निकुञ्जकेलिविरुदावली Nikunjakelivirudavali

निकुञ्जकेलीविरुदावलीयंनिकुञ्जकेलीरसिकप्रसादम् ।स्वकीर्तिनैपुण्यजुषे प्रदत्तेस्वकीर्तिनैपुण्यपुषे जनाय ॥ १॥

nikuñjakelīvirudāvalīyaṃnikuñjakelīrasikaprasādam |svakīrtinaipuṇyajuṣe pradattesvakīrtinaipuṇyapuṣe janāya || 1||

श्रीकृष्णलीला हृदयं पुनातु मेलीला च या प्रेमरसानुभाविनी ।रसश्च कान्तापरिशीलितोऽस्ति यःकान्ता च या गोकुलयौवताग्रणीः ॥ २॥

śrīkṛṣṇalīlā hṛdayaṃ punātu melīlā ca yā premarasānubhāvinī |rasaśca kāntāpariśīlito'sti yaḥkāntā ca yā gokulayauvatāgraṇīḥ || 2||

व्रजयुवतिजनैकप्राणबन्धोरमुष्यस्मरविलसितमेवोत्कर्षमाहुः कवीन्द्राः ।भवकमलभवाद्यैः स्तावकैः प्रथ्यमानंन पुनरनुपमं तत्पारमैश्वर्यमुच्चैः ॥ ३॥

vrajayuvatijanaikaprāṇabandhoramuṣyasmaravilasitamevotkarṣamāhuḥ kavīndrāḥ |bhavakamalabhavādyaiḥ stāvakaiḥ prathyamānaṃna punaranupamaṃ tatpāramaiśvaryamuccaiḥ || 3||

प्रथितमपि वदान्यं राधिके मां तवाल्यःकथमधरसुधायास्तस्करं ता ब्रुवन्ति ।पिब पिब मुखचन्द्रं तत्स्वयं मे निकामंत्वमिति रहसि शंसन् शं स कृष्णस्तनोतु ॥ ४॥

prathitamapi vadānyaṃ rādhike māṃ tavālyaḥkathamadharasudhāyāstaskaraṃ tā bruvanti |piba piba mukhacandraṃ tatsvayaṃ me nikāmaṃtvamiti rahasi śaṃsan śaṃ sa kṛṣṇastanotu || 4||

चण्डवृत्तस्य नखे मातङ्गखेलितम् २गोकुलानन्द शीलितामन्द चातुरीपुञ्ज माधवीकुञ्ज ।भाजिमातङ्ग गामिनीसङ्ग शालितारङ्ग राजितानङ्ग ।कौतुकासङ्ग भारभागङ्ग रागितारञ्जि यौवतासञ्जि ।धीरतागञ्जि चापलाव्यञ्जि कैतवाभ्रान्त शोणनेत्रान्त ।शायकाक्रान्त भाविनीस्वान्तर्भावितानन्त केलिसामन्त ।रेचितोदन्त राधिकादन्त दंशनाखण्ड माधुरीषण्ड ।खेलितापाङ्ग नीरदाभाङ्ग राधिताश्रान्त कन्दराध्वान्त ।नीलचेलाञ्चि कामिनीकाञ्चि मोचनोदीर्ण सम्मदाकीर्ण ।शेमुषीशीर्ण वामताभीर्ण खेद सम्पूर्ण वैदुषी तूर्ण ।कामसंरम्भ सङ्गरारम्भ जात रोमाञ्च पाहि भो मां च ॥ ५॥

caṇḍavṛttasya nakhe mātaṅgakhelitam 2gokulānanda śīlitāmanda cāturīpuñja mādhavīkuñja |bhājimātaṅga gāminīsaṅga śālitāraṅga rājitānaṅga |kautukāsaṅga bhārabhāgaṅga rāgitārañji yauvatāsañji |dhīratāgañji cāpalāvyañji kaitavābhrānta śoṇanetrānta |śāyakākrānta bhāvinīsvāntarbhāvitānanta kelisāmanta |recitodanta rādhikādanta daṃśanākhaṇḍa mādhurīṣaṇḍa |khelitāpāṅga nīradābhāṅga rādhitāśrānta kandarādhvānta |nīlacelāñci kāminīkāñci mocanodīrṇa sammadākīrṇa |śemuṣīśīrṇa vāmatābhīrṇa kheda sampūrṇa vaiduṣī tūrṇa |kāmasaṃrambha saṅgarārambha jāta romāñca pāhi bho māṃ ca || 5||

॥ धीर ॥उद्यन्नखाङ्कहरिणाङ्करुचा सुचारुखेलापरं कुचरथाङ्गयुगं सुकण्ठ्याः ।स्वागाधहृत्सरसि साधु निमज्जयंस्तदुन्मज्जयन् स रसिको मुदमादधातु ॥ ६॥

|| dhīra ||udyannakhāṅkahariṇāṅkarucā sucārukhelāparaṃ kucarathāṅgayugaṃ sukaṇṭhyāḥ |svāgādhahṛtsarasi sādhu nimajjayaṃstadunmajjayan sa rasiko mudamādadhātu || 6||

सङ्गत सदनङ्गज मदरङ्ग तरलदङ्ग गरलशृङ्ग रुचिरभृङ्ग सुचिरगुञ्जन चणकुञ्जशरणकञ्जनिचय गञ्जनशय ॥ ७॥

saṅgata sadanaṅgaja madaraṅga taraladaṅga garalaśṛṅga rucirabhṛṅga suciraguñjana caṇakuñjaśaraṇakañjanicaya gañjanaśaya || 7||

॥ वीर ॥

|| vīra ||

वीरभद्रः ३कन्दर्पदर्पककुचाद्रिविमर्दभीतिसंविग्नकौस्तुभभटश्रितकण्ठपार्श्वः ।कान्तातिनिःश्वसितधूसरिताधरश्रीःकृष्णो मुदं नयनयोर्मम शं तनोतु ॥ ८॥

vīrabhadraḥ 3kandarpadarpakakucādrivimardabhītisaṃvignakaustubhabhaṭaśritakaṇṭhapārśvaḥ |kāntātiniḥśvasitadhūsaritādharaśrīḥkṛṣṇo mudaṃ nayanayormama śaṃ tanotu || 8||

युञ्जद्गुञ्जद्भ्रमरकलितकलभव्यस्तव्यस्थलसरसिजदल ।माल्यस्वाल्यर्पितरतिरसकररङ्गत्रङ्गद्रसनयुवतिवर ।दीव्यन्नीव्यन्तिकविनिहितपुरुवाम्यक्लाम्यद्बलकरबलदुरु ।हर्षोत्कर्षोत्पुलकहृदयनटशम्भस्तम्भस्फुरितजघनतट ।काञ्चिप्राञ्चिस्वनितजनितसुखमन्दस्पन्दस्वलकललितमुख ।नृत्यश्रित्यर्थकशुभमणिसरसद्यःप्रद्यत्प्रखरनखरशर ।भिन्नस्विन्नस्तनयुगनवघटसक्तस्रक्तर्जकसुपदकभट ।रत्युद्धत्युच्चलितचिकुरचयशस्तस्रस्तप्रवरकुसुममय ।तल्पस्वल्पस्वननवलयधरकम्पोत्कम्पोत्तरलसुतनुकर ।वेष्टस्वेष्टस्मरविलसितमदमत्तप्रत्तस्वजनहृदयमुद ।भीष्टश्रीष्टस्वपघनरदबलदष्टस्पष्टप्रभसदधरदल ।कान्तस्वान्तप्रणयदममलसहृद्यक्लिद्यप्यतुलकरुणरस ॥ ९॥

yuñjadguñjadbhramarakalitakalabhavyastavyasthalasarasijadala |mālyasvālyarpitaratirasakararaṅgatraṅgadrasanayuvativara |dīvyannīvyantikavinihitapuruvāmyaklāmyadbalakarabaladuru |harṣotkarṣotpulakahṛdayanaṭaśambhastambhasphuritajaghanataṭa |kāñciprāñcisvanitajanitasukhamandaspandasvalakalalitamukha |nṛtyaśrityarthakaśubhamaṇisarasadyaḥpradyatprakharanakharaśara |bhinnasvinnastanayuganavaghaṭasaktasraktarjakasupadakabhaṭa |ratyuddhatyuccalitacikuracayaśastasrastapravarakusumamaya |talpasvalpasvananavalayadharakampotkampottaralasutanukara |veṣṭasveṣṭasmaravilasitamadamattaprattasvajanahṛdayamuda |bhīṣṭaśrīṣṭasvapaghanaradabaladaṣṭaspaṣṭaprabhasadadharadala |kāntasvāntapraṇayadamamalasahṛdyaklidyapyatulakaruṇarasa || 9||

॥ वीर ॥कौस्तुभविदलित सुललितकुङ्कुमकञ्चुककुचां राधाम् ।तदलकमार्जिततिलकोरमयन् कृष्णो हृदि स्फुरति ॥ १०॥

|| vīra ||kaustubhavidalita sulalitakuṅkumakañcukakucāṃ rādhām |tadalakamārjitatilakoramayan kṛṣṇo hṛdi sphurati || 10||

