमद्भृङ्गारावच्छलमनुजपाप्याप नलिनी ।न ते वक्त्रच्छायालवमपि निजे स्मेरजलजेविधौ वैरं स्वैरं वहति न तपोऽप्यम्ब भवति ॥ ३१॥

jale sthitvā kṛtvā mukhamabhimukhaṃ cāpi saviturbhramadbhṛṅgārāvacchalamanujapāpyāpa nalinī |na te vaktracchāyālavamapi nije smerajalajevidhau vairaṃ svairaṃ vahati na tapo'pyamba bhavati || 31||

सदादर्शस्फूर्तिं दधति वदने तेऽब्जसदनेक्व चन्द्रस्योन्मेषः सम इति कथा तस्य वितथा ।जगन्मातस्तस्मात् स बहुलकृशस्तावकमुखश्रियै धत्ते तप्तं भवशिरसि गीर्वाणशिरसि ॥ ३२॥

sadādarśasphūrtiṃ dadhati vadane te'bjasadanekva candrasyonmeṣaḥ sama iti kathā tasya vitathā |jaganmātastasmāt sa bahulakṛśastāvakamukhaśriyai dhatte taptaṃ bhavaśirasi gīrvāṇaśirasi || 32||

सदा नासामुक्ताभरणमिषरोहिण्युपगतंपतिं दृष्ट्वा वक्रं परुषरुषमेकत्र मिलिताम् ।चहन्तीं तारालीमिव सवुसृणां मौक्तिकमयींललन्तीं श्रीकान्ते तव जयतु सीमन्तसरणिः ॥ ३३॥

sadā nāsāmuktābharaṇamiṣarohiṇyupagataṃpatiṃ dṛṣṭvā vakraṃ paruṣaruṣamekatra militām |cahantīṃ tārālīmiva savusṛṇāṃ mauktikamayīṃlalantīṃ śrīkānte tava jayatu sīmantasaraṇiḥ || 33||

मणीताटङ्काञ्चच्छुरणकचनीलावरणसद्रदश्रेणीमुक्ताच्छुरणसुपथे मन्मथरथे ।वचोविज्ञेयाश्चे तव मुखमये पार्श्वकलितंकपोलद्वन्द्वं ते मुकुरयुगमम्बामनुमहे ॥ ३४॥

maṇītāṭaṅkāñcacchuraṇakacanīlāvaraṇasadradaśreṇīmuktācchuraṇasupathe manmatharathe |vacovijñeyāśce tava mukhamaye pārśvakalitaṃkapoladvandvaṃ te mukurayugamambāmanumahe || 34||

जयन् मूर्तीस्तिस्रस्तिसृभिरिषुभिर्मध्यफलकेलिखन् रोमालीं ते जयलिपिमुदीर्णत्रिवलिकाम् ।स्मरः श्रान्त्यानेनाननशशिनि दत्तौ सकमलोत्पलारोपौ रोपौ किमु जननि दृग्भ्रूयुगमिदम् ॥ ३५॥

jayan mūrtīstisrastisṛbhiriṣubhirmadhyaphalakelikhan romālīṃ te jayalipimudīrṇatrivalikām |smaraḥ śrāntyānenānanaśaśini dattau sakamalotpalāropau ropau kimu janani dṛgbhrūyugamidam || 35||

महासौरभ्यं ते मुखनलिनमास्वादितुमणोरणीयस्त्वादास्ते किमु तिलकरूपेण स हरिः ।भवत्फाले नो चेन्निरतिशयसौरभ्यभरितेप्रकर्षः कस्तूर्याः क इव भविता लोकजननि ॥ ३६॥

mahāsaurabhyaṃ te mukhanalinamāsvāditumaṇoraṇīyastvādāste kimu tilakarūpeṇa sa hariḥ |bhavatphāle no cenniratiśayasaurabhyabhariteprakarṣaḥ kastūryāḥ ka iva bhavitā lokajanani || 36||

भवद्वक्त्रच्छायां कलयितुमिहाम्भोजशशिनौतपस्तप्त्वा रात्रिन्दिवमनुकल पुष्करतटे ।गतावर्थानर्थौ परिमलकलङ्कप्रसरणादतो हेतोरेतौ मम जननि वैरं कलयतः ॥ ३७॥

bhavadvaktracchāyāṃ kalayitumihāmbhojaśaśinautapastaptvā rātrindivamanukala puṣkarataṭe |gatāvarthānarthau parimalakalaṅkaprasaraṇādato hetoretau mama janani vairaṃ kalayataḥ || 37||

न सौरभ्यं चन्द्रे न च सरसिजे रम्यममृतंसदादर्शश्चाम्भोरुह वनविहारैकरसिके ।विधत्ते कस्तूरीतिलककलने सेवकविधिंततस्ते वक्त्रेन्दोरुपमितिपदं व्योमकमलम् ॥ ३८॥

na saurabhyaṃ candre na ca sarasije ramyamamṛtaṃsadādarśaścāmbhoruha vanavihāraikarasike |vidhatte kastūrītilakakalane sevakavidhiṃtataste vaktrendorupamitipadaṃ vyomakamalam || 38||

वृषोल्लासावासं तव वदनचन्द्रं भ्रमरकैर्वृतं साम्यं प्रेप्सन्नलिकुलयुतः सन्नुपगतः ।ततो राकाचन्द्रो मम जननि दैवज्ञविबुधैरिहोच्चोऽयं नीचोऽयमिति विवृणद्भिः परिहृतः ॥ ३९॥

vṛṣollāsāvāsaṃ tava vadanacandraṃ bhramarakairvṛtaṃ sāmyaṃ prepsannalikulayutaḥ sannupagataḥ |tato rākācandro mama janani daivajñavibudhairihocco'yaṃ nīco'yamiti vivṛṇadbhiḥ parihṛtaḥ || 39||