सञ्जाततन्द्रास्य कञ्जातचन्द्रास्यकाश्मीरजन्मादिरश्मीरसम्मादि ।घर्मोचितानल्पनर्मोचिताकल्पकुञ्जे लसानन्द पुञ्जे रसाशन्द ॥ ११॥

sañjātatandrāsya kañjātacandrāsyakāśmīrajanmādiraśmīrasammādi |gharmocitānalpanarmocitākalpakuñje lasānanda puñje rasāśanda || 11||

॥ वीर ॥

|| vīra ||

पुरुषोत्तमः ४प्रियाया गच्छन्त्याः स्वयमनुपलब्धो वनपथंपरिष्कुर्वन् पुष्पैर्घनविटपवल्लीर्विघटयन् ।स्वपाणिभ्यां लुम्पन् निजचरणचिह्नं चलति यस्तदग्रे तं नौमि प्रणयविवशं त्वां गिरिधरम् ॥ १२॥

puruṣottamaḥ 4priyāyā gacchantyāḥ svayamanupalabdho vanapathaṃpariṣkurvan puṣpairghanaviṭapavallīrvighaṭayan |svapāṇibhyāṃ lumpan nijacaraṇacihnaṃ calati yastadagre taṃ naumi praṇayavivaśaṃ tvāṃ giridharam || 12||

धरणीक्लमहारिक्रियरमणीव्रजकेलिप्रिय ।ललितोद्भटवेणुस्वरवलितोत्कटकामज्वर ।दलितान्वितलोकत्रपवनितास्मृत भो भद्रप ।कमलार्चितपादद्युतिपटलाद्रितशोकश्रुतियुगलोच्चलनीपस्फटन्मुकुलोज्ज्वलरूपछट ।चपलाप्रभचेलद्वयमहिलार्पितहेलस्मय ।सरसेक्षणकोणक्रमरभसेक्षकलोकभ्रम ।जनकाश्रितवेदक्रमशमकाच्युतशीलश्रम ।कणिकार्जितमाधुर्य सदनिकाद्भुतरोचिर्लस ।पुरुषोत्तम चेतःस्थितमरुषो व्रणमाशु स्मृतचरितो ध्रुवमेव द्रुतंअभितोऽर्दसि नाथ द्रुतमनसां प्रणयेन त्वयिमम सांप्रतमीश त्वयिभवताद्रतिरीतिर्मतिंअवतात्तव नामश्रुतिरमितार्थकलीलस्वरंअमितार्थद मामुद्धर ॥ १३॥

dharaṇīklamahārikriyaramaṇīvrajakelipriya |lalitodbhaṭaveṇusvaravalitotkaṭakāmajvara |dalitānvitalokatrapavanitāsmṛta bho bhadrapa |kamalārcitapādadyutipaṭalādritaśokaśrutiyugaloccalanīpasphaṭanmukulojjvalarūpachaṭa |capalāprabhaceladvayamahilārpitahelasmaya |sarasekṣaṇakoṇakramarabhasekṣakalokabhrama |janakāśritavedakramaśamakācyutaśīlaśrama |kaṇikārjitamādhurya sadanikādbhutarocirlasa |puruṣottama cetaḥsthitamaruṣo vraṇamāśu smṛtacarito dhruvameva drutaṃabhito'rdasi nātha drutamanasāṃ praṇayena tvayimama sāṃpratamīśa tvayibhavatādratirītirmatiṃavatāttava nāmaśrutiramitārthakalīlasvaraṃamitārthada māmuddhara || 13||

॥ वीर ॥उरोजान्तर्लग्नां मम दृशमियं वीक्ष्य चकितंपरिस्रस्तं चेलाञ्चलमधिशिरो न्यस्य सुमुखी ।पिधत्ते कञ्चुक्यावृतमपि कुचं तद्गतमनोमणिं मे सम्प्राप्येत्युदितसुबलो नोऽवतु हरिः ॥ १४॥

|| vīra ||urojāntarlagnāṃ mama dṛśamiyaṃ vīkṣya cakitaṃparisrastaṃ celāñcalamadhiśiro nyasya sumukhī |pidhatte kañcukyāvṛtamapi kucaṃ tadgatamanomaṇiṃ me samprāpyetyuditasubalo no'vatu hariḥ || 14||

विमलजलदसुभगसुषमविजितचपलवसनकुसुम ।सदृशमृदुलगजकभुजकचिकुररचितशिखिजदलक ।रसिकयुवतिहृदयकलनचटुलनयनमदिरमिलन ।रुचिरवदनमधुरहसितकथितनिखिलसुरतचरित ।ललितचरणकमलचलनविलस सुतनुवितनुवलन ॥ १५॥

vimalajaladasubhagasuṣamavijitacapalavasanakusuma |sadṛśamṛdulagajakabhujakacikuraracitaśikhijadalaka |rasikayuvatihṛdayakalanacaṭulanayanamadiramilana |ruciravadanamadhurahasitakathitanikhilasuratacarita |lalitacaraṇakamalacalanavilasa sutanuvitanuvalana || 15||

॥ धीर ॥

|| dhīra ||

अच्युतः ५कर्णाध्वगाम्यतनुनर्मशलाकयैवविद्राव्यचारुरदनच्छदगाढमुद्राम् ।निष्कासितां स्मितसुधां प्रसभं रमण्याःकृष्णः स्वनेत्रचषकेण पिबन्मुदे स्यात् ॥ १६॥

acyutaḥ 5karṇādhvagāmyatanunarmaśalākayaivavidrāvyacāruradanacchadagāḍhamudrām |niṣkāsitāṃ smitasudhāṃ prasabhaṃ ramaṇyāḥkṛṣṇaḥ svanetracaṣakeṇa pibanmude syāt || 16||

जय जय शीलप्रिय जलधीलस्वरघननीलद्युतिधर कीलस्तुत पुरुलील प्रणयनिमीलत्त्रपतरुलील श्रुतिपरिशीलन्नवमुरलीकप्रबलदलीकप्लुतजनभीकप्रकटतटीकप्रमदवतीकस्थितसुपटीकर्षकरजनीपस्वकिरनदीप ।प्रणुतसमीपस्फुटदलनीपस्तृततटदेश प्रथितवरेशप्रगतसुकेशप्रवर निशेश ।प्रतिमविशेष प्रभृतविशेषप्रभशुभवेश व्रजमहिलेष ।चलितसुचेल स्तनयुगखेलन्नयनसुवेल स्मृतरतिवेल ।सुहृदतिवेलप्रततनिशातस्मरशरजातप्रजरनिपात ।प्रबलविघातप्रचलितदेहश्रितरतगेह त्वमघहरेह ।स्फुत हृदि मे ह ॥ १७॥

jaya jaya śīlapriya jaladhīlasvaraghananīladyutidhara kīlastuta purulīla praṇayanimīlattrapatarulīla śrutipariśīlannavamuralīkaprabaladalīkaplutajanabhīkaprakaṭataṭīkapramadavatīkasthitasupaṭīkarṣakarajanīpasvakiranadīpa |praṇutasamīpasphuṭadalanīpastṛtataṭadeśa prathitavareśapragatasukeśapravara niśeśa |pratimaviśeṣa prabhṛtaviśeṣaprabhaśubhaveśa vrajamahileṣa |calitasucela stanayugakhelannayanasuvela smṛtarativela |suhṛdativelapratataniśātasmaraśarajātaprajaranipāta |prabalavighātapracalitadehaśritaratageha tvamaghahareha |sphuta hṛdi me ha || 17||

॥ वीर ॥मयि क्षिप्त्वापाङ्गं कुचकनकशम्भुं स्मितसुधासुधाराभिः कान्ते! स्नपयसि न किं पूजयसि तम् ।प्रकामं कामायाच्युतकरसरोजेण सुदतीत्युपागच्छन् जल्पन्विलसतु स राधारतिसखः ॥ १८॥

|| vīra ||mayi kṣiptvāpāṅgaṃ kucakanakaśambhuṃ smitasudhāsudhārābhiḥ kānte! snapayasi na kiṃ pūjayasi tam |prakāmaṃ kāmāyācyutakarasarojeṇa sudatītyupāgacchan jalpanvilasatu sa rādhāratisakhaḥ || 18||

वृन्दावननगवृन्दाधिकलवकुञ्जालयचर गुञ्जामणिसर ।कञ्जातुलमदगञ्जामलपदकान्ताकुचशय मां तारय जय ॥ १९॥

vṛndāvananagavṛndādhikalavakuñjālayacara guñjāmaṇisara |kañjātulamadagañjāmalapadakāntākucaśaya māṃ tāraya jaya || 19||

॥ धीर ॥

|| dhīra ||

तुरङ्गः ६पृष्ठीकृत्य प्रयान्त्या द्रुतमयमधुनैवाग्रतो रोत्स्यते मांइत्याश्वासं दधत्या हृदि बत सुतनो रक्षिणी ते पदाब्जे ।प्राभूतां नैव गन्तुं कथमपि पुरतो नापि पृष्ठं द्रुतो वेत्याकुञ्चन्त्या नितम्बत्विषि धृतनयनो माधवो मां धिनोतु ॥ २०॥

turaṅgaḥ 6pṛṣṭhīkṛtya prayāntyā drutamayamadhunaivāgrato rotsyate māṃityāśvāsaṃ dadhatyā hṛdi bata sutano rakṣiṇī te padābje |prābhūtāṃ naiva gantuṃ kathamapi purato nāpi pṛṣṭhaṃ druto vetyākuñcantyā nitambatviṣi dhṛtanayano mādhavo māṃ dhinotu || 20||

सुन्दरमुख शशिबिम्बक कुन्दनिविड मदडिम्बकदन्तपटल लसदम्बुज शन्तमकर शुभकम्बुजलङ्गिमभर परिकुण्ठक रङ्गिमधुरतरकण्ठक ।सङ्गतयुवतिकदम्बकरङ्गतरलितहृदम्बर ।लुञ्चनचतुरदृगङ्गन कुञ्चनविलसितरङ्गणवञ्जुलकुसुमसुरञ्जित मञ्जुलकचभरगञ्जितचञ्चलमधुकरमण्डल सञ्चलदलकसकुण्डल ।मन्दहसितलसदिन्दिरशन्दचरितगुणमन्दिर ।दण्डितसमदमतङ्गज मण्डितगतिवलदङ्गज ।कम्परुचिररुचिनिन्दित शंपसुतनुमतिसन्दित ।दम्भविषमजनवञ्चक शम्भदमन शरपञ्चकखण्डितहृदतनु सागरपण्डितरतिसुहृदङ्गर ।बम्भ्रमदलिवरलम्भित सम्भ्रमसुदृगभिरम्भित ।सङ्गमसदलिककङ्कण मङ्गलचलकरकङ्कणडिण्डिमरणितनिरन्तरचण्डिमकलितमुदन्तर ।नन्दहृदयमकरन्दक शन्दयविपिनपुरन्दर ॥ २१॥

sundaramukha śaśibimbaka kundaniviḍa madaḍimbakadantapaṭala lasadambuja śantamakara śubhakambujalaṅgimabhara parikuṇṭhaka raṅgimadhuratarakaṇṭhaka |saṅgatayuvatikadambakaraṅgataralitahṛdambara |luñcanacaturadṛgaṅgana kuñcanavilasitaraṅgaṇavañjulakusumasurañjita mañjulakacabharagañjitacañcalamadhukaramaṇḍala sañcaladalakasakuṇḍala |mandahasitalasadindiraśandacaritaguṇamandira |daṇḍitasamadamataṅgaja maṇḍitagativaladaṅgaja |kamparucirarucinindita śaṃpasutanumatisandita |dambhaviṣamajanavañcaka śambhadamana śarapañcakakhaṇḍitahṛdatanu sāgarapaṇḍitaratisuhṛdaṅgara |bambhramadalivaralambhita sambhramasudṛgabhirambhita |saṅgamasadalikakaṅkaṇa maṅgalacalakarakaṅkaṇaḍiṇḍimaraṇitanirantaracaṇḍimakalitamudantara |nandahṛdayamakarandaka śandayavipinapurandara || 21||

॥ वीर ॥नटच्चटुललोचनाञ्चलविलासवल्गुश्रियंस्वचिल्लिवरवल्गनग्लपितधैर्यचर्याभराम् ।नवप्रणयसम्भृतस्मितसुधापिधानाकुलांनिजप्रणयिणीं स्मरन् सपुलको हरिः पातु नः ॥ २२॥

|| vīra ||naṭaccaṭulalocanāñcalavilāsavalguśriyaṃsvacillivaravalganaglapitadhairyacaryābharām |navapraṇayasambhṛtasmitasudhāpidhānākulāṃnijapraṇayiṇīṃ smaran sapulako hariḥ pātu naḥ || 22||

जय चारुवेष नय नागरेशशयनीततालमयरागजाल ।धरवेणुदूतवरसाधुधूतवनिताभिमानजनितातिमान ॥ २३॥

jaya cāruveṣa naya nāgareśaśayanītatālamayarāgajāla |dharaveṇudūtavarasādhudhūtavanitābhimānajanitātimāna || 23||

॥ वीर ॥

|| vīra ||

तिलकम् ७जीयाद्धरिः स्वमुरलीपरिगीतपीतपातत्रपाम्बुसरसीः सरसीरुहाक्सीः ।शून्यान्तरा गतबला अपि ताः प्रकूर्वन्पूर्णा निजाधरसुधारसुधारसेन ॥ २४॥

tilakam 7jīyāddhariḥ svamuralīparigītapītapātatrapāmbusarasīḥ sarasīruhāksīḥ |śūnyāntarā gatabalā api tāḥ prakūrvanpūrṇā nijādharasudhārasudhārasena || 24||

चटुलमधुपमदकुण्ठकसदलक ।विमलजलदरुचिलुण्ठकदमनकमृदुलसुरभिदलगुम्फकसुललितकुलवरतनुधृतिलुम्पकविहसित ।हठभरकुचपटकुञ्चनविकलितयुवतिनयनकटुकुञ्चनकवलित ।करकरधुननविशङ्कटकलहजविततपुलककुलकङ्कतमलयजमृगमदघुसृणसुगन्धितपरिसरवनगतमदनमुदन्धितमधुकरनिकररणितरतिमङ्गलमयरवविवृतसुरतरसरङ्गलसुखनववितनुसमरपुरुदम्भपटिमधरसुतनुनिविडपरिरम्भ रसिकवर ।जनितमणितमणिकङ्कनकणदतिरभसरमणगतशङ्कचिकुरततिमिलितनटनझषकुण्डलविसृमररुचिभरवरकरिशुण्डसदृशकर ।निजपरिचरणरतं जनमिममतिकृपय निखिलगुणरञ्जनरतिपतिशतमतिमथनकृदङ्गसुषम जयमनसिजवलिततरङ्गचरितमय ॥ २५॥

caṭulamadhupamadakuṇṭhakasadalaka |vimalajaladaruciluṇṭhakadamanakamṛdulasurabhidalagumphakasulalitakulavaratanudhṛtilumpakavihasita |haṭhabharakucapaṭakuñcanavikalitayuvatinayanakaṭukuñcanakavalita |karakaradhunanaviśaṅkaṭakalahajavitatapulakakulakaṅkatamalayajamṛgamadaghusṛṇasugandhitaparisaravanagatamadanamudandhitamadhukaranikararaṇitaratimaṅgalamayaravavivṛtasuratarasaraṅgalasukhanavavitanusamarapurudambhapaṭimadharasutanuniviḍaparirambha rasikavara |janitamaṇitamaṇikaṅkanakaṇadatirabhasaramaṇagataśaṅkacikuratatimilitanaṭanajhaṣakuṇḍalavisṛmararucibharavarakariśuṇḍasadṛśakara |nijaparicaraṇarataṃ janamimamatikṛpaya nikhilaguṇarañjanaratipatiśatamatimathanakṛdaṅgasuṣama jayamanasijavalitataraṅgacaritamaya || 25||

॥ वीर ॥रतिरणघनघर्माक्रान्तसिन्दूरपङ्कश्रितवदलकमालासक्तभालं प्रभालम् ।युवतिरदनकीर्तिख्यापि बिम्बाधरहृन्मम कलयतु कृष्णस्यास्यचन्द्रं स्वतन्त्रम् ॥ २६॥

|| vīra ||ratiraṇaghanagharmākrāntasindūrapaṅkaśritavadalakamālāsaktabhālaṃ prabhālam |yuvatiradanakīrtikhyāpi bimbādharahṛnmama kalayatu kṛṣṇasyāsyacandraṃ svatantram || 26||

त्वं गतशङ्कितरङ्गतरङ्गितकुन्दसुसत्तमदन्तवसन्तम ।वञ्जुलकुञ्जकमञ्जुलगुञ्जकसञ्जयरञ्जककुङ्कुमपङ्कक ॥ २७॥

tvaṃ gataśaṅkitaraṅgataraṅgitakundasusattamadantavasantama |vañjulakuñjakamañjulaguñjakasañjayarañjakakuṅkumapaṅkaka || 27||

॥ वीर ॥नित्यं याति यथायथा कुचयुगं पीतत्वमुत्तुङ्गतांचोलिं प्राप्य तनुत्वमृच्छति तथास्यार्धावृतौ योग्यताम् ।कान्ते कुप्यसि तत्प्रसाधनकृते सख्यौ वृथा हृष्टतांअक्ष्णोर्मे कलयेति कृष्णभणितं जागर्तु मे चेतसि ॥ २८॥

|| vīra ||nityaṃ yāti yathāyathā kucayugaṃ pītatvamuttuṅgatāṃcoliṃ prāpya tanutvamṛcchati tathāsyārdhāvṛtau yogyatām |kānte kupyasi tatprasādhanakṛte sakhyau vṛthā hṛṣṭatāṃakṣṇorme kalayeti kṛṣṇabhaṇitaṃ jāgartu me cetasi || 28||