हरेर्वक्षोभागे कमलदलमाल्यभ्रमभृतःश्रयद्दारिद्र्याद्र्युद्दलनशतकोटिप्रसृतयः ।ददन्तां कल्याणं मम जलधिकन्ये जननि तेकटाक्षाः कालिन्दीकुवलकुलकूलङ्कषरुचः ॥ ४०॥

harervakṣobhāge kamaladalamālyabhramabhṛtaḥśrayaddāridryādryuddalanaśatakoṭiprasṛtayaḥ |dadantāṃ kalyāṇaṃ mama jaladhikanye janani tekaṭākṣāḥ kālindīkuvalakulakūlaṅkaṣarucaḥ || 40||

कुरङ्गस्ते रङ्गेश्वरि नयनशृङ्गारविजितोजहत्तन्द्रं चन्द्रं शरणमगमत् त्वन्मुखरुचा ।स चापास्तो हस्तार्पितमकृत शम्भोर्मृगमतःस्फुरत्स्वैश्वर्येष्वष्टसु चरति भिक्षां पशुपतिः ॥ ४१॥

kuraṅgaste raṅgeśvari nayanaśṛṅgāravijitojahattandraṃ candraṃ śaraṇamagamat tvanmukharucā |sa cāpāsto hastārpitamakṛta śambhormṛgamataḥsphuratsvaiśvaryeṣvaṣṭasu carati bhikṣāṃ paśupatiḥ || 41||

दृशोस्ते साम्येप्सर्भगवति चकोरैः सह मृगोभवद्वक्त्रामित्रं ह्यकृत शरणं शीतकिरणम् ।इति द्वेषादास्ये मृगमदमदास्तस्य रुधिरंध्रुवं नो चेत् का स्यादुपकृतिरिहात्यन्तसुरभौ ॥ ४२॥

dṛśoste sāmyepsarbhagavati cakoraiḥ saha mṛgobhavadvaktrāmitraṃ hyakṛta śaraṇaṃ śītakiraṇam |iti dveṣādāsye mṛgamadamadāstasya rudhiraṃdhruvaṃ no cet kā syādupakṛtirihātyantasurabhau || 42||

श्रुतिश्रेणीवेणीकुसुमरसपा णिङ्गय(म) पदप्रवालश्रीर्नीलोत्पलविसदृशौ तावकदृशौ ।शिशू खञ्जन्या इत्यनुमनुमहे यत्प्रसरणास्पदे नृत्यन्त्य(न्ये) सदवधयः सिद्धिनिधयः ॥ ४३॥

śrutiśreṇīveṇīkusumarasapā ṇiṅgaya(ma) padapravālaśrīrnīlotpalavisadṛśau tāvakadṛśau |śiśū khañjanyā ityanumanumahe yatprasaraṇāspade nṛtyantya(nye) sadavadhayaḥ siddhinidhayaḥ || 43||

पुरा पारावारे स्फुरदमृतसारे समुदितःसरोजानां द्रोग्घा जननि भवती चेत्यशृणवम् ।करोषि त्वं दृष्ट्या कलितदरहासप्रसरयापरं सिन्धूनिन्दून् भगवति सुधैकात्मवपुषः ॥ ४४॥

purā pārāvāre sphuradamṛtasāre samuditaḥsarojānāṃ drogghā janani bhavatī cetyaśṛṇavam |karoṣi tvaṃ dṛṣṭyā kalitadarahāsaprasarayāparaṃ sindhūnindūn bhagavati sudhaikātmavapuṣaḥ || 44||

दशाकृत्या सत्त्वं नखरमिषतोऽलक्तकमिषाद्वजो रक्तं व्यक्तं भगवति पदो तेऽश्रयदिति ।तमोऽक्ष्णोरर्केन्द्वोः शरणमगमत् कज्जलमयंन चेत् त्वद्दृष्टानां कथमिव तमोऽम्ब प्रसरति ॥ ४५॥

daśākṛtyā sattvaṃ nakharamiṣato'laktakamiṣādvajo raktaṃ vyaktaṃ bhagavati pado te'śrayaditi |tamo'kṣṇorarkendvoḥ śaraṇamagamat kajjalamayaṃna cet tvaddṛṣṭānāṃ kathamiva tamo'mba prasarati || 45||

धनुर्मीनौ भ्रूदृग्युगमजनिषातां समकरौकुचौ कुम्भौ श्रोणी कटकमिथुनाभां कलयतः ।कचेऽस्त्युन्मेषोऽलिश्रित उदधिकन्ये कृतषियस्तदेते सूक्ष्मत्वाज्जननि नवलग्नं विवृणुते ॥ ४६॥

dhanurmīnau bhrūdṛgyugamajaniṣātāṃ samakaraukucau kumbhau śroṇī kaṭakamithunābhāṃ kalayataḥ |kace'styunmeṣo'liśrita udadhikanye kṛtaṣiyastadete sūkṣmatvājjanani navalagnaṃ vivṛṇute || 46||

स्वदृक्शीताशीतांश्चनुकलननेमस्फुटमुखोन्मरन्दस्ते हस्ते सितकमलकोशोऽतिललितः ।महालोकानीकात्मक शिशुपरीपोषधृतसत्पयःशङ्खाशङ्कां दधदखिलपुष्टिं दिशतु नः ॥ ४७॥

svadṛkśītāśītāṃścanukalananemasphuṭamukhonmarandaste haste sitakamalakośo'tilalitaḥ |mahālokānīkātmaka śiśuparīpoṣadhṛtasatpayaḥśaṅkhāśaṅkāṃ dadhadakhilapuṣṭiṃ diśatu naḥ || 47||