चण्डवृत्तस्य विशिखे पद्मम् ८जय लवमात्रस्वविरहदात्रप्रदितसुगात्र व्रजमहिलात्र ।ग्रहपतिकन्यातटलसदन्याप्रतिमसुधन्या यतनतवन्यासुहृदलकान्तालिपटलकान्तालिकनिजकान्तामिलनरतान्ता ।रतिरणरङ्गोदयकुचसङ्गोपणपरिभङ्गोदितवदनङ्गोरुशरनखाङ्ककलितशशाङ्कावलिवलिताङ्काधृतहरिणाङ्काननसुदृगुल्लासकपरिफुल्लाचटुलमरुल्लालितभुजमल्लाहितपरिवेष्टप्रणयसुखेष्टप्रवलदकष्टस्वरदनदष्टप्रमदवती द्रागुदितसुधार्द्राचरितमिहार्द्रा वहमति मुद्रावितहृदि युञ्जेऽरुणतरगुञ्जेलितनवकुञ्जे रुवदलिपुञ्जे ॥ २९॥

caṇḍavṛttasya viśikhe padmam 8jaya lavamātrasvavirahadātrapraditasugātra vrajamahilātra |grahapatikanyātaṭalasadanyāpratimasudhanyā yatanatavanyāsuhṛdalakāntālipaṭalakāntālikanijakāntāmilanaratāntā |ratiraṇaraṅgodayakucasaṅgopaṇaparibhaṅgoditavadanaṅgoruśaranakhāṅkakalitaśaśāṅkāvalivalitāṅkādhṛtahariṇāṅkānanasudṛgullāsakapariphullācaṭulamarullālitabhujamallāhitapariveṣṭapraṇayasukheṣṭapravaladakaṣṭasvaradanadaṣṭapramadavatī drāguditasudhārdrācaritamihārdrā vahamati mudrāvitahṛdi yuñje'ruṇataraguñjelitanavakuñje ruvadalipuñje || 29||

॥ वीर ॥

|| vīra ||

वञ्जुलम् ९श्रीराधेक्षणसख्यलक्षणरसस्वाराज्यमत्युर्ज्जितंप्राप्य स्वैरमलं गतो यदधरो भ्राजिष्णुतां जिष्णुताम् ।नाथ न्यक्कुरुतामयं तव ततः सख्यालिदृङ्मोदनोमत्तालिश्रितबन्धुजीवक यशःपुञ्ज निकुञ्जेश्वर ॥ ३०॥

vañjulam 9śrīrādhekṣaṇasakhyalakṣaṇarasasvārājyamatyurjjitaṃprāpya svairamalaṃ gato yadadharo bhrājiṣṇutāṃ jiṣṇutām |nātha nyakkurutāmayaṃ tava tataḥ sakhyālidṛṅmodanomattāliśritabandhujīvaka yaśaḥpuñja nikuñjeśvara || 30||

कुञ्चितकचविरचनधृतचम्पकलुञ्चितमणिसरसदतनुकम्पक ।रञ्जितयुवतिसुरतरसलम्पटगञ्जिततडिदभिनवरुचिसम्पट ॥ ३१॥

kuñcitakacaviracanadhṛtacampakaluñcitamaṇisarasadatanukampaka |rañjitayuvatisuratarasalampaṭagañjitataḍidabhinavarucisampaṭa || 31||

॥ वीर ॥स्नातोत्थितां कलितरञ्जितचीनचीरपाणिद्वयोद्धुतकचां चकितामकुर्वन् ।कान्तां हरिर्जयति वल्लिदलावृतोऽस्यावक्षोजकक्ससुखवीक्षणसक्षणात्मा ॥ ३२॥

|| vīra ||snātotthitāṃ kalitarañjitacīnacīrapāṇidvayoddhutakacāṃ cakitāmakurvan |kāntāṃ harirjayati vallidalāvṛto'syāvakṣojakaksasukhavīkṣaṇasakṣaṇātmā || 32||

विलस विशङ्कत भुजगतसङ्कतजगदतिरङ्गलचरितसुमङ्गल ।शशधरगञ्जक मुखरुचिरञ्जककुरुवकमञ्जुलविकसितवञ्जुल ।कुसुमसुमण्डित शुचिरसपण्डिततनुरुचिदण्डित जलधरखण्डित ।तडिदतिसुन्दरवसन पुरन्दरधनुरतिनिन्दकचलशिखिचन्द्रकनिचयकरम्बितकचभरलम्बितमणिसरकम्पकधृतनवचम्पक ।कलितविकस्वरकलगवलस्वरसुतनुजनस्खलदुपजघनस्थल ।परिहितनीव्यभिहितमदन व्यभिचरितजवस्फुरदतिखरनिष्ठुर ।गुरुजनगर्जनकटुमुखतर्जनकृतगतिवर्जनवलदुपसर्जन ।पिशुनविसृत्वरपुरुवलितज्वरशमनकृतक्रमधृतयुवतिभ्रम ।कलपदसञ्चितचतुरिमवञ्चितकटुतरदुर्जनभवनसमर्जन ।कलितसुतल्पकविलसदनल्पकमधुरिमसन्धितमदनमुदन्धित ।वरतनुकङ्कितकुचयुगटङ्कितभुजपरिरम्भणरुतमणिकङ्कणचपलिमलम्भनजनितविकम्पन ॥ ३३॥

vilasa viśaṅkata bhujagatasaṅkatajagadatiraṅgalacaritasumaṅgala |śaśadharagañjaka mukharucirañjakakuruvakamañjulavikasitavañjula |kusumasumaṇḍita śucirasapaṇḍitatanurucidaṇḍita jaladharakhaṇḍita |taḍidatisundaravasana purandaradhanuratinindakacalaśikhicandrakanicayakarambitakacabharalambitamaṇisarakampakadhṛtanavacampaka |kalitavikasvarakalagavalasvarasutanujanaskhaladupajaghanasthala |parihitanīvyabhihitamadana vyabhicaritajavasphuradatikharaniṣṭhura |gurujanagarjanakaṭumukhatarjanakṛtagativarjanavaladupasarjana |piśunavisṛtvarapuruvalitajvaraśamanakṛtakramadhṛtayuvatibhrama |kalapadasañcitacaturimavañcitakaṭutaradurjanabhavanasamarjana |kalitasutalpakavilasadanalpakamadhurimasandhitamadanamudandhita |varatanukaṅkitakucayugaṭaṅkitabhujaparirambhaṇarutamaṇikaṅkaṇacapalimalambhanajanitavikampana || 33||

॥ वीर ॥विकचयदपि राधानेत्रनीलोत्पलान्तंस्मितसितरुचिबिम्बं सम्भ्रमादुज्जिहानम् ।व्यनमयदथ सा प्राचूकुचत्तत्तदैवेत्युदितमनु स जीयात्कुन्दवल्ल्या मुकुन्दः ॥ ३४॥

|| vīra ||vikacayadapi rādhānetranīlotpalāntaṃsmitasitarucibimbaṃ sambhramādujjihānam |vyanamayadatha sā prācūkucattattadaivetyuditamanu sa jīyātkundavallyā mukundaḥ || 34||

जय कमलागोचरपरभागोचितनवरागोपनतकलागोपनचलरामामुखविधुधामामृतकलनामादितनवदामा ॥ ३५॥

jaya kamalāgocaraparabhāgocitanavarāgopanatakalāgopanacalarāmāmukhavidhudhāmāmṛtakalanāmāditanavadāmā || 35||

॥ वीर ॥नृत्यान्ते धृतगर्वमुद्धतसखिप्रोत्तेजनात्स्वं हठाज्जेतुं दृगभिनेष्यमाणनटनावेशाप्तशोभां प्रियाम् ।काञ्चीकञ्चुकगाढबन्धकषणासंसक्तपाणिद्वयांपश्यन् स्वाक्षियुगं हरिः सफलयन् दिश्यात्स मे वाञ्छितम् ॥ ३६॥

|| vīra ||nṛtyānte dhṛtagarvamuddhatasakhiprottejanātsvaṃ haṭhājjetuṃ dṛgabhineṣyamāṇanaṭanāveśāptaśobhāṃ priyām |kāñcīkañcukagāḍhabandhakaṣaṇāsaṃsaktapāṇidvayāṃpaśyan svākṣiyugaṃ hariḥ saphalayan diśyātsa me vāñchitam || 36||