फणावत्पर्यङ्कप्रणयिनि तवापाङ्गतुलनागुणाकाङ्क्षं स्वेन्दीवरमुपनतार्थं कलयितुम् ।स्वबिम्बावालान्तर्न्यधित सुवया पुष्टिमयतामिति स्तोकालोकास्तदुपगतिमङ्कं विवृणते ॥ ४८॥

phaṇāvatparyaṅkapraṇayini tavāpāṅgatulanāguṇākāṅkṣaṃ svendīvaramupanatārthaṃ kalayitum |svabimbāvālāntarnyadhita suvayā puṣṭimayatāmiti stokālokāstadupagatimaṅkaṃ vivṛṇate || 48||

त्रयो भागाः प्राप्ता इति दनुसुतानां दिविषदांसुधायां तत्र द्वावसुरविषयावन्तरदधात् ।दृशोस्ते मोहिन्याकृतिरुदधिकन्ये तव पतिस्तवापाङ्गासङ्गात् तदिह जगदानन्दमयते ॥ ४९॥

trayo bhāgāḥ prāptā iti danusutānāṃ diviṣadāṃsudhāyāṃ tatra dvāvasuraviṣayāvantaradadhāt |dṛśoste mohinyākṛtirudadhikanye tava patistavāpāṅgāsaṅgāt tadiha jagadānandamayate || 49||

जगुः प्रत्नं रत्नं कतिचिदपरे विद्रुमदलंपरे बिम्बं निम्बच्छदनसदृशभ्रूर्भुगवति ।तवोष्ठं वक्त्रेन्दोः सविधभुवि भक्त्यौषधिकुलैःपरिन्यस्तं मन्ये ललितमुपदापल्लवमिति ॥ ५०॥

jaguḥ pratnaṃ ratnaṃ katicidapare vidrumadalaṃpare bimbaṃ nimbacchadanasadṛśabhrūrbhugavati |tavoṣṭhaṃ vaktrendoḥ savidhabhuvi bhaktyauṣadhikulaiḥparinyastaṃ manye lalitamupadāpallavamiti || 50||

पयः पारावारे फणिनि शयितायाः सदयितंसुधाभिर्गण्डूषानुषसि रचयन्त्या रुचिलवाः ।तवोष्ठाद्ये मिश्राः पयसि त इमे शैलकषणाद्बहिर्वेलं न्यस्ता जननि दधते विद्रुमपदम् ॥ ५१॥

payaḥ pārāvāre phaṇini śayitāyāḥ sadayitaṃsudhābhirgaṇḍūṣānuṣasi racayantyā rucilavāḥ |tavoṣṭhādye miśrāḥ payasi ta ime śailakaṣaṇādbahirvelaṃ nyastā janani dadhate vidrumapadam || 51||

पुरा पारावारं मथितवति वर्गे दिविषदांविभज्यादान्मोदादमितममृतं यो भगवति ।जिताविद्यां विद्यामपि कलयतां योऽमृतमदादहो बिम्बोष्ठात् ते मधुरममृतं वष्टि स हरिः ॥ ५२॥

purā pārāvāraṃ mathitavati varge diviṣadāṃvibhajyādānmodādamitamamṛtaṃ yo bhagavati |jitāvidyāṃ vidyāmapi kalayatāṃ yo'mṛtamadādaho bimboṣṭhāt te madhuramamṛtaṃ vaṣṭi sa hariḥ || 52||

सुधां प्रेप्सन्नब्धेः सलिलमुपगृह्याम्बुदमयैःकरैर्मुक्तासारो यदमृतमुपादत्त तरणिः ।बलाद् दर्शे गृह्णात्युदधितनये तत्सुहृदि तेमुखे न्यासं कर्तुं रदनवसनान्तस्त्वदनुजः ॥ ५३॥

sudhāṃ prepsannabdheḥ salilamupagṛhyāmbudamayaiḥkarairmuktāsāro yadamṛtamupādatta taraṇiḥ |balād darśe gṛhṇātyudadhitanaye tatsuhṛdi temukhe nyāsaṃ kartuṃ radanavasanāntastvadanujaḥ || 53||

हरिः साक्षाल्लाक्षालसितमलिकं वीक्ष्य भवतींभवद्रोषोन्मेषां यदरुणिमलीलामपदिशन् ।प्रसन्नां त्वां कृत्वा समरमत मायी त्वदधरःसमे दद्यादद्यानुपमविभवानम्ब जगताम् ॥ ५४॥

hariḥ sākṣāllākṣālasitamalikaṃ vīkṣya bhavatīṃbhavadroṣonmeṣāṃ yadaruṇimalīlāmapadiśan |prasannāṃ tvāṃ kṛtvā samaramata māyī tvadadharaḥsame dadyādadyānupamavibhavānamba jagatām || 54||

इयं साक्षान्मोक्षस्रुतिररुणबिम्बा त्वदधरादुपर्यास्ये चन्द्रे स्मितमहसि साङ्के तिलकतः ।ललन्ती मुक्तालिर्जननि कनकाकल्पतटिताश्रितं वेणी श्रेणीकृतिवरुणलोकं प्रसजति ॥ ५५॥

iyaṃ sākṣānmokṣasrutiraruṇabimbā tvadadharāduparyāsye candre smitamahasi sāṅke tilakataḥ |lalantī muktālirjanani kanakākalpataṭitāśritaṃ veṇī śreṇīkṛtivaruṇalokaṃ prasajati || 55||

स्वयं सारग्राही हरिरुदधिसम्बन्धनविधावधाद् रम्भादिस्त्रीः सुरपतिगृहे त्वां तु जगृहे ।व्यभाङ्क्षीन्निःसारं त्वमृतममरेभ्यस्त्वदधरेसुवां रस्यां पास्यञ्जननि मम सौभाग्यजननि ॥ ५६॥

svayaṃ sāragrāhī harirudadhisambandhanavidhāvadhād rambhādistrīḥ surapatigṛhe tvāṃ tu jagṛhe |vyabhāṅkṣīnniḥsāraṃ tvamṛtamamarebhyastvadadharesuvāṃ rasyāṃ pāsyañjanani mama saubhāgyajanani || 56||

सरोजावासिन्या रदनवसनस्य प्रतिमितौगिरां भावं तावद् विरमयत शृङ्गारकवयः ।शरच्चन्द्रे यावद् दिनदिनमनुप्लुत्य सुधयाप्ररोहन् पुण्ड्रेक्षुः फलति फलमारुण्यभरितम् ॥ ५७॥

sarojāvāsinyā radanavasanasya pratimitaugirāṃ bhāvaṃ tāvad viramayata śṛṅgārakavayaḥ |śaraccandre yāvad dinadinamanuplutya sudhayāprarohan puṇḍrekṣuḥ phalati phalamāruṇyabharitam || 57||

मम श्रेयो भूयो वितरतु सुधासिन्धुदुहितुर्महीयान् बिम्बोष्ठः प्रणमदभयालापमधुरः ।यमुत्प्रेक्षाञ्चक्रे हरिरिह रदैर्मौक्तिकवृतेसुधापारावारे स्मितवपुषि चिन्तामणिरिति ॥ ५८॥

mama śreyo bhūyo vitaratu sudhāsindhuduhiturmahīyān bimboṣṭhaḥ praṇamadabhayālāpamadhuraḥ |yamutprekṣāñcakre haririha radairmauktikavṛtesudhāpārāvāre smitavapuṣi cintāmaṇiriti || 58||

जपाटोपादाप्तं (त्तं) भवदधरबिम्बेन मधुजित्पदं मुक्ता जातास्तदनुकलनादेव च रदाः ।अदः साङ्गत्येन स्मितमविरतोल्लासभरितंन चित्रं यन्मातर्भजति सुमनःसम्पदमिति ॥ ५९॥

japāṭopādāptaṃ (ttaṃ) bhavadadharabimbena madhujitpadaṃ muktā jātāstadanukalanādeva ca radāḥ |adaḥ sāṅgatyena smitamaviratollāsabharitaṃna citraṃ yanmātarbhajati sumanaḥsampadamiti || 59||

जगन्मान्ये मन्ये जननि जलजातप्रहरणोजगन्नेतुश्चेतोमृगमृगयुरेतन्निपतितम् ।भवन्नाभीमध्ये निजहृदि विदन्नाक्षिपदुपर्यहो कुन्तं रोमावलिघपुषमैन्दीवरमिति ॥ ६०॥

jaganmānye manye janani jalajātapraharaṇojagannetuścetomṛgamṛgayuretannipatitam |bhavannābhīmadhye nijahṛdi vidannākṣipaduparyaho kuntaṃ romāvalighapuṣamaindīvaramiti || 60||

रतिः कामश्चेमावसिततमरोमालिशिलयामिते मध्यक्षेत्रे प्रथमरससस्यान्यतनुताम् ।यतो वक्षोऽन्तस्तत्कलितफलराशिद्वयमिदंजगन्मातः स्फीतस्तनयुगलरूपेण लसति ॥ ६१॥

ratiḥ kāmaścemāvasitatamaromāliśilayāmite madhyakṣetre prathamarasasasyānyatanutām |yato vakṣo'ntastatkalitaphalarāśidvayamidaṃjaganmātaḥ sphītastanayugalarūpeṇa lasati || 61||

फणीशानक्षोणीधररमणमन्दारविटपद्भुजालम्बामम्ब त्रिभुवनसमुज्जीवनलप्ताम् ।तनूं विद्मः पद्मे तव यदुदितोरोजफलयोःपदं रोमालीदोहदमृदुलधूमालिरयते ॥ ६२॥

phaṇīśānakṣoṇīdhararamaṇamandāraviṭapadbhujālambāmamba tribhuvanasamujjīvanalaptām |tanūṃ vidmaḥ padme tava yaduditorojaphalayoḥpadaṃ romālīdohadamṛduladhūmālirayate || 62||

ग्रहोत्कर्षामर्षात् तव नयनदाक्षिण्यविरहंविदन्निन्दुः पत्नीः प्रपदनपरास्तेऽम्ब पदयोः ।नखाकृत्या कृत्वा तव सुमुखतां प्रापदिति ततकलङ्कं रोमालीं त्वमसि किमु गर्भीकृतवती ॥ ६३॥

grahotkarṣāmarṣāt tava nayanadākṣiṇyavirahaṃvidanninduḥ patnīḥ prapadanaparāste'mba padayoḥ |nakhākṛtyā kṛtvā tava sumukhatāṃ prāpaditi tatakalaṅkaṃ romālīṃ tvamasi kimu garbhīkṛtavatī || 63||

द्विजानां राजायं तव वदनतामेत्य महितांविधाय स्वं भास्वत्करगतमरिद्वन्द्वमनिशम् ।बलाद् गृह्णन् रोमावलिमयतमः शृङ्खलिकयान्यबध्नादम्बास्या वलय इव नाभिर्विलसति ॥ ६४॥

dvijānāṃ rājāyaṃ tava vadanatāmetya mahitāṃvidhāya svaṃ bhāsvatkaragatamaridvandvamaniśam |balād gṛhṇan romāvalimayatamaḥ śṛṅkhalikayānyabadhnādambāsyā valaya iva nābhirvilasati || 64||