बकुलभासुरम् १०जय जय पिञ्छमुकुट रससागर सागरसाभूषणपदकेतनकेतनकल्पनिकुञ्जमहारत हारतरलतरताप्रतिपादक ।पादकमलवरलास्यविलासक लासकलाकौतुकमुदितान्तरतान्तरमिततरुणीमुखमार्जन मार्जन परकरकमलसुखातुल ।खातुलवनितावृन्दविमोहन मोहनदीप्लावितभवनारद ।नारदशाप्रार्थककमलासन लासनचरणाब्जपरागक ।रागकलास्वरमूर्च्छनसञ्चय सञ्चयनाश्रितसर्वविलक्षणलक्षणमयमुरलीपरिशीलक शीलकलितगुणमणिपदपर्वत ।पर्वतरलरमणीक्षणनिर्वृत निर्वृतनर्मविलासहसप्रिय ।सप्रियभृङ्गीस्तुतनवमालक मालकदम्बकमञ्जुलरूपक ।रूपकरम्यकवित्वकवीलित वीलितशिखरितटाप्तमहारस ।हारसहितकुचकञ्चुकघट्टक घट्टकलहखण्डितसुसतीव्रत ।तीव्रतमःशमकाङ्गसदामद दामदरान्दोलनगतिविभ्रम ।विभ्रमदन्तरुदितबहुसम्भ्रम सम्भ्रमविश्लथनीविवधूजन ।धूजनकेक्षणकोणविनोदन नोदनचित्रचरित्रविराजन ।राजनटोपमकौस्तुभकन्धर कन्धरसुन्दरगोकुलजीवन ।जीवनजाक्षसमस्तसभाजन भाजनकुञ्जगृहश्रितदेवनदेव नमो भवते भयभेदन ॥ ३७॥

bakulabhāsuram 10jaya jaya piñchamukuṭa rasasāgara sāgarasābhūṣaṇapadaketanaketanakalpanikuñjamahārata hārataralataratāpratipādaka |pādakamalavaralāsyavilāsaka lāsakalākautukamuditāntaratāntaramitataruṇīmukhamārjana mārjana parakarakamalasukhātula |khātulavanitāvṛndavimohana mohanadīplāvitabhavanārada |nāradaśāprārthakakamalāsana lāsanacaraṇābjaparāgaka |rāgakalāsvaramūrcchanasañcaya sañcayanāśritasarvavilakṣaṇalakṣaṇamayamuralīpariśīlaka śīlakalitaguṇamaṇipadaparvata |parvataralaramaṇīkṣaṇanirvṛta nirvṛtanarmavilāsahasapriya |sapriyabhṛṅgīstutanavamālaka mālakadambakamañjularūpaka |rūpakaramyakavitvakavīlita vīlitaśikharitaṭāptamahārasa |hārasahitakucakañcukaghaṭṭaka ghaṭṭakalahakhaṇḍitasusatīvrata |tīvratamaḥśamakāṅgasadāmada dāmadarāndolanagativibhrama |vibhramadantaruditabahusambhrama sambhramaviślathanīvivadhūjana |dhūjanakekṣaṇakoṇavinodana nodanacitracaritravirājana |rājanaṭopamakaustubhakandhara kandharasundaragokulajīvana |jīvanajākṣasamastasabhājana bhājanakuñjagṛhaśritadevanadeva namo bhavate bhayabhedana || 37||

॥ वीर ॥मधुरहसितविद्याद्राविताशेषनारीधृतिकठिनभुजाङ्गीसञ्चयः शं चिकीर्षुः ।शिशिरतरदृगम्भोजाञ्चलेनामृजंस्ताःस रसयतु मुकुन्दः कुन्ददामाभिरामः ॥ ३८॥

|| vīra ||madhurahasitavidyādrāvitāśeṣanārīdhṛtikaṭhinabhujāṅgīsañcayaḥ śaṃ cikīrṣuḥ |śiśirataradṛgambhojāñcalenāmṛjaṃstāḥsa rasayatu mukundaḥ kundadāmābhirāmaḥ || 38||

कलितमुखतान ललितसुखगानजनितमतिमोह वनितरतिदोह ।चलदमलमाल जलदसमभालनय चतुरशील जय मधुरलील ॥ ३९॥

kalitamukhatāna lalitasukhagānajanitamatimoha vanitaratidoha |caladamalamāla jaladasamabhālanaya caturaśīla jaya madhuralīla || 39||

॥ वीर ॥मुखचरणमेकं कम्पयन् लम्पटत्वंदधदधितरुगात्रं धरयंश्चारयन् स्वम् ।निजतनुमनु नेत्रं वल्लिगूढाम्बुजाक्षीहसितदृशि च युञ्जन् कुञ्जनाथः स जीयात् ॥ ४०॥

|| vīra ||mukhacaraṇamekaṃ kampayan lampaṭatvaṃdadhadadhitarugātraṃ dharayaṃścārayan svam |nijatanumanu netraṃ valligūḍhāmbujākṣīhasitadṛśi ca yuñjan kuñjanāthaḥ sa jīyāt || 40||

बकुलतुङ्गम् ११उल्लस मुकुन्द कुन्दवनमाल मालमदहारि हारिरुचिकाय ।कायनविहार हारलतिकान्त कान्तमणिराजराजदुपकण्ठकण्ठ कमलास्य लास्यकृतभूष भूषणहगान गानवधिमोद ।मोदय भदक्ष दक्षमतिनार्य नार्यपथसत्वसत्वरहृदिष्टदिष्टमहिलाग लागपरभाग भागमलधीलधीललितलोकलोकनन्दभाल भालविधुबिम्ब बिम्बसुभगोष्ठ गोष्ठपसमुद्र ।मुद्रवरचन्द्र चन्द्ररसचित्र चित्रककपोल पोलवनहासहाससहचारि चारिमसदन्त दन्तरुगकन्द कन्दरसुपर्व ।पर्वतविलास लासकमहेश हे शरण देव नाथ ॥ ४१॥

bakulatuṅgam 11ullasa mukunda kundavanamāla mālamadahāri hārirucikāya |kāyanavihāra hāralatikānta kāntamaṇirājarājadupakaṇṭhakaṇṭha kamalāsya lāsyakṛtabhūṣa bhūṣaṇahagāna gānavadhimoda |modaya bhadakṣa dakṣamatinārya nāryapathasatvasatvarahṛdiṣṭadiṣṭamahilāga lāgaparabhāga bhāgamaladhīladhīlalitalokalokanandabhāla bhālavidhubimba bimbasubhagoṣṭha goṣṭhapasamudra |mudravaracandra candrarasacitra citrakakapola polavanahāsahāsasahacāri cārimasadanta dantarugakanda kandarasuparva |parvatavilāsa lāsakamaheśa he śaraṇa deva nātha || 41||

उन्नीतवामकरपद्म धृताग्रशाखांराधां विलोक्य कुसुमप्रचयैकतानाम् ।पश्चद्विवर्तितमुखीं सहसा विधित्सुर्वंशीं स्वरन् जयति गूढतनुर्मुकुन्दः ॥ ४२॥

unnītavāmakarapadma dhṛtāgraśākhāṃrādhāṃ vilokya kusumapracayaikatānām |paścadvivartitamukhīṃ sahasā vidhitsurvaṃśīṃ svaran jayati gūḍhatanurmukundaḥ || 42||

नीरदपुञ्ज श्रीधरगुञ्जभासुरभृङ्ग क्ष्माधरशृङ्गस्थातुलसन्तस्त्वामभजन्त ॥ ४३॥

nīradapuñja śrīdharaguñjabhāsurabhṛṅga kṣmādharaśṛṅgasthātulasantastvāmabhajanta || 43||

॥ नाथ ॥पाणिर्मेऽत्र मदीयकिङ्किणिसखः चोकूयते तेन किंसद्यः सुन्दरि किङ्किणीमनु निजां शाशङ्कमानेक्षसे ।जेघ्रिये कमलं विकास्य तव किं चोकुप्यते वा मुखंसाक्षादित्यतिमञ्जुला तव हरे वाणी व्रजे भ्राजताम् ॥ ४४॥

|| nātha ||pāṇirme'tra madīyakiṅkiṇisakhaḥ cokūyate tena kiṃsadyaḥ sundari kiṅkiṇīmanu nijāṃ śāśaṅkamānekṣase |jeghriye kamalaṃ vikāsya tava kiṃ cokupyate vā mukhaṃsākṣādityatimañjulā tava hare vāṇī vraje bhrājatām || 44||

अथ चण्डवृत्तस्य सामान्यभेदःवेणुध्वानक धेनुस्वानकसारप्रीतिद सारश्रीमद ।धामश्यामल भामध्यानलगोपस्त्रीकृतकोप श्रीडित ।हासप्रोदित रासत्रोटितमानश्लेषण दानस्वेषण ।दामभ्राजित कामप्रामृतखेलक्लेशद हेलश्लेषद ।बालक्षेमद मालप्रेमदभालस्थालक जालक्षालक ।हारिस्वेदक वारिक्षेपकबातप्राहित शातद्रागित ।भातक्ष्माधर रातस्वादरलोकख्यापित तोकत्वावृत ।मेघत्वायित हेऽघत्रावितगोपव्रातक भो पत्रानक ।वादित्रारत कादित्रनतलोकस्थातुल शोकव्याकुल ।चारुव्यापृत कारुण्यामृतधार प्रीणय सारश्रीमय ॥ ४५॥

atha caṇḍavṛttasya sāmānyabhedaḥveṇudhvānaka dhenusvānakasāraprītida sāraśrīmada |dhāmaśyāmala bhāmadhyānalagopastrīkṛtakopa śrīḍita |hāsaprodita rāsatroṭitamānaśleṣaṇa dānasveṣaṇa |dāmabhrājita kāmaprāmṛtakhelakleśada helaśleṣada |bālakṣemada mālapremadabhālasthālaka jālakṣālaka |hārisvedaka vārikṣepakabātaprāhita śātadrāgita |bhātakṣmādhara rātasvādaralokakhyāpita tokatvāvṛta |meghatvāyita he'ghatrāvitagopavrātaka bho patrānaka |vāditrārata kāditranatalokasthātula śokavyākula |cāruvyāpṛta kāruṇyāmṛtadhāra prīṇaya sāraśrīmaya || 45||