जयश्रीरोमालीं स्मरनृपकनत्कञ्चुकपटीकुटीबद्धां रज्जुं कतिचिदसितां तेऽभिदधताम् ।कुचौ लीलाशैलौ प्रतिरति रतीशोपकलितांक्रमोन्मूलं नीलोपलसरणिमेनां मनुमहे ॥ ६५॥

jayaśrīromālīṃ smaranṛpakanatkañcukapaṭīkuṭībaddhāṃ rajjuṃ katicidasitāṃ te'bhidadhatām |kucau līlāśailau pratirati ratīśopakalitāṃkramonmūlaṃ nīlopalasaraṇimenāṃ manumahe || 65||

प्रभोः पञ्चास्त्रस्य स्तनगिरिजुषः केतनकृतेध्रुवं नीतो नाभीसरससरसः कोऽपि मकरः ।यदङ्घ्र्याग्रालग्ना नयनसमयाकृष्टविततालताशैवालीव स्फुरति तव रोमालिरनघे ॥ ६६॥

prabhoḥ pañcāstrasya stanagirijuṣaḥ ketanakṛtedhruvaṃ nīto nābhīsarasasarasaḥ ko'pi makaraḥ |yadaṅghryāgrālagnā nayanasamayākṛṣṭavitatālatāśaivālīva sphurati tava romāliranaghe || 66||

स्मरः सत्या रत्या सह कुचगिरिप्रान्तभुवि तेचरन् बन्धं कञ्चिद् विहरति किमीप्सुर्हरजितम् ।सुतं यस्मादम्बापतति निभृता बन्धरततत्पृथुश्रोणीवेणी स्फुरति तव रोमावलिमयी ॥ ६७॥

smaraḥ satyā ratyā saha kucagiriprāntabhuvi tecaran bandhaṃ kañcid viharati kimīpsurharajitam |sutaṃ yasmādambāpatati nibhṛtā bandharatatatpṛthuśroṇīveṇī sphurati tava romāvalimayī || 67||

जगद्रक्षाशिक्षाद्यनुगुणगुणालानगलितंहरेश्चित्तं मत्तद्विपमुरुकुचाद्र्यन्तरगतम् ।पथा नेतुं चेतोभवभृतिभृता पाणिविधृतारमे रोमालिस्ते ध्रुवमजनि नीलोत्पलसृणिः ॥ ६८॥

jagadrakṣāśikṣādyanuguṇaguṇālānagalitaṃhareścittaṃ mattadvipamurukucādryantaragatam |pathā netuṃ cetobhavabhṛtibhṛtā pāṇividhṛtārame romāliste dhruvamajani nīlotpalasṛṇiḥ || 68||

रमे नेयं नाभिः स्मरविरचितावालवलयोन रोमाली तस्मिन्नुपजनितशृङ्गारलतिका ।स्तनौ नेमौ तस्यां रथपद विहङ्गद्वयमिदंमुखेन्दोरालोकान्निभृतमिव भीत्या विलसति ॥ ६९॥

rame neyaṃ nābhiḥ smaraviracitāvālavalayona romālī tasminnupajanitaśṛṅgāralatikā |stanau nemau tasyāṃ rathapada vihaṅgadvayamidaṃmukhendorālokānnibhṛtamiva bhītyā vilasati || 69||

असङ्ख्याका लोकास्तव जननि पाका इति कृपामपारां बिभ्राणा समुदमुदयन्ती जलनिधेः ।सहामूभ्यां चाभ्याममृतकलशाभ्यां पृथुलसत्कुचाभ्यामध्यष्ठाः किमु विपुलवक्षो भगवतः ॥ ७०॥

asaṅkhyākā lokāstava janani pākā iti kṛpāmapārāṃ bibhrāṇā samudamudayantī jalanidheḥ |sahāmūbhyāṃ cābhyāmamṛtakalaśābhyāṃ pṛthulasatkucābhyāmadhyaṣṭhāḥ kimu vipulavakṣo bhagavataḥ || 70||

हरे रक्षोदक्षोत्करहृदयविक्षोभकरवस्फुरद्वीरो नैवान्वभवमिह शृङ्गारमिति किम् ।तपस्तप्त्वा शङ्खो जननि गलतामेत्य किल तेययौ शृङ्गारित्वं मुरहरकराश्लेषवशतः ॥ ७१॥

hare rakṣodakṣotkarahṛdayavikṣobhakaravasphuradvīro naivānvabhavamiha śṛṅgāramiti kim |tapastaptvā śaṅkho janani galatāmetya kila teyayau śṛṅgāritvaṃ muraharakarāśleṣavaśataḥ || 71||

तव स्थानं पद्मं तव च तनयः पद्मवसतिःकरे धत्ते चैतत् तदिदमिह कर्णाग्रनिहितम् ।वितन्यात् पैशुन्यं स्वविषय इतीन्दुर्द्विरुदगात्समुक्ताताटङ्काकृतिरवहितस्ते श्रवणयोः ॥ ७२॥

tava sthānaṃ padmaṃ tava ca tanayaḥ padmavasatiḥkare dhatte caitat tadidamiha karṇāgranihitam |vitanyāt paiśunyaṃ svaviṣaya itīndurdvirudagātsamuktātāṭaṅkākṛtiravahitaste śravaṇayoḥ || 72||

सुधासध्रीचीनप्रचुरवचनालीविरचनानदीपारावारीभवदधरबिम्बान्तिकभुवोः ।तरङ्गग्रन्यस्ता क्रमिकनवमुक्तावलिरिवस्फुरन्ती लक्ष्मि स्तान्मम शुभकरी दन्तसरणिः ॥ ७३॥

sudhāsadhrīcīnapracuravacanālīviracanānadīpārāvārībhavadadharabimbāntikabhuvoḥ |taraṅgagranyastā kramikanavamuktāvalirivasphurantī lakṣmi stānmama śubhakarī dantasaraṇiḥ || 73||

धृतोन्मेषस्त्वेष प्रसभमरुणोऽम्ब त्वदधरोवृषातन्द्रश्चन्द्रो मुखमुदधिकन्ये बुधनुते ।जगन्मान्यश्रोणीकटकगुरुभावः परमनुग्रहोच्चत्वं कस्ते जननि विवरीतुं प्रभवति ॥ ७४॥

dhṛtonmeṣastveṣa prasabhamaruṇo'mba tvadadharovṛṣātandraścandro mukhamudadhikanye budhanute |jaganmānyaśroṇīkaṭakagurubhāvaḥ paramanugrahoccatvaṃ kaste janani vivarītuṃ prabhavati || 74||

त्वया पद्मं सद्मीकृतमिति तदाश्रित्य सततंमृणाली त्वद्बाहुद्वयमृदुलतां काममयताम् ।न तत् तस्याः शस्यं भवति जडसंसक्तविहृतेरिति ज्ञात्वा हंसास्तव गतिविदस्तां विलुनते ॥ ७५॥

tvayā padmaṃ sadmīkṛtamiti tadāśritya satataṃmṛṇālī tvadbāhudvayamṛdulatāṃ kāmamayatām |na tat tasyāḥ śasyaṃ bhavati jaḍasaṃsaktavihṛteriti jñātvā haṃsāstava gatividastāṃ vilunate || 75||

जगत्कर्ता भर्ता तव तदखिलं च त्वदुदरादुदीतं तच्चाणु ध्रुवमिति विदन् गौतममुनिः ।जगन्मूलं हे श्रीरणुममनुतैतन्न हि मृषाहरिश्चाप्यस्य स्त्रीं चरणपरमाणोरजनयत् ॥ ७६॥

jagatkartā bhartā tava tadakhilaṃ ca tvadudarādudītaṃ taccāṇu dhruvamiti vidan gautamamuniḥ |jaganmūlaṃ he śrīraṇumamanutaitanna hi mṛṣāhariścāpyasya strīṃ caraṇaparamāṇorajanayat || 76||

गतेयत्तं चित्तं प्रणतजनताया घटयितुंभवद्रागाभोगौ भगवति करौ ते मनुमहे ।ययोरेकैकस्मिन्नपि विशदयन्त्यङ्गुलिलताप्रपञ्चः पञ्चानामिह सुरतरूणां श्रित इति ॥ ७७॥

gateyattaṃ cittaṃ praṇatajanatāyā ghaṭayituṃbhavadrāgābhogau bhagavati karau te manumahe |yayorekaikasminnapi viśadayantyaṅgulilatāprapañcaḥ pañcānāmiha suratarūṇāṃ śrita iti || 77||

यदालम्बा अम्ब प्रचुरवृजिनाश्चापि न पुनर्भवासङ्गं सङ्गृह्णत इति वदन्ति श्रुतिगणाः ।प्रपन्नौ तावेतौ तव मृदुकरौ सन्ततपुनर्भवासङ्गं रङ्गक्षितिरमणशृङ्गारगृहिणि ॥ ७८॥

yadālambā amba pracuravṛjināścāpi na punarbhavāsaṅgaṃ saṅgṛhṇata iti vadanti śrutigaṇāḥ |prapannau tāvetau tava mṛdukarau santatapunarbhavāsaṅgaṃ raṅgakṣitiramaṇaśṛṅgāragṛhiṇi || 78||

बिभीमः पापेभ्यो न वयमवयन्तस्तव दयांयतस्ते हस्ताब्जे जननि वरविश्राणनविधौ ।समाह्वानं कुर्वन् खलखलखलेत्येवमभयंभवत्या भक्तानां कथयति कनत्कङ्कणगणः ॥ ७९॥

bibhīmaḥ pāpebhyo na vayamavayantastava dayāṃyataste hastābje janani varaviśrāṇanavidhau |samāhvānaṃ kurvan khalakhalakhaletyevamabhayaṃbhavatyā bhaktānāṃ kathayati kanatkaṅkaṇagaṇaḥ || 79||

मनोवाक्चेष्टाभिर्मम जननि शेषाचलपतेःप्रतीपं नैवापः कथमपि कदाचित् क्वचिदिति ।व्रतं श्रुत्या सत्यापितमपि स म(त)त्याज हि कुतोयतो मुक्ताहारं त्वमुपरि कुचेऽलङ्कृतवती ॥ ८०॥

manovākceṣṭābhirmama janani śeṣācalapateḥpratīpaṃ naivāpaḥ kathamapi kadācit kvaciditi |vrataṃ śrutyā satyāpitamapi sa ma(ta)tyāja hi kutoyato muktāhāraṃ tvamupari kuce'laṅkṛtavatī || 80||

स्मितक्षीराम्भोधिः समजनि मुखेन्दोर्विकसितोत्पलाभ्यां ते दृग्भ्यामपि समुदितापाङ्गयमुना ।स्तनाद्री प्रासूत स्तबकव(द)सौ रोमलतिकारमे चित्रं कार्यात् करणजनिरेषा वपुषि ते ॥ ८१॥

smitakṣīrāmbhodhiḥ samajani mukhendorvikasitotpalābhyāṃ te dṛgbhyāmapi samuditāpāṅgayamunā |stanādrī prāsūta stabakava(da)sau romalatikārame citraṃ kāryāt karaṇajanireṣā vapuṣi te || 81||

सशर्वाणी वाणी मघवशुकवाणीमुखनमत्सुरीवेणीश्रेणीपटुनटनमाणिक्यकटकम् ।मनोवृत्त्या धृत्या मम समनुसृत्यापि तव पत्सरोजं दध्रे श्रीः किमु कमलिनीभावविभवम् ॥ ८२॥

saśarvāṇī vāṇī maghavaśukavāṇīmukhanamatsurīveṇīśreṇīpaṭunaṭanamāṇikyakaṭakam |manovṛttyā dhṛtyā mama samanusṛtyāpi tava patsarojaṃ dadhre śrīḥ kimu kamalinībhāvavibhavam || 82||