॥ वीर ॥मणिसरमहधारे कौस्तुभानर्घ्यदीपेनिजःर्दि वनमालातोरणे धाम्नि नित्यम् ।परिचय कमलाङ्कस्वर्णसिंहासनस्थांअघहर वरदेवीं राधिकां त्वं सकामः ॥ ४६॥

|| vīra ||maṇisaramahadhāre kaustubhānarghyadīpenijaḥrdi vanamālātoraṇe dhāmni nityam |paricaya kamalāṅkasvarṇasiṃhāsanasthāṃaghahara varadevīṃ rādhikāṃ tvaṃ sakāmaḥ || 46||

जय कुण्डल रुचिसण्डलशुभगण्डक जगदण्डक ।दवखण्डन वरमण्डनरतिपण्डित तनुदण्डितघनमण्डल नवदण्डल ॥ ४७॥

jaya kuṇḍala rucisaṇḍalaśubhagaṇḍaka jagadaṇḍaka |davakhaṇḍana varamaṇḍanaratipaṇḍita tanudaṇḍitaghanamaṇḍala navadaṇḍala || 47||

॥ देव ॥वदनमधुरिमसदनं चलनदलनं करीन्द्रकीर्तीनाम् ।हसितं सुदृगभिलषितं हरतु हरे मामकं हृदयम् ॥ ४८॥

|| deva ||vadanamadhurimasadanaṃ calanadalanaṃ karīndrakīrtīnām |hasitaṃ sudṛgabhilaṣitaṃ haratu hare māmakaṃ hṛdayam || 48||

मञ्जर्यां कोरकः १२नीलसरोजकुलस्तुतकायकशीलसमृद्धिजिताखिलनायक ।पीतनपीतनवाम्बर नारदगीतनवोदितलील सदा मद ।मारसहस्रजयि प्रभनागरसारसलोचन हे गुणसागर ।चन्दनचित्रक चित्रललाटकमन्दनटन्नयनाञ्चलहातक ।कुण्डलताण्डवितच्छबिपुञ्जकतुण्डलसद्द्विजराजसुगुञ्जक ।हारविराजिततुङ्गसदंसकसारविलासभरावधिशंसक ।सर्वविलक्षणालक्षणमण्डितपर्वविशेषसमर्पणपण्डित ।विश्वसभाजितमञ्जुलतारतनिश्वसनोल्लसदानमदानततुन्दरमाङ्कविराजदुरःस्थलसुन्दरकौस्तुभरत्नधरस्थल ।नीरददामदरोर्जितधूननधीरजगद्वनितामतिमोहन ।मत्तमतङ्गजनव्यगतिक्रमसत्तमनूपुरपूरितविभ्रम ।नृत्यकलातिविचक्षणमादनकृत्यकलापपराखिलसाधन ।धर्मपराङ्मुखगोपवधूधृतभर्मपदाङदराववशीकृत ।चारुतराब्जपरागभरादृतमारुतवेल्लितवेल्लिदलावृत ।चन्द्रकशोभितचूलसुधामयमन्त्रकलस्वनवंश विभो जय ॥ ४९॥

mañjaryāṃ korakaḥ 12nīlasarojakulastutakāyakaśīlasamṛddhijitākhilanāyaka |pītanapītanavāmbara nāradagītanavoditalīla sadā mada |mārasahasrajayi prabhanāgarasārasalocana he guṇasāgara |candanacitraka citralalāṭakamandanaṭannayanāñcalahātaka |kuṇḍalatāṇḍavitacchabipuñjakatuṇḍalasaddvijarājasuguñjaka |hāravirājitatuṅgasadaṃsakasāravilāsabharāvadhiśaṃsaka |sarvavilakṣaṇālakṣaṇamaṇḍitaparvaviśeṣasamarpaṇapaṇḍita |viśvasabhājitamañjulatārataniśvasanollasadānamadānatatundaramāṅkavirājaduraḥsthalasundarakaustubharatnadharasthala |nīradadāmadarorjitadhūnanadhīrajagadvanitāmatimohana |mattamataṅgajanavyagatikramasattamanūpurapūritavibhrama |nṛtyakalātivicakṣaṇamādanakṛtyakalāpaparākhilasādhana |dharmaparāṅmukhagopavadhūdhṛtabharmapadāṅadarāvavaśīkṛta |cārutarābjaparāgabharādṛtamārutavellitavellidalāvṛta |candrakaśobhitacūlasudhāmayamantrakalasvanavaṃśa vibho jaya || 49||

॥ वीर ॥राधाकटाक्षमधुपावलिपीतबन्धुजीवाधरद्विगुणितस्मितसीधुपूरः ।लीलाम्बुजं करतलेन विकाश्य जिघ्रन्कृष्णः स मे हृदयगेहमलङ्करोतु ॥ ५०॥

|| vīra ||rādhākaṭākṣamadhupāvalipītabandhujīvādharadviguṇitasmitasīdhupūraḥ |līlāmbujaṃ karatalena vikāśya jighrankṛṣṇaḥ sa me hṛdayagehamalaṅkarotu || 50||

पादपल्लवभासरिल्लवनीतखर्वतरूपपर्वत ।मारसुस्तुत केलिवस्तुतनाथसर्वक शेषपर्वकचारुविक्रम शीलसुक्रम ॥ ५१॥

pādapallavabhāsarillavanītakharvatarūpaparvata |mārasustuta kelivastutanāthasarvaka śeṣaparvakacāruvikrama śīlasukrama || 51||

॥ वीर ॥वलद्घूर्णापूर्णारुणनयनमाकीर्णचिकुरंनवालक्तारक्तालिकमधरसक्ताञ्जनरसम् ।प्रगे राधाबाधाप्रकुपितसखीतर्जितमलंहरिं युञ्जे कुञ्जे हृदि कमपि भावं दधति तम् ॥ ५२॥

|| vīra ||valadghūrṇāpūrṇāruṇanayanamākīrṇacikuraṃnavālaktāraktālikamadharasaktāñjanarasam |prage rādhābādhāprakupitasakhītarjitamalaṃhariṃ yuñje kuñje hṛdi kamapi bhāvaṃ dadhati tam || 52||

मञ्जर्यां गुच्छः १३जय कुसुमशायकोद्धतयुवतिरञ्जितप्रबलतरघूर्णितारुणनयनगञ्जितभ्रमरधृतबन्धुजीवरुचिरुचिराधरप्रसरदुरुजृम्भितह्नुतिचतुरनागर ।श्रमसलिलराजियावकसरसभालकक्रमविवृतविश्वगालुलितललितालक ।प्रखरनखराङ्कितारुणहृदयखण्डितप्रणयभरवल्लभाकटुरटनदण्डित ।क्रकचनिभचिल्लितर्जनबहुलताधुतप्रकटशपथावलिध्वनितनिजसाधुत ।स्मरसमरसूचकलपितवनदामकग्रथितबहुचातुरीप्रतिवचनसामक ।द्रुतमसरलालिनिर्मितपटिमवञ्चनप्रतनु मम भावमच्युत मनसि कञ्चन ॥ ५३॥

mañjaryāṃ gucchaḥ 13jaya kusumaśāyakoddhatayuvatirañjitaprabalataraghūrṇitāruṇanayanagañjitabhramaradhṛtabandhujīvarucirucirādharaprasaradurujṛmbhitahnuticaturanāgara |śramasalilarājiyāvakasarasabhālakakramavivṛtaviśvagālulitalalitālaka |prakharanakharāṅkitāruṇahṛdayakhaṇḍitapraṇayabharavallabhākaṭuraṭanadaṇḍita |krakacanibhacillitarjanabahulatādhutaprakaṭaśapathāvalidhvanitanijasādhuta |smarasamarasūcakalapitavanadāmakagrathitabahucāturīprativacanasāmaka |drutamasaralālinirmitapaṭimavañcanapratanu mama bhāvamacyuta manasi kañcana || 53||

॥ वीर ॥स्मरसमरविमर्दामोदमुग्धं तवाङ्गंममकनयननासानन्दमुच्चैर्व्यतानीत् ।वितर वितर चाटु प्रेमगर्भं प्रियोऽसिश्रुतिसुखमिति राधागीर्धुतं स्तौमि कृष्णम् ॥ ५४॥

|| vīra ||smarasamaravimardāmodamugdhaṃ tavāṅgaṃmamakanayananāsānandamuccairvyatānīt |vitara vitara cāṭu premagarbhaṃ priyo'siśrutisukhamiti rādhāgīrdhutaṃ staumi kṛṣṇam || 54||