महापद्मे पद्मे सततकृतसद्मे यदुदितेमुकुन्दः शङ्खेनाभ्यषिचदलिनीलोपरकृते ।प्रपद्ये पादाब्जं मकरकलितं कच्छपयुतंतदेतद् यत्सङ्गाद् भवति नवनिक्षेपविभवः ॥ ८३॥

mahāpadme padme satatakṛtasadme yaduditemukundaḥ śaṅkhenābhyaṣicadalinīloparakṛte |prapadye pādābjaṃ makarakalitaṃ kacchapayutaṃtadetad yatsaṅgād bhavati navanikṣepavibhavaḥ || 83||

प्रभोः प्राभून्नाभेर्नभ इति बभाषे भगवतीश्रुतिः साभून्मध्यान्नभस इति बाभाति हृदि नः ।हृदश्चन्द्रः सान्द्रोऽभवदिति तयाभाणि कमलेनखालिस्ते चन्द्रान्नियुतमयुतं चापि सृजति ॥ ८४॥

prabhoḥ prābhūnnābhernabha iti babhāṣe bhagavatīśrutiḥ sābhūnmadhyānnabhasa iti bābhāti hṛdi naḥ |hṛdaścandraḥ sāndro'bhavaditi tayābhāṇi kamalenakhāliste candrānniyutamayutaṃ cāpi sṛjati || 84||

कदाचित्कैलासे जननि विचरन्त्यां त्वयि पदश्रिया शोणेनायं रजतगिरिरेषोऽरुण इति ।भ्रमाद्रुद्रेऽन्याद्रिं जिगमिषति ते मन्दहसितंपुना रौप्यं कृत्वारुणदिति रमे संशृणुमहे ॥ ८५॥

kadācitkailāse janani vicarantyāṃ tvayi padaśriyā śoṇenāyaṃ rajatagirireṣo'ruṇa iti |bhramādrudre'nyādriṃ jigamiṣati te mandahasitaṃpunā raupyaṃ kṛtvāruṇaditi rame saṃśṛṇumahe || 85||

महीयस्यां यस्यां पृथगधित गानोपनिषदानमः शर्वे खर्वेतरविनयपूर्वं रचयति ।रमे चूडाचुम्बी शशधरशिशुः सा च तटिनीनखानां तां कान्तिं क इव विवरीतुं प्रभवति ॥ ८६॥

mahīyasyāṃ yasyāṃ pṛthagadhita gānopaniṣadānamaḥ śarve kharvetaravinayapūrvaṃ racayati |rame cūḍācumbī śaśadharaśiśuḥ sā ca taṭinīnakhānāṃ tāṃ kāntiṃ ka iva vivarītuṃ prabhavati || 86||

कला कापि त्वं श्रीः किसलयपदा कीर्तिमहिताकुमार्यब्धेः कूर्मप्रपद्दलसिता केशवयुता ।त्विषां कोटिः कैशिक्यसि सपदि ते कौतुकमयःकटाक्षः कल्याणीः करकनकधाराः किरतु नः ॥ ८७॥

kalā kāpi tvaṃ śrīḥ kisalayapadā kīrtimahitākumāryabdheḥ kūrmaprapaddalasitā keśavayutā |tviṣāṃ koṭiḥ kaiśikyasi sapadi te kautukamayaḥkaṭākṣaḥ kalyāṇīḥ karakanakadhārāḥ kiratu naḥ || 87||

ध्रुवं धावन्धावं धृतपरिभवं सम्प्रति भवंनवं नावन्नावं नमदनुभवं तेऽम्ब विभवम् ।अचं जीवञ्जीवं शशभृदुपजीवन्तमिव मांकटाक्षः कल्याणीः करकनकधाराः किरतु नः ॥ ८८॥

dhruvaṃ dhāvandhāvaṃ dhṛtaparibhavaṃ samprati bhavaṃnavaṃ nāvannāvaṃ namadanubhavaṃ te'mba vibhavam |acaṃ jīvañjīvaṃ śaśabhṛdupajīvantamiva māṃkaṭākṣaḥ kalyāṇīḥ karakanakadhārāḥ kiratu naḥ || 88||

वरं वारन्धारं प्रपदनमरं रञ्जितवतांधुरं धारन्धारं प्रघणभुवि रंरंस्यस इति ।स्तुते पारं रङ्गेश्वरि तव कटाक्षोऽचिरमसून्द्विषां छिन्दन् भिन्दन्नपि भसितसात्कृत्य रमताम् ॥ ८९॥

varaṃ vārandhāraṃ prapadanamaraṃ rañjitavatāṃdhuraṃ dhārandhāraṃ praghaṇabhuvi raṃraṃsyasa iti |stute pāraṃ raṅgeśvari tava kaṭākṣo'ciramasūndviṣāṃ chindan bhindannapi bhasitasātkṛtya ramatām || 89||

स्वयं ध्यायन्ध्यायं सुगुणसमुदायं रसमयंवयं पायम्पायं सदमृतमयं श्रीरिति पदम् ।प्रहृष्यामः सायन्तनविकचमल्लीरसमिरुत्कबर्यम्बालम्ब सधनमविलम्बं वितर नः ॥ ९०॥

svayaṃ dhyāyandhyāyaṃ suguṇasamudāyaṃ rasamayaṃvayaṃ pāyampāyaṃ sadamṛtamayaṃ śrīriti padam |prahṛṣyāmaḥ sāyantanavikacamallīrasamirutkabaryambālamba sadhanamavilambaṃ vitara naḥ || 90||