दृष्टस्मरमद सृष्टश्रमपदमृष्टप्रणिगद धृष्टप्रणयद ।सिद्धप्रतिभय विद्धस्वहृदयवृद्धक्लमवियदृद्धप्रभ जय ॥ ५५॥

dṛṣṭasmaramada sṛṣṭaśramapadamṛṣṭapraṇigada dhṛṣṭapraṇayada |siddhapratibhaya viddhasvahṛdayavṛddhaklamaviyadṛddhaprabha jaya || 55||

॥ वीर ॥इन्दीवरेण सखि कर्णमलङ्कुरुष्वेत्युक्ता निरञ्जनमुदीक्षयते स्वनेत्रम् ।तत्त्वं शृणोति न च पश्यति राधिकेतिवृन्दोक्तितो विधुरितो विधुरस्तु भूत्यै ॥ ५६॥

|| vīra ||indīvareṇa sakhi karṇamalaṅkuruṣvetyuktā nirañjanamudīkṣayate svanetram |tattvaṃ śṛṇoti na ca paśyati rādhiketivṛndoktito vidhurito vidhurastu bhūtyai || 56||

मञ्जर्यां गन्धः १४धृष्टवर मानदव हेतिभर दुननवनीररुहचारुमुख राधाधृतखेदसुखमञ्जुपदचाटुचयभागुदितशीलमयलील निजतापगणसूचिसमुपक्रमणसाधुचरितालिकृत शान्तसुदृगङ्घ्रिधृतचूडवनितास्रजलसिक्तकुचकुम्भतलमार्जिशुभपाणितल लब्धमकराङ्कबलमङ्क्षुहृतमानधन रोमकसमुद्गमनबोधितविलासरस लब्धरतिकुञ्जलसन्मञ्जुकुसुमालिदल चित्रमृदुतल्पतलरूपपुरुकेलिविशदङ्ग सुहृदालिदृशंअङ्ग सुखयानुपदमिद्धरुचिचन्द्रमदहारिचरणाब्जनख दीव्यललितालिसख ॥ ५७॥

mañjaryāṃ gandhaḥ 14dhṛṣṭavara mānadava hetibhara dunanavanīraruhacārumukha rādhādhṛtakhedasukhamañjupadacāṭucayabhāguditaśīlamayalīla nijatāpagaṇasūcisamupakramaṇasādhucaritālikṛta śāntasudṛgaṅghridhṛtacūḍavanitāsrajalasiktakucakumbhatalamārjiśubhapāṇitala labdhamakarāṅkabalamaṅkṣuhṛtamānadhana romakasamudgamanabodhitavilāsarasa labdharatikuñjalasanmañjukusumālidala citramṛdutalpatalarūpapurukeliviśadaṅga suhṛdālidṛśaṃaṅga sukhayānupadamiddharucicandramadahāricaraṇābjanakha dīvyalalitālisakha || 57||

॥ देव ॥झनज् झनदिति श्रुति प्लुतिमिता रते किङ्किणीसनत्सनदिति स्वनाश्वसिति सन्ततिर्वां मुहुः ।भ्रमद्भ्रमर संभ्रमा प्रचल सौरभालिर्विभोझलज् झलति भातु मे हृदय सम्पुटे रत्नवत् ॥ ५८॥

|| deva ||jhanaj jhanaditi śruti plutimitā rate kiṅkiṇīsanatsanaditi svanāśvasiti santatirvāṃ muhuḥ |bhramadbhramara saṃbhramā pracala saurabhālirvibhojhalaj jhalati bhātu me hṛdaya sampuṭe ratnavat || 58||

मदन रणग सुतनु दशन विदित विदित चरित ललनमुखर बलय कथित वितत सकल सकल निभृत सुरतकलित विपिन सदन शयन विलस विलस कमल नयन ॥ ५९॥

madana raṇaga sutanu daśana vidita vidita carita lalanamukhara balaya kathita vitata sakala sakala nibhṛta suratakalita vipina sadana śayana vilasa vilasa kamala nayana || 59||

॥ धीर ॥खपुर सरस वीटीं चर्वयन्नास्य भासावरतनु धृति गर्वं खर्वयन् पीतवासाः ।सुबल भुज शिरोञ्चद्वाम बाहुः सहेलंमदकल करिगामी भाति चित्तेऽनुवेलम् ॥ ६०॥

|| dhīra ||khapura sarasa vīṭīṃ carvayannāsya bhāsāvaratanu dhṛti garvaṃ kharvayan pītavāsāḥ |subala bhuja śiroñcadvāma bāhuḥ sahelaṃmadakala karigāmī bhāti citte'nuvelam || 60||

विदग्धत्रिभङ्गी १५वृन्दारकनतिवृन्दादृतशुभवृन्दाविपिनपुरन्दर कन्दरखेलारत वरहेलावृत सुमहेलामुख विधुबिम्बकचुम्बकगोपीगुरुभयलोपी हितसुखरोपी क्षणरतिनायकशायकगङ्गाधरधृतिभङ्गाचित नवरङ्गावनमुरलीलितशीलितशर्मालयगुणकर्माकृतिधर नर्मामृतरसवर्षणहर्षणकृष्णातटनट कृष्णासमशरतृष्णाविधुतसतीव्रततीव्रतरम्भाजयिसुभगम्भावुक गुणसम्भावितमहिलालसलालसराधास्मरशरबाधाहर सुरसाधायकवचनामलदामलकान्तामणि नय नान्तादरलवशान्ताखिलदवलक्षण सक्षणरामाकुचमुकुलामादिततम कामार्बुदमददारुनवारणबालार्पितवनमालासुललित कालागुरुरसवासित भासितशीलोदितनिजलीलोन्नत नवनीलोत्पलरुचिजाल सदालसदेवाभिलषितसेवामविरतमेवादिश करुणालय पालय ॥ ६१॥

vidagdhatribhaṅgī 15vṛndārakanativṛndādṛtaśubhavṛndāvipinapurandara kandarakhelārata varahelāvṛta sumahelāmukha vidhubimbakacumbakagopīgurubhayalopī hitasukharopī kṣaṇaratināyakaśāyakagaṅgādharadhṛtibhaṅgācita navaraṅgāvanamuralīlitaśīlitaśarmālayaguṇakarmākṛtidhara narmāmṛtarasavarṣaṇaharṣaṇakṛṣṇātaṭanaṭa kṛṣṇāsamaśaratṛṣṇāvidhutasatīvratatīvratarambhājayisubhagambhāvuka guṇasambhāvitamahilālasalālasarādhāsmaraśarabādhāhara surasādhāyakavacanāmaladāmalakāntāmaṇi naya nāntādaralavaśāntākhiladavalakṣaṇa sakṣaṇarāmākucamukulāmāditatama kāmārbudamadadārunavāraṇabālārpitavanamālāsulalita kālāgururasavāsita bhāsitaśīloditanijalīlonnata navanīlotpalarucijāla sadālasadevābhilaṣitasevāmaviratamevādiśa karuṇālaya pālaya || 61||

॥ वीर ॥चञ्चद्बर्हविराजितिर्यगरुणोष्णीषावनत्युन्नतिभ्राम्यत्कन्धरमुच्छलत्स्वरदनद्योतानुबिद्धस्मितम् ।सख्यांसाहितवामबाहुवलयद्राधावितर्कावलिकर्णाकर्णिवचः प्रभोर्विजयतां गोष्ठाधिरथ्यान्तरम् ॥ ६२॥

|| vīra ||cañcadbarhavirājitiryagaruṇoṣṇīṣāvanatyunnatibhrāmyatkandharamucchalatsvaradanadyotānubiddhasmitam |sakhyāṃsāhitavāmabāhuvalayadrādhāvitarkāvalikarṇākarṇivacaḥ prabhorvijayatāṃ goṣṭhādhirathyāntaram || 62||

मन्दमरुच्चलपीतचेलशन्द सखीव्रजगीतखेल ।युञ्जदलिव्रजशोभिमालकुञ्जगृहश्रितकेलिजाल ॥ ६३॥

mandamaruccalapītacelaśanda sakhīvrajagītakhela |yuñjadalivrajaśobhimālakuñjagṛhaśritakelijāla || 63||

॥ वीर ॥नटन्मणिसरं त्रुटद्वलयमुच्छलत्सौरभंक्वणत्कनकनूपुरं व्रणितमुक्तधाराधरम् ।स्खलत्कचभरं दरश्रमकपालि सप्रेयसीभवान्मदनरम्यतां दधदधीश रंरम्यताम् ॥ ६४॥

|| vīra ||naṭanmaṇisaraṃ truṭadvalayamucchalatsaurabhaṃkvaṇatkanakanūpuraṃ vraṇitamuktadhārādharam |skhalatkacabharaṃ daraśramakapāli sapreyasībhavānmadanaramyatāṃ dadhadadhīśa raṃramyatām || 64||