नमन्मुक्ताकारं मम हृदयशुक्तौ जननि तेशरीरं तं मन्त्रं स्वयमपुनरुक्तं बहु जपन् ।प्रपद्ये सद्यस्त्वां तुरगरथहस्त्यादिबहुलांतवापाङ्गस्तुङ्गस्थिरकनकधारां दिशतु नः ॥ ९१॥

namanmuktākāraṃ mama hṛdayaśuktau janani teśarīraṃ taṃ mantraṃ svayamapunaruktaṃ bahu japan |prapadye sadyastvāṃ turagarathahastyādibahulāṃtavāpāṅgastuṅgasthirakanakadhārāṃ diśatu naḥ || 91||

सुधासिन्धौ सन्धौ फणिपफणमाणिक्यमहसांपरीरम्भारम्भानुभवसुभगं भावुकहृदा ।लसद्रत्याः पत्या श्रिय उदयदानन्दकलिकःकटाक्षः कल्याणीं कलयतु स नः काञ्चनखनिम् ॥ ९२॥

sudhāsindhau sandhau phaṇipaphaṇamāṇikyamahasāṃparīrambhārambhānubhavasubhagaṃ bhāvukahṛdā |lasadratyāḥ patyā śriya udayadānandakalikaḥkaṭākṣaḥ kalyāṇīṃ kalayatu sa naḥ kāñcanakhanim || 92||

जहन्मूल्यं माल्यं सकुतुकमलौल्यं वितरितुर्हरेर्योऽभूद्योऽभादपि चिपिटमुष्टिं वितरतः ।यदालम्बः शम्बप्रहरणवतः कोऽपि विभवःकटाक्षोऽसौ लक्ष्म्याः पृथुलधनधारा दिशतु नः ॥ ९३॥

jahanmūlyaṃ mālyaṃ sakutukamalaulyaṃ vitariturhareryo'bhūdyo'bhādapi cipiṭamuṣṭiṃ vitarataḥ |yadālambaḥ śambapraharaṇavataḥ ko'pi vibhavaḥkaṭākṣo'sau lakṣmyāḥ pṛthuladhanadhārā diśatu naḥ || 93||

श्रियां दातुर्जेतुः श्रितसुरतरोरण्णयगुरोःस्वयं जिह्वासिंहासनमधिगता मे भगवती ।मनोमूर्तिः श्रीस्ते मनसि विलसन्ती विगलितप्रपन्नार्तिस्फूर्तिर्वसुविसरपूर्तिं दिशतु नः ॥ ९४॥

śriyāṃ dāturjetuḥ śritasurataroraṇṇayaguroḥsvayaṃ jihvāsiṃhāsanamadhigatā me bhagavatī |manomūrtiḥ śrīste manasi vilasantī vigalitaprapannārtisphūrtirvasuvisarapūrtiṃ diśatu naḥ || 94||

शिशोरिष्टां चेष्टां जगति जननीवालिकलनांलता पद्मस्येव त्वसि मम कृपावारिधिमयी ।वचः पूजाव्याजाद्रचितमपचारं मम रमेक्षमित्वा कल्याणीं करकनकधारां वितर नः ॥ ९५॥

śiśoriṣṭāṃ ceṣṭāṃ jagati jananīvālikalanāṃlatā padmasyeva tvasi mama kṛpāvāridhimayī |vacaḥ pūjāvyājādracitamapacāraṃ mama ramekṣamitvā kalyāṇīṃ karakanakadhārāṃ vitara naḥ || 95||

अतिप्रत्नै रत्नै \।\।\।\।रत्नैः सुरुचिरैःकृतोन्मेषा भूषाः सुतटिदविशेषा धृतवती ।स्फुरन्ती पद्मान्तर्मम कनकवर्षाणि किरतीरमेथास्त्रायेथा हरिपुरुषकारैकरसिके ॥ ९६॥

atipratnai ratnai \|\|\|\|ratnaiḥ suruciraiḥkṛtonmeṣā bhūṣāḥ sutaṭidaviśeṣā dhṛtavatī |sphurantī padmāntarmama kanakavarṣāṇi kiratīramethāstrāyethā haripuruṣakāraikarasike || 96||

त्रयीसौधे गाधे शठमथनगाथेष्टसरणौस्थिरश्रीमद्रामानुजमुनिवचः पुष्पशयने ।शयाना तन्वाना भगवत इहानन्दमयतांकटाक्षैवीक्षेथाः प्रपदनयुतां दासजनताम् ॥ ९७॥

trayīsaudhe gādhe śaṭhamathanagātheṣṭasaraṇausthiraśrīmadrāmānujamunivacaḥ puṣpaśayane |śayānā tanvānā bhagavata ihānandamayatāṃkaṭākṣaivīkṣethāḥ prapadanayutāṃ dāsajanatām || 97||

कृतानन्दस्यन्दं कनकजलधाराजलघरंकटाक्षं लक्ष्मि त्वं कलय मयि कारुण्यविवशा ।विषक्तो यस्यासौ करितुरगरत्नालिभरितस्त्रयाणां लोकानां दिशति वरसाम्राज्यविभवम् ॥ ९८॥

kṛtānandasyandaṃ kanakajaladhārājalagharaṃkaṭākṣaṃ lakṣmi tvaṃ kalaya mayi kāruṇyavivaśā |viṣakto yasyāsau karituragaratnālibharitastrayāṇāṃ lokānāṃ diśati varasāmrājyavibhavam || 98||

इति श्रीलक्ष्मीस्तवः समाप्तः ।स्तोत्रसमुच्चयः २ (८६)

iti śrīlakṣmīstavaḥ samāptaḥ |stotrasamuccayaḥ 2 (86)