अथ साप्तविभक्तिकी कलिका १६मुखविधुरिष्टः सुदृगभिमृष्टःस्मरमदधृष्टः स भवतु दृष्टः ।सुवलितहस्तौ करिकरशस्तौरतिकलितस्तौ युवतिभिरस्तौ ।श्रितबहुदासा जगदभिलाषामधुरिमवासाः स्युरिह विलासाः ।गुणमभिधेयं तमपरिमेयंजगति सुगेयं रटति वरेयम् ।व्रजभयदरणौ लसदाभरणौलवणिम धरणौ प्रणुवे चरणौ ।तांस्तरसारांश्चतुरिमभारान्मम हृदुदारान् भजतु विहारन् ।दयितसवयसा सहवरमहसा लससहसरसामृतमयवचसा प्रविहर ।ताभ्यां सुतनुधृताभ्यां स्मरवशगाभ्यांतैर्जयदक्षैर्युवतिधृतिक्षैः ।परिषदलक्षैः प्रचलकटाक्षैःसुदृगभिलषते वनमधिवसते ।तदतिमदाभ्यां वितरति ताभ्यांस्वमपि नटाभ्यां तव नयनाभ्याम् ।सुदृगुदितेभ्यः स्मरविलसितेभ्यस्तदिह त्वमेभ्यः प्रमिल सितेभ्यः ।रतिसुखभरितात्तदतुलचरितान्न फलमुदारात्परमिह सारात् ।त्रस्यति ताभ्यां रतिमुग्धाभ्यांखरनखराभ्यां तवक कराभ्याम् ।प्रखरतरेभ्यो मदनशरेभ्योऽवसि बत तेभ्यः सुतनुमितेभ्यः ।प्रतिततमस्य प्रतिपदमस्यस्वमिव वरस्य त्वमसि रसस्य ।स्मररणचलयोर्नटरसकलयोर्झषकुण्डलयोर्युगमेव कलयव्रजभुवि वसतां रतिमभिलषताम् ।शरणमसि सतां तस्मिन् भगवति लीलां कुर्वतिपरमकृपावति मतिरस्तु भवति ।तव मृदुतरयोररुणाधरयोः खपुरसुरसयोःसुदृगतिरसयोरुल्लसितेषु प्रमदय तेषुस्मितकुसुमेषु प्रेमप्रदेषु ।स्वान्तं पुरुदय नवनवरसमयचरित निखिलनयमन्दिर जय जय ॥ ६५॥

atha sāptavibhaktikī kalikā 16mukhavidhuriṣṭaḥ sudṛgabhimṛṣṭaḥsmaramadadhṛṣṭaḥ sa bhavatu dṛṣṭaḥ |suvalitahastau karikaraśastauratikalitastau yuvatibhirastau |śritabahudāsā jagadabhilāṣāmadhurimavāsāḥ syuriha vilāsāḥ |guṇamabhidheyaṃ tamaparimeyaṃjagati sugeyaṃ raṭati vareyam |vrajabhayadaraṇau lasadābharaṇaulavaṇima dharaṇau praṇuve caraṇau |tāṃstarasārāṃścaturimabhārānmama hṛdudārān bhajatu vihāran |dayitasavayasā sahavaramahasā lasasahasarasāmṛtamayavacasā pravihara |tābhyāṃ sutanudhṛtābhyāṃ smaravaśagābhyāṃtairjayadakṣairyuvatidhṛtikṣaiḥ |pariṣadalakṣaiḥ pracalakaṭākṣaiḥsudṛgabhilaṣate vanamadhivasate |tadatimadābhyāṃ vitarati tābhyāṃsvamapi naṭābhyāṃ tava nayanābhyām |sudṛguditebhyaḥ smaravilasitebhyastadiha tvamebhyaḥ pramila sitebhyaḥ |ratisukhabharitāttadatulacaritānna phalamudārātparamiha sārāt |trasyati tābhyāṃ ratimugdhābhyāṃkharanakharābhyāṃ tavaka karābhyām |prakharatarebhyo madanaśarebhyo'vasi bata tebhyaḥ sutanumitebhyaḥ |pratitatamasya pratipadamasyasvamiva varasya tvamasi rasasya |smararaṇacalayornaṭarasakalayorjhaṣakuṇḍalayoryugameva kalayavrajabhuvi vasatāṃ ratimabhilaṣatām |śaraṇamasi satāṃ tasmin bhagavati līlāṃ kurvatiparamakṛpāvati matirastu bhavati |tava mṛdutarayoraruṇādharayoḥ khapurasurasayoḥsudṛgatirasayorullasiteṣu pramadaya teṣusmitakusumeṣu premapradeṣu |svāntaṃ purudaya navanavarasamayacarita nikhilanayamandira jaya jaya || 65||

॥ वीर ॥स्वीयं कौशलसूचकेन कुटिलालोकेन कीर्णोऽप्यलंकुर्वन्नेव कपोलयोर्मकरिके गान्धर्विकायाश्चिरम् ।प्रस्विन्नाङ्गुलिरादिश प्रभुवर त्वं मां कृपावारिधेयेन त्वामभिवीजयानि वलितानन्दाश्रु सप्रेयसीम् ॥ ६६॥

|| vīra ||svīyaṃ kauśalasūcakena kuṭilālokena kīrṇo'pyalaṃkurvanneva kapolayormakarike gāndharvikāyāściram |prasvinnāṅgulirādiśa prabhuvara tvaṃ māṃ kṛpāvāridheyena tvāmabhivījayāni valitānandāśru sapreyasīm || 66||

जय शुभलीलामृतरसलीलामयभवदालिपरिजनपालींअनुगणनायामहमपि यायांइति भवपाशावृतमतिराशांअपि रचयेयं फलतु ममेयम् ॥ ६७॥

jaya śubhalīlāmṛtarasalīlāmayabhavadāliparijanapālīṃanugaṇanāyāmahamapi yāyāṃiti bhavapāśāvṛtamatirāśāṃapi racayeyaṃ phalatu mameyam || 67||

॥ नाथ ॥ वीर ॥मधुररसकृतार्थीकारिहारीष्टलीलःप्रणयिसुजनचेतोवप्रविप्लाविशीलः ।क्षणरुचिरुचिकान्ताकान्तिसंमर्दधीलःसुखयतु मुदिरोऽस्मान्मेदुरः कोऽपि नीलः ॥ ६८॥

|| nātha || vīra ||madhurarasakṛtārthīkārihārīṣṭalīlaḥpraṇayisujanacetovapraviplāviśīlaḥ |kṣaṇarucirucikāntākāntisaṃmardadhīlaḥsukhayatu mudiro'smānmeduraḥ ko'pi nīlaḥ || 68||

राधामाधवसाधुसाधनसुधाधाराधुराधारिणांधाता सा तमियं नुतिः प्रतिपदं प्रीतिप्रताना सताम् ।अत्राधिं विधुवन् धराधरधरो धाराधरेन्द्रद्युतिःसद्यः स द्यतु यद्यवद्यमधिपद्याद्यन्तमध्यान्तगः ॥ ६९॥

rādhāmādhavasādhusādhanasudhādhārādhurādhāriṇāṃdhātā sā tamiyaṃ nutiḥ pratipadaṃ prītipratānā satām |atrādhiṃ vidhuvan dharādharadharo dhārādharendradyutiḥsadyaḥ sa dyatu yadyavadyamadhipadyādyantamadhyāntagaḥ || 69||

श्रीमद्रूपपदाब्जधूलिमलिके नित्यं दधे या मनाघ्राता हृन्मधुपं ममानयदहो कृष्णाङ्घ्रितृष्णाङ्घ्रिपम् ।यः संसारमतङ्गजाङ्गमदिरां व्यस्मारयत्स्वै रसैर्यद्गन्धाणुलवोऽपि कर्षति धृतोत्तर्षं मुनीन्द्रानपि ॥ ७०॥

śrīmadrūpapadābjadhūlimalike nityaṃ dadhe yā manāghrātā hṛnmadhupaṃ mamānayadaho kṛṣṇāṅghritṛṣṇāṅghripam |yaḥ saṃsāramataṅgajāṅgamadirāṃ vyasmārayatsvai rasairyadgandhāṇulavo'pi karṣati dhṛtottarṣaṃ munīndrānapi || 70||

षोदषभिः कलिकाभिः पूर्णामृतरश्मिमण्डलीवेयम् ।विरुदावल्यधिकुञ्जं सराधामाधवमुदे भूयात् ॥ ७१॥

ṣodaṣabhiḥ kalikābhiḥ pūrṇāmṛtaraśmimaṇḍalīveyam |virudāvalyadhikuñjaṃ sarādhāmādhavamude bhūyāt || 71||

वियन्नभःकारकचन्द्रसङ्ख्येशाके शूचौ सूर्यदिने शुदर्शे ।निकुञ्जकेलीविरुदावलीयंराधासरस्तीरभुवि व्यराजीत् ॥ ७२॥

viyannabhaḥkārakacandrasaṅkhyeśāke śūcau sūryadine śudarśe |nikuñjakelīvirudāvalīyaṃrādhāsarastīrabhuvi vyarājīt || 72||

इति महामहोपाध्यायश्रीविश्वनाथचक्रवर्तिविरचितानिकुञ्जकेलिविरुदावली समाप्ता ।

iti mahāmahopādhyāyaśrīviśvanāthacakravartiviracitānikuñjakelivirudāvalī samāptā |